Trận mắng giữa chợ

Chương 7: Trận mắng giữa chợ

– Chú Tư! Chú đứng lại đó cho tui!

Tiếng bà Tám Kiều không lớn, nhưng nó cắt ngang cả cái chợ đang ồn như ong vỡ tổ lúc sáu giờ rưỡi sáng. Người bán cá ngừng tay đánh vảy. Bà bán rau ngẩng lên. Mấy ông ngồi cà phê ở quán đầu bến xoay ghế lại.

Uyên đang đứng ở sạp măng cụt trước vựa Tám Kiều, tay cầm một trái, chưa kịp bóp thử.

Cô xuống Rạch Vồn sớm vì có mấy tờ giấy trợ cấp phải đưa cho thím Ba Thắm ký trước giờ làm. Má cô dặn tiện thì ghé vựa má Tám mua ký măng cụt, cuối mùa rồi, mua không kịp là phải đợi sang năm. Má cô nói măng cụt ở cả cái tỉnh này, không chỗ nào lựa kỹ bằng vựa má Tám.

Vựa Tám Kiều nằm ngay bến chợ, một dãy nhà mái tôn dài, phía trước là sạp bán lẻ, phía sau là bến ghe. Mấy chục người làm đang lựa trái, cân trái, chất trái lên ghe. Mùi trái chín, mùi lá chuối, mùi bùn sông trộn vào nhau. Ở cái bàn cân sát cửa, một cô gái chừng mười tám, mười chín tuổi, tóc dài cột thấp, đeo kính cận, đang ghi số ký vào một tấm bảng nhựa.

Người bị gọi là "chú Tư" đứng khựng lại giữa lối đi. Ông ta ngoài năm mươi, mập, cổ ngắn, sợi dây chuyền vàng to bằng ngón tay út lấp ló dưới cổ áo sơ mi. Sau lưng ông, cách mấy bước, một bà cụ gầy nhom đang đứng khóc, tay cầm cái nón lá rách vành.

Uyên nhận ra ông ta. Cô chưa từng nói chuyện với ông, nhưng cả xã Rạch Vồn không ai không biết mặt Hứa Văn Nhơn, Tư Nhơn, chủ tiệm cầm đồ đầu chợ. Hồi cô còn nhỏ, ba cô có lần dặn: đi ngang tiệm đó thì đi nhanh, đừng đứng lại.

Bà Tám từ trong vựa bước ra. Bà mặc áo bà ba trắng ngà, tóc bới, tay còn cầm cái kéo cắt cuống trái. Bà đi thẳng tới trước mặt Tư Nhơn, ngẩng lên nhìn ông, vì ông cao hơn bà gần một cái đầu.

– Bà Út Nhàn nợ chú bao nhiêu?

Tư Nhơn không trả lời.

– Tui hỏi chú. Bà Út nợ chú bao nhiêu?

– Chuyện làm ăn của em, chị Tám…

– Hai trăm hai chục triệu. – Bà Tám nói, rõ từng chữ. – Cả vốn lẫn lời tới tháng này là hai trăm hai chục. Chú bắt người ta ký giấy ba trăm. Tám chục triệu đó chú tính cho ai? Chồng bả mới chết có ba tháng, con bả đi làm Bình Dương lương không đủ ăn. Chú ăn vậy, rồi ai ăn lại chú?

Cả chợ im. Bà cụ Út Nhàn khóc to hơn. Uyên đứng chết trân, trái măng cụt vẫn nằm trong tay.

Tư Nhơn cúi đầu. Ông ta, người mà con nít trong xã nghe tên còn sợ, đứng cúi đầu trước một bà già nhỏ thó cầm cây kéo cắt cuống trái.

– Chị Tám nói vậy em đâu dám cãi. – Ông ta nói, giọng khàn khàn.

– Vậy chú về đi. Tờ giấy ba trăm đó chú xé đi. Mai tui qua tiệm chú, tui trả cho bà Út hai trăm hai chục. Bả trả tui chừng nào được thì trả, không được thì thôi.

Tư Nhơn không nói thêm. Ông quay lưng đi, đi nhanh, cái lưng to bè lách qua đám đông. Người ta dạt ra nhường đường. Khi ông đi khuất rồi, một tiếng xì xào nổi lên, rồi lan ra cả chợ. Có ông già ngồi quán cà phê vỗ tay. Có bà bán cá nói to: "Có bà Tám là có trời." Bà cụ Út Nhàn quỳ xuống, bà Tám vội đỡ dậy, ôm, vỗ lưng, dẫn vô trong vựa.

Uyên đứng nhìn theo. Cô thấy mắt mình cay.

Mười phút sau, bà Tám đi ra, thấy cô, và lại cái nét mặt sáng lên như thấy cháu ruột.

– Con Uyên! Con đứng đây hồi nào? Thấy má Tám làm dữ hả?

– Dạ con thấy. Má Tám… dữ thiệt.

Bà Tám cười, xua tay.

– Dữ gì con. Ông Tư đó ăn hiếp người ta riết quen rồi. Mình không nói thì ai nói. – Bà nhìn trái măng cụt trong tay Uyên. – Con mua măng cụt hả? Bỏ trái đó xuống. Ngân ơi!

Cô gái đeo kính ở bàn cân ngẩng lên.

– Dạ!

– Lựa cho chị Uyên hai ký măng cụt, loại để cúng. Lựa kỹ nghen con.

– Dạ.

Cô gái tên Ngân đi vô kho. Bà Tám kéo Uyên ngồi xuống cái ghế đẩu cạnh sạp, rót cho cô ly trà đá từ cái bình nhựa lớn.

– Con Ngân đó là con nuôi má. Ba nó bỏ đi hồi nó mới mười tuổi, má nó có chồng khác. Má đem về nuôi, giờ nó phụ vựa, tối đi học kế toán. Ngoan lắm.

– Dạ.

Ngân đi ra, xách cái giỏ nhựa đầy măng cụt, trái nào cũng tím sẫm, cuống còn xanh. Bà Tám lấy một trái, bóp nhẹ cái cuống bằng hai ngón tay, gật đầu. Uyên nhớ cái động tác đó. Mấy năm má cô làm ở vựa, mỗi lần về ghé thăm má, cô thấy bà Tám lựa măng cụt y vậy, từng trái một, như đếm nhịp tim của nó.

Uyên móc ví. Bà Tám đè tay cô xuống.

– Con mà đưa tiền là má giận. Đem về cho má Lan cúng ông bà.

– Má Tám…

– Thứ Bảy này, mười tháng Bảy, má cúng cơm ông Tám. Không làm đám lớn đâu, nhà có mấy người thôi. Con chở má Lan xuống ăn cơm với má nghen. Lâu rồi má không có gặp má Lan.

Uyên nhìn cái giỏ măng cụt, nhìn bàn tay khô nhỏ của bà đang đè trên tay mình. Cô gật đầu.

Cùng buổi sáng đó, ở ấp Bờ Sậy, ông Ba Tý ngồi trên cái võng ở chòi canh vườn bưởi, run như người sốt rét. Không phải sốt rét. Ông run từ lúc thấy hai người công an đi vô vườn.

Nguyễn Văn Tý năm mươi tám tuổi, anh bà con bạn dì với chú Ba Sển. Người ông gầy, da sạm, cái áo thun cũ thủng mấy lỗ ở vai. Ông ngồi trên võng mà không đưa, hai chân chống xuống đất, hai tay bấu vào mép võng.

– Chú đừng sợ. – Khải nói, ngồi xuống cái ghế gỗ đối diện. – Tụi con tới hỏi chuyện thôi. Chú không có làm gì sai.

– Tui có làm sai. – Ông Ba Tý nói. – Tui bán đất ông bà để lại. Vậy là sai rồi.

Ông kể. Rinh đứng ở cửa chòi, nhìn ra mấy hàng bưởi da xanh, trái treo lủng lẳng bọc bao nilon trắng.

Năm 2023, hụi bên Lò Đỏ của một người quen bể, ông mất bảy chục triệu. Bảy chục triệu đó ông mượn của con gái để góp, giờ phải trả. Ông đi hốt hụi tháng của bà Tám, bỏ thăm cao, hốt được, trả con. Rồi lại thiếu hụi bà Tám, mỗi tháng phải đóng mà vườn bưởi năm đó mất mùa. Ông đi vay tiệm Tư Nhơn. Vay năm chục, lời mỗi tháng tính theo kiểu tiệm, một năm sau thành hai trăm.

– Lời mỗi tháng bao nhiêu chú?

– Tui không nhớ. Tui không biết tính. Người ta nói nhiêu tui đóng nhiêu. Tới lúc không đóng nổi nữa thì thằng Vũ tới.

Cò Vũ tới với một tập giấy. Nói ông bán ba công hai cho một người, người đó trả tám trăm triệu, trừ nợ tiệm, trừ tiền "làm giấy tờ", còn đưa ông hai trăm. Ông ký. Người mua là thằng Quẹo, thằng thợ hồ hồi nhỏ hay theo chú Ba Sển đi phụ hồ.

– Lúc đó chú có biết đất chú nằm trên tuyến đường làm cầu không?

– Không. Năm ngoái người ta mới công bố, tui mới biết. – Ông Ba Tý cười méo xệch. – Tui mà biết thì tui để đó chờ nhà nước bồi thường, tui đâu có bán. Bồi thường gấp đôi tui bán.

– Ai nói chú biết là chú bị gạt?

– Thằng Sển. – Giọng ông khàn đi. – Tháng trước nó qua đây, ngồi chỗ cậu đang ngồi. Nó nói anh Tý ơi, anh bị người ta gài rồi. Không phải mình anh đâu. Cả xóm Bờ Sậy này, ai bán đất hai năm nay, người đứng tên mua toàn là người làm công, người thợ hồ, người chạy xe ôm. Nó nói nó đi thưa. Tui can nó. Tui nói mày đừng dây vô, tụi đó không phải người tốt.

Ông ngừng. Hai tay buông khỏi mép võng, đặt lên đầu gối.

– Nó không nghe tui. Giờ nó nằm ngoài kia.

Khải không nói gì một lúc. Ngoài vườn có tiếng chim chìa vôi kêu.

– Thằng Quẹo, chú có gặp nó gần đây không?

– Mười mấy bữa trước. Bữa đám tang thằng Sển. Nó tới thắp nhang xong, ra kiếm tui. Nó quỳ xuống, nói chú ơi con xin lỗi. Tui hỏi xin lỗi gì. Nó nói rồi con sẽ trả. Rồi nó đi.

– Từ đó tới giờ?

– Không gặp nữa.

Chiều thứ Năm và nguyên ngày thứ Sáu, Rinh ở xã Lò Đỏ.

Lò Đỏ nằm ven sông Mang Thít, cách Rạch Vồn chừng hai lăm cây số. Ba mươi năm trước, cả xã là một rừng lò. Lò gạch, lò gốm, lò ngói, vòm lò đỏ au xếp san sát hai bên bờ sông, ống khói nhả khói suốt ngày đêm. Giờ phần lớn đã ngưng đốt. Vòm lò phủ rêu, cây dại mọc trên nóc, nhiều cái sập một nửa. Nhưng ống khói thì vẫn đứng đó, như những cây cột đánh dấu một thời.

Rinh bỏ xe ở đầu xã, đi bộ. Con đường đất chạy dọc bờ sông, một bên là sông, một bên là dãy lò. Đất ở đây đỏ thật, đỏ như gạch đã nung, dính vào đế giày thành từng lớp. Nhiều cái lò bỏ đã thành chỗ người ta nuôi gà, chất củi, có cái thì cây sung, cây gáo mọc xuyên qua vòm, rễ bò xuống ôm lấy những viên gạch. Ở chân mấy cái ống khói, cửa vét tro bằng sắt đã rỉ sét, có cái bị cạy mất, chỉ còn một cái lỗ vuông tối om. Thỉnh thoảng anh gặp một cái lò còn đốt, khói trắng bốc lên, mấy người thợ lưng trần đẩy xe cút kít chở gạch mộc, liếc anh một cái rồi làm tiếp.

Rinh đi từng xóm. Hỏi người bán tạp hóa, hỏi ông già ngồi quán cà phê, hỏi mấy đứa nhỏ đạp xe đi học về. Câu hỏi của anh rất đơn giản: lò nào ở đây có ống khói cao nhất?

Người bán tạp hóa chỉ cái lò ở đầu xóm, nói ống khói lò đó xây cao nhất vì chủ lò giàu nhất. Ông già ngồi quán cà phê lắc đầu, chỉ cái lò cuối xóm, nói hồi xưa có đo, lò đó cao hơn hai thước. Mấy đứa nhỏ cãi nhau, đứa chỉ bên này đứa chỉ bên kia. Một bà bán bánh bò còn nói chắc như đinh đóng cột: ống khói cao nhất là cái lò đã sập năm ngoái.

Tối thứ Sáu, Rinh ngồi ở bờ sông Mang Thít, nhìn những cái ống khói đen sẫm in lên nền trời tím. Anh đếm. Đếm lại. Rồi anh gọi Khải.

– Anh Hai. – Rinh nói, giọng mệt nhưng không nản. – Lò Đỏ có bốn chục cái ống khói. Cái nào cũng có người nói là cao nhứt.

— Hết chương 7 —