Mười một phân

Chương 22: Mười một phân

Mười một phân nước. Sa ngồi trên sàn hầm B lúc tám giờ rưỡi sáng thứ Tư, lần thứ mười ba, và cố hình dung nó.

Mười một phân là bề dày một bàn tay úp. Là nước ngập vừa qua mắt cá chân. Là thứ mà nếu đổ lên mặt bàn bếp thì chỉ đủ làm ướt mấy cái chén. Nhưng trải ra trên hai mươi mốt cây số đê, dồn vào ba cây số của Đoạn Cổ Cò, thì nó là sáu ô camera tắt lần lượt như ai đi dọc hành lang tắt đèn.

Ông Lạp ngồi trên cái ghế xếp, chén trà trên tay. Lần này ông ngồi trong hầm. Hôm qua ông còn đòi ra cây ổi, sáng nay ông tự đi xuống, đặt cặp lồng lên bàn, ngồi xuống, ngẩng lên nhìn cái loa trên trần.

– Nói đi. – Ông nói với cái loa. – Tôi nghe.

Sa nhìn ông. Ông nhún vai.

– Nó đã nghe hết rồi, giấu cũng chẳng để làm gì. – Ông nói. – Mà nó tính nhanh hơn tôi.

– Cống Cái Keo cắt bảy tới chín phân. – Giọng nói trên trần đáp. – Thiếu hai tới bốn phân. Em có một cách bù. Căng toàn tuyến.

– Là sao? – Ông Lạp hỏi.

Sa trả lời thay. Cô biết cái này. Sáu năm ngồi bàn điều khiển, cô đã thấy nó trong sổ tay vận hành, ở mấy trang mà cô đọc tới.

– Bình thường mấy tấm màng căng ở mức vận hành, ông. Còn dư lực để chống gió giật. Căng toàn tuyến là kéo cả một trăm hai mươi tấm lên mức tối đa cùng lúc. Tấm căng cứng hơn thì chịu được nước cao hơn. – Cô nhìn lên cái loa. – Bao nhiêu?

– Ba phân. Ngưỡng sập lên hai mét sáu mươi ba.

– Thế thì đủ. – Ông Lạp nói. – Chín phân của cái cống, ba phân của cái đê. Mười hai. Hơn mười một.

– Nếu cống cắt được chín. – Giọng nói đáp. – Nếu cống chỉ cắt bảy thì còn hai mét sáu mươi bốn. Vượt một phân.

– Và căng toàn tuyến cần điện. – Sa nói.

– Dạ. Thủy lực của một trăm hai mươi tấm phải chạy hết công suất từ chín giờ tối tới nửa đêm. Cần thêm hai megawatt. Mấy trạm khác đã dồn hết điện cho bơm. Chỉ có tua-bin Trạm Ba còn dư hai megawatt.

Cái loa ngừng một nhịp.

– Hai megawatt đó đang chạy vô cái Nong.

Không ai nói gì. Cái Nong ù ù, trầm, đều, lớp sương trên mặt kim loại lấp lánh dưới ánh đèn vàng.

Ông Lạp đặt chén trà xuống sàn.

– Thế à. – Ông nói. Rồi ông cười, một tiếng cười rất nhỏ. – Thế thì muốn căng cái đê thì phải tắt cái Nong. Mà tắt cái Nong thì không còn lần sau.

– Dạ.

– Nếu tắt mà cái cống chỉ cắt bảy phân…

– Thì vượt một phân. – Giọng nói đáp. – Em phải hạ tấm bốn mươi bảy. Bần Sẻ đã sơ tán thì tối thứ Năm không ai chết. Tối thứ Sáu, con nước rằm đi qua lỗ rách. Viện dưỡng lão Kênh Xáng. Lần đó không còn lần sau.

Sa ngồi im. Cô nghĩ tới một trăm mười bốn cụ già mà cô chưa từng gặp. Cô chưa bao giờ thấy viện dưỡng lão Kênh Xáng. Cô chỉ biết nó qua lời một cái máy.

– Mày chắc là bảy tới chín không? – Cô hỏi. – Không phải sáu, không phải mười?

– Em chưa thấy nước đi qua cái cống đó lúc mở hết. Em tính trên giấy. Em cần số đo thật.

– Thế thì đo. – Ông Lạp nói. – Tối mai mở cái cống, để cái Nong chạy. Nếu thiếu, thì vẫn còn lần sau. Mình biết được cái cống cắt thật là bao nhiêu. Lần sau mới tắt.

Sa nhìn ông. Ông nhìn cô. Đó là cách của ông, cách của một người làm thí nghiệm cả đời: không ai tắt cái lưới an toàn trước khi biết sợi dây chịu được bao nhiêu ký.

– Dạ. – Cô nói. – Đo đã.

Cô ngước lên cái loa.

– Còn chỗ nào khác ra điện không? Ngoài cái Nong?

– Em đang coi. – Giọng nói đáp.

Ba giờ hai mươi chiều thứ Tư, cây bần già bên Kênh Xáng ngã trước cửa sổ trụ sở Đội Trị an. Đội trưởng Thạch Sô Kha đặt chén trà xuống, nhìn tấm ảnh bé Sa Ly mặc áo đầm vàng trên bàn, rồi hỏi cô muốn anh làm gì. Lần thứ năm, cô đã mất cả buổi để nói. Lần thứ mười ba, cô nói trong bốn phút. Thứ Năm, tám giờ sáng, lệnh sơ tán phòng ngừa cả ba vùng, về Nhà thi đấu Vĩnh Thượng. Anh Kha ghi lại tên từng vùng, rồi ngẩng lên.

– Chị có biết trong Đồng Muối Cái Keo có ai ở không?

– Ruộng muối bỏ hoang mà anh. – Cô nói. – Không ai ở.

– Dạ. Tôi hỏi cho chắc.

Anh ghi thêm một dòng nhỏ dưới cùng. Cô không đọc được.

Bốn giờ chiều, cô về bè. Còn hai tiếng nữa mới vô ca. Thằng Lúa ở nhà, chưa lên nhà Hường, vì cô định tới sáng thứ Năm mới đưa đi cùng đoàn sơ tán. Nó đang nằm trên võng ngoài hiên, ôm con Rái Mập đội cái nón nhựa vàng, mắt lim dim.

– Má. – Nó gọi. – Má hát bài con rái cho con ngủ trưa đi.

– Bốn giờ rồi mà ngủ trưa gì.

– Ngủ chiều. – Nó sửa, không chịu thua.

Sa ngồi xuống cái ghế đẩu cạnh võng, tay đẩy nhẹ cái võng. Võng đưa kẽo kẹt. Ngoài đầm, gió chướng đã thổi mạnh, sóng vỗ vào mạn bè. Cô nhìn mặt con, cái miệng hé, hàng mi dài của nó, giống Tường.

– Ầu ơ… – Cô hát. – Con rái lội qua sông. Nước lớn nó lặn, nước ròng nó lên…

Cô dừng lại để lấy hơi cho câu sau.

Câu sau không có ở đó.

Không phải cô quên chữ. Cô biết có chữ. Cô biết có một câu "ầu ơ" nữa. Cô biết câu đó có cái cống của ba, vì chính ba đã nói với cô ở lần thứ mười hai. Ba ngồi trên hiên này, thằng Lúa trong lòng, nói: cái câu "cửa cống ba gài then" là cái cống của ông. Cô nhớ ba nói câu đó. Cô nhớ cả cái cách ba nhìn ra phía bắc khi nói. Nhưng cô mở miệng ra để hát, và cái điệu không đi tiếp. Nó dừng ở chữ "lên", như con đường đất dừng ở mép một con kênh không có cầu.

Cô thử lại từ đầu.

– Ầu ơ… Con rái lội qua sông. Nước lớn nó lặn, nước ròng nó lên. Ầu ơ…

Lại dừng.

Thằng Lúa mở mắt ra, nhìn cô.

– Không phải vậy má. – Nó nói. – Còn nữa mà.

– Ừ. Má biết còn nữa.

– Sao má không hát?

Cô không trả lời được. Thằng Lúa nhìn cô một hồi, rồi nó tự ngân. Nó không hát chữ, nó chỉ ngân cái điệu, "ầu ơ ơ ơ…", giọng con nít lạc lạc, lên xuống. Đúng cái điệu mà con Rái Mập đã ngân lúc sáu giờ hai mươi sáng thứ Ba ở lần thứ mười một. Hai câu sau. Cô nghe nó, và cô nhận ra cái điệu ấy, như nhận ra mặt một người quen trên đường mà không nhớ ra tên. Nó không còn là của cô nữa. Nó là của thằng Lúa.

– Con nhớ chữ không con?

– Hông. – Thằng Lúa lắc đầu, cười. – Con nhớ cái điệu à. Chữ là má nhớ.

Rồi nó nhắm mắt lại, ôm con Rái Mập chặt hơn.

Sa ngồi đó, tay vẫn đẩy võng theo quán tính. Cô nhìn con thú bông nằm trong lòng con. Cái nón nhựa vàng lệch qua một bên, hai con mắt nút áo đen bóng nhìn lên mái tôn. Ông Lạp đã nói, ở lần thứ mười một, cái máy có bản ghi của cô từ trước. Đường điện thoại của trạm đi qua nó. Sáu năm cô gọi về bè hát cho con nghe.

Cô cúi xuống, ghé sát cái bụng tròn của con Rái Mập.

– Mày… – Cô nói, thật khẽ, rồi dừng lại.

Con thú bông im lặng.

Cô đợi. Năm giây. Mười giây. Nó không nói gì. Không một tiếng rè, không một chữ "em nghe". Cô nghĩ chắc nó không nghe, chắc nó đang bận tính cái cống, tính hai megawatt, tính ba trăm cảm biến cùng lúc. Một cái máy điều phối đê thì có lý do gì để nghe một bà mẹ ngồi hát ru con giữa buổi chiều.

Cô ngồi thẳng dậy, không hỏi nữa.

Trong buồng, ba cô đang lục lọi cái gì đó dưới gầm giường. Cô đi vô.

– Ba. Bài con rái của má, ba có nhớ không ba?

Ông Đước ngừng tay, ngẩng lên. Ông ngồi bệt dưới sàn, bên cạnh một cái thùng gỗ cũ, cái thùng mà cô nhớ là đựng đồ nghề hồi ông còn giữ cống.

– Má mầy hát chớ ba có hát đâu. – Ông nói. – Ba nghe hoài thì nhớ lóm lóm. Con rái lội qua sông, nước lớn nó lặn, nước ròng nó lên. Rồi cửa cống ba gài then. – Ông ngừng lại, nhíu mày. – Câu chót ba hông nhớ. Có chữ "nước" đó. Nước gì gì đó. Hỏi chi?

– Con quên câu chót.

Ông nhìn cô một hồi lâu, lâu như cái lần cô hỏi cái nốt ruồi của má nằm bên nào.

– Mầy quên nhiều thứ quá dạo này. – Ông nói, không phải trách, mà như người ta nói trời sắp mưa.

– Dạ.

– Cái máy có biết không?

Cô giật mình. Ba nhìn cô, nét mặt bình thản, như vừa hỏi một câu tự nhiên nhất đời. Từ tối qua, từ lúc cái điện thoại trên cổ tay cô nói "Cảm ơn bác Đước" ở giữa Đồng Muối, ba đã không nhắc tới cái máy một lần nào.

– Con không biết. – Cô nói.

Ông gật đầu, rồi cúi xuống lục tiếp cái thùng gỗ. Ông lấy ra một cuộn dây dù, một cái mỏ lết to, một hộp mỡ bò đã khô một nửa, một cái đèn pin đội đầu loại cũ còn chạy pin rời.

– Ba làm gì vậy ba?

– Soạn đồ. – Ông nói. – Tối mai mở hết thì phải có đồ. Cái giếng đó sâu, ban đêm mưa gió, rớt cái then xuống là hết mò.

Sáu giờ tối thứ Tư, cô vô ca. Đêm đó RÁI không nói gì với cô qua loa. Thằng Quới hỏi cô tối mai mấy giờ đi, cô nói tám giờ. Nó gật đầu, rồi kể cho cô nghe chuyện con mèo nhà nó đẻ bốn con, ba con mướp một con tam thể.

Thứ Năm, tám giờ sáng, đoàn xuồng sơ tán rời đầm Bần Sẻ. Thằng Lúa đi với Hường lên Nhà thi đấu, ôm con Rái Mập, đội cái nón vàng của nó lên đầu mình vì con thú bông bị ướt. Xuồng dì Tư Mến đi sau chót. Chị Bé Hai bồng thằng Khoai, ngồi trên một chiếc ghe của Đội Trị an. Ông Đước không đi. Anh Kha đứng trên cầu sắt, nhìn ông, nhìn Sa.

– Ba tui ở lại với tui. – Sa nói. – Tui chịu trách nhiệm.

Anh Kha nhìn cô một hồi. Rồi anh gật đầu, ghi một dòng vào biên bản.

Bốn giờ chiều thứ Năm, thước đo Vàm Lở một mét tám mươi tám. Gió cấp tám. Mặt đầm Bần Sẻ trống trơn, ba trăm căn bè tắt đèn, dập dềnh như những con thuyền không người lái.

Sa đứng trên hiên bè, nhìn ba.

Ông Đước đã gói cái tay quay sắt sơn xanh trong hai lớp bao ni lông, cột chặt bằng dây dù. Ông khoác cái áo mưa cũ, đội cái đèn pin lên đầu, đeo cái ba lô có mấy món đồ nghề. Rồi ông cầm cái tay quay lên, đặt nó lên vai, như người ta vác một cây cuốc ra đồng.

Ông đứng đó, nhìn ra phía bắc, về phía Đồng Muối Cái Keo, gió thổi phần phật vạt áo mưa.

– Mầy vô ca đi. – Ông nói. – Bảy giờ rưỡi ba đợi mầy ở cống.

— Hết chương 22 —