Lời khai không có chữ xin lỗi

Chương 35: Lời khai không có chữ xin lỗi

– Cái máy bấm của tui, mấy cậu giữ hả? – Bà Tám hỏi. – Trong đó có số mối bên Campuchia. Hai chục năm làm ăn đó cậu.

Đó là câu đầu tiên bà nói trong buổi hỏi cung thứ nhất, sáng thứ Năm mùng ba tháng Mười Hai, khi đèn đỏ vừa sáng. Không phải câu hỏi về tội danh, về quyền của bị can, về luật sư. Câu hỏi về cái máy bấm.

Khải trả lời: cái máy đã được thu giữ làm vật chứng, theo đúng thủ tục. Bà gật đầu, như người nghe chủ ghe báo giá chở hàng, rồi không hỏi thêm.

Buồng hỏi cung ở trại tạm giam. Cùng cái bàn sắt, cùng cái ghế mà ông Tư, thằng Đởm, thằng Đăng, thằng Lép đã ngồi. Bà Tám ngồi xuống cái ghế đó như ngồi xuống bộ ván ở nhà mình, lưng thẳng, hai chân khép, bàn tay phải đặt trên đùi. Tay trái bà đã tháo khăn quàng, nhưng còn cử động chậm. Bà mặc đồ trại, tóc vẫn bới gọn. Người quản giáo kể sáng nay bà xin một cây trâm, không ai cho, bà tự lấy một sợi thun buộc tóc mà bới, gọn như mọi ngày.

Luật sư của bà ngồi bên cạnh, ông luật sư già tóc bạc. Anh Kiệt ngồi ở ghế kiểm sát viên.

Ba buổi đầu, bà không nhận gì.

Bà không chối kiểu Tư Nhơn, cộc lốc, "đưa giấy ra". Bà chối kiểu người lớn nói chuyện với con nít. Từ tốn. Có khi còn cười. Cái máy bấm là của thằng Đăng. Tiền đưa con Hoa là tiền cho mượn vì thương. Chuyện nhánh bần là người ta đồn. Thằng Tâm bỏ mối cho bà như bỏ cho sáu vựa khác. Con Ngân bà nuôi vì nó mồ côi. Ông Tư khai gì, thằng Đởm khai gì, thì đó là người ta ở trong tù, người ta muốn kéo thêm người.

– Hai người đó bị giam ở hai khu khác nhau. – Khải nói. – Họ không biết người kia khai gì. Mà họ khai giống nhau.

– Người ta ghét tui giống nhau thì khai giống nhau, cậu.

Buổi thứ tư, Khải đặt lên bàn sáu tấm ảnh, sáu người đàn bà lớn tuổi. Anh nói: cha mẹ của người chết đuối tên Phan Thanh Tâm ở An Giang được cho coi sáu tấm ảnh này. Họ chỉ một tấm.

Bà Tám nhìn sáu tấm ảnh. Bà nhìn tấm ảnh của mình lâu hơn mấy tấm khác. Rồi bà nói:

– Ảnh này chụp hồi tui làm căn cước mới. Xấu quá.

Buổi thứ năm, Khải đặt lên bàn biên bản đối chất giữa Lâm Văn Đởm và Hứa Văn Nhơn. Anh đọc câu cuối cùng ông Tư nói với Đởm: "Hai đứa mình đều bị bả nuôi."

Bà Tám nghe. Bà không nói gì một lúc lâu. Rồi bà nói, không với Khải, không với anh Kiệt, mà như nói với cái bàn sắt:

– Nuôi thì phải biết ơn chớ.

Chiều thứ Tư, giữa buổi hỏi cung thứ năm và thứ sáu, người ta chôn Hứa Văn Nghĩa.

Cơ quan điều tra đã có quyết định trả hài cốt cho gia đình. Bà Huê, vợ ông Tư, đứng ra lo. Nghĩa địa nhỏ của họ Hứa nằm sau một vườn dừa cuối chợ Rạch Vồn, mấy ngôi mộ xi măng sơn vàng đã bong. Cái quách nhỏ đặt trên hai cây đòn tre. Không có kèn. Không có rạp. Chừng hai chục người đứng chung quanh, phần nhiều là người trong chợ tới vì tò mò, rồi ở lại vì thương.

Di ảnh là tấm ảnh đám giỗ tháng Tám năm 2014, người ta cắt ra từ tấm ảnh lớn trên tủ thờ tiệm cầm đồ. Một người đàn ông thấp, đậm, tóc húi cua, ngồi trên ghế đẩu. Người cắt ảnh đã cắt khéo, chỉ lấy từ ngực trở lên. Không thấy cái chân băng trắng. Không thấy đôi nạng gỗ.

Khải đứng ở cuối đám, mặc thường phục. Ông Tư không được ra. Ông chỉ xin được gửi một thứ: một cái áo thun trơn màu xám, không ca rô, để bỏ vô quách cho em.

Bà Huê bỏ cái áo vô, rồi đứng khóc. Khải không đi tới. Anh đứng tới khi người ta lấp đất xong, thắp một cây nhang, rồi về.

Buổi thứ sáu, sáng thứ Năm mười tháng Mười Hai, anh Kiệt hỏi.

Anh hỏi ít. Suốt năm buổi trước, anh chỉ ngồi ghi. Hôm nay, khi Khải hỏi xong phần năm 2018 và bà Tám lại nói "tui không biết, tui già rồi", anh Kiệt đặt cây bút xuống.

– Bà Kiều. – Anh nói, giọng chậm, nặng, cái âm cuối kéo dài. – Tôi hỏi bà một chuyện không có trong năm 2018.

Bà Tám quay qua nhìn anh, lần đầu tiên trong mấy buổi.

– Năm 2010, ông Tô Văn Lực ở ấp Bờ Sậy ký giấy bán năm nghìn mét vuông đất lúa cho một người làm công của tiệm ông Tư. Sáng hôm đó, ông Tư đứng ngoài cổng nhà ông Lực, nói điện thoại với bà. Chiều hôm đó, bà tới đứng ở cổng, nói với vợ ông Lực: để chị lo. Năm 2019, thửa đất đó về công ty con trai bà. Tháng Tám năm nay, tiền bồi thường thửa đó vào tài khoản công ty con trai bà. Bà trả học phí hai năm cuối đại học cho con gái ông Lực. Bà cho vợ ông Lực làm ở vựa mười năm.

Bà Tám nhìn anh, không chớp.

– Tôi hỏi bà, – anh Kiệt nói, – vì sao bà lo cho gia đình đó?

Luật sư nghiêng người, nói nhỏ với bà. Bà đưa tay lên, nhẹ, ra hiệu cho ông thôi.

Bà im lâu. Lâu tới mức Khải tưởng bà sẽ lại nói "tui không nhớ". Ngoài hành lang có tiếng xe đẩy cơm của trại lăn qua, bánh xe kêu ken két.

– Thằng Lực nợ ông Tư ba chục triệu. – Bà Tám nói. – Ổng hốt hụi tui tháng thứ ba, bỏ thăm cao, tui biết ổng ngộp. Tui biết ổng có năm công ruộng. Năm công ruộng đó, mười lăm năm sau, nhà nước làm cầu đi ngang. Hồi đó tui không biết có cầu. Tui chỉ biết đất Bờ Sậy tốt, ruộng ba vụ.

Bà ngừng. Bà nhìn xuống bàn tay phải của mình trên đùi.

– Con nhỏ đó học giỏi. Tui coi cái giấy khen của nó dán trên vách nhà ổng. Tui nghĩ, con nhỏ này mai mốt làm trên tỉnh. Người làm trên tỉnh mà nhớ ơn mình, thì có ngày xài được.

Khải ngồi im. Anh không nhìn anh Kiệt. Anh nhìn bà Tám.

– Mà tui lo cho nó thiệt. – Bà nói tiếp, giọng không đổi. – Tui trả tiền học thiệt. Tui cho má nó làm thiệt, trả lương đủ, Tết có thưởng. Thằng Lực chết, tui lo đám, tui bỏ tiền. Tui không ăn của nhà đó đồng nào mà không trả lại. Cậu muốn tui nói gì?

– Tôi muốn bà nói vì sao. – Anh Kiệt nói.

Bà Tám nhìn anh. Rồi bà nói, chậm, rõ từng chữ, như cái sáng giữa chợ bà đọc con số hai trăm hai chục triệu:

– Tui nuôi nó ăn học bằng đất của cha nó. Vậy là công bằng.

Không ai trong buồng nói gì. Cái máy quay trên trần kêu rè rè. Rinh, đứng sau lưng Khải, cây bút dừng trên giấy.

Đó là câu duy nhất trong sáu buổi hỏi cung mà bà Ngô Thị Kiều nhận một điều gì đó về mình. Không phải về thằng Nghĩa. Không phải về Ba Sển. Không phải về cái lò Sáu Hột hay cái căn cước của một người chết bên Campuchia. Về con bé học giỏi có cái giấy khen dán trên vách nhà ở Bờ Sậy.

Và trong cả câu đó, cả sáu buổi đó, không có chữ xin lỗi nào.

Chiều hôm đó, anh Kiệt đi bộ với Khải ra tới gốc me tây ở sân trại. Hai người đứng hút thuốc, dù cả hai đã bỏ thuốc mấy năm.

– Ghi biên bản câu đó, – anh Kiệt nói, – tôi nghĩ tới cô Uyên.

– Đừng nói với cổ.

– Tôi không nói. Cổ là người làm chứng. – Anh Kiệt dụi điếu thuốc vô gốc me. – Mà ra tòa, câu đó sẽ được đọc lên. Cổ sẽ ngồi ở hàng ghế người làm chứng. Cổ sẽ nghe.

Khải không trả lời. Anh nhìn lên tán me, mấy trái me đã già, vỏ nâu.

Mười hai giờ trưa thứ Sáu, má Lan tới Viện kiểm sát tỉnh.

Má chưa từng tới đây. Mười mấy năm con gái làm ở Viện, má chỉ biết cái cổng sắt và cái bảng tên, chở ngang mấy lần bằng xe ôm. Hôm nay má bắt xe ôm tới, xách một cái giỏ nhựa, đứng ở phòng bảo vệ, nói tôi là má của kiểm sát viên Tô Thanh Uyên, tôi đem cơm cho nó.

Uyên chạy xuống. Cô thấy má đứng ở cổng, áo bà ba nâu, nón lá, cái giỏ nhựa xách trước bụng, như mấy bà mẹ đi thăm con ở ký túc xá.

– Má. Sao má không gọi con?

– Gọi con thì con nói đừng tới. – Má nói. – Má tới.

Hai mẹ con ngồi trên cái ghế đá dưới hàng cây dầu ở sân sau Viện, chỗ ngó ra sông Cổ Chiên. Má mở cái giỏ. Một hộp cơm, cá kho, canh bí. Và một bịch bánh lá dừa, sáu cái, cột lạt.

– Bữa nay má không ra chợ. – Má nói. – Má gói sáu cái này thôi.

Uyên cầm một cái bánh. Còn ấm. Cô mở lạt, bóc lá. Nếp dẻo, đậu bùi, mùi lá dừa non.

Má ngồi nhìn ra sông. Một chiếc ghe hàng chạy ngang, chở đầy dừa khô, máy nổ lụp bụp.

– Mười năm má làm ở vựa. – Má nói, không quay lại. – Mỗi sáng má đứng lựa trái. Bả đứng cạnh, bóp cái cuống măng cụt. Bả nói Lan ơi, trái này được, trái này không được. Má nghe. Mười năm má nghe.

Uyên không nói gì.

– Bữa con nói má đừng lên bệnh viện, má giận con. – Má nói. – Má giận con mấy bữa. Rồi má nằm nhớ lại. Nhớ cái chiều mưa, bả đứng ở cổng. Nhớ ông Tư đứng ngoài cổng nghe điện thoại hồi sáng. Má nằm nhớ tới sáng. Rồi má đi lên công an.

Má quay qua nhìn con gái. Mắt má đỏ, mà không có nước mắt.

– Má không biết nói sao với con. – Má nói. – Má cứ dạy con đừng quên ơn. Mười mấy năm má dạy. Giờ má không biết dạy con cái gì.

Uyên đặt cái bánh đang ăn dở xuống tờ lá dừa trên đùi. Cô cầm tay má. Bàn tay má nhăn nheo, đốt ngón to ra vì mười mấy năm cuốn lá, cột lạt.

– Má khỏi dạy con nữa. – Cô nói. – Con lớn rồi.

Má Lan nhìn cô một lúc. Rồi má cười, cái cười méo một bên, rất giống cái cười Uyên đã thấy trên mặt một người khác, ở một quán hủ tiếu bến đò Lò Đỏ, tháng Tám.

– Ừ. – Má nói. – Ăn đi con. Bánh nguội rồi dở.

— Hết chương 35 —