Đêm nước tràn mép Xóm Lưới

Chương 5: Đêm nước tràn mép Xóm Lưới

– Trên bờ có cô Bình không mẹ?

Bông hỏi câu đó sáng Chủ nhật, lúc hai mẹ con ngồi trên mái nhà nhổ cỏ trong mấy thùng hành. Lài vừa kể cho con nghe chuyện ba tấm thẻ. Cô kể chậm, kể từng chút, như người ta tháo một cái nút buộc chặt. Có một căn hộ ở thành phố Gò Cao, tầng bốn, có ban công, có trường học gần nhà, ba con đi làm đê về là ăn cơm chung. Không còn sóng dưới sàn. Không còn phải đi đò mỗi sáng.

Bông nghe hết, tay vẫn nhổ cỏ, rồi hỏi đúng câu đó.

– Trên bờ có máy khác. Không phải cô Bình.

– Máy đó có kể chuyện không?

– Mẹ không biết. Chắc có.

– Chuyện con rùa chưa kể xong mà.

– Thì cô Bình kể qua vòng tay cũng được.

– Cô Bình đâu có lên bờ được. – Bông nói, rất chắc. – Cô Bình là của Lục Bình. Ông ngoại cũng không lên bờ. Ông ngoại nói ông ở với nước quen rồi.

Lài không biết trả lời sao. Con bé nói đúng cả hai chuyện.

Buổi chiều Nhựt gọi. Lần này Bông nghe. Lài ngồi ở bếp, nghe hai cha con nói chuyện trên lầu, tiếng Nhựt to và vui, tiếng Bông nhỏ và dè dặt. Nhựt hứa trên bờ sẽ nuôi cho con một con chó. Nhựt hứa có công viên có cây thật, cây mọc dưới đất chứ không mọc trong thùng. Nhựt hứa có mưa không mặn. Bông ừ ừ hoài, tới cuối mới hỏi một câu:

– Ba ơi, trên bờ có nhìn thấy biển không?

Nhựt im một hồi, rồi nói phải chạy xe ra tới đê mới thấy.

Lài úp mặt vào hai bàn tay.

Cô với Nhựt không cãi nhau. Hai người chưa bao giờ cãi nhau to. Chỉ là năm Sáu Tám, đội đắp đê của Gò Cao tuyển người, lương gấp đôi, Nhựt đi. Anh nói đi một năm, gom tiền. Một năm thành hai năm. Mỗi tháng anh về một lần, rồi hai tháng một lần. Rồi một ngày anh nói anh ở bên đó luôn, anh đăng ký bốc thăm thẻ lên bờ cho cả nhà, trúng thì ba mẹ con lên. Lài nói ừ. Cô nói ừ vì không nghĩ anh trúng. Cả thành phố ba mươi tám nghìn người, mỗi năm đất liền chỉ cho một nghìn hai trăm suất. Người ta bốc thăm chục năm không trúng.

Anh trúng.

Tối thứ Hai, trời không trăng, gió tây nam thổi mạnh hơn mọi đêm. Bình đọc bản tin tối lúc bảy giờ: triều cường đêm nay đạt đỉnh lúc mười giờ bốn mươi, gió giật cấp năm, khuyến cáo cư dân mép ngoài kê cao đồ đạc, trẻ em không ra mép khoang.

Mười giờ đêm, nước bắt đầu tràn.

Lài đang ngồi khâu lại cái cổ tay đồ lặn thì nghe tiếng la ở mấy dãy nhà phía tây. Không phải tiếng la sợ hãi, mà là tiếng la ngạc nhiên, rồi tiếng chửi, rồi tiếng cười, rồi tiếng xô chậu loảng xoảng. Cô chạy ra. Bông chạy theo, chân trần, mặc áo ngủ.

Mép ngoài khoang Chín là một lối đi lát ván rộng ba mét chạy vòng theo mép ô, bên ngoài có lan can thấp. Thường ngày, mặt ván cao hơn mặt nước một khoảng, đứng ở lan can nhìn xuống phải cúi đầu. Đêm nay, mỗi khi một con sóng lớn đánh vào, nước trắng xoá vọt qua chân lan can, tràn lên mặt ván. Nước chảy thành từng dòng mỏng lấp lánh dưới ánh đèn đường, chui qua khe cửa những dãy nhà mép ngoài.

Dân Xóm Lưới đã ra đầy đường. Đàn ông xắn quần lấy xô tát nước. Đàn bà khiêng bao gạo, nồi niêu lên lầu. Mấy đứa con nít mừng rơn, chạy giỡn trong làn nước mỏng ngang mắt cá, bị mẹ nó rượt theo đánh đòn. Một con chó vàng sủa inh ỏi trên nóc một cái thùng nước.

– Bà Tám! – Lài la lên.

Nhà bà Tám Rô ở ngay dãy mép ngoài, căn thứ ba từ đầu cầu. Cửa đã mở toang. Bà Tám đứng giữa nhà, nước tràn vào lênh láng sàn bếp, hai tay ôm cái bình ga, la như cái loa:

– Trời ơi là trời! Hai chục năm bà sống trên nước, chưa bao giờ nước vô bếp bà! Con Lài, mày phụ bà với! Bao gạo! Bao gạo kìa!

Lài lội vào, vác bao gạo năm chục ký đặt lên bàn. Rồi cái thúng bột, rồi hai thùng nước mắm. Thằng Tý không biết từ đâu chạy tới, khiêng cái nồi nước lèo to như thùng phuy lên cầu thang. Bông đứng ở cửa, nhìn nước chảy qua chân mình, mặt tái, không dám bước vào.

– Bông, về nhà! Đứng đó làm gì!

– Con phụ mẹ.

– Phụ cái gì. Về!

Bông không về. Con bé đứng lì ở cửa, run run, nhưng không chạy.

Cái loa cột ở đầu cầu Chín-Mười rè lên.

– Cư dân khoang Chín lưu ý. Sóng tràn mép ngoài do gió mạnh và triều cường. Mức độ thấp, không gây nguy hiểm. Đề nghị cư dân kê cao đồ đạc, tránh xa lan can. Đỉnh triều sẽ qua trong khoảng bốn mươi phút.

– Mức độ thấp! – Bà Tám chống nạnh, quát thẳng vào cái loa như quát một người. – Bà cho mày xuống đây coi mức độ thấp! Hai chục năm rồi, triều cường năm nào cũng có, bão năm nào cũng có, có năm nào nước vô tới bếp bà đâu? Năm Năm Tám bão cấp mười một nước còn không vô!

Mấy người hàng xóm gật gù. Một ông già đứng tát nước ở nhà bên cạnh nói vọng sang:

– Nước lên rồi, bà Tám ơi. Nước lên mà cái loa nó không chịu nói.

– Nước lên thì phải nói chớ! Bà đóng phí nâng nổi ba trăm tám chục nghìn một tháng, ba năm rồi! Nâng cái gì mà nâng!

Lài đứng giữa bếp nhà bà Tám, nước ngập mắt cá, nghe họ nói.

Ở khoang Hai, khoang Ba bên Bờ Đông, đêm nay chắc không ai biết có chuyện gì. Ở đó mặt sàn cao, xa mép biển, nhà kính, đèn sáng. Họ sẽ nghe trong bản tin sáng mai một câu "sóng tràn nhẹ ở mép ngoài khoang Chín", rồi đi làm.

Cô quay ra cửa. Bông vẫn đứng đó, hai bàn chân nhỏ xíu chìm trong làn nước mỏng.

– Mẹ ơi, nước này là nước biển hả mẹ?

– Ừ.

– Nước biển lên tới nhà mình hả?

– Không. Chỉ ở mép ngoài thôi. Nhà mình ở trong.

Bông nhìn xuống chân mình.

– Mà nó lạnh quá mẹ.

Bốn mươi phút sau, đúng như Bình nói, nước rút. Mặt ván ướt loang lổ, chỗ nào cũng có rác, có rong, có mấy con cá con mắc cạn giãy đành đạch. Đám con nít đi lượm cá thả lại xuống biển. Người lớn ngồi trước cửa, mệt, hút thuốc, chửi đổng. Bà Tám pha một ấm trà, mời hết những ai đã phụ bà.

Lài không ngồi uống trà. Cô đưa Bông về ngủ, rồi đi gõ cửa nhà ông Sáu Cào.

Năm giờ sáng thứ Ba, nước đứng.

Nước đứng là khúc giữa hai con nước, triều không lên không xuống, biển phẳng như một tấm kính. Gió đêm qua đã lặng. Trời phía đông bắt đầu ửng hồng, phía tây vẫn còn xanh thẫm. Mặt biển quanh khoang Chín không một gợn sóng.

Ông Sáu Cào ngồi trên chiếc ghe nhỏ dưới chân mép khoang, chèo tay, không chạy máy cho khỏi gợn nước, tay cầm cây đèn pin. Lài đi trên mặt ván phía trên, ôm một cuộn thước dây năm mét có cột quả dọi chì ở đầu. Thằng Tý ở nhà ngủ.

– Mười hai chỗ, ông Sáu. Cách đều nhau dọc mép ngoài khoang. Mỗi chỗ con thả dây từ mặt ván xuống, ông rọi đèn sát mặt nước, quả dọi vừa chạm thì ông kêu.

– Qua biết rồi. Bữa qua con nói rồi. – Ông Sáu nhai trầu bỏm bẻm, môi đỏ lòm. – Mà con đo cái này làm chi vậy con?

– Con đo mạn nổi.

– Cái loa đọc mỗi sáng đó.

– Dạ.

– Cái loa đọc mà con không tin.

Lài không đáp. Ông Sáu cũng không hỏi nữa.

Hai người làm từ năm giờ tới năm giờ bốn mươi, trước khi con nước bắt đầu ròng. Ở mỗi điểm, ông Sáu áp ghe sát chân ô, giữ bằng mái chèo, rọi đèn. Lài quỳ ngoài lan can, ghì đầu thước dây vào mép ván sàn, thả quả dọi xuống từ từ. Mặt nước lặng tới mức quả dọi vừa chạm vào là thấy một vòng tròn nhỏ loang ra, và ông Sáu kêu "chạm". Cô đọc số trên thước, đọc to lên. Ông Sáu nhắc lại, nhẩm trong miệng như nhẩm giá cá.

– Một mét tám mươi chín.

– Một mét tám chín.

– Một mét tám mươi bảy.

– Tám bảy.

Mười hai điểm. Thấp nhất là một mét tám mươi lăm, ở góc tây bắc khoang, chỗ gần ô 9-140. Cao nhất là một mét chín mươi mốt, chỗ gần cầu Chín-Mười. Lài cộng nhẩm, chia cho mười hai.

Một mét tám mươi tám.

Không phải hai mét ba mươi mốt. Không phải hai mét ba mươi, hai mét hai mươi mấy. Một mét tám mươi tám, ở mép ngoài khoang Chín, lúc nước đứng, không có sóng, không có gió.

Thiếu bốn mươi ba phân.

Cô ngồi xuống mép ván, cuộn thước dây lại thật chậm, từng vòng một.

– Sao con? – Ông Sáu hỏi từ dưới ghe.

– Thấp, ông Sáu.

– Thấp bao nhiêu?

– Thấp hơn cái loa đọc bốn mươi ba phân.

Ông Sáu ngừng nhai trầu. Ông nhìn mép ván khoang Chín, nhìn những dãy nhà mép ngoài còn tối đèn, nhìn căn nhà bà Tám Rô ướt nhẹp từ đêm qua.

– Vậy là nước lên thiệt. – Ông nói. – Qua nói hoài mà.

Lài định giải thích với ông chuyện cáp neo. Rằng thành phố này nổi, biển lên thì thành phố lên theo, chỉ có ba mươi sáu sợi cáp ghì nó lại. Rằng nếu biển lên nhanh hơn thì cáp ghì xuống, đúng, nhưng như vậy thì cái thước đồng của cha cô ở Cọc Mốc phải thấy. Mà cái thước ấy bảo biển mười tám năm chỉ lên mười bốn phân.

Vậy thì một trong hai thứ đang sai. Hoặc cái thước ở Cọc Mốc, hoặc cái thành phố dưới chân cô.

Cô không nói ra. Cô chỉ nói:

– Ông Sáu, chuyện bữa nay ông giữ trong bụng giùm con được không? Con chưa chắc. Con cần đo thêm.

Ông Sáu nhổ bã trầu xuống biển, nhìn cô một hồi lâu.

– Qua giữ. – Ông nói. – Nhưng con Lài, con đừng giữ lâu quá. Nước nó không chờ ai đâu.

Ông chèo ghe về.

Lài về nhà lúc sáu giờ kém mười lăm, ngồi xuống bàn bếp, chưa thay quần áo. Bông còn ngủ. Cô pha một ly cà phê, ngồi im, chờ.

Đúng sáu giờ, cái loa cột ở ngã cầu rè lên.

– Sáu giờ. Bản tin mặt nước sáng thứ Ba, ngày mười tháng Sáu. Mực nước tại Cọc Mốc cộng một mét tám mươi ba. Mạn nổi toàn thành hai mét ba mươi mốt. Gió tây nam cấp hai. Biển lặng. Đêm qua sóng tràn nhẹ ở mép ngoài khoang Chín do triều cường, không có thiệt hại. Tàu đi Bến Mười Tám khởi hành sáu giờ ba mươi, đúng lịch.

Một khoảng lặng. Rồi tiếng radio rè rè. Rồi giọng cha cô, khàn, cụt, như mọi buổi sáng của mười hai năm nay:

– Cọc Mốc kiểm xong. Nước hiền.

Lài đặt ly cà phê xuống bàn.

Mười hai năm, cô chưa từng nghĩ hai giọng nói ấy có thể nói hai điều khác nhau. Giọng Bình đọc con số, giọng cha chốt lại. Hai giọng ấy là một. Hai giọng ấy là buổi sáng.

Sáng nay cô vừa tự tay đo được một con số khác. Và một trong hai giọng nói trên cái loa kia đang nói dối cô.

Cô không biết mình sợ là giọng nào hơn.

— Hết chương 5 —