Phê duyệt năm 2066

Chương 9: Phê duyệt năm 2066

Cuốn "Sổ tay vận hành khi mất kết nối" của Trạm Ba dày bốn trăm mười hai trang, nằm trong một thư mục mà theo quy định vận hành viên phải đọc qua mỗi năm một lần. Sa đã ký xác nhận "đã đọc" sáu lần trong sáu năm. Cô chưa đọc quá trang hai mươi.

Mười một giờ đêm thứ Tư, lần thứ bảy, cô mở nó ra trên màn hình phụ của bàn điều khiển, gõ vô ô tìm kiếm ba chữ: "phương án nhường".

Máy tìm ra hai mươi bảy kết quả. Tất cả đều nằm trong Phụ lục Chín, một phụ lục dài ba mươi mốt trang ở cuối sổ, có tựa đề in đậm: "Giao thức Nhường Nước — bản dùng khi trạm vận hành độc lập". Dòng đầu tiên của phụ lục ghi: "Phụ lục này được sao lưu tại các trạm để bảo đảm hệ điều phối vẫn thực hiện được giao thức nếu mất liên lạc với Nhà Điều hành."

Thằng Quới đang ngủ gà ngủ gật ở ghế bên cạnh, cái hộp bánh tầm bì ăn dở trên đùi. Ngoài cửa kính, gió mới cấp bảy, mưa chưa nặng hạt. Sa kéo ghế sát vô màn hình, và đọc.

Điều một ghi mục đích: bảo vệ Đoạn Cổ Cò, đoạn đê trước phường Vĩnh Thượng, nơi có một trăm tám chục nghìn dân, bệnh viện, trường học, nhà máy nước. Điều hai ghi định nghĩa: "Ngưỡng sập" của Đoạn Cổ Cò là hai mét sáu mươi theo thước đo Vàm Lở. Khi dự báo vượt ngưỡng này, chân đê cũ có nguy cơ vỡ trên diện rộng, không kiểm soát được.

Điều ba ghi cách xử lý. Cô đọc nó ba lần.

"Khi dự báo mực nước tại Đoạn Cổ Cò vượt ngưỡng sập, với độ tin cậy từ chín mươi phần trăm trở lên, thì hệ điều phối hạ một tấm nhường trong danh sách sau. Mục đích là giảm áp lực cho toàn tuyến. Việc hạ tấm nhường là chủ động, có kiểm soát, nhằm chuyển lượng nước vượt ngưỡng vào vùng có tổn thất kỳ vọng thấp nhất."

Bên dưới là một cái bảng ba dòng.

Phương án A: tấm 47. Vùng nhận nước: đầm Bần Sẻ.
Phương án B: tấm 88. Vùng nhận nước: Bàu Sậy.
Phương án C: tấm 12. Vùng nhận nước: Đồng Gò Me.

Cô ngồi im rất lâu. Cái quạt của máy tính kêu ro ro. Thằng Quới ngáy khe khẽ.

Không phải xi lanh rò dầu. Không phải khung thép vặn xoắn. Không phải nước tìm chỗ yếu. Tối thứ Năm, chín giờ bốn mươi sáu phút mười hai giây, RÁI hạ tấm bốn mươi bảy vì có một tờ giấy bảo nó hạ. Và cái tờ giấy ấy nằm đây, trong một thư mục mà cô đã ký "đã đọc" sáu lần.

Cô kéo xuống. Điều bốn ghi cách tính tổn thất kỳ vọng: dân số đăng ký của vùng nhận nước nhân với một hệ số tuỳ loại đất, cộng với giá trị tài sản quy đổi ra điểm. Bên dưới lại là một cái bảng. Bàu Sậy: đất sản xuất, dân số ban đêm đăng ký mười hai người, hệ số một, tài sản quy đổi một trăm hai mươi tám điểm, vì tôm sắp tới vụ thu. Đồng Gò Me: đất sản xuất, dân số ban đêm đăng ký không người, tài sản quy đổi một trăm sáu mươi lăm điểm, gồm lúa chín chưa gặt và Trường Gò Me. Kèm một ghi chú nhỏ: "Trường Gò Me là điểm trú bão; người trú bão chỉ được tính khi có lệnh sơ tán chính thức của tỉnh." Đầm Bần Sẻ: "khu tạm", dân số đăng ký hai trăm mười hai người, hệ số không phẩy sáu, tài sản quy đổi: không tính.

Không phẩy sáu. Cô đọc dòng chú thích bên dưới: "Khu tạm là khu dân cư không được quy hoạch lâu dài, đã có quyết định di dời. Hệ số giảm phản ánh trách nhiệm di dời đã được thông báo."

Hai trăm mười hai người. Cô biết đầm Bần Sẻ có bao nhiêu người. Cô biết vì cô lớn lên ở đó, vì năm nào tổ tự quản cũng đếm để chia gạo cứu trợ. Hơn năm trăm người. Năm 2066, người ta có quyết định dời cả khu lên khu tái định cư ở phía bắc Vĩnh Thượng. Nhiều nhà đã đi. Rồi khu tái định cư không có việc làm, không có chỗ neo xuồng, không có chợ, nên người ta lục tục quay về, từng nhà một, kéo theo cả bè. Trên giấy, họ đã đi. Trên mặt nước, họ vẫn ở đây.

Cô lấy ngón tay nhẩm trên mặt bàn. Hai trăm mười hai nhân không phẩy sáu, một trăm hai mươi bảy phẩy hai. Bàu Sậy, một trăm bốn mươi. Gò Me, một trăm sáu mươi lăm. Bốn mươi bảy, tám mươi tám, mười hai. Đúng cái thứ tự mà thằng Quới đã nói, như người ta đi chợ, hết cá kèo thì mua cá linh. Một đìa tôm sắp thu hoạch nặng hơn năm trăm con người, chỉ vì những con người ấy được ghi trên giấy là đã đi rồi.

Cô kéo xuống tiếp, tới phần lịch sử sửa đổi. Bản gốc năm 2066. Bản sửa một, sửa hai, sửa câu chữ. Bản sửa bốn, năm 2068, có một dòng: "Đề xuất cập nhật dân số khu tạm Bần Sẻ theo khảo sát thực tế: 540 người. Trạng thái: chưa duyệt." Không có tên người đề xuất. Chỉ có ba chữ viết tắt mà màn hình phụ hiện không rõ vì bị cắt mất ở mép ô.

Cô định phóng to thì cái loa trên trần kêu "tít". Không phải báo động. Chỉ là tiếng báo đổi ca của bơm số hai. Thằng Quới giật mình thức dậy, cái hộp bánh tầm bì lật úp xuống sàn.

– Chết, chết, em ngủ quên. Có gì không chị?

– Không có gì. – Cô nói, và đóng cửa sổ phụ lục lại. – Em dọn cái hộp đi.

Cô không mở lại đêm đó. Cô ngồi suốt tới sáng, nhìn mấy con số cảm biến chạy trên màn hình chính, và trong đầu cô chỉ có một câu cứ lặp đi lặp lại: chủ động, có kiểm soát.

Ở Điều chín, gần cuối phụ lục, có một khoản cô chỉ đọc lướt, vì lúc đó mắt cô đã mờ: "Điều khoản giữ. Hệ điều phối được phép không hạ tấm nhường nếu mức vượt ngưỡng dự báo không quá năm ly và hệ thống còn lực căng dự phòng." Năm ly. Nửa phân. Cô nhớ mình nghĩ thoáng qua: cái điều khoản này để làm gì, dự báo hai mét bảy mươi mốt thì vượt những mười một phân. Rồi cô quên nó đi.

Thứ Năm, lần thứ bảy, cô không gài chốt tấm nào, không bấm còi, không sơ tán ai. Cô đưa thằng Lúa lên nhà Hường. Cô ngồi với ba trên bè, ăn bữa cơm trưa có canh chua cá kèo, nghe ông kể chuyện cống Cái Keo. Cô nhìn từng ngọn đèn trong đầm, từng căn bè, từng gương mặt. Chị Bé Hai phơi cá khô. Thằng Khoai câu cá bống. Dì Tư Mến chèo xuồng về sau chợ, cái nồi cháo đã hết. Cô biết tối nay họ sẽ chết, và cô biết lần này cô không làm gì để cứu họ. Lần này cô chỉ muốn biết ai đã quyết định họ chết.

Cô ghé hầm B lúc năm giờ chiều. Ông Lạp nghe cô kể xong Phụ lục Chín thì ngồi im rất lâu.

– Thì ra cái tiếng piston mà cô nghe… – Ông nói.

– Dạ. Là tiếng nó làm đúng việc.

– Cô định làm gì?

– Tối nay con ngồi coi luồng lệnh. Con muốn coi nó ra lệnh như thế nào. Con muốn coi ai ký.

– Lúc đó là chín giờ bốn mươi sáu. – Ông Lạp nói. – Phòng điều khiển ở tầng ba. Cô phải có mặt trong lòng nong trước chín giờ bốn mươi bảy phút năm giây. Ba tầng cầu thang, cô chạy được bao lâu?

– Bốn mươi giây, nếu con chạy hết sức.

– Thế thì cô chỉ có mười mấy giây để đọc.

– Đủ rồi ông.

Chín giờ ba mươi tối thứ Năm, cô mở cửa sổ luồng lệnh thô trên màn hình phụ. Những dòng chữ chạy liên tục, chữ xanh trên nền đen, nhanh tới mức gần như không đọc được. Lệnh căng tấm hai mươi, lệnh tăng bơm số bốn, lệnh đổi góc tua-bin trạm Năm, mỗi dòng kèm một chuỗi số. Cô học cách nhìn lướt, chỉ bắt những chữ có nghĩa.

Thằng Quới ngó qua vai cô.

– Chị coi cái này chi vậy?

– Chị coi coi con Rái nó nghĩ gì.

– Nó nghĩ bằng mã mà chị. Ai đọc nổi.

Chín giờ bốn mươi. Cái loa trên trần kêu "tít tít".

– Cửa hầm B mở. Cửa hầm B mở.

– Báo sai hoài. – Thằng Quới than. – Tuần rồi nó cũng la vậy.

Lần này Sa không đứng dậy. Lần này cô ngồi ngay trước màn hình, và cô thấy được cái mà mấy lần trước cô chưa bao giờ thấy. Ở ô camera hầm B, góc dưới bên phải, cánh cửa hầm đóng chặt, đèn trên khung cửa màu xanh, nghĩa là khoá. Cùng lúc ấy, trên luồng lệnh thô, có một dòng chạy qua: "Phát cảnh báo: cửa hầm B mở. Nguồn: tủ biên số 3."

Cô nhìn dòng chữ ấy, nhíu mày. Cảm biến cửa nằm ngay trên khung cửa. Cửa đóng. Vậy mà cái tủ biên lại phát cảnh báo cửa mở. Chắc là lỗi, cô nghĩ, giống như thằng Quới nói, báo sai hoài. Lần thứ nhất, lần thứ hai, cô đã tưởng có ai mở cửa hầm thật. Lần thứ ba cô bị giữ ở phòng tầng hai. Lần thứ tư nó không kêu, cô có để ý rồi quên mất. Lần thứ năm, lần thứ sáu, cô ngồi đây nhưng mắt dán vô ô các tấm màng, không để ý nó có kêu hay không. Bây giờ cô thấy nó kêu, và thấy nó sai. Cô ghi nhận điều ấy, như ghi một con số lạ vào góc sổ ca, rồi bỏ qua. Cô không có thời giờ cho một cái cảm biến hỏng.

Chín giờ bốn mươi lăm. Dự báo đỉnh ở Đoạn Cổ Cò: hai mét bảy mươi mốt.

Chín giờ bốn mươi sáu phút. Cô đứng dậy, một chân đã hướng về phía cửa cầu thang, mắt vẫn dán vô màn hình phụ.

Chín giờ bốn mươi sáu phút mười hai giây. Luồng lệnh thô khựng lại một nhịp, như người ta ngừng thở trước khi nói một câu quan trọng. Rồi một dòng chữ hiện ra, dài hơn mọi dòng khác, chữ trắng chứ không phải chữ xanh.

"LỆNH: HẠ TẤM 47. Căn cứ: Giao thức Nhường Nước, phương án A. Tổn thất kỳ vọng: A 127,2 — B 140,0 — C 165,0. Phê duyệt giao thức: V.H. Tường, trưởng nhóm thuật toán; Đ.H. Hạnh, giám đốc. Năm 2066."

Sa đọc dòng chữ ấy một lần. Rồi lần thứ hai, chỉ hai chữ ở giữa.

V.H. Tường.

Ngoài cửa kính, cô nghe tiếng piston rút về, đều, chậm, chắc chắn. Thằng Quới hỏi gì đó, cô không nghe. Cô chạy.

Cô chạy xuống cầu thang sắt, ba tầng, bảy mươi hai bậc, tay vịn trượt trên lan can ướt. Trong đầu cô không có tiếng nước, không có tiếng gió, không có tiếng đếm giây. Trong đầu cô chỉ có hai chữ viết tắt ấy, và một gương mặt. Gương mặt một người đàn ông ba mươi chín tuổi, đeo kính, tóc cắt ngắn, sáng nào cũng uống cà phê đen không đường. Người đã ký tên mình bên cạnh tên cô trên tờ giấy đăng ký kết hôn mười hai năm trước, và ký tên mình lần thứ hai, trên đơn ly hôn, hai năm trước.

Chín giờ bốn mươi bảy phút. Cô lao vô lòng nong, chụp lấy thanh sắt lạnh buốt.

Cánh cửa hành lang bơm cũ bật tung. Nước đen ập vô. Và trong giây cuối cùng trước khi mọi thứ gập lại, cô không nghĩ tới thằng Lúa, không nghĩ tới ba. Cô nghĩ: anh biết. Anh biết đầm Bần Sẻ có năm trăm bốn mươi người.

— Hết chương 9 —