Biên bản

Chương 33: Biên bản

– Hai trăm ba mươi ký. – Khởi nói, thở hồng hộc, đặt đầu đòn tre xuống mép cầu tàu. – Không bớt ký nào. Tau tưởng nó đi rồi thì nó nhẹ.

– Cái tủ thì vẫn là cái tủ, chú Khởi. – Toàn nói. – Mục một. Hai trăm ba mươi ký. Không đổi.

Sáng thứ Năm, hai mươi tám tháng Tư. Ngày mà cái công văn đầu tiên, cái công văn Tép đọc bằng giọng bản tin lúc bảy giờ mười lăm sáng chín tháng Ba, định là ngày tắt Tép. Trời trong. Gió nồm. Mấy ông trên đảo lại khiêng cái tủ xám xuống dốc bằng hai cây đòn tre, như khiêng kiệu, chậm hơn lúc khiêng lên. Không ai nói gì. Ông Cảnh đi trước, con chó Bão đi sau cùng, thỉnh thoảng chạy lên ngửi cái chân đế cao su rồi lại tụt về.

Cái tủ nằm lại giữa khoang ghe Hai Thơm, đúng chỗ cũ. Cái ly nhang với trái quýt khô vẫn trên nóc, Khởi chèn lại bằng cục giẻ.

Ông Cảnh đứng trên cầu tàu. Ông nhìn ông Quế. Hai ông già đứng nhìn nhau, như hôm ghe mới cập đảo.

– Quế.

– Cảnh.

Rồi ông Cảnh nói thêm, lần đầu tiên trong mười bốn năm ông chào ông Quế quá một chữ.

– Mai tau vẫn gọi báo mưa. Bảy giờ.

– Ừ. – Ông Quế nói. – Gọi cho con Vy.

Ghe ra khỏi vịnh. Thằng Ốc ngồi trên mũi ghe, quay mặt về phía cái tháp trắng có vành đỏ, cho tới khi nó chỉ còn là một chấm. Trên ban công hải đăng, ông Cảnh đứng lau cái lồng kính, một mình.

Cái tủ không về tầng hầm. Cửa hầm đã gỡ, ba cái bản lề đã đục, và không ai muốn khiêng nó xuống mười bốn bậc thang lần nữa. Họ đặt nó trong phòng trực, ở góc tường cạnh tấm bản đồ lật ngược, dưới cái đồng hồ quả lắc, cạnh tấm hình bà Huệ đội nón lá cầm ống đo mưa.

– Thiết bị mục một. – Toàn đọc, lập biên bản lần cuối ở Mũi Cỏ Ngựa. – Hiện trạng: không còn dữ liệu, không vận hành, vỏ nguyên vẹn, trầy sơn một chỗ ở góc trái. Đề nghị: lưu tại trạm, chưa thanh lý.

– Lưu để làm chi? – Khởi hỏi.

– Tôi không biết. – Toàn nói. – Tôi chỉ biết không ghi chữ "thanh lý".

Hai tuần sau đó là hai tuần của giấy.

Vy chưa bao giờ biết một chuyện lớn lại kéo theo nhiều giấy như vậy. Biên bản của Toàn, ba cái, đi về Đài khu vực, rồi lên Trung tâm, rồi lên Liên minh, mỗi chỗ đọc hai ngày, như anh nói. Biên bản di dời thiết bị lúc năm giờ năm mươi sáu phút sáng mười lăm tháng Tư, trạm trưởng ký, cán bộ Trung tâm làm chứng. Biên bản tạm hoãn thu hồi ngày hai mươi mốt, mục bốn khoản hai. Biên bản chuyển giao lúc mười hai giờ hai mươi lăm sáng hai mươi bảy, kỹ sư Lương Khả Vy quyết định, thiết bị đồng ý.

Ngày mười hai tháng Năm, ban pháp chế của Liên minh gửi kết luận. Người phụ nữ áo vest xanh đen hôm họp ở tầng mười lăm, giờ ký dưới một văn bản khác. Việc di dời thiết bị trước thời điểm chấm dứt tư cách thành viên là trong thẩm quyền của trạm trưởng. Việc cho mượn sáu quả bóng ngày năm tháng Tư có biên bản, phục vụ quan trắc theo Hiến chương. Việc chuyển giao hệ thống TKV-3 sang hệ thống Thiên Đỉnh do cán bộ kỹ thuật Trung tâm quyết định, có người làm chứng, có đề nghị của hệ thống nhận, là hợp lệ. Không truy cứu trạm trưởng Hồ Sĩ Quế. Không truy cứu ông Đỗ Văn Khởi, chủ ghe.

– Tau có tên trong giấy nhà nước. – Khởi nói, đọc cái văn bản trên cổ tay cô Thơm, ở hàng don bà Don. – Lần đầu trong đời.

– Có tên vì không bị truy cứu. – Bà Don nói, múc cho anh một tô. – Mi khoe cái chi.

– Thì khoe không bị truy cứu.

Cùng tuần đó, Vy làm một việc không ai giao. Cô mở lại LTK-59, cái đoạn mã cô viết ba tháng ở tầng mười một, ăn mì gói, uống trà đá. Cô không xóa nó. Cô thêm vào một điều kiện. Nếu nhiều trạm ở nhiều nơi khác nhau, nhiều loại thiết bị khác nhau, cùng lệch về một phía, cùng bắt đầu một ngày, thì không gắn cờ trạm. Gắn cờ vệ tinh. Báo người. Cô đặt tên cho bản mới là LTK-61, gửi lên hội đồng kỹ thuật, chị Hằng ký. Lần này không ai cần ba tháng để xét. Hai ngày.

Lá thư viết bằng bút chì cho mẹ, cái lá thư nằm trong túi áo khoác của cô từ đêm hai mươi hai, cô gửi ở bưu cục Sa Bình. Cô Huyền cầm cái phong bì lên, lật qua lật lại, nhìn con mèo vàng trên nóc tủ hồ sơ như hỏi ý nó.

– Thư tay hả chị? Lâu lắm rồi em mới thấy người ta gửi thư tay.

– Bao nhiêu hả em?

– Hai chục. – Cô Huyền nói. – Đi thủ đô bốn ngày. Chị gửi khẩn thì một ngày.

– Bốn ngày cũng được.

Năm ngày sau, mẹ cô gọi. Hình mẹ hiện lên trước mặt cô, cặp kính lão trễ xuống mũi, sau lưng là ban công có chậu húng.

– Mẹ đọc rồi. – Mẹ nói. – Chữ bút chì của con xấu như hồi lớp hai.

– Vâng.

– Mẹ đọc trên tin tức trước khi thư tới. Con gái mẹ có tên trong một cái biên bản quốc tế. Đồng nghiệp mẹ hỏi có phải con không, mẹ bảo không biết. – Mẹ nói, rồi cười, mà mắt đỏ. – Mẹ chờ thư con. Mẹ muốn con kể trước.

Ngày hai mươi tháng Năm, bốn nghìn một trăm mười bảy trạm trên toàn thế giới được gỡ cờ "lỗi trạm". Ông Danilo ở Bangka được cảng vụ trả lại cái máy thu cháu ông lắp, còn nguyên niêm phong. Bà Rahima được mở cửa trạm Sapla. Cô giáo Inés nhận được giấy phép bay chính thức, có đóng dấu, gửi tới trường. Kifaru được nối lại đường truyền, và tháng đó, lần đầu tiên, tiền điện của trạm do Liên minh trả. Wanjiru gửi tấm hình nhánh quế trên nóc cái lều khí tượng, giờ đã khô, cô vẫn để đó.

Còn Hiển.

Ngày tám tháng Năm, Hội đồng Giám sát mở phiên xét lại phương án rải năm 2046. Người ta mời ông Hồ Sĩ Quế ra Vọng Hải.

Ông không muốn đi. Ông nói ông già rồi, ngồi xe bay chóng mặt. Bà Don nói mi đi. Vy nói bác đi. Thằng Ốc nói ông Quế đi đi, ông không đi thì ai nói cái "rải từ từ". Ông đi.

Ông mặc cái áo sơ mi trắng duy nhất, cái áo bà Huệ ủi lần cuối năm năm mươi lăm, ông cất trong rương, có mùi long não. Vé xe bay sáu trăm nghìn. Ông ngồi cạnh cửa sổ, nhìn xuống dải đất ven biển, những ruộng muối trắng, những cánh đồng lúa đã gặt, những con sông đỏ. Bầu trời trên xe bay vẫn xanh nhạt, hơi đục, như tấm kính có phủ lớp phấn. Vẫn gấp một phẩy bảy chín. Lớp hạt không tan trong một tháng. Nó sẽ rơi xuống từ từ, một năm, hai năm, nếu người ta không rải thêm.

Phiên xét lại ở tầng mười tám, tòa nhà kính bên sông Vọng, căn phòng mà mới mười ngày trước còn là phòng làm việc của Hiển. Cái chậu cây sanh vẫn còn đó. Cái kệ sách giấy đã trống.

Ông Quế nói hai mươi phút. Ông không dùng kính, không dùng màn hình. Ông cầm một cục phấn mượn của người ta, viết lên một tấm bảng trắng đem từ phòng họp khác sang, nét chữ to nghiêng có móc. Năm 2046 ông đề nghị rải từ từ, đo rồi mới tăng. Năm 2061, ông đề nghị giảm từ từ, đo rồi mới giảm. Không tắt. Không sốc. Mỗi năm bớt một chút. Mỗi tháng thả bóng ở năm châu. Và giữ lại các trạm mặt đất, những cái máy nhìn lên trời bằng mắt của chính nó, để mai mốt có cái đồng hồ nào trên trời chạy lệch thì còn có người dưới đất thấy.

– Ông đề nghị bao nhiêu trạm? – Một thành viên Hội đồng hỏi.

– Bao nhiêu cũng được. – Ông Quế nói. – Miễn đủ người.

Không ai biểu quyết hôm đó. Họ lập một nhóm, nhóm đó sẽ làm việc một năm. Nhưng biên bản thẩm định năm 2047 được ghi là "đã xét lại, kết luận năm 2047 không còn hiệu lực". Ông Quế đọc dòng đó, không nói gì, gấp cái kính lão lại cất vào túi áo.

Chiều đó, ông ngồi trên một cái ghế đá bên bờ sông Vọng, đối diện cây cầu sơn đỏ. Hiển ngồi cạnh ông. Hai người uống trà sen trong hai cái ly giấy Hiển mua ở một quán ven đường. Hiển mặc áo thun, quần vải, như người đi dạo.

– Thầy về khi nào?

– Mai. Sáng.

– Dạ.

Ngoài sông, một chiếc xe bay chở hàng lướt ngang qua mặt nước, bóng nó trôi trên mặt sông như bóng một con chim lớn.

– Con về Hương Thành. – Hiển nói. – Nhà mạ con còn cái hiên. Con sửa lại. Con chưa biết làm gì.

– Ở đó có gió sông. – Ông Quế nói.

Hiển quay sang nhìn ông.

– Sao thầy biết?

Ông Quế không trả lời ngay. Ông uống một ngụm trà, nhìn ra sông.

– Năm bốn mươi bảy tau dự đám mạ mi. – Ông nói. – Cuối tháng Năm. Mưa. Tau đứng cuối hàng, che cái dù đen. Mi đi đầu, ôm tấm hình, mi không thấy tau. Cái nhà có cái hiên cột gỗ. Có con mèo vàng ngồi dưới gầm bàn thờ, không ai đuổi được.

Hiển không nói gì. Hai bàn tay anh cầm cái ly giấy, bóp nhẹ, nước trà sóng sánh.

– Cái biên bản mi ký tháng Sáu. – Ông Quế nói. – Tau ký nhận tháng Bảy. Rồi tau về Mũi Cỏ Ngựa.

– Thầy biết mà thầy… – Hiển nói, rồi không nói tiếp được.

– Năm đó ai cũng nghĩ mình đúng. – Ông Quế nói. – Mi mất mạ. Tau mất cái Viện. Mi mất nhiều hơn tau.

Họ ngồi đó tới khi mặt trời xuống phía bên kia sông. Bầu trời phía tây bắt đầu đổi màu. Tím hồng, rồi tím sẫm. Vẫn tím. Một tháng chưa đủ để nó thôi tím.

– Thầy. – Hiển nói. – Con muốn lên Mũi Cỏ Ngựa một lần nữa. Không phải bây giờ. Mai mốt.

– Ừ. – Ông Quế nói. – Lên thì đem nón.

Hai người ngồi nhìn màu tím trên sông. Hôm đó hoàng hôn tím bốn mươi mốt phút. Không còn Tép để đếm. Ông Quế chỉ biết nó ngắn hơn hôm mười hai tháng Ba sáu phút, vì ông nhìn đồng hồ trên cổ tay lúc nó bắt đầu, và lúc nó tắt, và ông trừ ra.

— Hết chương 33 —