Thanh tra từ đất liền

Chương 11: Thanh tra từ đất liền

Người đàn bà bước xuống cầu tàu khoang Mười Hai đầu tiên, trước cả hai người phụ tá xách va li. Chị từ chối bó hoa sen người ta chìa ra, rồi cúi xuống nhìn mép nước dưới chân mình rất lâu.

– Chị Kiều Diễm Phương. – Ai đó trong đám đông thì thầm. – Thanh tra trưởng. Năm ngoái bả làm ở thành phố nổi Hòn Gió bên kia vịnh, đóng cửa hai khoang.

Lài đứng ở cuối cầu tàu, mặc áo tổ, tay cầm cuộn dây. Phiếu việc sáng thứ Hai của cô là kiểm bích chống va ở cầu tàu khoang Mười Hai, và cô không tin đó là chuyện tình cờ. Bình giao cho cô đúng chỗ, đúng giờ, để cô thấy cảnh này.

Kiều Diễm Phương chừng bốn mươi tuổi, người dong dỏng, tóc búi gọn sau gáy, mặc bộ đồ công vụ màu xám không một nếp nhăn dù vừa ngồi ba tiếng trên tàu. Chị đứng thẳng dậy, quay sang đoàn người của Hội đồng đang chờ sẵn, và lần đầu tiên Lài thấy chủ tịch thành phố ở khoảng cách gần như vậy.

Lưu Thị Mẫn năm mươi tám tuổi, tóc cắt ngắn ngang tai đã bạc gần hết, mặc áo bà ba lụa màu lam, dáng người tròn trịa, khuôn mặt hiền như cô giáo mẫu giáo. Bà chìa cả hai tay ra bắt tay thanh tra, giữ lâu, nói gì đó, cười. Phương gật đầu, không cười.

– Cảm ơn bà chủ tịch. – Giọng Phương rõ ràng, ngắn, theo kiểu người thủ đô Hạ Châu, chữ nào ra chữ đó. – Quỹ không nhận quà. Tôi muốn bắt đầu bằng hồ sơ kết cấu. Chiều nay tôi gặp dân.

Đoàn người đi về phía Nhà Neo. Quyết đi sau bà Mẫn, khúm núm cầm cái cặp hồ sơ. Hào đi sau cùng, mắt quét qua đám đông như mọi khi. Khi đi ngang chỗ Lài đứng, ánh mắt anh dừng lại trên mặt cô nửa giây, rồi đi tiếp.

Mười hai giờ trưa, Lài ngồi ở quán cà phê vợt đầu cầu Sáu-Bảy. Ông Toàn rót cho cô ly cà phê đen, rồi ngồi xuống cái ghế đẩu đối diện, chuyện ông hiếm khi làm.

– Cô định chiều nay đứng lên nói.

Không phải câu hỏi.

– Dạ. Con nghĩ tới nghĩ lui. Người ta đã xoá đăng ký của con, đã đình chỉ con, đã để người khác ký thay con. Tờ phiếu không xác nhận của con chắc gì tới tay thanh tra. Con chỉ còn cách nói thẳng trước mặt chị ta.

Ông Toàn gật đầu, chậm rãi.

– Cô biết Quỹ Phù Trợ làm gì khi họ kết luận một thành phố nổi không an toàn không?

– Dạ, sơ tán.

– Sơ tán thế nào?

Lài không trả lời được. Cô biết có một cái luật như vậy. Cô chưa từng đọc nó.

Ông Toàn đặt hai bàn tay khô đét lên mặt xe đẩy.

– Lệnh sơ tán ba mươi ngày. Ba mươi ngày là thành phố phải trống. Người ta không có đủ tàu đưa ba mươi tám nghìn người lên bờ một lần, nên chia đợt. Có thứ tự ưu tiên. Người có hộ khẩu đất liền đi trước, vì họ có chỗ về. Trẻ con dưới mười hai tuổi đi riêng, vào trại giữ trẻ, cho an toàn. Người già trên bảy mươi đi riêng, vào trại dưỡng lão. Người bệnh đi riêng. Ai còn lại thì đi sau.

– Ai còn lại.

– Dân Cửa Lở cũ. Không có hộ khẩu đất liền, vì đất liền xoá hộ khẩu của họ từ năm Năm Hai, lúc họ xuống đây. Họ đi đợt cuối. Về trại tạm ở bãi bồi Gò Cao. – Ông Toàn ngừng lại một chút. – Tôi đã đọc luật đó ba mươi lần, cô Lài. Nó viết y như năm Bốn Chín, chỉ có chữ đẹp hơn.

Lài ngồi im. Cô nghĩ tới Bông, chín tuổi, sẽ lên một chuyến tàu riêng, vào một cái trại giữ trẻ. Cô nghĩ tới ông Sáu Cào bảy mươi mốt tuổi, bà Tám Rô bảy mươi tư tuổi, vào trại dưỡng lão. Cô nghĩ tới cha cô, sáu mươi tám tuổi, chưa tới tuổi đi trại già, sẽ ở lại đợt cuối cùng với những người Cửa Lở còn lại.

– Cô đứng lên nói chiều nay, – ông Toàn nói tiếp, giọng nhỏ, – rồi thanh tra kiểm tra thấy cô nói đúng, thì ba mươi ngày sau Xóm Lưới không còn. Không phải chìm. Bị chia ra.

– Vậy con im hả ông? Để nó chìm?

– Tôi không nói cô im. – Ông Toàn lắc đầu. – Tôi nói cô phải biết ai đang giấu, và giấu vì cái gì, trước khi cô kéo cái chốt. Có người giấu vì xấu. Có người giấu vì sợ. Có người giấu vì thương. Cái chốt nào cũng kéo được, mà kéo rồi thì không cắm lại được.

Ba giờ chiều, hội trường trường học khoang Ba chật kín người.

Buổi gặp dân là thủ tục của mọi đợt kiểm toán. Thanh tra ngồi trên bục, dân ngồi dưới, ai có ý kiến thì giơ tay. Năm nào cũng có, năm nào cũng giống nhau: người khoang Năm than giá cá xuống, người khoang Bảy than đò điện trễ, người khoang Hai than tiếng ồn từ cảng. Năm nay thì đông bất thường. Xóm Lưới kéo sang gần trăm người, bà Tám Rô ngồi hàng ghế thứ ba, quạt phành phạch bằng cái nón lá.

Phương ngồi giữa bục, hai bên là bà Mẫn và một phụ tá. Chị nghe từng người, ghi chép, hỏi lại những câu rất ngắn. Bà Mẫn trả lời thay hầu hết, giọng mềm, mạch lạc, có số liệu.

Tới lượt bà Tám. Bà đứng phắt dậy, chưa ai đưa micro đã nói:

– Thưa cô thanh tra! Hai tuần trước nước vô tới bếp tui! Hai chục năm tui sống trên nước chưa từng thấy! Tui đóng phí nâng nổi ba năm rồi, nâng cái gì đâu không thấy, chỉ thấy nước lên!

Cả hội trường cười rộ lên. Người Xóm Lưới vỗ tay. Bà Mẫn mỉm cười, cầm micro, giải thích bằng giọng ấm áp rằng đêm đó có triều cường cộng gió mạnh hiếm gặp. Bình đã ghi nhận, Hội đồng đã cho người kiểm tra, mạn nổi khoang Chín hoàn toàn trong giới hạn an toàn. Phí nâng nổi đang được dùng để gia cố cáp neo theo kế hoạch năm năm, có báo cáo công khai từng quý.

Phương nghe, ghi chép, không nói gì.

Lài giơ tay.

Cô không biết mình sẽ nói gì cho tới lúc đứng dậy. Cô cảm thấy hàng trăm cặp mắt quay về phía mình, ánh mắt bà Mẫn trên bục, ánh mắt Hào ở góc hội trường. Cái chốt trong tay cô nặng như tay quay van dằn ô 9-140.

– Thưa thanh tra. Tôi là Doãn Thị Lài, thợ lặn bảo trì Rìa Tây. Tôi xin hỏi một câu. Nếu một thành phố nổi bị Quỹ kết luận là không an toàn, thì chuyện gì sẽ xảy ra với người dân?

Hội trường im phăng phắc.

Phương ngẩng lên, nhìn thẳng vào cô. Lần đầu tiên từ sáng tới giờ, chị đặt cây bút xuống.

– Theo luật, Quỹ sẽ ban hành lệnh sơ tán ba mươi ngày. – Chị nói, không ngập ngừng một chữ. – Thứ tự sơ tán được quy định tại phụ lục bốn của Luật Thành phố Nổi. Người có hộ khẩu đất liền đi trước. Trẻ em, người cao tuổi, người bệnh được bố trí riêng. Những người còn lại sơ tán đợt cuối về khu tạm cư do Liên bang chỉ định.

Có tiếng xì xào lan ra từ hàng ghế Xóm Lưới. Ai đó nói to "giống năm Bốn Chín". Bà Tám ngồi phịch xuống ghế, thôi quạt.

– Chị hỏi câu đó vì chị biết điều gì, chị Doãn Thị Lài? – Phương hỏi.

Lài nhìn chị ta. Rồi nhìn bà Mẫn. Bà chủ tịch vẫn ngồi thẳng, hai tay đặt trên bàn, nhưng nụ cười đã tắt. Bà đang nhìn cô, không giận, không doạ, mà như một người mẹ nhìn đứa con đang đứng ở mép một cái cầu không có lan can.

– Tôi hỏi vì tôi là người Cửa Lở. – Lài nói. – Năm Bốn Chín tôi mười hai tuổi.

Cô ngồi xuống.

Phương nhìn cô thêm một lúc, rồi cầm bút lên, ghi một dòng gì đó vào cuốn sổ, rồi mời người tiếp theo.

Tối thứ Ba, trăng tròn mọc lên đỏ như hòn than từ phía Bờ Đông, và nước tràn mép khoang Chín lần thứ hai.

Lần này mạnh hơn. Bình đã báo trước từ chiều: triều cường kỳ trăng tròn, gió tây nam cấp năm giật cấp sáu, khuyến cáo cư dân mép ngoài khoang Chín, Mười, Mười Một kê cao đồ đạc. Lần này không ai cười. Đàn ông Xóm Lưới đã chất bao cát dọc lối đi mép ngoài từ năm giờ chiều. Bà Tám dọn hết bếp lên lầu.

Chín giờ rưỡi, những con sóng đầu tiên trùm qua lan can. Nước không chảy thành dòng mỏng như lần trước mà đổ ụp xuống thành từng mảng trắng xoá, đập vào bao cát, phun lên cao, rút về, rồi đổ xuống lần nữa.

Lài đang đứng phụ ông Sáu chèn bao cát trước cửa nhà bà Tám thì nghe tiếng thét.

Không phải tiếng người lớn. Tiếng con nít.

Cô quay lại. Cách đó chừng mười mét, cái lan can có một khoảng hở do ai đó tháo ra để kéo ghe lên hồi chiều. Ở đó, một thằng nhỏ chừng sáu tuổi mặc áo thun đỏ đang trượt trên mặt ván ướt, hai tay quơ quào, chân đã thòng ra ngoài mép khoang. Thằng Bờm, con chị Hiền nhà bên. Một con sóng rút về, kéo theo nó.

Lài không nghĩ. Cô chạy. Cô thấy cái áo đỏ biến mất qua mép ván, thấy mặt nước đen ngòm sôi sục dưới ánh trăng tròn, và cô lao xuống theo.

Nước biển đêm đập vào mặt cô như một cái tát. Sóng nhấc cô lên, quăng cô về phía thân ô nổi. Cô đạp chân đẩy mình ra, mở mắt trong nước mặn, nhìn thấy một vệt đỏ mờ mờ phía dưới, đang chìm. Cô lặn xuống, quơ tay, nắm được một nắm vải áo, giật mạnh. Thằng nhỏ nhẹ hều. Cô ôm lấy nó, đạp nước trồi lên.

Một con sóng khác ập tới, ấn cả hai xuống. Cô ôm chặt thằng nhỏ, quay lưng về phía thân ô để lưng mình chịu va chạm. Lưng cô đập vào lớp hà sắc như dao. Cô nghe áo mình rách. Rồi sóng rút, và cô trồi lên được.

Trên mép khoang, ông Sáu Cào nằm sấp trên ván, chìa cây sào tre xuống. Thằng Tý nằm bên cạnh ông, chìa tay. Lài nắm được cây sào, đẩy thằng Bờm lên trước. Bàn tay thằng Tý chụp lấy cổ áo thằng nhỏ, lôi lên. Rồi tới cô.

Cô nằm ngửa trên mặt ván ngập nước, thở hồng hộc, lưng rát bỏng. Chị Hiền khóc thét, ôm thằng Bờm vào lòng. Thằng nhỏ ho ra nước, rồi oà khóc, tiếng khóc to và khoẻ.

Mười hai phút sau, xuồng xanh của Đội An toàn mới tới. Hào nhảy lên, nhìn thằng Bờm đang khóc trong lòng mẹ nó, nhìn Lài đang ngồi dậy với cái lưng áo rách bươm đỏ máu. Anh không nói gì. Anh quỳ xuống, tự tay lấy băng gạc trong túi cứu thương ra, đắp lên lưng cô.

– Lần thứ hai trong ba tuần, chị Lài. – Anh nói khẽ. – Chị cứu người dưới nước ở khoang Chín.

– Lần thứ hai trong ba tuần, anh Hào. – Cô đáp. – Anh tới trễ mười hai phút.

Anh không trả lời.

Cái loa cột đầu cầu rè lên: "Sóng tràn mép ngoài khoang Chín, Mười, Mười Một do triều cường và gió mạnh. Đã có người được cứu an toàn. Đề nghị cư dân tránh xa lan can."

Mười một giờ đêm, Lài vừa ở trạm y tế khoang Bốn về, lưng khâu bảy mũi, dán băng chằng chịt, đang ngồi bên giường Bông thì có tiếng gõ cửa.

Một cậu thanh niên trẻ măng đứng ngoài, áo sơ mi trắng, đeo thẻ thư ký Hội đồng, tay cầm cây dù tuy trời không mưa.

– Chị Doãn Thị Lài? Bà chủ tịch Lưu Thị Mẫn mời chị lên Nhà Neo sáng mai, tám giờ. – Cậu ta ngập ngừng một chút, rồi nói thêm, như được dặn phải nói đúng câu này. – Bà nói, chỉ một mình chị.

— Hết chương 11 —