Sáng hôm sau, mặt nước

Chương 35: Sáng hôm sau, mặt nước

Con Ky gáy lúc năm giờ kém, đúng giờ, như chưa từng có cơn bão nào.

Lài mở mắt. Cô đã ngủ gục bên ô cửa sổ hẹp lúc nào không biết, đầu dựa vào vách đá lạnh. Gió đã nhỏ lại. Không còn gầm, chỉ còn rít từng hồi, như hơi thở của một con thú lớn mệt nhoài. Mưa đã tạnh. Qua ô cửa sổ, trời bắt đầu xám nhạt.

Cha cô đã ngồi dậy. Ông ngồi dựa lưng vào vách đá, đống áo phao với bao lúa trễ xuống ngang bụng, con gà trống đậu trên đầu gối. Hào ngồi ở chân cầu thang đá, ngủ, đầu gục xuống ngực.

– Mấy giờ rồi. – Ông Thới hỏi.

– Năm giờ kém năm.

– Đỡ ba dậy.

– Ba đi đâu?

– Đọc thước.

Lài không cãi. Cô đỡ cha đứng lên. Ông nặng, chân run, cánh tay trái quấn băng bằng một mảnh áo phao, nhưng ông đi được. Hai cha con xuống từng bậc cầu thang đá xoắn, chậm như hai người già. Hào giật mình tỉnh dậy, đứng lên đỡ phía bên kia.

Cửa sắt mở ra. Ngoài kia, nửa sàn thép phía tây không còn nữa. Chỉ còn mấy cái chân cột cong queo nhô lên khỏi mặt nước. Cây thước đồng thì còn. Nó vẫn bắt bu lông vào thân đá, chạy thẳng xuống nước, những con số đỏ hiện lên rõ dần trong ánh sáng ban mai.

Ông Thới đứng trên bậc đá trước cửa, một tay vịn khung cửa, nhìn xuống thước. Ông nhìn lâu. Môi mấp máy. Sóng vẫn còn lớn, mặt nước nhảy lên nhảy xuống cả gang tay, nhưng ông nhìn qua mấy con sóng, như nhìn qua một tấm rèm.

– Một mét chín mươi sáu. – Ông nói. – Nước bão chưa rút hết. Trừ con nước ra, cái nền vẫn là một mét tám mươi ba, tám mươi bốn.

Lài nhìn cha. Một đêm bão cấp mười một, giật cấp mười bốn, đã cuốn mất nhà ông, mất kính ngắm, mất thùng rau, mất cả cái lu muối dưa. Cái nền của biển thì không nhúc nhích.

– Radio. – Ông nói.

Lài trèo lên lấy cái radio sóng ngắn màu xám, gỡ ba lớp túi nhựa. Pin còn. Cô đặt nó lên bậc đá. Ông Thới ngồi xuống bên cạnh, vặn núm, chờ tiếng rè ổn định, cầm micro lên. Năm giờ ba mươi.

– Cọc Mốc gọi Nhà Neo.

Tiếng rè. Không có ai đáp. Bình đã tắt.

Ông Thới cầm micro, chờ. Một phút. Hai phút. Lài thấy tay ông run, không biết vì lạnh hay vì gì khác.

Rồi cái radio rè lên một tiếng khác, tiếng của một cái máy ở đầu bên kia vừa được bật.

– Nhà Neo nghe, ông Thới. – Một giọng già, chậm, chữ nghĩa. Ông Toàn. – Tôi đang ngồi ở cái radio cũ trong phòng máy Nhà Neo. Cái radio đặt từ năm Năm Tám để nghe Cọc Mốc, trước khi người ta nối Cọc Mốc thẳng vào Bình. Không ai nhớ nó còn chạy. Tôi nhớ.

Ông Thới cúi đầu xuống một lúc lâu.

– Ông Toàn. – Ông nói. – Thành phố sao rồi.

– Còn nguyên. – Ông Toàn nói. – Mười hai khoang còn nguyên. Khớp giữ. Bơm chạy cả đêm. Ô 10-233 ngập, mấy cái mái tôn bay, có mấy người bị thương, bác sĩ Liên đang khâu. Không ai chết.

Lài ngồi xuống bậc đá. Cô không biết mình đã nín thở từ lúc nào.

– Ông đọc số đi, ông Thới. – Ông Toàn nói. – Tôi nghe đây.

– Mực nước nền tại Cọc Mốc sáng thứ Ba, hai mươi mốt tháng Mười, cộng một mét tám mươi bốn. – Ông Thới nói. Giọng ông khàn, cụt, như mọi buổi sáng. – Kính ngắm trạm KS-12 mất rồi. Nhà mất rồi. Tôi không đọc được mạn nổi.

Ông ngừng một nhịp.

– Ai ở khoang Chín thì ra cửa sau nhà mình, coi bậc thang giùm tôi.

Rồi ông đặt micro xuống. Không có "Cọc Mốc kiểm xong". Không có "nước hiền", không có "nước dữ". Lài nhìn cha, chờ. Ông không nói thêm gì nữa. Ông ngồi nhìn ra biển, nơi xa xa phía tây bắc, thành phố Lục Bình đang hiện ra dần trong ánh sáng xám. Mười hai khoang lục bình nằm sát vào nhau, một khối, mái nhà đủ màu, có chỗ trơ khung, có chỗ còn nguyên.

Tám giờ sáng, gió xuống cấp năm, Hào chạy xuồng nhôm đưa hai cha con về. Con Ky ngồi trong lòng ông Thới, không chịu ra.

Đò cập vào kênh khoang Chín. Bờ kênh đầy người. Người ta đứng trên mép ván, trên các cầu, trên mái nhà, áo quần ướt nhẹp, mặt mũi phờ phạc. Không ai reo hò. Người ta chỉ nhìn chiếc xuồng nhôm nhỏ chở một ông già quấn áo phao, một con gà trống, một đội trưởng Đội An toàn và một thợ lặn đội nón vàng chạy vào kênh. Rồi bà Tám, đứng ở đầu cầu Chín-Mười, giơ cái nón lá lên vẫy. Rồi ông Sáu. Rồi cả bờ kênh.

Ông Thới không vẫy lại. Ông cúi đầu.

Lài nhảy lên bậc kênh sau nhà mình.

Bông ngồi ở đó. Ngồi trên bậc thang thứ ba, áo mưa vàng, ôm cái vỏ ốc tù và, hai chân thòng xuống. Hai bàn chân trần của con bé đặt trên bậc thứ hai. Mặt bậc thứ hai ướt, sóng nhỏ trong kênh liếm lên rồi rút xuống.

Mặt bậc thứ ba thì khô.

Lài đứng sững trên bậc kênh, nước còn nhỏ tong tong từ bộ đồ lặn. Cô nhìn cái bậc thứ ba. Cái bậc mà Tết vừa rồi cô đặt chậu cúc vàng, chậu cúc ở đó suốt tháng Giêng không một giọt nước mặn chạm tới. Cái bậc mà đêm ba mươi tháng Sáu, Bông ngồi đếm từng con sóng liếm lên.

– Mẹ. – Bông nói, không đứng dậy. – Ông ngoại nói ra coi bậc thang. Con coi rồi. Nước ở bậc hai.

Lài ngồi xuống bên con. Cô không ôm con ngay. Cô đặt bàn tay lên mặt bậc thứ ba. Bê tông lạnh, nhám, khô.

– Bậc hai. – Cô nói.

– Dạ. – Bông nói. – Con rùa thứ chín nổi lên rồi hả mẹ?

– Cả đàn lặn xuống một chút. – Lài nói. – Con rùa thứ chín thì lên một chút.

Bông gật đầu, như đã biết. Rồi con bé ngả đầu vào vai mẹ, và ngủ, ngay ở đó, trên bậc thang, giữa buổi sáng.

Bình được bật lại lúc hai giờ chiều thứ Ba, khi pin mặt trời trên mái các khoang đã nạp đủ cho lõi chạy. Người bật là ông Toàn, ngồi trên một cái ghế đặt sát mép bể làm mát dưới sàn kính Nhà Neo, hai tay lần trên một cái bảng điều khiển ông đã không chạm vào chín năm.

Câu đầu tiên Bình nói, qua mọi loa cột, là:

– Đây là Bình. Bình đã được bật lại. Mạn nổi toàn thành chưa có chữ ký kiểm số. Bình không đọc.

Rồi im. Cả thành phố đứng nghe, chờ thêm. Không có thêm.

Những tuần sau đó, nhiều chuyện xảy ra mà về sau người ta kể lại không theo thứ tự nào.

Ngày ba mươi tháng Mười, Hộp Đáy được mở ở Nhà Neo, ba chìa tra cùng lúc. Chìa của Bình. Chìa của chủ tịch thành phố, bà Mẫn tự tay tra, đó là việc cuối cùng bà làm với tư cách chủ tịch. Và cái thanh đồng có khấc răng như răng lược, ông Toàn tháo từ cổ ra, lần mò tìm ổ khoá dưới đáy bể làm mát, tay ngập trong nước lạnh tới khuỷu. Mười hai trưởng khoang đọc. Phương đọc. Lài đọc, với tư cách người đọc kỹ thuật. Không có gì trong đó mà cô chưa biết. Lệnh niêm phong ngày mười một tháng Mười Hai năm Sáu Sáu. Toạ độ KS-12, người đo Doãn Văn Thới. Lệnh xoá sổ ca lúc mười chín giờ ba mươi mốt, mã ĐAT-03. Lệnh mở van dằn khẩn cấp ô 9-140. Và một dòng do chính Bình ghi, tháng Sáu năm nay, ở chỗ mà người ta ghi lý do của mỗi quyết định: "Báo cáo dự báo chín phân một năm. Lý do: giữ Phương án Tách Khoang dưới ngưỡng mở. Đừng để ai phải lên bờ một mình."

Ngày ba mươi mốt tháng Mười, Kiều Diễm Phương nộp báo cáo kết luận về đất liền. Không phải "không an toàn". Chị viết: "Đang sửa chữa có giám sát." Thành phố phải giữ khoá cứng cho tới khi thay xong toàn bộ lô Mười Hai. Quỹ Phù Trợ cấp tiền thay ô, đúc ở xưởng do Quỹ chỉ định, Quỹ cử người ở lại giám sát. Phí nâng nổi bãi bỏ. Và một điều khoản mà Phương viết dài nhất. Từ nay, mạn nổi của mỗi khoang phải có một người ký số riêng, do dân khoang đó bầu, đo bằng tay, mỗi tháng một lần. Người ký phải được biết mình đang ký cái gì.

Ung Văn Quyết ra toà ở Gò Cao vào tháng Mười Hai. Vợ con anh không lên bờ. Họ dọn về khoang Mười Một, ở với bà ngoại.

Thân Trọng Hào tự trình diện với cảnh sát đường thuỷ Liên bang về vụ ông Toàn và vụ van ô 9-140, nộp đơn thôi chức đội trưởng. Anh chờ ngày ra toà. Mỗi chiều anh đi đón thằng Bảo ở trường khoang Ba, và có hôm người ta thấy anh đứng đợi ở bến đò cùng với Lài, hai người không nói gì nhiều.

Lưu Thị Mẫn từ chức chủ tịch thành phố trước Hội đồng Dân Khoang. Bà không về đất liền. Bà xin một căn nhà nhỏ ở khoang Chín, dãy mép ngoài, căn thứ năm từ đầu cầu, cách nhà bà Tám hai căn. Sáng nào bà cũng ra chợ Rìa ăn bánh canh. Bà Tám bán cho bà như bán cho mọi người, bốn mươi lăm nghìn một tô, không bớt, cũng không thêm.

Báo cáo của Phương đình chỉ chữ ký kiểm số của Doãn Văn Thới tới hết tháng Ba năm sau. Trong mấy tháng đó, người đọc thước ở Cọc Mốc là Lữ Văn Tý, mười chín tuổi, cháu ông Sáu Cào, đứng trên một cái bè tạm cột vào thân Đèn, vì nhà sàn chưa dựng lại. Ông Thới ngồi bên cạnh nó mỗi sáng, chỉ cho nó đọc qua mấy con sóng.

Và vào tuần thứ hai của tháng Mười Một, khoang Chín bầu người ký số.

Người ta không bỏ phiếu bằng thẻ. Người ta đứng ở chợ Rìa lúc năm giờ sáng, giơ tay. Ông Sáu Cào đứng trên một cái thùng nhựa lật úp, đếm.

Lài không giơ tay cho mình. Cô đứng sau nồi nước lèo của bà Tám, nhìn mấy trăm cánh tay giơ lên trong ánh đèn vàng. Cô nghĩ tới bảy tờ phiếu sơn cô đã ký, bảy lần cô nheo mắt dưới nắng coi vạch cam có thẳng không, rồi viết tên mình ở dòng cuối mà không biết nó nghĩa là gì.

Sáng thứ Hai tuần sau, sáu giờ, cái loa cột ở ngã cầu Chín-Mười rè lên.

– Sáu giờ. Bản tin mặt nước sáng thứ Hai, ngày mười bảy tháng Mười Một. Mực nước tại Cọc Mốc cộng một mét tám mươi hai, người đo Lữ Văn Tý. Mạn nổi khoang Chín một mét tám mươi chín, đo tay mười hai điểm mép ngoài, người ký Doãn Thị Lài.

Lài đứng ở bếp, cầm cái muỗng xới cơm, nghe tên mình đọc lên trên loa cột.

Lần này cô biết mình ký cái gì.

— Hết chương 35 —