Chợ Đá Trôi

Chương 10: Chợ Đá Trôi

– Tơ giao thật, dệt tay, mắt lưới đều như hạt gạo, – người bán vuốt tấm lưới bạc trải trên mặt sạp, – mười hai viên, không bớt. Quăng xuống nước, cá linh tự chui vào như gà về chuồng.

Lặn đã đếm xong mười hai viên linh thạch trong túi. Cậu đang đặt viên thứ mười hai lên mặt sạp thì một giọng con gái vang lên từ sạp bên cạnh, không to, nhưng đủ cho nửa cây cầu nghe thấy:

– Tơ giao gì. Tơ nhện biển nhuộm nước vôi. Mười hai viên mua cái đó thì về mua thêm một cái gáo, múc nước cũng ra cá.

Người bán đỏ mặt. Lặn quay sang.

Sạp bên cạnh nhỏ hơn, chỉ là một tấm ván kê trên hai cái thùng gỗ, phía sau che một tấm bạt vá chằng vá đụp. Trên ván bày la liệt những chiếc áo tu sĩ rách đủ kiểu: rách vai, cháy vạt, thủng một lỗ tròn ngay ngực như bị chưởng xuyên qua. Ngồi sau tấm ván là một cô gái chừng mười tám, mặc áo nâu xắn tay, tóc tết một bím dài vắt qua vai. Cô không ngẩng lên. Tay cô đang khâu một đường chỉ bạc lên vạt áo đỏ, mũi kim nhanh tới mức Lặn chỉ thấy một vệt sáng chạy qua chạy lại.

– Con nhỏ kia, mày nói gì? – Người bán lưới gằn giọng.

– Tôi nói tơ nhện biển nhuộm nước vôi, – cô gái vẫn không ngẩng lên. – Anh muốn tôi nói lại cho cả chợ nghe à?

– Mày biết cái gì mà nói?

Cô gái cắn đứt sợi chỉ, cắm cây kim vào búi tóc, rồi đứng dậy. Cô thấp hơn Lặn nửa cái đầu, mặt tròn, má lấm tấm tàn nhang, đôi mắt một mí sắc như dao lam. Cô bước sang sạp lưới, rút cây kim trên búi tóc ra, rồi kéo từ cuộn chỉ trong túi áo một sợi chỉ mảnh gần như trong suốt. Cô thở một hơi vào sợi chỉ. Lặn thấy sợi chỉ sáng lên mờ mờ, có khí chạy trong đó.

– Tơ giao không cho khí đi qua, – cô nói. – Vì thế mới bắt được cá linh, cá linh không chui lọt mắt lưới bằng khí. Còn đây.

Cô xỏ sợi chỉ có khí qua một mắt lưới bạc. Sợi chỉ đi qua như đi qua không khí. Ánh sáng trên sợi chỉ không tắt.

– Đó, – cô nói. – Lưới này bắt cá thường được. Cá linh nó cười vào mặt.

Đám người đứng quanh cười rộ. Người bán lưới đứng đỏ mặt tía tai, môi mấp máy. Lặn nhìn đống mười hai viên linh thạch trên mặt sạp.

– Trả lại tiền cho tôi, – cậu nói.

– Mua rồi thì thôi, ai trả lại.

– Anh muốn tôi đi báo Ty Thuế Chợ không? – Cô gái nói, lần này cô nhìn thẳng vào người bán. – Bán hàng giả trên cột Ba, phạt gấp đôi tiền hàng, cấm bày sạp ba tháng. Luật của Thanh Triều Tông đó. Ông Phí ở Ty Thuế mà nghe thì vui lắm, tháng này ổng thiếu chỉ tiêu.

Người bán nhìn cô một lúc. Rồi anh ta vơ mười viên linh thạch, đẩy trả lại cho Lặn, giữ hai.

– Hai viên tiền coi hàng.

– Coi hàng mất hai viên? – Lặn hỏi.

– Thôi, – cô gái nói nhỏ, kéo tay áo cậu. – Hai viên là rẻ rồi. Anh ta không cãi lại vì anh ta biết mình sai, nhưng mất trắng thì anh ta sẽ đi tìm cách lấy lại ở anh. Ở chợ này, ai cũng nhớ dai.

Lặn nhìn cô, rồi nhìn người bán. Rồi cậu gật đầu.

Chợ Đá Trôi nằm trên mười bảy cột đá giữa biển, ở phía nam vịnh Rạng, cách Mỏm Đá Kình ba ngày ghe. Mười bảy cột đá đen dựng đứng như mười bảy ngón tay của một người khổng lồ chìm dưới nước, cột cao nhất chừng ba mươi sải, cột thấp nhất chỉ nhô lên khỏi mặt nước chừng năm sải. Trên đỉnh và trên thân các cột, người ta khoét hang, đóng sàn, dựng chòi, treo sạp. Các cột nối với nhau bằng những cây cầu dây đong đưa trong gió, có cây chỉ là một sợi dây thừng to để đi và một sợi để vịn. Bên dưới, giữa các chân cột, nước xoáy thành từng vòng xanh sẫm, ghe thuyền của tán tu neo san sát.

Không có tông môn nào sở hữu chợ này. Nó thuộc về tán tu, những người tu tiên không thầy không phái, tự kiếm sống. Nhưng Thanh Triều Tông thu thuế chợ, vì Thanh Triều Tông là tông lớn nhất vùng, và vì không ai muốn cãi. Ty Thuế Chợ đặt ở cột Một, cột cao nhất.

Lặn đã đi chợ này được hai ngày. Cậu tới bằng ghe chở hàng của tông, mang theo hai mươi viên linh thạch lão Khê đưa để mua đồng lá và chỉ băng tằm sửa cái gương, và ba mươi mốt viên của riêng cậu, dành dụm từ hai năm công tạp dịch và năm viên thưởng tiểu tỷ. Đồng lá thì cậu đã mua xong, chỉ băng tằm thì chưa tìm được người bán đúng loại. Còn ba mươi mốt viên của mình, cậu định mua một tấm lưới bắt cá linh.

Cậu cần tiền.

Một năm trước, khi lão Khê lôi cậu ra khỏi đường hầm ngập nước, lão đã nói "lên Trúc Cơ đã". Một năm qua, Lặn chỉ làm đúng một việc: tu. Ngày hai lần nước đứng, ngày hai lần ngồi trên bậc đá. Những đêm nước rong mà trận dưới chân tháp không mở, cậu ngồi ở tầng bốn, nơi lão Khê dựng một cái trận nhỏ để gom khí, và lão không còn cấm cậu lên đó nữa. Những đêm trận mở, lão bắt cậu xuống tầng một nằm im, không được thở theo quyết. Tháng Sáu năm Quý Mão, tầng bốn. Tháng Mười, tầng năm. Tháng Hai năm nay, tầng sáu. Con Ghẹ ở Dãy Hàu nói chưa từng có đứa tạp linh căn nào lên nhanh như vậy, nói như kể chuyện ma.

Nhưng tầng chín còn xa. Và Trúc Cơ thì cần một viên Trúc Cơ Đan, bốn trăm tới bốn trăm rưỡi linh thạch. Lặn đã tính. Với một viên linh thạch mỗi tháng, cậu cần ba mươi bốn năm.

Cơn bão đêm mười sáu tháng Ba năm ngoái không giết ai ở Mũi Rạn. Ghe chở gạo đưa tin về sau năm ngày. Nửa xóm Bãi Ngang bay mái. Giàn phơi lưới nhà Lặn đổ. Cây bàng ở sân đình bật gốc, đè sập nửa cái mái đình. Ông Lực mất hai chiếc ghe trong bốn chiếc. Má viết nhờ ông từ giữ đình một lá thư ngắn, chữ ông từ run run: "Má với con Bống không sao. Con đừng lo. Ở trên đó ăn uống đầy đủ."

Lặn đọc lá thư ấy ba lần. Rồi cậu ngồi trên bậc đá thứ một trăm mười tới tận khi nước ròng.

Người đàn bà cá trong lồng, cậu không bao giờ gặp lại. Một đêm cuối tháng Năm, tiếng ngân dưới chân tháp đổi giọng, trong hơn, cao hơn, như ai thay một sợi dây đàn. Lặn nằm nghe, và cậu biết viên ngọc thứ chín đã được thay. Cậu không ăn được gì suốt hai ngày. Lão Khê không hỏi vì sao.

– Anh là người của tông à? – Cô gái hỏi.

Lặn giật mình. Cô đã quay về sạp mình, ngồi xuống, khâu tiếp cái áo đỏ, và cậu vẫn đứng ngẩn trước sạp cô, tay cầm mười viên linh thạch.

– Dạ. Tạp dịch.

– Tạp dịch mà có ba chục viên trong túi? – Cô liếc lên. – Tôi thấy anh đếm. Ăn cắp của tông à?

– Không. Dành dụm hai năm.

– Hai năm được ba chục, mua lưới giả mười hai. – Cô tặc lưỡi. – Anh định bắt cá linh à?

– Dạ.

– Bắt bằng cách nào? Cá linh ở chợ này nằm ở đáy xoáy giữa các chân cột. Xoáy nước ở đây ăn thịt người. Năm nào cũng có tán tu xuống bắt rồi không lên. Những đứa bắt được là những đứa có ghe pháp khí, có lưới tơ giao thật, có mồi linh đan. Anh có gì?

Lặn nhìn xuống dưới chân cầu, nơi nước xoáy thành những vòng xanh sẫm giữa các chân cột. Cậu đã nhìn chúng hai ngày nay. Những vòng xoáy ấy không đứng yên. Chúng đổi chỗ theo con nước, mạnh lên lúc nước đang lên, yếu đi lúc nước đang ròng, và có một khoảnh khắc, chỉ một khoảnh khắc, chúng ngừng.

– Tôi có con nước, – cậu nói.

Cô gái ngừng khâu. Cô nhìn cậu từ đầu tới chân, như nhìn một cái áo rách mà cô chưa nghĩ ra cách vá.

– Kiều Thị Mây, – cô nói. – Sạp vá áo cột Ba. Còn anh?

– Vạn Văn Lặn. Mũi Rạn.

– Mũi Rạn. – Mây lặp lại. – Con nhà chài?

– Dạ.

– Đừng dạ nữa, nghe như tạp dịch. – Mây cắm kim vào búi tóc. – Nếu anh thật sự biết con nước, thì anh không cần mua lưới tơ giao. Anh cần một tấm lưới thường, mắt nhỏ, và một người biết khâu thêm vào đó một lớp chỉ khóa khí ở đúng mấy mắt cần khóa. Chỉ khóa khí tôi có. Nhưng không cho không.

– Bao nhiêu?

– Ba phần cá bắt được.

Lặn nghĩ. Cậu không biết giá cá linh ở đây. Cậu không biết cô gái này là ai, có đáng tin không. Cậu chỉ biết cô đã cứu cậu mười viên linh thạch mà không lấy gì.

– Hai phần, – cậu nói.

Mây nhướng mày. Rồi cô cười, lần đầu tiên, cái cười để lộ một cái răng khểnh.

– Ba phần. Anh mặc cả dở lắm. Người mặc cả giỏi thì không bao giờ nói con số trước người kia.

Phía sau tấm bạt, có tiếng ho. Một người đàn ông ngồi trên cái ghế thấp, lưng tựa vào vách đá của cột. Ông chừng năm mươi, gầy, một con mắt trắng đục như lòng trắng trứng luộc, bàn tay phải co quắp lại như cái móc, đặt trên đùi. Tay trái ông cầm một cái tẩu tre.

– Cha tôi, – Mây nói. – Kiều Bá Vững. Cha, đây là anh chàng chài định bắt cá bằng con nước.

Ông Vững nhìn Lặn bằng con mắt còn tốt.

– Bắt bằng con nước, – ông nói, giọng chậm, rè như sợi dây đàn chùng. – Hai mươi năm trước có một thằng cũng nói vậy ở chợ này. Nó bắt được.

– Rồi sao ạ?

– Rồi nó chết ở Cồn Táng Thủy. – Ông rít một hơi tẩu. – Bắt cá thì được. Đi vào chỗ con nước nó không quen thì không.

Ông Vững hất cằm về phía cột Một. Ở chân cột, trên một tấm bảng gỗ lớn đóng vào vách đá, người ta dán đủ thứ giấy, giấy rao bán, giấy tìm người, giấy truy nã. Ở giữa bảng, to nhất, mới nhất, là một tờ giấy vàng, chữ đỏ, có dấu triện xanh của Thanh Triều Tông.

Lặn đi tới. Mây đi theo.

"Cồn Táng Thủy mở vào rằm tháng Chạp năm Giáp Thìn. Hai canh giờ. Thẻ vào sáu mươi linh thạch, mua tại Ty Thuế Chợ cột Một. Trong cồn có Bích Lư sâm, cỏ Trúc Cơ, cùng di vật Bích Lư Phái. Đồ mang ra nộp thuế ba phần cho Ty Thuế. Sống chết tự chịu."

Lặn đọc hai lần. Cỏ Trúc Cơ.

– Bích Lư sâm, – cậu nói. – Có thay được Trúc Cơ Đan không?

– Không thay được, – Mây nói. – Nhưng có nó thì đan dễ hơn, không có đan thì có nó còn hơn không. Một củ ở chợ bán chừng trăm rưỡi.

Cô đứng cạnh cậu, nhìn tờ giấy vàng. Gió từ biển thổi qua cầu dây, làm tờ giấy phần phật. Mặt cô không còn cái vẻ lanh lảnh lúc nãy.

– Hai mươi năm trước, Cồn Táng Thủy mở một lần, – cô nói. – Cha tôi vào. Cha tôi ra được. Nhưng cha tôi để lại một con mắt ở đó, với năm ngón tay phải.

Cô quay đi, về sạp.

– Muốn bắt cá thì mai tới sớm, – cô nói qua vai. – Tôi không chờ người trễ.

— Hết chương 10 —