Bà chủ tịch kể chuyện

Chương 12: Bà chủ tịch kể chuyện

– Chị đo đúng. – Bà Lưu Thị Mẫn nói, trước khi Lài kịp ngồi xuống. – Tôi muốn nói câu đó trước, để chị khỏi mất công chứng minh.

Phòng làm việc của chủ tịch thành phố nằm trên tầng ba Nhà Neo, một toà nhà tròn ở chính giữa khoang Một, chỗ nhuỵ của bông lục bình. Bốn bề là cửa kính. Đứng ở đây nhìn ra được cả mười hai khoang xoè ra bốn phía, mái nhà đủ màu dưới nắng tám giờ sáng. Những con kênh nhỏ lấp lánh như dải lụa, đò điện chạy qua chạy lại như con thoi. Phía nam xa xa, chếch về phía khoang Chín, thấp thoáng một chấm xám nhỏ trên mặt biển. Đèn Cửa Lở.

Lúc nãy, đi ngang sảnh tầng trệt, Lài đã dừng lại một chút. Giữa sảnh có một khoảng sàn bằng kính dày, người ta làm vậy cho khách tham quan nhìn xuống. Bên dưới lớp kính là lõi của Bình: mấy chục cái tủ đen xếp thành vòng tròn, ngâm trong một bể nước làm mát trong vắt, ánh đèn xanh nhỏ li ti chớp tắt như đom đóm dưới đáy ao. Không có tiếng động nào. Cạnh mép kính có một tấm biển đồng nhỏ đã xỉn màu: "Hệ điều phối Bình. Năm 2054. Nhâm Thế Toàn và học trò trường nghề Cửa Lở." Ba mươi tám nghìn người sống nhờ mấy cái tủ đen đó, mà cô chưa bao giờ nhìn thấy nó. Cô đứng nhìn cho tới khi người bảo vệ tằng hắng nhắc.

Bà Mẫn rót trà từ một cái ấm đất nung cũ ra hai cái chén nhỏ. Trên bàn làm việc của bà có một tấm ảnh in giấy, đóng khung gỗ, một bà cụ đội nón lá đứng trước một cái chợ cá.

– Mẹ tôi. – Bà nói, thấy Lài nhìn. – Bán cá ở chợ Cửa Lở bốn mươi năm. Chị chắc không nhớ đâu, chị còn nhỏ.

– Con nhớ. Bà Sáu Khô. Bán khô cá đuối ở đầu chợ, bên trái.

Bà Mẫn ngừng tay rót trà, nhìn Lài một lúc. Lần đầu tiên từ lúc cô bước vào, bà mỉm cười, một nụ cười thật.

– Năm Bốn Chín, mẹ tôi lên trại già ở Gò Cao. Tôi lên trại khác. Mười một tháng sau tôi mới tìm được bà. Bà không còn nhận ra tôi. Bà sống thêm hai năm nữa, ở trại, gọi tôi là cô y tá.

Bà đẩy chén trà về phía Lài.

– Tôi kể chị nghe để chị hiểu tôi không phải người từ đất liền xuống ngồi cái ghế này. Tôi biết luật sơ tán viết gì. Tôi biết nó làm gì với người ta.

Lài cầm chén trà, không uống.

– Bà biết từ khi nào?

– Tháng Mười Một năm Sáu Sáu. – Bà Mẫn trả lời ngay, không vòng vo. – Có người phát hiện khoang Chín lún bất thường, tới gặp tôi. Tôi cho Bình kiểm tra. Bình xác nhận. Lô Mười Hai, ba trăm ô của ba khoang Rìa Tây, đúc năm Năm Hai, đang hấp nước. Vỏ composite có vết nứt li ti, nước biển ngấm vào lõi bê tông, làm ô nặng lên từng ngày.

– Ai phát hiện?

– Một người thợ già. Người đó xin tôi đừng nói tên, và tôi đã hứa.

Lài nhìn chén trà trong tay. Nước trà màu hổ phách, phản chiếu khung cửa kính và cái chấm xám xa xa trên mặt biển.

– Bình. – Bà Mẫn nói, không lớn tiếng.

– Bình nghe, bà chủ tịch. – Giọng quen thuộc vang lên từ một cái loa nhỏ gắn trên trần, ngay giữa phòng.

– Đọc cho chị Lài nghe tốc độ lún lô Mười Hai theo mô hình hiện tại.

– Theo mô hình Bình báo cáo Hội đồng, tốc độ lún trung bình của lô Mười Hai là chín phân một năm, bà chủ tịch, chị Lài. Với dự trữ két dằn hiện có và tốc độ này, ba khoang Rìa Tây sẽ chạm ngưỡng nguy hiểm một mét rưỡi trong bão cấp mười hai sau khoảng bốn năm.

– Bốn năm. – Bà Mẫn lặp lại. – Tôi có bốn năm, chị Lài. Bốn năm để thay ba trăm ô.

Bà kéo ngăn bàn, lấy ra một xấp giấy in, đặt trước mặt Lài. Bản kế hoạch, có bản vẽ, có bảng tiến độ. Lài lật từng trang. Đúc ô mới ở một xưởng đóng tàu bên Gò Cao. Kéo ra bằng tàu kéo. Tháo ô cũ, lắp ô mới, từng dãy một, làm ban đêm cho dân khỏi xáo trộn. Đợt một, bốn mươi ô ở khoang Mười, đã xong năm Sáu Chín. Đợt hai, tám mươi ô, năm Bảy Mốt. Đợt ba, đợt bốn, đợt năm. Năm Bảy Bốn xong.

– Tiền đâu?

– Phí nâng nổi. – Bà Mẫn nói. – Ba trăm tám chục nghìn mỗi hộ mỗi tháng. Cả thành phố đóng. Không ai biết mình đang đóng tiền cứu khoang Chín. Người khoang Hai, khoang Ba nghĩ mình đóng tiền gia cố cáp neo. Nếu tôi nói thật, chị nghĩ khoang Hai có đóng không?

Lài không trả lời. Cô nghĩ tới hai ông bốc vác ở quán cà phê ông Toàn: "tháng nào tao cũng đóng đủ, nhà tao ở khoang Bảy có thấy nước nôi gì đâu".

– Còn vạch mớn? – Cô hỏi. – Phiếu sơn mỗi nửa năm. Chữ ký của con.

– Để thanh tra không có cớ. – Bà Mẫn nói thẳng. – Luật Số Kiểm bắt mạn nổi phải có người kiểm. Nếu vạch mớn của chị lệch khỏi con số công bố, Quỹ sẽ kiểm tra lại toàn thành. Họ sẽ tìm ra lô Mười Hai. Lệnh sơ tán sẽ ra trong một tuần. Chị đã nghe chị Phương đọc phụ lục bốn rồi.

– Bà để con ký mà không cho con biết con ký cái gì.

– Đúng. – Bà Mẫn không chớp mắt. – Tôi xin lỗi chị chuyện đó. Thật lòng. Nhưng nếu hỏi lại, tôi vẫn làm vậy.

Hai người ngồi im một lúc. Ngoài cửa kính, một chiếc đò điện chở học trò chạy qua kênh khoang Ba, mấy đứa nhỏ mặc áo trắng thò đầu ra vẫy tay với mấy con chim hải âu đậu trên mái nhà.

– Đêm năm tháng Sáu, – Lài nói, – con Sương suýt chết đuối trong ô 9-140. Có người mở van dằn khẩn cấp. Có người xoá đăng ký lặn của con.

Mặt bà Mẫn đổi sắc. Rất nhẹ, nhưng Lài thấy.

– Tôi biết chuyện ô 9-140 vào sáng hôm sau. Người ra lệnh mở van chỉ muốn ngăn chị xuống ô đó. Anh ta không biết có người bên trong. Anh ta đã bị tôi khiển trách.

– Ai?

– Chuyện đó đã xử lý trong nội bộ.

– Còn đăng ký của con?

Bà Mẫn im một nhịp.

– Tôi không biết chuyện đó. – Bà nói. Lài nhìn mặt bà, và có cảm giác lần này bà nói thật.

– Bình. – Lài nói, quay về phía cái loa trên trần. – Phiếu sơn đợt tháng Sáu nâng vạch tám phân. Trong nửa năm. Chín phân một năm thì nửa năm là bốn phân rưỡi. Tám phân là gấp đôi.

Bà Mẫn quay sang nhìn cái loa.

– Mô hình của Bình có tính dao động theo mùa, bà chủ tịch, chị Lài. – Bình đáp, giọng không đổi. – Nửa năm mùa gió tây nam thường có độ dềnh cao hơn. Con số trung bình năm vẫn nằm trong mô hình.

Bà Mẫn gật đầu, như đã nghe câu đó rồi.

Lài không gật đầu. Cô là thợ lặn. Cô biết độ dềnh sóng mùa gió làm mặt nước dâng lên vài phân lúc có gió, nhưng nó không làm cái đinh đồng dưới nhà cô chìm sâu thêm. Cái vạch mới sơn hôm thứ Sáu nằm đúng mặt nước lúc biển êm, không có gió. Tám phân là tám phân thật.

Bình vừa nói một câu đúng, theo cái cách mà một câu đúng được dùng để che một câu khác.

Cô nhìn cái loa trên trần. Nó không nhìn lại cô, vì nó không có mắt. Nhưng cô có cảm giác như vừa nghe một người quen nói dối, và người đó biết cô biết.

– Chị Lài. – Bà Mẫn nói, kéo cô về lại. – Tôi mời chị lên đây không phải để xin lỗi. Tôi mời chị lên để nhờ chị.

Bà đặt bàn tay lên xấp kế hoạch.

– Đợt hai, tám mươi ô, năm sau. Đợt ba, đợt bốn. Tôi cần một người chỉ huy việc thay ô ở Rìa Tây. Một người biết ba trăm ô đó như biết nhà mình. Một người Xóm Lưới mà Xóm Lưới tin. Ông Quyết giỏi tính toán, nhưng dân Rìa Tây không tin ông ấy. Họ tin chị. Đêm qua chị nhảy xuống biển cứu thằng nhỏ nhà bên, sáng nay cả khoang Chín nói về chị.

– Bà muốn con giữ bí mật cho bà.

– Tôi muốn chị cứu Xóm Lưới với tôi. – Bà Mẫn nói chậm. – Bằng cách duy nhất cứu mà không chia nó ra. Lương trưởng chương trình gấp đôi lương tổ trưởng. Chị có quyền đọc hết dữ liệu của Bình về lô Mười Hai. Chị chọn người. Chị chọn ô nào thay trước.

– Còn ba tấm thẻ lên bờ của chồng con?

– Đó là chuyện của gia đình chị. Tôi không đụng tới.

Lài đặt chén trà xuống bàn. Trà đã nguội, cô chưa uống một ngụm nào.

Cô nghĩ tới bản kế hoạch. Bốn năm. Ba trăm ô. Bốn mươi ô đã xong. Nó có lý. Nó có lý tới từng trang, có bản vẽ, có tiến độ, có tiền. Nếu tất cả những gì bà Mẫn nói là thật, thì người phụ nữ ngồi trước mặt cô không phải là kẻ xấu. Bà là một người đang đánh cược bằng ba mươi tám nghìn mạng người, và đang thắng.

Nếu tất cả là thật.

– Bốn mươi ô mới ở đâu? – Lài hỏi.

Bà Mẫn hơi ngạc nhiên, như không ngờ câu hỏi đó.

– Khoang Mười. Dãy 10-201 tới 10-240. Mép bắc, giáp kênh khoang Chín. Ông Quyết nghiệm thu tháng Chín năm ngoái.

– Con muốn coi.

– Chị coi được. Dữ liệu, bản vẽ, biên bản nghiệm thu, tôi bảo Bình mở cho chị.

– Không. – Lài đứng dậy. – Con muốn coi bằng mắt. Dưới nước.

Bà Mẫn nhìn cô một lúc lâu. Rồi bà gật đầu.

– Được. Sáng thứ Hai tuần sau, chị trả lời tôi.

Lài đi ra tới cửa. Bà Mẫn gọi với theo:

– Chị Lài. Người thợ già tôi nói đó. Người đầu tiên tới gặp tôi. – Bà ngừng lại, như cân nhắc từng chữ. – Người đó không ngủ được bốn năm nay. Chị đừng giận người đó.

Lài đứng ở ngưỡng cửa, quay lưng về phía bà, nhìn ra cái hành lang tròn của Nhà Neo, nhìn qua lớp kính về phía nam xa xa, nơi có một chấm xám nhỏ đứng yên giữa biển.

Cô không quay lại. Cô không hỏi. Cô đi xuống ba tầng cầu thang, ra tới bến đò khoang Một, ngồi xuống, và mới nhận ra hai bàn tay mình đang run.

— Hết chương 12 —