Bãi Lác Xanh

Chương 32: Bãi Lác Xanh

Ông Tước nắm cổ tay Quyên trong bóng tối, và nàng biết trước khi nhìn thấy bất cứ cái gì: có thuyền đang vào lạch.

Bốn chiếc ghe của hội nằm im trong rừng bần, sát cửa lạch phía biển, nép vào sau những thân cây mọc chéo. Không đèn. Không ai nói. Người nằm rạp trên sàn ghe, mũi ngửi thấy mùi bùn và mùi lá mục. Đêm mùng Một tháng Ba, không trăng. Sao lọt qua tán bần từng đốm nhỏ. Đom đóm đã ra, mùa xuân còn ít, chỉ lác đác vài con chớp tắt trên mặt nước đen.

Cây sào lim dài sáu sải của chiếc Ba Cá nằm dọc mạn chiếc Cái Nồi, một đầu đã buộc sẵn vào gốc cây bần đôi bằng dây thừng to, đầu kia anh Cối ôm trong tay. Chỉ cần đẩy ra, quay một vòng, gác lên gốc bần bên kia, buộc lại. Chiều qua họ đã thử ba lần. Lần nhanh nhất hết hai mươi nhịp thở.

Tiếng mái chèo. Rất khẽ. Đều. Từ phía biển.

Quyên nín thở. Nàng nằm trên sàn chiếc Bông Lau, chiếc ghe gỗ sao của ông Lái Mõ, sát mạn chiếc Cái Nồi. Bên cạnh nàng, ông Tước quấn chăn, ngồi dựa mạn ghe, mắt nhắm. Ông không nhìn. Ông nghe.

Chiếc thuyền đinh thứ nhất lướt qua giữa hai thân bần đôi, cách mũi chiếc Cái Nồi chưa đầy hai sải. Nàng thấy cái bóng của nó che đi mấy ngôi sao trên mặt nước. Thấy những cái bóng người ngồi thẳng, mái chèo nhấc lên hạ xuống không văng một giọt. Rồi chiếc thứ hai.

Rồi chiếc thứ ba. Nhỏ hơn, thấp hơn, đi nông hơn.

Bàn tay ông Tước siết chặt cổ tay nàng đến đau.

– Con Le Le, – ông thì thầm, mắt vẫn nhắm. – Tiếng nước vỗ mạn nó. Tôi nghe năm mươi năm.

Ba chiếc thuyền đi sâu vào lạch. Tiếng mái chèo nhỏ dần, rồi mất.

Không ai động đậy. Ông Tước đã dặn: chờ hết một nồi cơm. Thuyền giặc có khi cho một chiếc quay lại xem đường sau. Họ chờ. Muỗi bần vo ve bên tai. Có lúc Sẻ thở mạnh quá, Lái Mõ đặt tay lên lưng nó.

Rồi ông Tước mở mắt, gật đầu.

Anh Cối đẩy cây sào ra. Hai người chèo chiếc Cái Nồi xoay nhẹ. Đầu sào quay một vòng chậm trong bóng tối, gác lên gốc bần bên kia. Sẻ nhảy sang, quấn dây thừng, thắt. Không phải nút đơn. Không phải nút chân cua. Nút neo của dân chài, càng kéo càng chặt.

Cửa lạch phía biển đã đóng.

Bốn chiếc ghe của hội bắt đầu lần vào lạch, theo sau thuyền giặc, chậm, cách một quãng xa, không đèn. Ông Tước ngồi ở mũi chiếc Bông Lau, chỉ đường bằng tay. Rẽ trái. Thẳng. Tránh cái rễ nhô kia. Bốn mươi bảy năm, ông vẫn nhớ từng khúc quanh.

Gần đến miệng lạch phía sông, họ dừng lại. Từ đây nhìn ra được bãi Lác.

Ba ngọn đèn treo trên cành thấp cây bần đầu bãi, vàng đục, in bóng xuống mặt nước. Dưới gốc bần, một chiếc ghe nhỏ. Trên ghe nhỏ có ba người. Hai người ngồi ở mái chèo. Một người đứng, áo sẫm màu, tay cầm một cái gì đó dài và dẹt. Cái quạt.

Ba chiếc thuyền giặc dừng lại ở chỗ rẽ cuối cùng của lạch, cách miệng lạch một quãng ngắn. Đúng như Khải nói. Một lúc. Rồi trên chiếc thuyền đầu có hai đốm sáng giơ lên.

Hai ngọn.

Ba chiếc thuyền ra khỏi lạch. Chiếc thuyền đinh thứ hai áp vào chiếc ghe nhỏ dưới gốc bần. Hai chiếc kia và Le Le dàn ra hai bên, cách một quãng, như hai cánh tay ôm lấy.

Quyên nhìn. Nàng không nghe được họ nói gì. Nàng thấy người áo sẫm cúi xuống, nhấc lên một cái túi, đưa sang. Một người đàn ông cởi trần đứng ở mũi thuyền đinh cầm lấy. Dưới ánh đèn, trên vai trái người ấy có một vết sẫm, dài.

Xa hơn, trên bờ lác phía thượng nguồn, có hai đốm đèn nhỏ nhấc lên rồi hạ xuống, nấp sau một ụ đất, chỉ người dưới sông nhìn thấy. Khải. Thằng bé tập cả đêm qua trên bãi cát cho đúng lúc này.

Trên sông, phía trên bãi, có sáu chiếc ghe đang xuôi xuống, buồm cuộn, chèo chậm. Không đèn. Nhưng trên cột giữa chiếc đầu và chiếc cuối, có hai lá cờ nhỏ, đuôi nheo, bay khe khẽ trong gió đêm. Nàng không thấy màu, chỉ thấy hình.

Người trên thuyền giặc có thấy. Một gã quay lại nhìn. Gã nói gì đó với người có sẹo. Người có sẹo nhìn lên sông, nhìn hai lá cờ đuôi nheo, rồi quay lại với cái túi bạc.

Rồi trong đám lác trên bờ, một ngọn đuốc bùng lên.

Rồi mười ngọn. Rồi ba mươi ngọn.

Cả bãi Lác Xanh sáng rực như ban ngày. Một tiếng trống. Một giọng đàn ông, trầm, to, vang khắp mặt sông:

– Quan quân của Bố chánh! Đứng yên! Ai động thì bắt!

Trên bãi, ba mươi người đàn ông áo nâu, đuốc trong tay, giáo trong tay, đứng thành hàng dài từ gốc bần dọc theo mép nước. Người đứng giữa là người đàn ông mặt chữ điền đi đầu tốp phu cuối cùng hôm qua. Bọc vải dài dưới đòn gánh của ông ta bây giờ là một thanh gươm có vỏ, ông ta không rút.

Thuyền giặc rối lên. Có tiếng hét, tiếng người ngã. Chiếc thuyền đinh đang áp vào ghe nhỏ quay mũi, lao về phía miệng lạch. Chiếc thứ hai theo sau.

– Ra! – ông Tước gầm lên, giọng khàn đặc nhưng to đến mức Quyên giật mình. – Ra chặn!

Bốn chiếc ghe của hội tràn ra miệng lạch, xếp ngang, mạn áp mạn. Đuốc trên ghe thắp lên. Chiếc thuyền đinh đầu tiên lao đến, thấy bốn chiếc ghe chắn kín, thì bẻ lái, quay ngang. Chiếc thứ hai suýt đâm vào nó.

Trên sông, sáu chiếc ghe treo cờ đuôi nheo đã xuôi xuống đến nơi, chặn ngang khúc sông phía dưới bãi. Lái Thìn đứng ở mũi Ba Cá, cởi trần, cái ngực thùng ưỡn ra, gào một câu tục mà cả sông nghe thấy.

Không còn đường nào.

Người trên thuyền giặc bắt đầu nhảy xuống nước. Một người. Ba người. Năm người. Họ bơi về phía bờ bên kia, phía không có đuốc.

Từ những chiếc ghe của hội và những chiếc thuyền chài Vũng Mòi nấp sẵn dọc bờ bên kia, lưới tung ra. Lưới vây cá đù, mỗi tấm mười sải, chì nặng ở chân, phao ở đầu. Lưới rơi xuống nước, chụp lên những cái đầu đang bơi. Có tiếng người vùng vẫy, tiếng chửi, tiếng sặc nước. Bố thằng Đinh đứng trên thuyền chài, kéo lưới lên như kéo một mẻ cá, trong lưới có hai gã giặc quẫy đạp.

Người có sẹo không nhảy. Ông ta đứng ở mũi thuyền đinh, cái túi bạc vẫn trong tay. Ông ta nhìn ba mươi ngọn đuốc trên bờ, nhìn bốn chiếc ghe ở miệng lạch, nhìn sáu chiếc ghe dưới sông, nhìn hai lá cờ đuôi nheo. Rồi ông ta nhìn xuống cái túi trong tay.

Ông ta ném cái túi xuống nước. Rồi ông ta nhảy.

Anh Cối nhảy theo.

Không ai kịp hét. Anh Cối nhảy từ mạn chiếc Cái Nồi, to như con trâu mộng, rơi xuống nước đánh ầm một tiếng. Anh bơi như con trâu bơi, đầu nhô cao, hai tay đập nước. Người có sẹo bơi nhanh hơn, nhưng lưới đã chụp xuống trước mặt ông ta. Ông ta lặn. Anh Cối lặn theo.

Một lúc rất lâu. Mặt sông chỉ có những vòng tròn loang ra dưới ánh đuốc.

Rồi hai cái đầu cùng trồi lên. Anh Cối một tay túm cổ người có sẹo, một tay túm mép lưới, ngửa mặt lên thở như bễ lò rèn.

– Kéo! – anh gầm.

Sẻ và hai người chèo kéo. Lái Mõ bảy mươi hai tuổi cũng kéo.

Trên bờ, dưới gốc cây bần, chiếc ghe nhỏ không đi đâu được. Hai người chèo đã giơ tay. Người áo sẫm đứng giữa ghe, cái quạt vẫn trong tay. Ông ta đứng thẳng. Ông ta nhìn những người lính áo nâu lội xuống nước, đến gần. Ông ta không chạy.

Một thằng bé đầu trọc chạy từ trong lác ra, chạy đến mép nước, theo sau là Khải và Kiên. Thằng bé dừng lại, nhìn người trên ghe dưới ánh đuốc.

– Ông áo lam! – thằng Rơm hét. Giọng nó vỡ ra, chói lói. – Đúng ông ấy! Ông cho con năm tiền! Ông bảo đốt cái mái thôi, không ai chết!

Cao Bỉnh nhìn thằng bé. Ông ta nhìn rất lâu. Rồi ông ta nhìn Khải đứng cạnh thằng bé.

– Cậu bé nhà Viên, – ông ta nói.

Ông ta không cười trước khi nói. Lần đầu tiên Quyên nghe ông ta nói một câu mà không cười.

Ba chiếc thuyền giặc bị kéo vào bờ lúc gần canh tư. Le Le là chiếc cuối cùng. Trên Le Le có ba gã giặc, đã giơ tay từ khi đuốc bùng lên. Lính áo nâu trói họ, đưa lên bờ.

Ông Tước đứng trên bãi lác, chống gậy. Sẻ đỡ một bên. Ông nhìn Le Le được kéo vào, mũi ghe chạm vào bùn. Ông buông gậy, gạt tay Sẻ ra, lội xuống nước đến đầu gối, đến đùi. Ông bám vào mạn ghe, trèo lên. Lần đầu tiên từ tháng Chín năm ngoái, trèo lên Le Le.

Ông đi từ mũi đến lái, cúi xuống nhìn từng khoang, như cái ngày đẩy nó xuống nước sau mười một ngày sửa. Rồi ông ngồi xuống ở lái, đặt tay lên cán chèo.

Quyên đứng dưới bãi, nhìn ông. Ông không nhìn nàng. Ông nhìn ra mặt sông.

Trời hửng. Người đàn ông mặt chữ điền, hiệp quản Đàm Khắc Nhẫn của thân binh Bố chánh, đi một vòng quanh bãi đếm người. Hai mươi ba gã giặc. Người cầm đầu, Tôn Ngũ, gọi là Ngũ Rái, vai trái có sẹo. Ông quản sự phường Thịnh Xương Cao Bỉnh và hai người chèo. Cái túi bạc, Sẻ và Nhái lặn ba lượt mới vớt lên được: năm mươi quan, bạc lạng. Không ai chết. Một người lính bị móc sắt cào rách tay áo, chảy máu ở cổ tay, ông hiệp quản xé vạt áo mình buộc lại cho anh ta.

– Ai viết được biên bản? – ông hiệp quản hỏi. – Người của tôi chữ xấu.

Mọi người nhìn nhau. Rồi nhìn Kiên.

Kiên đứng cạnh Khải. Anh ta nhìn ông hiệp quản, rồi nhìn xuống bàn tay mình. Ngón trỏ dính mực.

– Tôi đang bị đình chức, – anh ta nói.

– Bố chánh bảo việc của anh xét cùng việc này, – ông hiệp quản nói. – Thế thì anh viết đi. Tôi ký.

Kiên ngồi xuống một cái thúng úp ngược trên bãi lác, trải giấy lên đầu gối. Khải đưa cho anh ta cái ống tre đựng bút. Bộ bút Tết năm ngoái. Anh ta rút một cây, chấm mực, rồi bắt đầu viết. Mực đậm. Nét nào ra nét ấy.

Lúc mặt trời lên, đoàn ghe chở người bị bắt xuôi về Cửa Tranh. Đi ngang qua bến chính, Quyên đứng ở mũi Le Le, ông Tước cầm lái.

Trên ván cầu bến chính, cái cầu dài nhất Cửa Tranh ngày trước mang chữ Viên Ký, có một người đứng một mình. Áo the đen. Khăn đen. Hai tay chắp sau lưng.

Ông Tiêu Bá Lâm nhìn đoàn ghe đi qua. Nhìn Cao Bỉnh bị trói ngồi ở khoang chiếc Cái Nồi. Nhìn Ngũ Rái. Nhìn Le Le.

Ông không đi theo. Ông đứng đấy.

— Hết chương 32 —