Đội bắt giao

Chương 27: Đội bắt giao

– Vụng có hai cửa, – Phí Hữu Sủng nói, gõ ngón tay lên tấm bản đồ vẽ trên da cá đuối. – Cửa đông, cửa tây. Lúc nước về, cửa nào ngập trước?

Lặn nhìn tấm bản đồ. Vụng Lặng vẽ thành một hình như cái chén vỡ miệng, viền đá san hô bao quanh, hai chỗ khuyết ở hai đầu. Cửa tây là một con lạch sâu, uốn khúc, chạy ra phía mép Lam Uyên. Cửa đông rộng hơn, nông hơn, mở về phía Ghềnh Sừng.

Cậu đã nhìn tấm bản đồ này từ chiều qua, khi người của Sủng trải nó ra trên mặt thùng gỗ trong hầm chỉ huy hậu cứ. Cậu đã thấy ngay. Lạch tây sâu, đáy dốc, nối thẳng ra biển sâu. Nước về từ biển sâu sẽ đổ vào lạch tây trước, nhanh như nước vào lạch Bãi Đấu năm nào. Cửa đông nông, rộng, nước phải lan qua cả một bãi đá dài mới tới.

– Cửa đông, – Lặn nói.

Sủng nhìn cậu.

– Chắc?

– Dạ. Cửa đông mở về phía sừng. Nước về từ phía sừng. Gió bấc cuối mùa còn thổi từ bắc xuống, đẩy nước dồn vào mặt đông.

Sủng nhìn cậu thêm một lúc. Rồi ông ta gật, quay sang mấy người đứng quanh.

– Lưới chính chặn cửa đông. Hai tốp. Cửa tây để một tốp canh. Nước về thì chúng nó chạy ra cửa đông, đâm đầu vào lưới.

Lặn đứng im. Cậu đã nói dối người thu thuế chợ. Cậu cảm thấy lời nói dối ấy nằm trong bụng mình như một cục đá lạnh, ngay cạnh cái nền.

Ba chiếc ghe trận rời Thành Lũy Hàu lúc nửa đêm, không đèn, không tiếng chèo. Trăng mười sáu tròn vành vạnh, chiếu xuống mặt biển một con đường bạc. Ba mươi hai người của đội bắt giao ngồi chật trên ba ghe, áo lam sẫm, mặt bịt khăn đen. Dưới chân họ là lưới sắt cuộn tròn, móc sắt có xích, những cái lồng sắt nhỏ cỡ cái giỏ đựng gà.

Bền ngồi ở mũi ghe thứ hai.

Nó đã Trúc Cơ từ mùa thu năm ngoái. Tông cấp đan cho người đội bắt giao lập công, mỗi năm hai viên. Bền nhận viên thứ hai. Lặn nghe tin ấy từ miệng con Hến, không phải từ miệng Bền. Năm tháng sau khi ba đứa trôi bè về từ cái cồn không tên, Bền vẫn tránh mặt cậu. Không còn gọi "Vạn sư đệ" nữa, cũng không gọi tên. Gặp nhau trên tường thì gật đầu, rồi đi.

Đêm nay, lúc lên ghe, Bền nhìn cậu một cái. Chỉ một cái. Lặn không đọc được gì trong cái nhìn ấy.

Ghe vòng qua đầu Ghềnh Sừng phía tây nam, ra khỏi vịnh. Nước ngoài này khác hẳn. Sóng dài, chậm, cao, như lưng những con cá voi nối đuôi nhau. Mặt nước đen thẫm dưới trăng. Lặn ngửi thấy mùi biển sâu, mặn và lạnh, như mùi trên da Lam Đằng chiều hôm ấy ở bãi ròng.

Cái túi vải màu chàm trên cổ cậu ấm dần lên.

Gần đầu giờ Mão, ghe tới Vụng Lặng.

Trời đã hửng. Phía đông, sau lưng Ghềnh Sừng, một vệt hồng nhạt loang dần. Vụng Lặng hiện ra từ mặt biển như một cái chén đá khổng lồ đặt nghiêng, viền san hô đen trồi lên khỏi mặt nước khi nước ròng gần kiệt. Bên trong viền, nước lặng như mặt gương. Đúng như cái tên.

Lặn nhìn xuống nước trong vụng, và cậu quên mất mình đang ngồi trên ghe của ai.

Đáy vụng không phải đáy cát. Đó là một cánh đồng rong. Rong xanh sẫm, rong đỏ tía, rong vàng như nghệ, mọc dày tới mức nhìn từ trên xuống như một tấm thảm dệt nhiều màu. Và trong cánh đồng rong ấy, có những cái ổ. Tròn, to bằng cái nia, đan bằng chính những sợi rong dài, đan kỹ như rổ tre, mỗi cái ổ buộc vào một cụm san hô bằng một sợi rong xoắn. Lặn đếm được ba chục cái. Rồi bốn chục.

Trong mỗi ổ có những cái bóng nhỏ, cuộn tròn, vảy bạc lấp lánh dưới ánh bình minh. Ngủ.

Nước ròng tiếp. Vụng cạn dần. Những cái ổ trên đáy trồi gần mặt nước. Ở chỗ sâu nhất, nước chỉ còn ngang ngực người đứng.

– Xuống, – Sủng nói.

Ba mươi hai người nhảy xuống nước.

Lặn ngồi lại trên ghe thứ nhất, cạnh Sủng. Báo nước thì không phải xuống. Cậu nhìn những người áo lam sẫm lội qua cánh đồng rong, chia thành tốp, lưới sắt cầm tay. Họ đi tới cái ổ đầu tiên. Một người giơ cái lồng sắt nhỏ lên. Một người khác thò tay vào ổ.

Một tiếng rít vang lên khắp vụng. Không phải từ cái ổ ấy. Từ khắp nơi.

Mặt nước trong vụng sôi lên. Từ những đám rong sâu nhất, từ những hốc san hô dưới viền chén, hàng chục cái bóng lớn trồi lên. Những người đàn bà giao. Tóc rong dài, xõa xuống vai, ngực trần bạc như vảy. Không cầm lao. Họ không có lao. Họ lao vào những người áo lam sẫm bằng tay không, bằng răng, bằng đuôi quật nước.

– Lưới! – Sủng hét.

Lưới sắt bay lên. Phù đỏ rực. Tiếng rít xé tai.

Lặn đứng bật dậy. Cậu không biết mình đứng dậy để làm gì. Cậu thấy một người đàn bà giao bị lưới chụp, quằn quại, mà vẫn đẩy ba cái bóng nhỏ ra khỏi ổ, đẩy về phía lạch tây. Cậu thấy một người áo lam sẫm thò tay vào một cái ổ, lôi ra một con giao nhỏ cỡ con mèo, nhét vào lồng sắt, đóng cửa lồng lại.

Rồi cậu thấy Bền.

Bền đứng giữa vụng, nước ngang thắt lưng, tay cầm một đầu lưới sắt. Nó không quăng. Nó đứng đó, nhìn xuống cái ổ ngay trước mặt mình. Trong ổ có hai con giao nhỏ, nhỏ hơn cả con mèo, đang co rúm vào nhau, hai bàn tay bốn ngón ôm lấy nhau. Một người đàn bà giao đứng chắn trước cái ổ, nhìn Bền, ngực phập phồng, không lao vào.

Bền không quăng lưới.

– Thằng kia! – Người bịt khăn đen đứng cạnh Bền hét. – Quăng!

Bền không quăng. Nó lùi lại một bước, đứng chắn giữa người bịt khăn đen và cái ổ.

Người bịt khăn đen phóng cái móc sắt.

Không phải phóng vào Bền. Phóng qua vai Bền, vào người đàn bà giao. Bền xoay người, đưa chân ra chặn. Cái móc sắt không ngạnh cắm vào đùi Bền, xuyên qua thịt, chồi ra phía sau. Bền không kêu. Nó khuỵu xuống, nước ngập tới ngực. Hai tay nó vẫn nắm cái đầu lưới sắt chưa quăng.

Lặn nhảy xuống nước.

Nước lạnh. Cậu lội về phía Bền. Cậu không lội nhanh được, rong quấn chân, đáy vụng lởm chởm san hô. Cậu bấm đốt tay mà không biết mình đang bấm. Ròng kiệt. Đầu giờ Mão. Nước sẽ đứng chừng một khắc rưỡi. Rồi sẽ về. Từ lạch tây.

Phía đông, hai tốp lưới chính đã giăng xong ngang cửa đông. Phía tây chỉ có một tốp, bốn người, đứng ở miệng lạch.

Cậu tới chỗ Bền. Bền ngẩng lên nhìn cậu. Mặt nó trắng bệch như cái hôm ở hậu cứ, môi tím ngắt.

– Đừng rút, – Lặn nói. – Móc không ngạnh nhưng rút ra ở đây là máu ra không cầm được. Ngồi im. Giữ chân cao.

– Lặn, – Bền nói. – Tao không quăng.

– Tao thấy.

Cậu đẩy Bền dựa vào một cụm san hô, kéo cái chân bị thương lên, gác lên một cái ổ rong bỏ trống. Rồi cậu quay đi.

Nước đứng. Cậu nghe nó. Những dòng chảy trong vụng ngừng lại, rong thôi nghiêng về một phía, đứng thẳng lên trong nước như cỏ không gió. Một khắc rưỡi. Lặn lội tới chỗ cái ổ ngay trước mặt Bền. Người đàn bà giao vẫn đứng chắn ở đó. Bà nhìn cậu, rồi nhìn xuống cái túi vải màu chàm trên cổ cậu, cái túi đang sáng xanh qua lớp vải.

– Tây, – Lặn nói. Cậu chỉ về phía lạch tây. – Nước về từ đó. Tây.

Bà nhìn cậu thêm một nhịp. Rồi bà cúi xuống, nhấc hai con giao nhỏ ra khỏi ổ, ôm vào ngực, quay đầu bơi về phía tây. Từ những ổ khác, những người đàn bà giao khác đã thấy. Họ cũng quay về phía tây.

Nước bắt đầu về.

Đúng như Lặn biết. Không phải từ cửa đông. Nước ngoài biển sâu dồn vào lạch tây, ầm ầm, nhanh như một con sóng ngầm, lạch đang sâu ngang gối bỗng ngập tới ngực trong chừng mười nhịp thở. Bốn người đội bắt giao đứng ở miệng lạch bị nước xô ngã. Những cái lưng bạc lớn nhỏ ùa qua đầu họ, ra biển sâu, như cá chạy ra khỏi rọ.

– Tây! – Có người hét. – Chúng nó ra cửa tây!

Ở cửa đông, nước vẫn chỉ ngang gối. Hai tốp lưới chính đứng nhìn sang, lưới căng chắn một cửa không ai chạy qua.

Lặn thấy một con giao nhỏ mắc kẹt trong một vũng nước giữa hai tảng san hô, nước quanh nó chưa kịp dâng, nó quẫy mà không ra được. Cậu lội tới, bế nó lên. Nó nhỏ, lạnh, mềm như con mực vừa lên khỏi nước, như con cá bạc ở Hòn Gù năm nào. Nó cắn vào tay cậu. Cậu không buông. Cậu lội về phía lạch tây, thả nó xuống dòng nước đang về. Nó lách đi, mất hút.

Cậu quay lại, và cậu thấy nó.

Ở giữa lạch tây, giữa dòng nước đang ào vào, có một giao đang bơi ngược dòng. Không phải giao lớn. Không phải giao nhỏ. Một đứa con gái, tóc rong xanh sẫm dài tới thắt lưng, vai gầy, da bạc như vảy. Nó đang đẩy từng con giao nhỏ ra khỏi những cái ổ cuối cùng gần lạch, đẩy chúng vào dòng nước, rồi quay lại lấy con khác. Nó đã cao hơn. Mặt nó đã dài ra, không còn là mặt một đứa trẻ mười tuổi.

Nhưng trên màng tay phải của nó, giữa hai ngón tay, có một vết sẹo trắng.

Lặn đứng sững giữa nước.

Đứa con gái ngẩng lên. Nó thấy cậu. Mắt có mí, lòng đen to, nâu sẫm. Cái nhìn qua bờ rào. Nó dừng tay một nhịp.

Một tấm lưới sắt chụp xuống nó.

Không phải lưới của đội bắt giao. Lưới này nhỏ hơn, dây sắt mảnh hơn, phù khắc dày đặc, sáng đỏ rực như than. Người quăng nó đứng trên mỏm san hô ở miệng lạch tây, áo xám, tay áo rộng, đứng giữa dòng nước xiết mà vạt áo không ướt.

Phí Hữu Sủng.

Đứa con gái quằn quại trong lưới. Tiếng rít của nó xé toạc buổi sáng. Sủng giật dây. Tấm lưới cuốn nó lại, kéo lên khỏi mặt nước, treo lủng lẳng trước mặt Sủng như một túi cá.

Sủng nghiêng đầu, nhìn bàn tay phải của nó, nhìn vết sẹo trắng trên màng tay.

– Con mắc lưới ở Hòn Gù, – ông ta nói. Giọng nhỏ, nhẹ, gần như vui. – Năm Nhâm Dần. Lưỡi câu bị bẻ ngạnh, lưới bị cắt. Năm năm nay ta tìm.

Ông ta quay đầu, nhìn xuống Lặn đang đứng giữa lạch, nước ngập tới ngực. Môi nhếch lên. Mắt dài, mí mỏng, nhìn cái gì cũng như đang đếm.

– Thằng chài, – Sủng nói. – Ngươi nói cửa đông.

– Gió đổi, – Lặn nói.

– Ừ. Gió. – Sủng gật gù. Rồi ông ta nhìn lại đứa con gái trong lưới, cái nhìn của người thăm chum mắm, coi đã chín chưa. – Con này lớn rồi. Châu có lõi rồi. Con của nó. – Ông ta cười khẽ. – Con này đủ sức làm mắt thứ chín.

— Hết chương 27 —