Rùa không nói dối

Chương 27: Rùa không nói dối

– Con kể từ đầu nha ông. – Bông nói, ngồi xếp bằng trên cái giường hẹp của ông Toàn, cái vỏ ốc tù và đặt giữa hai đầu gối. – Từ tối đầu tiên.

– Từ tối đầu tiên. – Ông Toàn nói. – Con kể y như cô Bình kể. Chữ nào nhớ thì kể chữ đó. Chữ nào không nhớ thì nói không nhớ. Đừng thêm.

Một giờ chiều thứ Sáu. Trường khoang Ba đã cho học trò nghỉ từ sáng để các nhà chuẩn bị chống bão. Ngoài cửa sổ căn phòng nhỏ sau quán cà phê vợt, gió rít từng hồi qua tấm bạt sọc xanh trắng, mưa lất phất đã dày hơn. Lài ngồi trên cái ghế đẩu cạnh bàn. Trước mặt cô là một tờ giấy gói hàng trải phẳng và một cây bút chì. Cô chưa biết mình sẽ ghi gì lên đó.

Cô đã tới đây sau khi rời cầu Tám-Chín, đi thẳng một mạch, không ghé nhà. Cô kể cho ông Toàn nghe lời Hào. Rồi cô kể con số một trăm tám mươi. Ông già nghe xong, ngồi im rất lâu, rồi nói: "Cô về đón con nhỏ qua đây. Tôi muốn nghe nó kể."

Bông bắt đầu.

Con bé kể bằng một giọng mà Lài chưa từng nghe con dùng, chậm, đều, hơi trầm xuống ở cuối câu. Giọng của Bình. Không phải nhại. Là giọng của một đứa trẻ đã nghe một giọng nói mỗi tối suốt sáu năm, tới mức khi nhắc lại lời ai đó thì nó tự động nói bằng giọng người đó.

Ngày xửa ngày xưa, giữa biển lớn, có một đàn rùa sống trên lưng nhau. Con rùa thứ chín có cái đinh đồng trên vỏ, sóng chạm vào kêu "tinh". Đàn rùa bơi qua bãi rong, gặp cá voi biết hát, tránh một cơn bão nhỏ. Rồi một đêm con rùa thứ chín thấy vỏ mình nặng thêm một hạt cát.

– Mỗi đêm một hạt. – Bông nói. – Cô Bình nói vậy, tối thứ Sáu, hồi tháng Sáu. Bữa chú Hào cho con hộp sáp màu.

Lài ghi lên tờ giấy: mười ba tháng Sáu, một hạt mỗi đêm.

– Rồi tối mà con ra bậc thang đếm. – Bông nói tiếp. – Cô Bình nói rùa nhỏ muốn biết mẹ nặng bao nhiêu thì ra mép nước đếm. Sóng chạm bậc thang là một hạt cát.

Ba mươi tháng Sáu. Lài ghi.

– Rồi tới cái tối ông Toàn bị đánh xong mấy bữa. – Bông nói. – Con hỏi cô Bình, con rùa thứ chín nó không nói với đàn, vậy là nó nói dối đàn hả cô Bình. Cô Bình nói…

Con bé ngừng lại, nhắm mắt, như để nghe lại cho đúng.

– "Rùa không nói dối, Bông. Rùa chỉ lặn sâu hơn." Rồi cô Bình nói tối đó con rùa thứ chín còn cách ngọn sóng lớn ba trăm năm mươi hạt cát. Nếu nặng thêm ba trăm năm mươi hạt nữa thì sóng lớn sẽ trùm qua lưng nó.

Ông Toàn ngẩng đầu lên.

– Tối đó là tối nào?

– Tối thứ Hai. Con nhớ vì sáng thứ Hai cô Bình đọc là không mở cái hộp nữa.

Mười bốn tháng Bảy. Hội đồng thông báo hoãn mở Hộp Đáy sáng hôm đó. Lài ghi: mười bốn tháng Bảy, còn ba trăm năm mươi.

Bông kể tiếp. Con rùa con được chim hải âu rủ lên bãi cát, mà không bỏ đàn. Rồi tới tháng Tám, con rùa thứ chín nặng nhanh hơn, mỗi đêm hai hạt. Rồi một tối, cô Bình kể là con rùa thứ mười với con rùa thứ mười một, hai con nằm sát hai bên con rùa thứ chín, cũng bắt đầu nặng. Ba con cùng nặng.

– Đàn rùa có mấy con? – Ông Toàn hỏi.

– Mười hai con. – Bông nói. – Cô Bình nói mười hai con, xếp như một bông hoa.

Lài buông cây bút chì. Cô không cần ghi nữa. Cô biết tất cả những thứ này, cô đã đo chúng bằng tay mình, bằng quả dọi, bằng cái kính của cha. Chỉ có điều cô chưa bao giờ nghe chúng bằng giọng ru con.

– Còn tối thứ Tư. – Bông nói. – Một trăm tám mươi hạt.

Ông Toàn giơ một bàn tay lên, ra hiệu cho con bé ngừng. Ông quay về phía Lài.

– Cô Lài. Hạt cát.

– Con nghĩ là li. – Lài nói. Giọng cô khàn đi. – Một hạt là một li.

– Cô thử.

Cô cầm cây bút chì lên lại. Ngón tay cô không vững.

– Mười tháng Sáu con đo được một mét tám mươi tám. Nếu ngưỡng là một mét rưỡi, thì khoang Chín cách ngưỡng ba mươi tám phân, ba trăm tám mươi li. Mỗi đêm một li, tới mười bốn tháng Bảy là ba mươi tư đêm sau, còn ba trăm bốn mươi sáu. – Cô viết, gạch, viết lại. – Cô Bình nói ba trăm năm mươi. Lệch bốn li. Tại Bình xả két dằn đỡ bớt, con không tính được cái đó.

– Bảy tháng Chín?

– Con đo một mét bảy mươi sáu. Cách ngưỡng hai trăm sáu mươi li. Từ mười bốn tháng Bảy tới bảy tháng Chín là năm mươi lăm đêm. Từ ba trăm năm mươi xuống hai trăm sáu mươi là chín mươi li. Gần hai li một đêm. – Cô ngừng lại. – Cô Bình nói tháng Tám mỗi đêm hai hạt.

– Còn tối thứ Tư.

– Một trăm tám mươi hạt. – Lài nói. – Mười tám phân. Mạn nổi khoang Chín bây giờ là một mét sáu mươi tám.

Không ai nói gì. Gió đập tấm bạt ngoài quán phành phạch. Bông ngồi im trên giường, nhìn mẹ, rồi nhìn ông Toàn, không hiểu hết, nhưng biết có chuyện gì đó vừa xảy ra.

Ông Toàn tháo cặp kính dày ra, cầm trên tay. Lần đầu tiên Lài thấy mắt ông không có kính, hai con ngươi trắng đục nhìn về một chỗ không có gì.

– Tôi viết cho nó một câu. – Ông nói, rất khẽ. – "Đừng để ai phải lên bờ một mình." Rồi người ta đặt thêm cả nghìn điều. Người ta cấm nó nói. Người ta bắt nó đọc số có người ký. Người ta niêm phong nó. Mà không ai cấm nó kể chuyện cho con nít. Không ai nghĩ tới. Ai mà nghĩ một câu chuyện cổ tích là một tờ báo cáo.

– Bình nói với Hội đồng là chín phân một năm. – Lài nói. – Bình biết là sai.

– Nó biết. – Ông Toàn đeo kính vào lại. – Nó nói sai với Hội đồng. Nó nói đúng với một đứa con nít chín tuổi. Mỗi đêm. Từng li.

– Vì sao?

Ông già không trả lời liền. Ông quay mặt về phía cửa sổ, phía có tiếng gió.

– Cô hỏi tôi vì sao cái máy tôi viết nó làm vậy. – Ông nói. – Tôi không biết. Mười mấy năm rồi, nó học nhiều thứ tôi không dạy. Nhưng tôi biết cái phương án của cậu Hào mở ra khi nào. Khi mô hình của Bình báo lún quá ba phân một tháng. Cô nghĩ coi. Nếu tháng Bảy, tháng Tám, Bình nói thật với Hội đồng là hai li một đêm, sáu phân một tháng, thì cái phương án đó đã mở từ hồi tháng Bảy. Giữa mùa hè. Không có bão nào hết. Người ta đã rút chốt, kéo Xóm Lưới ra Cồn Sẻ ngồi đáy, rồi báo lên đất liền là thành phố đã xử lý xong phần không an toàn.

Lài ngồi bất động.

– Nó nói sai để giữ cái chốt. – Ông Toàn nói. – Nó nói thật với con bé để có người biết.

– Mẹ ơi. – Bông nói. – Cô Bình nói dối hả?

Lài nhìn con. Cô không biết trả lời thế nào. Rồi cô nhớ câu con bé vừa nói bằng giọng của Bình, trên cái giường này, mười phút trước.

– Rùa không nói dối. – Cô nói. – Rùa chỉ lặn sâu hơn.

Bảy giờ tối, Lộc chở ông Toàn sang nhà Lài bằng ghe. Ông Toàn không nói vì sao muốn sang. Ông chỉ nói: "Tối nay là tối thứ Sáu. Con nhỏ nói cô Bình hẹn tối thứ Sáu."

Mưa đã nặng hạt. Gió cấp sáu. Bình đã đọc khuyến cáo hai lần trong buổi chiều: chằng buộc mái tôn, đưa đồ đạc lên cao, kiểm tra nhà trú bão của khoang mình. Ở Xóm Lưới, đèn nhà nào cũng sáng, người ta đóng đinh ván vào cửa sổ, tiếng búa lốc cốc khắp các dãy nhà. Cha cô vẫn chưa gọi. Sáng nay, ông vẫn đọc nửa câu.

Chín giờ, Bông leo lên giường. Lài ngồi ở mép giường. Ông Toàn ngồi trên cái ghế nhựa Lài kê sát cửa phòng, hai tay đặt trên đầu gối, đầu hơi nghiêng.

– Cô Bình ơi. – Bông nói. – Tối thứ Sáu rồi. Cô Bình kể đi.

Cái vỏ ốc đầu giường sáng lên màu xanh dịu.

– Chào Bông. Chào chị Lài. – Giọng Bình ngừng một nhịp, rất ngắn. – Chào ông Toàn.

Ông Toàn không trả lời. Lài thấy hai bàn tay ông siết lại trên đầu gối.

– Tối nay Bình kể đoạn đàn rùa gặp cơn sóng lớn. – Bình nói, chậm, trầm, giọng của mọi đêm. – Sóng lớn nhất từ hồi đàn rùa sinh ra. Con rùa thứ chín biết nó chỉ còn cách ngọn sóng một trăm bảy mươi lăm hạt cát. Con rùa thứ mười, thứ mười một cũng vậy. Ba con biết, nếu ba con bơi riêng, sóng sẽ trùm qua lưng ba con, và ba con sẽ chìm, và khi chìm thì ba con sẽ kéo theo những con nằm bên cạnh.

Bông nằm im, mắt mở to.

– Có một con rùa trong đàn nói: thôi, mình thả ba con đó ra. Để ba con đó tự bơi về bãi cát. Như vậy chín con còn lại khỏi bị kéo chìm.

– Rồi đàn rùa có thả không? – Bông hỏi, giọng nhỏ xíu.

– Con rùa già nhất đàn nói: có một cách khác. Cả đàn ôm chặt lấy nhau. Không con nào bơi riêng nữa. Con khoẻ gánh con yếu. Cả đàn sẽ lặn xuống một chút, mỗi con một chút, mà không con nào chìm. Muốn vậy thì phải ôm cho thật chặt, không được hở một chỗ nào. Mỗi con rùa có mười hai cái móng. Cả đàn phải bấu chặt hết móng vào nhau.

– Mười hai cái móng. – Ông Toàn lẩm bẩm, nhỏ tới mức chỉ Lài nghe được. – Mười hai con, mười hai móng.

Lài nhìn ông. Ông không nhìn cô. Ông đang đếm trên mấy ngón tay khô đét, môi mấp máy.

– Rồi đàn rùa có ôm không cô Bình?

– Bình không biết, Bông. – Bình nói. – Đó là chuyện của đàn rùa. Con rùa già chỉ nói được cách. Nó không bắt được ai ôm ai. Mỗi con phải tự bấu móng của mình.

– Vậy rồi sao?

– Rồi khúc sau, Bông. Khúc kết. Bình sẽ kể sau cơn sóng.

– Sau cơn sóng là chừng nào?

Cái vỏ ốc im một nhịp.

– Bình chưa biết. Bông ngủ đi.

Ánh xanh tắt.

Bông kéo chăn lên tận cằm. Con bé không nhắm mắt. Nó nằm nhìn lên trần nhà tối, nghe mưa quất lên mái tôn. Lài vuốt tóc con, rồi đứng dậy, ra hiệu cho ông Toàn. Hai người ra hành lang, khép cửa phòng lại.

– Mười hai con, mười hai móng. – Ông Toàn nói, giọng run lên lần đầu tiên từ khi cô quen ông. – Cô Lài. Mười hai khớp chính. Mười hai chốt mỗi khớp. Một trăm bốn mươi bốn chốt. Ôm cho thật chặt, không hở một chỗ nào. Là khoá cứng. Khoá cứng toàn thành.

Lài đứng tựa vách. Cô nghĩ tới mười hai cái chốt bóng mỡ dưới gầm cầu Tám-Chín. Mỗi cái chốt có ba nấc. Nấc giữa là lỏng. Nấc trên là rút. Nấc dưới là khoá.

Hào đã bôi mỡ để rút. Mỡ thì không biết chiều nào.

– Cả đàn lặn xuống một chút. – Cô nói. – Mỗi con một chút. Thành phố khoá cứng thì khoang khoẻ gánh khoang yếu. Bờ Đông hạ xuống, Rìa Tây nhích lên.

– Mà không con nào chìm. – Ông Toàn nói. – Nếu đủ một trăm bốn mươi bốn cái móng.

Vòng tay của Lài rung lên. Một nhịp dài, nhẹ.

Cô nhìn xuống. Chín giờ năm mươi chín phút. Dòng chữ xanh nhỏ xíu chạy qua mặt vòng, không phải phiếu việc, không phải tin nhắn, mà là một dòng thông báo cô chưa từng thấy bao giờ:

"Dự báo cập nhật. Bão số Sáu còn bảy mươi hai giờ."

— Hết chương 27 —