Hai lá cờ

Chương 31: Hai lá cờ

Hoằng đặt hai lá cờ lên chồng bao muối giữa kho lá Diêm Phổ, gấp vuông vức như người ta gấp áo cất đi, và lần này hắn không nói giá cả của bất cứ thứ gì.

– Cờ đuôi nheo, – hắn nói. – Màu lam. Trong kho phường có bảy lá. Mỗi lần ghe biển của phường đi Diêm Phổ hay đi Lạc Trì, ông quản Cao tự tay đưa cho lái ghe một lá. Ông ta dặn qua cồn Ông Vọ thì kéo lên cột giữa, qua rồi thì hạ xuống, về thì trả lại. Không ghi sổ. Lái ghe nào cũng biết, không ai hỏi.

Không ai trong kho nói gì. Lái Thìn nhìn hai lá cờ như nhìn hai con rắn.

– Tôi lấy hai lá, – Hoằng nói. – Kho thiếu hai lá, ông quản Cao sẽ biết. Nhưng phải đến khi có ghe đi biển ông ấy mới đếm. Tháng Hai gió còn trở, phường chưa có ghe nào đi.

Đêm hai mươi sáu tháng Giêng. Trong kho lá của làng Diêm Phổ, ngọn đèn dầu treo trên cột, gió biển lọt qua vách nứa làm ngọn lửa nghiêng ngả. Tám người ngồi quanh chồng bao muối. Quyên. Kiên. Hoằng. Khải. Nhái. Ông Tước, quấn chăn, ngồi dựa cột. Lái Thìn. Anh Cối. Cửa kho cài then. Chắt ngồi canh ở đầu ngõ với một con chó.

– Cha cậu biết cậu lấy không? – Quyên hỏi.

Hoằng không trả lời ngay. Hắn nhìn ngọn đèn.

– Ba hôm sau ngày cô đến thắp hương, – hắn nói, – cha tôi gọi tôi ra hiên. Rót trà. Cha tôi không nói gì một lúc lâu. Rồi cha tôi bảo: mùng Một tháng Ba, lão Cao đi bãi Lác. Ba mươi quan cũ với hai mươi quan Ngũ Rái đòi thêm từ tháng Chín. Năm mươi quan, bạc lạng. – Hắn dừng lại. – Rồi cha tôi bảo: lão không đi theo. Lão ngồi ở nhà với bà.

– Thế là thế nào? – Lái Thìn hỏi.

– Tôi không biết, – Hoằng nói. – Tôi không hỏi. Cha tôi rót trà cho tôi, tôi uống, rồi tôi đi. Đêm ấy tôi vào kho lấy hai lá cờ.

Lái Thìn nhổ một bãi nước bọt xuống nền đất, rồi lấy chân di đi, như nhớ ra đây không phải mũi ghe.

– Một ông bố bảo con đi bắt quản sự của mình, – ông ta nói. – Ba mươi năm đi biển, tôi chưa nghe chuyện ấy bao giờ.

– Cha tôi không bảo tôi đi bắt ai, – Hoằng nói. – Cha tôi chỉ nói một cái ngày.

Quyên nhìn Hoằng. Rồi nàng nhìn Kiên. Kiên ngồi ở góc, trước mặt là mấy tờ giấy và cái nghiên đá. Ngón trỏ dính mực.

– Anh nói đi, – nàng bảo.

Kiên trải tờ giấy thứ nhất lên bao muối. Đó là cái bản đồ Khải vẽ: Cồn Rắn, lạch Bần Tía, bãi Lác Xanh. Khải đã vẽ lại ba lần cho sạch, lần cuối bằng mực, chỗ nào Nhái nhớ khác thì ghi chú bên lề.

– Lệ cho dân bắt giặc quả tang, – Kiên nói, – rồi giao cho quan. Nhưng dân bắt thì giặc khai là dân đánh cướp giặc. Người áo lam khai là đi lấy hàng, bị dân vây. Không có quan chứng kiến thì ra công đường, lời mình chọi lời người ta. – Anh ta nhìn quanh. – Phải có quan. Không phải quan trạm tuần Cửa Tranh. Không phải người của Tuần sứ Lư. Không phải người của ty Diêm chính. Phải là người không ai ở đây mua được.

– Bố chánh, – Quyên nói.

– Bố chánh Nghiêm đến Vĩnh Ninh ngày mười lăm tháng Hai, – Kiên nói. – Ngồi ở phủ mười ngày, nhận đơn của dân. Ngày hai mươi phủ xét việc của anh. Anh phải lên. Em lên với anh, dâng đơn. Xin ngài cho người xuống Cửa Tranh đêm mùng Một.

– Ông ấy tin mình à? – anh Cối hỏi. Đấy là câu đầu tiên anh nói từ tối.

– Không, – Kiên nói. – Ông ấy không cần tin. Ông ấy chỉ cần cho người đến xem. Mình không xin ông ấy kết tội ai. Mình xin ông ấy đến xem một cái bãi lác vào một cái đêm.

Ông Tước, ngồi dựa cột, khẽ gật đầu.

Rồi họ bàn từng việc. Bàn như hội vẫn bàn trước mỗi chuyến đi, ai lo gạo, ai lo dầu đèn, ghe nào đi đầu. Chỉ khác là lần này không ai cãi.

Nhái biết đường vào bãi. Nó đã men bờ lác đi bốn dặm trong đêm, biết chỗ nào bùn lún đến đùi, chỗ nào có lối trâu đi, chỗ nào đứng trong lác mà nhìn ra được cây bần đầu bãi. Nó sẽ dẫn người của Bố chánh đến nấp trong lác từ chiều.

Khải biết tín hiệu. Ba ngọn hỏi, hai ngọn đáp. Đèn phải treo trên cành thấp chĩa ra mặt nước, không phải cành cao. Giặc đến từ lạch, đi chậm, dừng lại ở chỗ rẽ cuối cùng chờ đèn đáp rồi mới ra. Khải nhớ cả chuyện ấy: đêm mùng bốn tháng Chín năm ngoái, nằm úp mặt trong khoang thuyền đinh, nó đếm được thuyền dừng hai lần.

Ông Tước biết lạch.

– Cây bần đôi, – ông nói. – Chỗ ấy hẹp nhất. Một chiếc thuyền vừa lọt. Chắn chỗ ấy thì không ai ra được biển.

– Chắn bằng gì? – Lái Thìn hỏi.

Ông Tước nhìn ông ta.

– Bằng một cây sào lim. Như ở Ải Bồng.

Lái Thìn nhìn ông Tước một lúc, rồi phá lên cười, cái cười đầu tiên trong đêm ấy.

– Cây sào lim của trạm Ải Bồng chắn mình hai năm nay. Lần này mình chắn người ta.

Anh Cối lo ghe. Ghe của hội sẽ nằm sẵn ở hai đầu: bốn chiếc ở ngoài cửa lạch phía biển, nấp sau rặng bần, chờ thuyền giặc vào hết thì kéo sào chắn lại. Sáu chiếc ở trên sông, phía trên bãi Lác, giả làm ghe đi đêm, chờ hiệu thì xuôi xuống chặn khúc sông.

– Sáu chiếc trên sông, – Hoằng nói, – thì treo hai lá cờ này.

Mọi người nhìn hắn.

– Giặc thấy ghe trên sông lúc nửa đêm thì nghi. Nghi thì quay vào lạch. – Hắn chỉ hai lá cờ đuôi nheo. – Giặc thấy cờ đuôi nheo thì tưởng ghe phường. Ghe phường thì giặc không đụng, cũng không sợ. Mấy năm nay chúng nó quen thế rồi.

Kiên nhìn hai lá cờ. Rồi anh ta nhìn Hoằng.

– Cậu biết làm thế là cậu làm chứng cho cái cờ ấy, – anh ta nói. – Ra công đường, người ta sẽ hỏi cậu lấy cờ ở đâu.

– Tôi biết. – Hoằng gật đầu. – Tôi lấy ở kho phường.

Còn một việc. Vũng Mòi cho mượn lưới. Bố thằng Đinh đã hứa: hai mươi tấm lưới vây cá đù, mỗi tấm dài mười sải. Giặc nhảy xuống nước thì quăng lưới. Không ai phải cầm dao. Không ai phải đổ máu.

Gần canh ba, mọi người về. Kiên ở lại cuối cùng, gấp mấy tờ giấy cho vào tráp.

– Đơn anh viết rồi, – anh ta nói. – Em đọc lại.

Quyên đọc. Đơn ngắn, chữ mực đậm, nét nào ra nét ấy. Đơn không kể tội ai. Đơn kể những gì người ta đã thấy: một lá cờ đuôi nheo ở cồn Ông Vọ, có biên bản trạm tuần. Chín vụ cướp ghe nhỏ, không vụ nào ghe phường. Một thằng bé bị bắt chèo thuyền, trốn ở bãi Lác đêm mùng Một tháng Năm, thấy người áo lam trao bạc. Một thằng bé khác bị bắt làm tin, nằm trong khoang thuyền đinh đêm mùng bốn tháng Chín, nghe giọng người ấy. Một biên lai phí neo bến có dấu trạm Ải Bồng. Cuối đơn, một câu: Xin quan đầu xứ cho người đến bãi Lác Xanh đêm mùng Một tháng Ba, không trăng, để tự mắt thấy.

Không có chữ nào về chú Lộc. Không có chữ nào về năm Cảnh An thứ sáu.

– Chuyện chú em, chuyện ông Tước, – Kiên nói, – để sau. Bây giờ chỉ xin một đêm. Một đêm mà đúng thì mọi chuyện khác người ta sẽ tự hỏi.

Mùng mười tháng Hai, Le Le không còn, nên Quyên lên Vĩnh Ninh bằng chiếc Bông Lau của ông Lái Mõ, cháu gái lớn của ông chèo. Kiên đi cùng. Chú Lộc không đi, chú phải ở lại kho, làm như không có gì. Tường đã nói với người ở kho là nhà gái trả trầu, nó về quê ngoại cho khuây.

Ngày mười tám, Bố chánh Nghiêm Tư Đạo nhận đơn.

Ông ngồi ở gian bên phủ đường, không phải công đường chính. Ông già, gầy, râu bạc thưa, mặc áo the nâu như một ông đồ làng. Trên án chỉ có một nghiên mực, một ống bút, một chồng đơn cao đến ngang ngực. Ông đọc đơn của Quyên. Đọc rất chậm. Đọc xong, ông đặt nó lên trên cùng chồng đơn.

– Viên Tố Quyên, – ông nói. – Năm kia cô đặt hũ mắm giữa công đường phủ này.

– Bẩm, vâng.

– Ta có nghe. – Ông nhìn nàng. – Cô đưa ta cái gì để ta tin cô?

– Bẩm, cháu không đưa ông cái gì để ông tin, – Quyên nói. – Cháu xin ông cho người đến xem. Người ông chọn. Cháu không biết tên người ấy thì càng tốt.

Bố chánh Nghiêm nhìn nàng một lúc lâu. Rồi ông nhìn Kiên đứng sau lưng nàng.

– Phó tuần ty Phùng. Đang bị đình chức. Ngày hai mươi phủ xét.

– Bẩm, vâng.

– Cái đơn này chữ của anh.

– Bẩm, chữ của tôi. Lời của người ta.

Ông Bố chánh khẽ cười, cái cười đầu tiên nàng thấy trên khuôn mặt khô khốc ấy.

– Việc của anh, ta xét cùng với việc này. Ngày hai mươi phủ không xét nữa. – Ông cầm bút, viết mấy chữ lên lề tờ đơn. – Cô về đi. Người của ta tự đến. Cô không cần biết là ai.

Hai mươi chín tháng Hai, chiều, trên bến cá Cửa Tranh, hội Đồng Thuyền đón ba mươi người phu khuân vác mới thuê cho mùa xuân. Năm nào hội cũng thuê phu mùa xuân. Không ai để ý. Ba mươi người đàn ông đen sạm, áo nâu, vai đeo đòn gánh, đi thành từng tốp năm sáu người từ đường cái quan vào trấn. Người đi đầu tốp cuối cùng chừng bốn mươi tuổi, mặt chữ điền, ít nói, dưới đòn gánh của ông ta có một bọc vải dài, cứng, không ai hỏi là cái gì.

Đêm ấy, trên bãi cát Diêm Phổ, Khải treo ba ngọn đèn lên cây sào cắm ở mép nước. Rồi nó lội ra xa, giơ hai ngọn. Rồi nó lội vào, hạ đèn xuống, treo lại. Rồi giơ lại. Nó tập đến khi Quyên ra kéo nó vào.

– Mai em làm được, – nó nói. – Chị đừng lo.

– Chị không lo em.

– Chị lo gì?

Quyên nhìn ra biển. Ở chân trời, không thấy chấm đen nào. Trời đã tối hẳn. Mai là mùng Một. Không trăng.

– Chị lo mình đúng, – nàng nói.

— Hết chương 31 —