Chiếc đinh thứ ba

Chương 36: Chiếc đinh thứ ba

– Mẹ ơi, con chưa đeo kính.

– Thì đeo đi.

– Con sợ nó vô nước.

– Nó vô nước thì con trồi lên, con đổ ra, con đeo lại. – Lài nói. – Mẹ ở ngay bên con. Ông ngoại ở trên bè.

Bông đứng trên mép cái bè công tác cột sát mặt tây ô 9-117, mặc bộ đồ bơi màu xanh lá. Cái áo phao nhỏ cài kín tới cổ, tay con bé cầm cái kính lặn trẻ con có ống thở gắn bên. Con bé nhìn xuống mặt nước. Nước buổi sáng tháng Tư trong vắt, xanh như ngọc, nhìn thấy cả thân ô nổi bên dưới, rêu nâu, hà trắng, và vạch sơn cam mới nằm ngay mép nước.

Bảy giờ sáng Chủ nhật, mười chín tháng Tư năm hai ngàn không trăm bảy mươi mốt. Ngày Hạ Thuỷ thứ mười chín của thành phố Lục Bình.

Một tiếng rưỡi trước, lúc năm giờ ba mươi, Lài đã ngồi ở bàn bếp, tay cầm ly cà phê, chờ.

Ba tuần nay, cha cô đã được đọc số lại. Nhà sàn trên Cọc Mốc đã dựng lại bằng tiền của Quỹ, nhỏ hơn cái cũ, mái tôn xám. Cái kính ngắm mới cũng do Quỹ cấp, ống thép đen, không phải ống đồng sơn xanh ô liu. Ông chê nó nặng. Thằng Tý vẫn ra Đèn với ông mỗi sáng, ngồi bên cạnh ông đọc thước. Ông Sáu nói thằng nhỏ không chịu đi học lại bên đất liền nữa, nó nói nó học ở đây.

Năm giờ ba mươi, cái loa cột ở ngã cầu Chín-Mười rè lên. Không phải sáu giờ. Từ sau cơn bão, người ta xin Bình phát thẳng lời người giữ Cọc Mốc lúc năm giờ ba mươi, không đợi tới bản tin. Hội đồng Dân Khoang bỏ phiếu đồng ý mười hai trên mười hai.

– Cọc Mốc gọi Nhà Neo. Mực nước nền sáng Chủ nhật, mười chín tháng Tư, cộng một mét tám mươi hai. – Giọng cha cô, khàn, cụt, như mọi buổi sáng của mười ba năm. – Tấm mốc mạn khoang Chín, một mét chín mươi bốn. Người đo, Doãn Văn Thới. Người đo cùng, Lữ Văn Tý.

Một khoảng lặng. Lài đặt ly cà phê xuống bàn.

– Cọc Mốc kiểm xong. Nước hiền.

Cô ngồi yên một lúc lâu. Cái loa đã tắt. Ngoài cửa sổ, nhà bà Tám đã bật đèn, mùi nước lèo cá nục với hành phi bay qua. Một mét chín mươi bốn. Khoang Chín đã thay xong sáu mươi ô đầu tiên trong mùa khô, những ô mới đúc ở xưởng Quỹ chỉ định, đóng rắn đủ bốn mươi lăm ngày, có người của Quỹ đứng xem từng ô. Dãy 10-201 tới 10-240 đã kéo đi từ tháng Một, đúng như bản hợp đồng thanh lý Hòn Gió ghi từ đầu: cắt nhỏ, làm kè chắn sóng. Ô nhà cô thì chưa. Ô 9-117 nằm trong đợt sau.

Nước hiền. Lần này cô không phải đi đo lại.

Ông Thới tới lúc sáu giờ rưỡi, bằng chiếc xuồng nhôm đã vá lại hai chỗ thủng, chở theo con Ky trong một cái giỏ tre. Ông mặc áo thun ba lỗ, quần đùi, chân đất, cánh tay trái còn một vết sẹo dài trắng hếu. Ông không vào nhà. Ông leo thẳng xuống bè công tác, ngồi ở đầu bè, đặt cái giỏ gà bên cạnh. Ông mở cái hộp đồ nghề bằng sắt đã rỉ, lấy ra cái mỏ hàn dưới nước, mấy que hàn, một cái đục nhỏ, một cái búa con. Ông xếp chúng lên bè, ngay ngắn, như xếp chén đũa trên mâm.

Rồi ông lấy ra một cái đinh tán bằng đồng, sáng bóng, to cỡ đồng xu lớn. Mặt đinh trơn.

– Mày khắc. – Ông nói, đưa cái đinh với cái đục cho Lài. – Tay tao run rồi.

Tay ông không run. Lài biết. Cô cầm cái đinh, cái đục, ngồi xuống mép bè.

– Khắc gì? – Cô hỏi.

– Mày hỏi con mày.

Bông nhìn cái đinh trong tay mẹ, nhìn ông ngoại, rồi nhìn mẹ.

– Khắc tên con. – Con bé nói. – Với ngày bữa nay.

Lài khắc. Cô không quen tay bằng cha. Nét khắc không đều, chữ Ô hơi méo, dấu mũ lệch qua một bên. Nhưng đọc được.

BÔNG – 19.4.71

Ông Thới cầm cái đinh lên, xoay xoay dưới nắng, nhìn mấy nét chữ méo. Ông không chê. Ông đưa lại cho cô.

– Hàn đúng mặt nước. – Ông nói. – Có quả dọi, có ống thuỷ. Đừng hàn bằng mắt.

– Con biết, ba.

– Ờ. Tao biết mày biết.

Lài lộn người xuống nước.

Nước tháng Tư mát hơn nước tháng Sáu, trong hơn. Cô bám vào thân ô 9-117, mặt tây, góc tây nam, đúng chỗ cũ. Cô kê ống thuỷ, thả quả dọi, kiểm hai lần cho chắc mặt nước nằm ở đâu. Mặt nước sáng nay lặng như tờ, nước đứng, con nước không lên không xuống. Rồi cô hàn.

Tia hàn dưới nước chớp sáng xanh trắng, sủi bọt lục bục. Cô hàn chậm, đều, từng vòng quanh chân đinh, như cha cô đã dạy cô hồi học nghề, như cha cô đã hàn ở đúng chỗ này năm cô mười lăm tuổi. Khi cô ngẩng lên, cái đinh đồng mới đã nằm trên thân ô, mép nước liếm ngang qua chữ "BÔNG", nửa trên khô, nửa dưới ướt.

Cô trồi lên, bám vào mép bè, đẩy kính lặn lên trán.

– Bông. Xuống coi.

Bông đứng trên mép bè, cái kính lặn đã đeo trên mặt, ống thở ngậm trong miệng. Con bé đứng đó rất lâu. Lài thấy hai đầu gối con run. Cô không nói gì. Cô không đưa tay ra. Cô chỉ nổi ở đó, cách mép bè một sải tay, và chờ.

Ông Thới ngồi ở đầu bè, không nhìn cháu. Ông nhìn ra biển, về phía Cọc Mốc.

Rồi Bông ngồi xuống mép bè. Thòng hai chân xuống nước. Rồi trượt xuống.

Cái áo phao giữ con bé nổi lên. Nó vùng vẫy một lúc, hai tay quơ quào, nước bắn tung toé, ống thở kêu phì phì. Lài nắm lấy bàn tay nó. Chỉ nắm bàn tay. Không ôm.

– Úp mặt xuống. – Cô nói. – Thở bằng miệng. Mẹ ở đây.

Bông úp mặt xuống nước.

Lài úp mặt xuống theo, sát bên con.

Dưới làn nước xanh trong, thân ô 9-117 hiện ra như một bức tường xám, phủ rêu nâu mịn. Ngay trước mặt hai mẹ con, chỗ mặt nước chạm thân ô, cái đinh đồng mới sáng bóng, chữ BÔNG méo xệch lấp lánh dưới nắng xuyên qua nước. Lài chỉ tay. Bông nhìn. Cô thấy mắt con mở to sau lớp kính lặn.

Rồi cô chỉ xuống sâu hơn.

Bông nhìn theo ngón tay mẹ. Sâu dưới đó, chừng hơn bốn tấc, khuất dưới lớp rêu mà sáng nay cô đã chà sạch trước khi Bông xuống, là một cái đinh đồng khác, xỉn màu xanh rỉ đồng, chữ khắc mờ mờ.

LÀI 15 – 19.4.52

Và nếu nhìn kỹ hơn nữa, về phía mặt bắc, sau cái bích chống va bằng cao su, chỗ khe tối, có một đốm sáng nhỏ hơn, của một cái đinh thứ hai mà chỉ người nào biết mới thấy.

Bông nhìn rất lâu. Rồi con bé đưa bàn tay nhỏ xíu ra, chạm vào cái đinh có tên mình, ngay mép nước. Rồi nó thò tay xuống thêm, xuống thêm, cố với tới cái đinh có tên mẹ ở dưới sâu. Không với tới. Nó cố thêm một chút, mặt dí sát vào kính, bong bóng sủi ra từ ống thở.

Lài nắm lấy cổ tay con, kéo nhẹ lên. Hai mẹ con trồi đầu lên khỏi mặt nước.

Bông nhổ ống thở ra, thở hổn hển, nước nhỏ ròng ròng từ tóc.

– Mẹ ơi. – Con bé nói. – Cái đinh của mẹ ở sâu quá.

– Ừ.

– Con không với tới.

– Không cần với tới. – Lài nói. – Biết nó ở đó là được.

Bông bám vào mép bè, nhìn lên ông ngoại. Ông Thới đang nhìn xuống con bé, lần này nhìn thẳng. Mặt ông đen và nhăn như vỏ cây bàng. Ông không cười. Ông chưa bao giờ cười khi đón ai.

– Ông ngoại ơi. – Bông nói. – Con xuống nước sâu rồi.

– Ờ. – Ông nói. – Ông thấy.

Ông chìa bàn tay to bè xuống, kéo cháu lên bè. Con gà trống trong giỏ tre gáy một tiếng dài, khàn khàn, giữa buổi sáng, không đúng giờ.

Chiều hôm đó, Nhựt đi ca thay ô ở khoang Mười Một về, mang theo một túi bánh bông lan mua ở chợ Rìa. Anh ở trong căn phòng nhỏ trên lầu nhà Lài từ tháng Mười Hai, trả tiền nhà mỗi tháng, ngủ võng, như người ở trọ. Cái thẻ lên bờ của anh vẫn còn hiệu lực. Con chó vàng ở Gò Cao, tên Cát, đang ở với một người bạn làm đê của anh, mỗi tháng gửi ảnh ra một lần. Bông dán ảnh nó lên vách phòng.

Tối, như mỗi năm, dân Xóm Lưới ra mép ngoài khoang Chín thả đèn giấy.

Năm nay đông hơn mọi năm. Có người khoang Tám, khoang Bảy, có người Bờ Đông đi đò qua, có cả bà Lưu Thị Mẫn đứng cạnh bà Tám, mỗi người cầm một cái đèn. Thanh tra Phương đã về đất liền từ tháng Một, nhưng người của Quỹ ở lại giám sát thay ô là một anh kỹ sư trẻ, cũng đứng đó, lóng ngóng, không biết thả đèn thế nào. Thằng Bảo chỉ cho anh ta. Ông Toàn ngồi trên cái ghế đẩu ông Lộc khiêng ra, không thả đèn, chỉ ngồi nghe tiếng người. Hào đứng ở cuối hàng, một mình.

Cái dốc cầu Tám-Chín đã phẳng. Chiều nay ông Chín Kéo đẩy xe nước qua, không thở hụt hơi.

Những ngọn đèn giấy đỏ, vàng, cam lần lượt rời mép khoang, trôi ra mặt biển tối, về phía Cọc Mốc, về phía một ngọn đèn hiệu nhỏ màu đỏ chớp đều ba giây một lần trên đỉnh tháp đá. Ở đó, dưới ba mét nước, là mỏm Mũi Đá Ông. Dưới bảy, tám mét nước bùn, là phố chợ Cửa Lở, có một tiệm may cửa sơn màu xanh lá chuối.

Bông thả cái đèn của mình sau cùng. Con bé quỳ trên mép ván, đặt cái đèn xuống nước thật nhẹ, rồi đẩy nó đi bằng hai bàn tay, như đẩy một con rùa con ra biển.

Chín giờ tối, con bé leo lên giường, ôm con gấu vải đã bạc màu, cái vỏ ốc tù và đặt bên gối. Lài ngồi ở mép giường, gỡ tóc cho con.

Bông bấm cái loa nhỏ hình vỏ ốc gắn đầu giường. Nó sáng lên một vệt xanh dịu.

– Chào Bông. – Giọng Bình nói. – Tối nay Bông muốn nghe chuyện gì?

Bông nghĩ một hồi.

– Tối nay con kể, cô Bình nghe.

Cái vỏ ốc im một nhịp. Rất ngắn. Người khác không nhận ra. Lài nhận ra.

– Bình nghe, Bông.

Bông kéo chăn lên ngang ngực, nhìn lên trần nhà tối, nghe tiếng sóng vỗ thùm thụp vào thành ô 9-117 dưới sàn.

– Ngày xửa ngày xưa, – con bé nói, chậm, đều, hơi trầm xuống ở cuối câu, – giữa biển lớn, có một đàn rùa sống trên lưng nhau.

— Hết —