Ông già Bạch Thành dưới hầm

Chương 2: Ông già Bạch Thành dưới hầm

– Cô đứng trong lòng nong của tôi làm gì thế?

Sa giật mình quay lại. Ông Giáp Thành Lạp đứng ở cửa hầm, áo mưa còn nhỏ nước, một tay xách cái cặp lồng inox, tay kia cầm cái ô gãy một nan. Ông bảy mươi bảy tuổi, cao, gầy, tóc bạc trắng chải ngược ra sau, đeo cặp kính gọng đồi mồi to quá khổ so với cái mặt. Cô đã đứng chờ ông gần một tiếng rưỡi, ngồi bệt dưới sàn ngay mép vòng, và không biết mình đã bước vô bên trong từ lúc nào.

– Con xin lỗi ông. – Cô bước ra. – Con mở cửa bằng mã khẩn cấp. Con có chuyện phải nói với ông.

– Mã khẩn cấp là để dùng khi có sự cố. – Ông đặt cặp lồng lên bàn, cởi áo mưa, treo lên cái móc đinh. – Có sự cố gì?

– Có. Nhưng chưa xảy ra.

Ông Lạp quay lại nhìn cô qua cặp kính. Người ở trạm hay nói sau lưng ông là "ông già Bạch Thành", vì ông nói giọng miền Bắc, rõ từng chữ, từ thủ đô Bạch Thành ở tít ngoài kia. Ông làm khoa học ở nước ngoài mấy chục năm, về già theo quê vợ về Hạ Lam, vợ mất rồi ông vẫn ở lại, thuê cái hầm bỏ trống này từ năm ngoái. Ông lịch sự, ít nói, thỉnh thoảng lên phòng điều khiển xin nước sôi pha trà, chưa bao giờ giải thích ông làm gì dưới này. Có lần thằng Quới hỏi, ông trả lời: "Tôi đo tiếng vọng của thời gian." Thằng Quới về nói lại, cả ca cười.

– Ông Lạp. Con hỏi ông một câu. Cái này… – Cô chỉ vô cái vòng. – Nếu nó bị nước tràn vô, lúc nó đang chạy, thì chuyện gì xảy ra?

– Thì nó hỏng. – Ông nói ngay. – Siêu dẫn mất đột ngột, người ta gọi là quench. Năng lượng tích trong vòng xả ra thành nhiệt trong vài giây. Tôi mất ba năm công sức. Sao cô hỏi thế?

– Vì tối thứ Năm, chín giờ bốn mươi bảy, nước sẽ tràn vô đây. Con biết, vì con đứng ngay chỗ đó. – Cô chỉ vô cái giá sắt. – Rồi con mở mắt ra, là năm giờ bốn mươi sáng nay. Đúng cái giờ hiện trên cái bảng của ông.

Ông Lạp không nói gì. Ông mở cặp lồng, lấy ra một cái bánh mì kẹp chả cá, bẻ đôi, đưa cô một nửa.

– Cô ăn đi. Trông cô như người mất máu.

– Ông không tin con.

– Tôi chưa có lý do gì để tin. – Ông ngồi xuống cái ghế xếp, cắn một miếng bánh mì. – Cũng chưa có lý do gì để không tin. Cô là vận hành viên ca đêm, tên là Sa, con ông Đước ở đầm Bần Sẻ. Cô không phải người hay đùa. Thế thì tôi nghe.

Sa ngồi xuống đối diện ông, cầm nửa ổ bánh mì mà không ăn. Cô kể. Cô kể hết, từ cái tiếng báo động "Cửa hầm B mở" lúc chín giờ bốn mươi, tới tiếng sắt rên của tấm bốn mươi bảy, tới cánh cửa hành lang bơm cũ bật tung. Cô kể cái vá của dì Tư Mến rớt xuống nước lúc sáu giờ mười, đúng như lần trước. Kể bản tin hai mét ba mươi mốt. Kể bánh bò xanh hết lúc sáu giờ bốn mươi. Ông Lạp nghe, nhai chậm rãi, không ngắt lời một lần nào.

– Những chuyện cô kể, – ông nói khi cô dứt, – toàn là chuyện cô có thể đoán được. Bản tin sáng nào cũng có. Bà bán cháo sáng nào cũng đi qua. Tôi không nói cô bịa. Tôi nói nó chưa đủ.

– Vậy ông muốn sao?

– Một điều cô không thể đoán. Một điều chưa xảy ra.

Sa nhắm mắt lại. Lần trước, sáng thứ Ba, sau khi đi chợ về cô ngủ bù tới trưa. Cô thức dậy vì cái điện thoại đeo tay rung lên một hồi dài, cái kiểu rung của tin cảnh báo thiên tai. Cô nhớ mình nằm nghe cái loa đầu cầu sắt đọc to, nhớ mình còn càu nhàu vì nó đọc trùng với tin trong máy.

– Mười một giờ. – Cô mở mắt. – Mười một giờ đúng, máy của ông sẽ rung, loa trên đê cũng đọc. Áp thấp mạnh lên thành bão. Bão số chín. Sức gió mạnh nhất cấp mười, giật cấp mười hai. RÁI sẽ nâng dự báo đỉnh triều tối thứ Năm lên hai mét bốn mươi bốn.

– Hai mét bốn mươi bốn. – Ông lặp lại.

– Dạ. Con nhớ vì con tính trong đầu, còn mười sáu phân nữa mới tới mức thiết kế, con yên tâm ngủ tiếp.

Ông Lạp nhìn đồng hồ đeo tay. Tám giờ năm mươi.

– Còn hai tiếng mười phút. – Ông nói. – Thế thì trong hai tiếng mười phút này, ta cứ giả sử cô nói đúng. Giả sử thôi nhé. Cô ăn bánh mì đi, rồi tôi nói cho cô nghe cái vòng này là cái gì.

Ông đứng dậy, đi một vòng quanh cái vòng, tay lướt nhẹ trên lớp sương mỏng phủ kim loại.

– Nhà tôi gọi nó là cái Nong. – Ông nói, giọng dịu hẳn xuống. – Hồi bà ấy còn sống, xuống đây thăm tôi, bà ấy bảo: "Ông làm cái gì mà to như cái nong phơi cau thế." Thế là thành tên. Ở trong này là một dải băng siêu dẫn quấn vòng, làm lạnh xuống gần không độ tuyệt đối. Tôi nạp điện vào nó từ tua-bin thủy triều của trạm, hai megawatt, chạy suốt từ sáng nay. Dòng điện trong một vòng siêu dẫn thì chạy mãi không mất. Khi đủ mạnh, nó uốn cong được một thứ rất nhỏ, rất mỏng, ở ngay giữa vòng.

– Uốn cong cái gì?

– Thời gian. – Ông nói, như người ta nói "cái muỗng". – Một chút xíu thôi. Lý thuyết của tôi là thế này: nếu cái vòng đang mang đủ năng lượng mà bị mất siêu dẫn đột ngột, thì cái khúc cong ấy không duỗi ra từ từ được. Nó gập lại. Như cô gập một sợi chỉ, đầu này chạm vào đầu kia. Đầu kia là lúc cái vòng bắt đầu cong, tức là lúc nó nguội. Và cái gì nằm trong lòng vòng lúc gập, thì được in sang đầu kia.

– In… cái gì?

– Không phải vật. Vật thì nặng, không đi được. Chỉ có cái hình dạng của nó. Thông tin. – Ông gõ nhẹ ngón tay lên trán mình. – Thứ cô nhớ là một cái hình dạng, những liên kết trong não. Nếu cô đứng trong lòng nong lúc nó gập, thì cái hình dạng của não cô lúc chín giờ bốn mươi bảy tối thứ Năm được in đè lên. In lên chính bộ não cô lúc năm giờ bốn mươi sáng thứ Ba. Ở chỗ cô đang nằm. Trên cái bè ở đầm Bần Sẻ.

– Vậy còn mọi người?

– Mọi người thì không ở trong lòng nong. Họ chỉ đơn giản là ở sáng thứ Ba. Như chưa có gì xảy ra. – Ông dừng lại. – Vì quả thật với họ chưa có gì xảy ra.

Sa nhìn cái vòng. Lần đầu tiên cô thấy nó không phải một cái máy, mà là một cái miệng.

– Ông nói "lý thuyết". Ông chưa thử?

– Tôi định chạy thử sáng thứ Sáu. Với một con chip nhớ đặt ở giữa, có ghi một dãy số. – Ông cười, lần đầu tiên. – Chưa bao giờ tôi nghĩ tới chuyện có người đứng ở trong.

Mười giờ. Ông pha trà bằng cái ấm điện cũ. Mười giờ rưỡi. Ông hỏi cô thêm những câu rất lạ: tối thứ Năm lúc cô ngã, cái đồng hồ trên giá chỉ bao nhiêu phần trăm, đèn vàng hay đèn đỏ, có nghe tiếng rít không. Cô trả lời được một nửa. Ông ghi từng chữ vô cuốn sổ nâu. Mười giờ năm mươi tám, ông đặt chén trà xuống, không nói gì nữa, chỉ nhìn cái đồng hồ trên tay.

Mười một giờ đúng. Cái đồng hồ trên tay ông rung lên một hồi dài. Cái của cô cũng rung. Từ trên mặt đê, qua mấy tầng bê tông, vọng xuống giọng RÁI, nghe nhỏ và méo:

– …mạnh lên thành bão. Bão số chín. Sức gió mạnh nhất cấp mười, giật cấp mười hai. Dự báo đỉnh triều tối thứ Năm tại thước đo Vàm Lở: hai mét bốn mươi bốn…

Ông Lạp ngồi im rất lâu. Rồi ông tháo kính ra, lấy vạt áo lau, lau mãi.

– Chết thật. – Ông nói khẽ. – Chết thật, cô Sa ạ.

– Ông tin con rồi?

– Tôi tin cô biết trước một điều mà cô không thể biết. Thế thì tôi phải tin cái đáng sợ hơn: cái Nong của tôi làm được việc. – Ông đeo kính lại. Tay ông run. – Bây giờ cô nghe cho kỹ, vì có mấy điều cô phải nhớ, nhớ như nhớ tên con mình.

Ông giơ một ngón tay.

– Một. Cái Nong chỉ gập được khi đã nạp đủ. Theo tính toán của tôi, nó đủ ngưỡng vào trưa mai, mười hai giờ thứ Tư. Nếu nó mất siêu dẫn trước lúc đó, thì nó chỉ đơn giản là hỏng. Không quay lại đâu hết. Và làm lạnh lại mất hai ngày, tức là hết đường.

Ngón thứ hai.

– Hai. Chỉ những gì ở trong lòng nong mới được in sang. Lòng nong là khoảng giữa cái vòng, bán kính ba mét, từ sàn lên trần. Lúc nó gập mà cô đứng ngoài, dù chỉ ngoài một bước, thì sáng thứ Ba cô sẽ là cô của sáng thứ Ba lần đầu tiên. Không nhớ gì. Không nhớ tôi, không nhớ cái vòng, không nhớ tấm bốn mươi bảy. Và mọi chuyện sẽ diễn ra y như lần đầu.

Sa nuốt nước bọt.

– Ba. Đồ vật không theo được. Cô không mang được tờ giấy nào, không viết lên tay được. Thân thể cô sẽ về lại y như sáng thứ Ba, vết xước cũng mất. Chỉ có cái trong đầu.

Ông ngừng một chút, nhìn vạt áo của cô, chỗ còn dính vệt máu nâu.

– Bốn. Cái này tôi chỉ đoán thôi. Bộ não sáng thứ Ba của cô vốn đã đầy. Cái hình dạng mới in đè lên, thì phải có chỗ bị đè. Máu cam sáng nay là một dấu hiệu. Tôi đoán, những ký ức cũ nhất, ít khi cô nhớ lại nhất, sẽ mòn trước. Mỗi lần một ít. Não trẻ như cô thì có lẽ chịu được nhiều lần. Bao nhiêu thì tôi không biết. Bốn chục lần? Hai chục? Tôi không biết.

– Con hiểu.

– Không, cô chưa hiểu đâu. – Giọng ông không gay gắt, chỉ mệt. – Cô sẽ hiểu khi cô quên một cái gì đó mà cô không ngờ.

Ông đứng dậy, đi ra góc hầm, đá nhẹ một cái vô cái tủ sắt xám có đèn xanh chớp chớp.

– À, còn cái này. Cái tủ của bọn Nhà Điều hành Đê. Máy chủ biên gì đó của con Rái, điều khiển mười mấy tấm màng quanh đây. Nó nằm chình ình ngay trong lòng nong, tôi xin dời mấy lần, họ bảo cáp trục bắt xuống sàn, không dời được. Lúc tính toán tôi phải trừ hao nó ra. – Ông lắc đầu. – Phiền thật.

Sa nhìn cái tủ. Đèn xanh trên mặt nó chớp đều, một, hai, một, hai, như con mắt một con thú nằm rình dưới nước. Cô không nghĩ gì nhiều về nó.

– Còn một chuyện nữa. – Ông Lạp quay lại, đứng trước mặt cô. – Nếu cô quay lại được lần nữa, sáng thứ Ba cô sẽ phải thuyết phục tôi lại từ đầu. Tôi sẽ không nhớ hôm nay. Cô sẽ mất cả buổi sáng như hôm nay. Mà cô thì không có nhiều buổi sáng.

– Vậy con phải làm sao?

Ông Lạp im lặng một hồi lâu. Rồi ông cởi cái áo khoác len, vắt lên ghế, như người sắp nói một chuyện riêng tư.

– Cô theo tôi.

Ông dẫn cô lên cầu thang, ra cửa sau của trạm, chỗ có một khoảnh đất đắp nhỏ sau bờ kè. Ở đó có một cây ổi, cao chừng ngang vai người, lá non xanh mướt dưới mưa, cành đã lác đác mấy trái nhỏ bằng ngón chân cái. Ông đứng trước cây ổi, hai tay chắp sau lưng.

– Tôi trồng nó bằng hạt ổi của nhà tôi. Bà ấy ăn ổi, để dành hạt trong cái lọ thủy tinh. Lúc bà ấy nằm viện, sắp đi, bà ấy dặn tôi một câu. – Ông nói chậm, từng chữ. – "Ổi chín thì hái, đừng để dành cho chim." Tôi không kể câu ấy với ai. Không con cháu nào biết. Và sáng nào tới đây, tôi cũng đứng đây năm phút, kể cho nó nghe giá cá ở chợ. Cá kèo hôm nay bao nhiêu, cá chẽm bao nhiêu. Bà ấy thích hỏi giá cá. – Ông quay sang cô. – Lần sau, nếu có lần sau, cô gặp tôi thì nói lại hai điều đó. Tôi sẽ biết là chính tôi đã nói với cô. Vì tôi sẽ không bao giờ nói với ai khác.

Sa đứng trong mưa, nhìn ông già. Cô muốn nói một câu cảm ơn mà không nói được.

– Ông Lạp. Cá kèo hôm nay bao nhiêu?

– Tám mươi nghìn một ký. – Ông cười. – Lên giá vì bão.

Hai người đứng thêm một lúc. Gió từ biển thổi qua đỉnh đê, làm cây ổi run lên, mấy trái non lúc lắc.

– Vậy bây giờ, – ông Lạp hỏi, – cô còn hai ngày rưỡi. Lần này cô định cứu ai trước?

Sa nhìn về phía đầm Bần Sẻ, nơi căn bè sơn xanh thứ ba tính từ cầu sắt nằm lẫn giữa ba trăm căn bè khác.

– Con con. – Cô nói.

— Hết chương 2 —