Những chỗ người tự thú nói sai

Chương 28: Những chỗ người tự thú nói sai

Lúc một giờ sáng, trên tờ giấy trắng trước mặt Uyên có năm dòng. Cô viết chúng bằng bút chì, để còn tẩy được.

Một. "Ổng té sông chết ở khúc bến chợ."

Chú Ba Sển không chết ở khúc bến chợ. Chú chết ở bến lò vàm Bần Quỳ, ba cây số về phía hạ nguồn, dưới cây bần ổi thứ tư tính từ bến lò. Hai Lép khai vậy. Vệt sơn xanh trên cọc bến thứ hai nói vậy. Chai rượu thuốc, hai cái ly nhựa, cục gạch kê làm ghế nói vậy. Còn ngoài chợ Rạch Vồn, người ta biết gì? Người ta biết chú Ba nói với vợ là ra bến chợ uống cà phê. Người ta biết ghe chú nằm ở đầu cù lao. Người ta biết xác chú trôi vô đáy ông Út Lượm. Người ta đoán chú té ở đâu đó giữa bến chợ với nhà. Cả chợ đoán vậy. Anh Đăng nói đúng cái điều cả chợ đoán.

Hai. "Em lo giấy tờ cho Đởm năm 2019."

Chiếc ghe của Phan Thanh Tâm đăng ký năm 2018. Ông bán ghe nói hồi đó thằng Tâm đưa đủ căn cước, tạm trú, đâu ra đó. Người lo giấy tờ không thể lo sau khi giấy tờ đã có.

Ba. Câu hỏi ở trang sáu: "Mỗi năm sáng mùng hai tháng Mười, ai để bó bông súng ở cổng vựa?" Câu trả lời: "Em không để ý chuyện đó."

Một người lo cho Đởm tám năm, cho ông có ghe, có mối bỏ hàng ở chính vựa của má mình. Vậy mà người đó không để ý một bó bông súng năm nào cũng xuất hiện ở cổng vựa vào đúng sinh nhật đứa con gái mình nhờ má nuôi.

Bốn. Câu hỏi ở trang năm: "Ông Đởm để xác ông Nghĩa ở đâu trong lò?" Câu trả lời: "Trong ống khói lớn." Khải hỏi lại. Đăng nói: "Em nghe ổng kể vậy. Em không nhớ rõ."

Không ai bít ống khói lớn. Ống khói lớn hai mươi hai thước, ông Út Cò xây năm 2005. Người ta bít ống khói phụ, sáu bảy thước, dựa lưng vô vòm lò như đứa con dựa lưng vô mẹ.

Năm. Cái máy bấm.

Uyên viết dòng thứ năm chậm hơn bốn dòng trên.

Anh Đăng khai số An Giang là của anh, anh để trong cái máy bấm cũ ở vựa, má anh xài ké gọi mối Campuchia. Uyên đã thấy cái máy bấm đó. Một lần. Tối thứ Bảy hai mươi hai tháng Tám, giữa mâm cơm cúng ông Tám, trong túi áo bà ba của má Tám có tiếng chuông kiểu cũ reo tít tít. Má Tám móc ra một cái điện thoại bấm phím màu đen, sơn tróc, liếc màn hình, bấm tắt. "Mối trái cây bên Campuchia. Giờ này còn gọi, mai má gọi lại." Và con bé Ngân ngồi ở góc ván cười nhẹ: "Má xài cái máy bấm đó mười mấy năm rồi chị. Con mua máy mới, má không chịu. Má nói mối bên kia quen gọi số đó."

Mười mấy năm. Trong túi áo má. Không phải của anh Đăng để ở vựa.

Uyên đặt cây bút chì xuống. Cô nhìn năm dòng chữ. Không dòng nào tự nó đủ. Một người đầu thú kể sai chỗ người ta chết, kể lộn một năm, không để ý một bó bông, nhớ lộn một cái ống khói. Người hoảng sợ hay kể lộn. Người nhận tội thay người khác còn kể lộn nhiều hơn, vì họ không có mặt ở đó.

Người nhận tội thay người khác.

Cô tắt đèn bàn. Cô nằm xuống. Cô không ngủ.

Sáng thứ Ba, Uyên không nộp tờ báo cáo gấp làm tư trong túi áo. Cô để nó trong ngăn kéo bàn làm việc, dưới một xấp hồ sơ khác.

Cô làm việc của mình. Một phiên tòa sơ thẩm buổi sáng, một hồ sơ trộm cắp phải trả lại điều tra bổ sung buổi chiều. Cô đọc, ký, hỏi, ghi, như mọi ngày. Giữa buổi, Khải nhắn: "Bà Tám vẫn nằm viện, bác sĩ nói tụt huyết áp, trật khớp vai. Anh Đăng xin gặp mẹ, anh Đạt chưa cho." Cô đọc, không trả lời.

Tối thứ Ba, cô lôi cuốn lịch âm dương treo tường của má xuống, ngồi lật.

Má Lan nói rằm tháng Bảy, ở chùa, dưới gốc bồ đề: hụi tháng của má Tám khui mùng năm âm lịch mỗi tháng. Ba cô hốt từ tháng thứ ba, bỏ thăm cao. Hụi tháng là vậy, mỗi tháng một lần khui, ai cần tiền thì bỏ thăm, ai bỏ cao nhất thì hốt. Không có chuyện tới vựa khóc lóc xin hốt vào một ngày bất kỳ.

Chị Hoa, vợ Hai Lép, khai sáng thứ Hai mười tháng Tám, ngay sau khi chồng bị bắt, chị tới vựa bà Tám xin hốt hai phần, bỏ thăm cao. Bà Tám xác nhận qua điện thoại với Diệp: "Nó tới khóc lóc, nói chồng bị bắt, nợ nần, xin hốt. Tui thương nó, cho hốt."

Uyên lật tới tháng Tám dương. Ngày mười. Thứ Hai. Ô lịch in số âm lịch nhỏ ở góc dưới.

Hai mươi tám tháng Sáu.

Không phải mùng năm. Không gần mùng năm. Không có kỳ khui hụi nào hôm đó.

Cô ngồi nhìn cái số nhỏ trong ô lịch. Một trăm hai chục triệu tiền mặt, trong một cái bịch nilon đen, đem tới tiệm cầm đồ Tư Nhơn sáng hôm sau. Có một cuốn sổ hụi đứng ra đỡ. Có một bà chủ vựa tiếng tốt cả xã xác nhận qua điện thoại. Khải đã thở ra một hơi dài lúc nghe câu đó, anh kể với cô, như người câu cá thấy sợi cước chùng xuống.

Cô treo cuốn lịch lên lại đúng cái đinh cũ.

Chiều thứ Tư, Uyên xin về sớm một tiếng. Cô chạy xe xuống vàm Bần Quỳ.

Cô biết mình không nên làm việc này. Cô là kiểm sát viên, không phải điều tra viên. Một kiểm sát viên đi một mình hỏi chuyện nhân chứng, không giấy tờ, không biên bản, là làm sai. Cô biết. Cô vẫn chạy xe xuống đó. Cô nói với mình: cô chỉ hỏi một câu. Một câu, để biết mình có đang điên không.

Út Lượm đang ngồi vá lưới dưới gốc bần, chỗ cái chòi lá của ông ngó ra vàm. Nước đang lớn. Cái đáy của ông chưa thả, túi lưới vắt trên mấy cây sào phơi.

Ông nhận ra cô. Cô gái kiểm sát viên đứng trong lều bạt xanh, hôm ông kéo đáy thấy ông Ba Sển. Ông đứng dậy, lúng túng, kéo cái ghế đẩu cho cô ngồi.

Cô mua của ông hai ký tôm đất, trả tiền, ngồi xuống. Cô hỏi chuyện nước, chuyện đáy, chuyện tôm năm nay. Rồi cô hỏi.

– Chú Út. Bữa chú kéo đáy thấy chú Ba Sển, chú về có kể với ai không?

Ông già cúi xuống, mân mê mấy mắt lưới.

– Tui nói với bà nhà tui. – Ông nói. – Cậu Khải dặn đừng nói đại. Mà về nhà bả hỏi, tui đâu có giấu bả được. Tui nói ổng nắm trái bần trong tay. Bả đi chợ, bả kể với mấy bà bán cá. Rồi cả chợ biết. – Ông ngẩng lên, áy náy. – Cô đừng nói cậu Khải nghen cô. Tui già rồi, tui lỡ miệng.

– Chú nói trái bần.

– Dạ. Trái bần. Tui thấy cái trái xanh xanh trong tay ổng.

– Chú có nói gì về nhánh bần không chú? Nhánh cây.

Út Lượm nhìn cô, ngơ ngác.

– Nhánh nào cô? Tui đâu có thấy nhánh nào. Ổng nắm cái trái thôi. Có cái cuống với miếng lá. Nhánh đâu mà nắm.

Uyên ngồi im.

Ngoài vàm, nước lớn đang tràn vô, nhấn chìm dần mấy cái rễ thở dưới hàng bần ổi. Cây bần thứ tư tính từ bến lò, chỗ nhánh gãy, giờ chỉ còn một vết cưa trắng nơi kỹ thuật đã cắt mẫu tháng Tám. Cái nhánh gãy đó, chỉ có mấy người biết. Khải. Rinh. Kỹ thuật. Chị Lài. Cô. Và người đứng trên mạn ghe đêm đó, rọi đèn xuống nước, thấy một người đàn ông ngoi lên níu lấy một nhánh bần, nghe nhánh bần gãy.

Hai Lép khai: "Tối thui, tui không thấy gì hết."

Cô nghe lại một giọng nói trầm, ấm, bên một ly trà nóng, tối thứ Bảy hai mươi hai tháng Tám:

"Tội ổng. Nghe nói chết mà tay còn níu nhánh bần."

Và khi cô hỏi ai nói vậy: "Ông Lượm kéo đáy chớ ai. Ổng thấy rồi ổng về nói."

Ông Lượm không thấy nhánh.

– Cô Uyên? – Út Lượm hỏi. – Cô có sao không cô?

– Dạ không chú. – Cô đứng dậy. – Con cảm ơn chú.

Cô quên cầm theo hai ký tôm. Ông già chạy theo ra tới xe, dúi vô tay cô cái bịch nilon nước còn nhỏ giọt.

Thứ Năm, Uyên không làm gì khác ngoài việc của mình.

Cô ngồi phiên tòa. Cô đọc hồ sơ. Cô ăn cơm trưa ở căn tin Viện, một đĩa cơm sườn, ăn được nửa. Cô không gọi cho Khải. Cô không trả lời tin nhắn của anh hỏi cô có khỏe không, sao mấy bữa nay im re.

Chiều thứ Năm, cô ngồi một mình trong phòng làm việc, cửa đóng, và cô làm cái việc mà cả tuần nay cô đã tránh. Cô ngồi nhớ lại, từng phút, cái tối thứ Bảy hai mươi hai tháng Tám.

Sáu giờ rưỡi, cô chở má tới. Má Tám đứng chờ ở cửa, áo bà ba lụa màu nâu đất. Mâm cơm dọn trên bộ ván gõ. Anh Đăng, vợ anh, hai đứa nhỏ. Bà cô họ của ông Tám, tám mươi mấy tuổi, lãng tai, phải nói lớn mới nghe. Má cô. Con bé Ngân dọn mâm. Canh chua cá linh bông điên điển. Giữa bữa, cái máy bấm reo trong túi má Tám.

Ăn xong, cô xuống bếp phụ Ngân rửa chén. Má Tám xuống lấy ấm trà, kể chuyện bó bông súng.

Rồi cô lên nhà trên. Lúc đó anh Đăng đâu?

Cô nhắm mắt lại. Cô thấy anh Đăng bế đứa nhỏ nhất, con bé ba tuổi ngủ gục trên vai, đi ra cổng. Vợ anh dắt đứa lớn. Anh quay lại chào má Lan: "Dạ con về trước, tụi nhỏ ngủ rồi." Cô nghe tiếng xe hơi nổ máy ngoài đường. Đó là lúc cô còn ở dưới bếp, tay còn ướt nước rửa chén. Chừng tám giờ.

Lên nhà trên, má Tám ngồi xuống ghế, rót trà. "Tội ổng. Nghe nói chết mà tay còn níu nhánh bần." Rồi má cô ngáp. Rồi cô đứng dậy xin về. Rồi má Tám giữ lại ăn chè. Rồi cô nói.

"Dạ thôi má Tám. Mai tụi con đi sớm, xuống mấy cái lò dưới Lò Đỏ."

Ai nghe câu đó? Má cô, ngồi bên cạnh, ngáp. Bà cô họ lãng tai, ngồi ở góc ván, nhai trầu. Con bé Ngân, cô không nhớ con bé ở đâu, có lẽ còn dưới bếp. Và má Tám, ngồi đối diện cô, cầm tay cô.

Anh Đăng đã về từ một tiếng trước.

Ở quán hủ tiếu bến đò Lò Đỏ, cô đã kể trong đầu những người ngồi quanh mâm cơm hôm đó, có anh Đăng, có vợ anh. Cô đã kể những người ngồi quanh mâm cơm. Không phải những người còn ngồi đó lúc cô nói.

Chín giờ kém, cô chở má về. Chín giờ bốn mươi mốt, một cái sim rác được gắn vô một cái máy bấm, gọi cho Sáu Rô, mười chín giây. Hai giờ sáng, Sáu Rô và Mến cặp vỏ lãi vô rạch sau lò Sáu Hột. Bốn giờ rưỡi, Khải và Rinh vô lò, tro còn ấm.

Tụi nó biết anh ở đâu trước công an.

Cô mở mắt ra. Phòng làm việc đã tối. Ngoài cửa sổ, đèn đường bên sông Cổ Chiên đã bật.

Sáng Chủ nhật hai mươi ba tháng Tám, ở quán hủ tiếu đó, cô đã tự hỏi mình đã nói với ai. Cô đã nhớ ra. Và cô đã gạt nó đi bằng đúng một câu: má Tám thì có gì mà phải nghĩ. Rồi cô ăn hết tô hủ tiếu nguội. Rồi Khải gọi tên cô lần đầu, không có chữ "chị". Rồi anh nói chị đừng tính ba tiếng rưỡi đó là của chị.

Cô đã không tính. Cô đã để nó trôi đi, như người ta để một cọng lục bình trôi theo nước ròng.

Tối thứ Sáu, Uyên về tới đầu hẻm nhà mình lúc chín giờ. Cô dừng xe trước cổng, không tắt máy.

Qua song cửa sổ, cô thấy má ngồi trên bộ ván ngoài hiên dưới ngọn đèn vàng, chung quanh là mấy tàu lá dừa non xanh mướt, một thau nếp trộn đậu, một bó lạt. Má đang gói bánh. Tay má cuốn từng vòng lá quanh nắm nếp, nhanh, đều, như mười mấy năm nay. Trên bộ ván, kế bên má, đã có một cái rổ đầy bánh, cột lạt thành từng chục.

Chiều nay má nhắn cô: "Mai má lên bệnh viện thăm má Tám. Bả nằm mấy bữa rồi, ăn cơm bệnh viện không nổi. Má gói bánh cho bả."

Uyên tắt máy xe. Cô ngồi trên yên xe, hai chân chống đất, nhìn má gói bánh qua song cửa sổ.

Cô không vô được. Cô biết khi cô bước qua cánh cổng đó, má sẽ ngẩng lên, cười, hỏi con ăn gì chưa. Rồi má sẽ đưa cho cô một cái bánh còn nóng, nói con nếm thử coi lần này nếp dẻo không, má Tám kén lắm. Và cô sẽ phải cầm cái bánh đó, ăn nó, khen nó, và không nói gì.

Cô ngồi đó tới mười một giờ. Lúc đèn hiên tắt, má đã đi ngủ, cô mới dắt xe vô.

Cái rổ bánh vẫn nằm trên bộ ván, phủ một tấm khăn. Bên trên, má đã dán một mẩu giấy, nét chữ to, nghiêng: "Của má Tám. Đừng ăn."

— Hết chương 28 —