Chòi canh vườn bưởi

Chương 11: Chòi canh vườn bưởi

Dưới đáy con mương, bùn non ngập tới bắp vế, lạnh và mềm như cháo nguội. Quẹo đã ngồi đó từ lúc trời chạng vạng, lưng dựa vô gốc một bụi dừa nước, đầu đội một tấm lá dừa khô.

Từ chỗ anh ngồi nhìn lên được cái chòi canh vườn bưởi của ông Ba Tý. Chòi lợp lá, cất trên bốn cây cột tre, có cái cầu ván bắc qua con mương dẫn từ bờ vườn vô. Đèn trong chòi bật sáng. Ông Ba Tý ngồi trên võng, không đưa, giống hệt như đêm qua lúc anh đặt cái bao trên bậc thềm nhà ông rồi lủi đi.

Anh muốn vô gặp ông. Anh muốn nói với ông là phần còn lại anh chôn ở đâu, để lỡ anh có chuyện gì, ông tự đi lấy. Nhưng anh chưa dám. Từ sáng Chủ nhật tới giờ, anh không dám tin cái gì nữa.

Anh nhớ chú Ba Sển. Hồi anh mười lăm tuổi, cha mới mất, chú dắt anh đi công trình đầu tiên, đưa anh cái bay, dạy anh trộn hồ. Một xô cát, một xô xi măng, nước đổ từ từ, trộn tới khi hồ dẻo như bột bánh. Chú nói: "Trộn hồ cũng như làm người, mày đổ nước ẩu là hồ nó bở, xây lên rồi cũng sập." Chú nói câu đó rồi cười nhe cái răng cửa sứt.

Anh đã đổ nước ẩu. Anh biết từ năm kia, từ cái ngày ký tờ giấy đầu tiên ở văn phòng ngoài phường. Anh biết, và anh vẫn lấy năm triệu mỗi tháng.

Trăng mười ba lên sớm, tròn gần đủ, treo trên ngọn mấy cây bưởi. Nước sông bắt đầu lớn. Anh nghe nước tràn vô mương, róc rách, dâng lên từng chút quanh bụng mình.

Khải ngồi trong cái chòi nhỏ của vườn bên cạnh, cách chòi ông Ba Tý chừng năm chục thước, qua hai hàng bưởi.

Anh ngồi đó từ sáu giờ chiều, với Rinh và hai cán bộ Công an xã. Hiển giữ một tổ khác ở con đường đất phía trước nhà ông Ba Tý. Kế hoạch đơn giản: ai tới gặp ông Ba Tý, thì tới bằng một trong hai đường, đường đất phía trước hay đường nước phía sau. Hai đường đều có người.

Chiều nay, trước khi trời tối, Rinh đã làm một việc mà Khải thấy nhưng không hỏi. Anh lội ra cái cầu ván bắc qua mương sau chòi ông Ba Tý, gỡ hai tấm ván ở giữa, để nguyên hai đầu. Đứng trên bờ nhìn ra, dưới ánh trăng, cái cầu vẫn y như cũ.

– Người tới bằng đường bộ thì đi đường đất. – Rinh nói khi lội vô, quần ướt tới đùi. – Người tới bằng vỏ thì cặp mương, bước lên cầu ván. Dạ, đi cầu ván ban đêm thì không ai nhìn xuống chân.

Bảy giờ rưỡi, nước lớn gần đứng. Mặt mương đầy tràn, nước đen sẫm, lấp loáng ánh trăng.

Khải nghe tiếng máy vỏ lãi trước khi thấy nó. Tiếng máy từ ngoài sông rẽ vô rạch, chậm dần, rồi tắt. Anh ra hiệu. Hai cán bộ xã nép sát vô cột chòi. Rinh đứng dậy, không gây tiếng động.

Một chiếc vỏ lãi không đèn trôi theo nước lớn vô con mương, êm ru. Trên vỏ có hai người. Người ngồi đằng mũi dáng to, áo sơ mi bông. Người ngồi đằng lái ốm hơn, đội nón kết. Chiếc vỏ trôi tới chân cầu ván thì dừng. Người ngồi đằng mũi níu cây cột cầu, đứng lên.

Khải nhận ra cái dáng đó qua tấm ảnh Hiển gửi hồi trưa. Đoàn Văn Rô. Sáu Rô.

Sáu Rô bước lên cầu ván. Một bước. Hai bước. Bước thứ ba, chân gã đạp vô khoảng trống chỗ hai tấm ván đã bị gỡ.

Tiếng ùm nghe nặng nề. Rồi tiếng chửi thề. Rồi tiếng bùn ọc ạch.

– Công an đây! – Khải la lên, chạy ra khỏi chòi, đèn pin trong tay rọi thẳng. – Đứng yên!

Hai cán bộ xã chạy theo. Từ phía trước, tổ của Hiển cũng chạy vòng ra. Đèn pin quét loang loáng giữa mấy hàng bưởi.

Sáu Rô kẹt dưới mương, bùn ngập tới thắt lưng, hai tay quờ quạng níu vô cột cầu. Càng vùng vẫy càng lún. Gã la lên gì đó với đồng bọn. Người đội nón kết trên vỏ lãi không chờ. Hắn nhảy phóc lên bờ bên kia mương, chạy thục mạng vô vườn bên cạnh, luồn qua mấy gốc bưởi. Một cán bộ xã đuổi theo. Tiếng chân chạy, tiếng cành lá gãy, rồi xa dần.

Rinh lội xuống mương, nắm cổ áo Sáu Rô kéo lên. Gã nặng, bùn bám đầy người, thở hồng hộc. Khải đứng trên bờ, rọi đèn vô mặt gã.

– Anh Rô. Anh tới đây làm gì?

– Tui… tui đi thăm ông Ba Tý.

– Đi thăm bằng vỏ lãi tắt đèn, cặp đường mương sau, lúc bảy giờ rưỡi tối?

Sáu Rô không nói nữa. Gã nhổ một bãi bùn, quay mặt đi.

Ở bờ mương bên kia, người cán bộ xã đuổi theo đã quay lại, thở không ra hơi.

– Mất dấu rồi anh Khải. Nó chạy qua vườn bưởi ông Năm, ra đường lộ, có ai chở đi rồi.

– Ai vậy? – Khải hỏi Sáu Rô.

– Không biết. Tui quá giang.

Khải không ép. Anh quay lại thì thấy ông Ba Tý đã đứng ở cửa chòi, tay cầm cái đèn bình, run bần bật.

Và rồi, ở chỗ bụi dừa nước dưới mương, cách cầu ván chừng hai chục thước, có tiếng nước khua. Một bóng người từ từ đứng lên khỏi mặt nước. Bùn đen từ đầu tới chân, một tấm lá dừa khô còn vướng trên vai. Người đó giơ hai tay lên khỏi đầu, lội từng bước vô bờ.

– Tui ra nè. – Người đó nói, giọng khàn khàn. – Chú Khải. Tui là Quẹo. Tui ra nè.

Ông Ba Tý buông cái đèn bình xuống đất. Ông đi ra mép mương, chân trần, lảo đảo, đứng nhìn thằng Quẹo lội vô. Khi Quẹo lên tới bờ, bùn nhễu xuống từng vệt, ông Ba Tý giơ tay lên. Khải tưởng ông định đánh. Ông không đánh. Ông phủi tấm lá dừa khô vướng trên vai thằng Quẹo xuống. Rồi ông lấy vạt áo thun thủng lỗ của mình chùi bùn trên mặt nó, chùi vụng về, như người ta chùi mặt cho con nít đi chơi ruộng về.

– Mày ngu quá Quẹo ơi. – Ông nói. – Mày ngu quá.

Quẹo đứng yên cho ông chùi. Anh không nói gì. Dưới ánh trăng, Khải thấy hai hàng nước chảy xuống trên khuôn mặt lấm bùn của anh, vạch thành hai đường sáng.

Sáu Rô được hai cán bộ xã đưa ra đường đất, về trụ sở làm việc. Gã đi cà nhắc vì một bên dép đã mất dưới bùn. Chiếc dép còn lại trên chân gã là dép tổ ong. Khi gã bước ngang qua vệt đèn pin, Khải thấy cái gót phải của nó mòn vẹt một bên, lệch hẳn đi, y như cái dấu in trên nền bụi gạch trong lò Sáu Hột sáng Chủ nhật. Ngang qua chỗ Quẹo, gã liếc một cái, ánh mắt không có gì là giận dữ, chỉ lạnh, như người ta nhìn một món đồ đã hư. Quẹo không tránh cái nhìn đó. Lần đầu tiên từ sáng Chủ nhật, anh đứng thẳng lưng.

Chín giờ tối, ở trụ sở Công an xã Rạch Vồn, Quẹo ngồi trên cái ghế nhựa, mặc bộ đồ khô Hiển cho mượn, hai tay ôm ly trà gừng nóng, vẫn run.

Anh không bị bắt. Anh ra trình diện. Khải nói rõ với anh như vậy, nói rõ quyền của anh, nói rõ những gì anh khai hôm nay sẽ được ghi lại. Quẹo gật đầu, gật đầu, như người không còn sức để làm gì khác.

Lựu tới lúc chín giờ rưỡi, có Hiển chở. Chị thấy chồng thì đứng sững ở cửa, rồi đi tới, không khóc, giơ tay đánh một cái vô vai anh, đánh mạnh, rồi ôm lấy anh. Quẹo ôm lại, vùi mặt vô vai vợ, hai vai rung lên.

Khải đứng ra ngoài hiên, để hai vợ chồng một mình mười phút.

Ngoài hiên, Hiển đứng hút thuốc, ngó ra con lộ tối. Anh ta nói nhỏ, không quay lại: "Thằng Quẹo hồi nhỏ ở xóm tui. Ba nó chết đuối năm nó mười bốn tuổi, ghe cát lật ngoài vàm. Mười lăm tuổi nó theo ông Ba Sển đi phụ hồ." Khải gật đầu. Anh không biết nói gì hơn. Ở Rạch Vồn, chuyện của ai cũng nối vào chuyện của người khác, như rễ bần dưới bùn.

Rồi Quẹo kể.

Anh kể chuyện Cò Vũ, chuyện năm triệu mỗi tháng, chuyện ký giấy ở một văn phòng ngoài phường mà anh không nhớ tên đường. Anh kể Hai Lép là người cầm giấy tới, Hai Lép ký làm chứng, Sáu Rô chạy vỏ lãi đưa đón. Anh kể ở tiệm cầm đồ, ai cũng nói "ông Tư biểu vậy", "ông Tư dặn vậy".

– Tháng Bảy, tui ngồi chờ thằng Vũ ở tiệm, thấy trong xe nó có một xấp giấy. Tui lén chụp lại, lấy bản sao luôn. Tui không biết tui lấy làm chi. Tui sợ. Tui nghĩ lỡ có chuyện gì, có cái này, tui nói người ta tin.

– Mấy tờ đó anh giấu trong lò Sáu Hột. Tụi tôi lấy được rồi.

Quẹo nhắm mắt lại một lúc, rồi mở ra.

– Tui thấy tên chú Ba Sển trong đó. Tui không biết người ta định làm gì. Tới bữa nghe chú chết, tui mới biết.

– Sao anh không tới công an?

– Tui đứng tên đất người ta. Tui ăn tiền người ta. Tui sợ tui ở tù. – Quẹo cười, một cái cười méo mó. – Rồi tui nghĩ, chú Ba chết vì không chịu ký. Còn tui, tui ký hết. Tui ký mà tui sống. Tui chịu không nổi.

– Rồi anh rút tiền.

– Dạ. Một tỷ sáu trăm bốn chục triệu. Tiền đó là tiền đất ông Ba Tý. Ông bán có tám trăm, cầm về được hai trăm, còn lại trừ nợ tiệm hết. Giờ nhà nước bồi thường gấp đôi. Tui nghĩ tiền đó phải về chỗ ông.

– Phần còn lại đâu?

– Tui chôn rồi. Hai trăm tui đem trả ông Ba trước. Tui có xài chút đỉnh, tiền xe, tiền ăn, gửi vợ tui mấy triệu. Còn lại tui chôn chỗ chỉ mình tui biết. Mai tui dẫn chú đi.

Khải gật đầu. Anh liếc qua Rinh. Rinh đang ghi, cây bút đều tay.

– Đêm thứ Bảy, ở lò Sáu Hột. – Khải hỏi. – Anh kể lại tôi nghe.

Quẹo kể. Tiếng máy vỏ lãi. Đèn pin. Anh bò vô ống dẫn khói, đẩy cửa vét tro, lăn xuống rạch, níu lục bình. Mọi chi tiết khớp với những gì kỹ thuật đã thấy.

– Anh có nghe tụi nó nói gì không?

– Có. – Quẹo nói, rồi im một chút, như đang nghe lại trong đầu. – Lúc tui còn nằm trong lò, chưa kịp bò vô ống, tụi nó đứng ngoài mé rạch. Hai đứa. Thằng Rô với một thằng nữa, tui nghe nó kêu thằng đó là Mến. Thằng Mến hỏi lò nào. Thằng Rô nói…

Anh ngừng lại. Ly trà gừng trong tay anh đã nguội từ lâu.

– Nó nói sao? – Khải hỏi.

– Nó nói: "Bả nói nó nằm trong lò, kiếm cho kỹ."

Khải ngồi im. Ngoài hiên, gió sông thổi vô làm tấm rèm cửa bay phần phật.

– "Bả"? – Anh hỏi lại.

– Dạ. "Bả nói." – Quẹo nói, chậm, chắc chắn. – Tui nghe rõ lắm chú. Không phải "ổng". Là "bả".

— Hết chương 11 —