Hai ngày trễ của nước rong

Chương 13: Hai ngày trễ của nước rong

– Tao thấy cái túi vải đỏ, – Lặn nói. – Hôm thử đá ở sân đình. Bố mày dúi vào tay Phí tiên sư trước lúc mày đặt tay lên đá.

Bền nhắm mắt lại. Một lúc lâu.

– Đá của tao sáng thật, – nó nói.

– Tao biết. Tao thấy.

– Bố tao không mua cái đá. Bố tao mua cái chỗ trong đội tuần. Tao mới biết năm nay. – Bền mở mắt ra, nhìn xuống vòng xoáy. – Mà biết rồi thì làm gì? Tao cởi cái áo này ra, về làng đi lưới? Bố tao vẫn bán tin. Người khác vẫn đi bắt. Chỉ có tao là không còn gì.

Lặn không trả lời. Cậu không có câu trả lời. Cậu cũng đang mặc một cái áo của Thanh Triều Tông, cũng đang ăn gạo của Thanh Triều Tông, cũng đang múc nước biển cho cái lưới dưới chân tháp hai lần mỗi ngày.

– Về ghe đi, – cậu nói. – Khuya rồi.

Bền đi. Đi được nửa cầu, nó quay lại, nói to như hồi đứng giữa bãi cát Mũi Rạn dưới trăng rằm:

– Đứa nào ăn hiếp mày thì nói tao!

Nhưng lần này nó không cười.

Lặn về tháp cuối tháng Sáu, mang theo một trăm ba mươi hai viên linh thạch, một cuộn chỉ băng tằm đúng loại lão Khê cần, và một cái túi vải mới do Mây khâu, thay cho cái túi cũ đựng vảy đã sờn rách. Cái túi mới màu chàm, đường khâu nhỏ đều như hạt kê, miệng túi thắt bằng một cái nút mà Mây nói là nút thắt nón của dân ven biển phía nam, kéo một đầu là mở, kéo đầu kia là chặt.

Lão Khê đứng ở cửa tháp, nhìn cậu từ đầu tới chân.

– Không gầy, – lão nói. – Đen.

– Dạ, ở chợ nắng.

– Cái túi trên cổ mới à?

– Dạ.

Lão Khê nhìn cái túi, rồi nhìn mặt cậu, rồi nhổ bã trầu, rồi quay vào.

– Ai khâu mà khéo vậy, – lão làu bàu, không phải hỏi.

Tháng Chín năm Giáp Thìn, Lặn lên Luyện Khí tầng bảy.

Cậu bắt đầu tính Cồn Táng Thủy từ tháng Tám.

Cậu không có tờ giấy vàng dán ở chân cột Một. Cậu chỉ có những gì đọc được trên đó, những gì ông Vững kể trong mấy buổi chiều hút tẩu, và những gì cậu tự thấy trong hai tháng ở chợ. Cồn Táng Thủy nằm cách cột Mười Bảy chừng hai dặm về phía tây nam. Ngày thường, chỗ ấy chỉ là một vùng nước màu xanh đậm hơn xung quanh, có sóng vỗ trắng như vỗ vào một cái rạn chìm sâu. Hai mươi năm trước, cồn nổi lên đúng vào ngày ròng kiệt nhất trong năm, mở ra hai canh giờ rồi chìm.

Tờ giấy vàng ghi rằm tháng Chạp.

Lặn ngồi trên bậc đá thứ một trăm mười, bấm đốt tay, miết ngón cái trên lưng con thoi.

Rằm là trăng tròn. Trăng tròn là nước rong. Nhưng nước rong trễ trăng, ở Mũi Rạn trễ hai ngày, ở Mỏm Đá Kình cũng hai ngày, cậu đã đo suốt hai năm. Ở Chợ Đá Trôi, cậu đo suốt hai tháng, cũng hai ngày, có khi hai ngày rưỡi. Ròng kiệt nhất của con nước rong tháng Chạp sẽ không rơi vào rằm. Nó rơi vào mười bảy.

Và tháng Chạp là giữa mùa gió bấc. Gió bấc thổi từ đất ra biển, từ trong vịnh ra cửa vịnh, đẩy nước ra xa bờ. Những ngày gió bấc mạnh, ở Mũi Rạn nước ròng kiệt thấp hơn ngày thường một gang tay, và muộn hơn chừng một khắc. Cậu nhớ những sáng tháng Chạp đi bắt ốc với cha, cả bãi đá ở Hòn Gù trồi lên khô cong, những chỗ mà mùa nồm không bao giờ thấy đáy.

Mười bảy tháng Chạp. Ròng kiệt. Không phải đêm, vì ròng kiệt của con nước rong ở vùng này rơi vào khoảng sáng sớm và xế chiều, và con ròng sáng bao giờ cũng thấp hơn con ròng chiều. Ở Chợ Đá Trôi, ngoài cửa vịnh, nước tới muộn hơn Mỏm Đá Kình chừng một canh giờ. Cộng thêm một khắc vì gió bấc.

Giờ Mão. Giữa giờ Mão.

Cậu tính lại ba lần. Lần nào cũng ra như vậy.

Tối hôm ấy, cậu lên tầng ba. Lão Khê đang vẽ trên khay cát. Lặn đứng chờ cho tới khi lão vẽ xong một vòng.

– Thầy, Cồn Táng Thủy nổi ngày mười bảy, không phải rằm.

Lão Khê ngừng tay. Lão không ngẩng lên.

– Mày tính bằng gì?

– Bằng tay. Nước rong trễ trăng hai ngày. Gió bấc đẩy ròng thấp hơn, muộn hơn một khắc. Giữa giờ Mão ngày mười bảy.

Lão Khê đặt cây dùi sừng xuống. Lão đứng dậy, cái chân gỗ gõ một tiếng, đi tới cái đĩa gỗ bàn tính nước. Lão xoay mấy cái chốt tre, rút một cái ra, cắm vào một lỗ khác, xoay một vòng, rồi xoay ngược nửa vòng. Lão làm vậy chừng một tuần trà. Lặn đứng im.

– Giữa giờ Mão, – lão nói, cuối cùng. – Mười bảy.

– Vậy tờ giấy ở chợ sai.

– Tờ giấy ở chợ do Ty Thu Triều ghi. Ty Thu Triều ghi theo sổ cũ, sổ cũ ghi theo lịch Bích Lư Phái, mà lịch Bích Lư Phái lệch với lịch bây giờ hai ngày. Hai mươi năm trước cồn nổi đúng rằm là vì năm đó gió nồm về sớm. Năm nay thì không. – Lão quay lại nhìn cậu. – Mày định làm gì với cái mày vừa tính ra?

– Con muốn vào cồn.

– Để làm gì?

– Bích Lư sâm. Không có Trúc Cơ Đan thì có sâm còn hơn không.

Lão Khê im lặng. Lão nhìn cậu một lúc lâu, như nhìn một con nước lạ.

– Mày im, – lão nói. – Mười bảy, giờ Mão. Mày biết, tao biết. Đừng cho đứa thứ ba biết.

– Vì sao thầy?

– Vì nếu đoàn của tông biết, chúng nó sẽ không ngồi chờ. Chúng nó sẽ vây cồn từ đêm mười sáu, đứng chặn cổng, không cho tán tu nào vào trước. Sủng sẽ đứng ở cửa thu thuế, thu xong rồi thu thêm. – Lão nhổ bã trầu ra cửa sổ. – Còn nếu chúng nó không biết, chúng nó sẽ tới rằm, chờ, rồi chửi. Tới sáng mười bảy, đứa nào đã bỏ về thì thôi, đứa nào còn ở lại thì cùng vào một lúc. Không ai đứng ở cửa được, vì không ai biết cửa mở lúc nào. Mày hiểu chưa?

– Dạ hiểu.

– Biết con nước là sống. Nói ra con nước là cho người khác cái mạng của mình.

Lặn có hai người để nói. Lão Khê là một. Người kia, cậu chọn không nói cho trọn.

Tháng Mười, ghe hàng xuống Chợ Đá Trôi, Lặn gửi Mây một lá thư. Cậu viết chữ to, vụng, câu ngắn: "Nếu rằm không mở, cô đừng bỏ về. Ở lại tới sáng mười bảy. Ra trước cột Mười Bảy lúc đầu giờ Mão. Đừng nói ai." Cậu gửi kèm hai mươi viên linh thạch, vì cậu biết sau hai tháng ăn ba phần cá, Mây vẫn còn thiếu tiền thẻ. Cậu không viết hai mươi viên ấy để làm gì.

Thư trả lời tới vào cuối tháng Mười Một. Chữ Mây nhỏ, nghiêng, đều như mũi khâu. "Hai mươi viên tôi ghi nợ. Trả bằng cá. Sáng mười bảy tôi ở đó. Anh mặc cả vẫn dở."

Lặn đọc xong, gấp lại, nhét vào túi vải màu chàm.

Cậu xin đi theo đoàn tông vào Cồn Táng Thủy bằng con đường duy nhất một tạp dịch có thể đi: làm phu gánh. Đoàn tông gồm mười hai người của đội tuần biển và sáu đệ tử nội môn, do Tạ Minh Quyền dẫn, Phí Hữu Sủng đi kèm thay mặt Ty Thuế. Phu gánh không cần thẻ. Phu gánh chỉ cần vai khỏe và miệng kín. Đồ phu gánh nhặt được trong cồn thuộc về tông.

Lão Khê nói chuyện với quản sự Sằn. Lặn không biết lão nói gì. Hôm sau, tên cậu có trong danh sách phu, xếp cuối cùng.

– Mày gánh gánh của tông, – lão Khê dặn, sáng mười hai tháng Chạp, lúc cậu đeo tay nải xuống bến. – Nhưng cái mày tự nhặt thì giấu cho kỹ. Tông không cấm phu nhặt. Tông chỉ cấm phu bị thấy.

Sáng rằm tháng Chạp năm Giáp Thìn, biển phía tây nam Chợ Đá Trôi đông như chợ phiên.

Ghe của đoàn tông neo ở chính giữa, đen bóng, gắn trận, cờ xanh có thêu sóng bạc. Xung quanh là ghe tán tu, lớn nhỏ đủ cỡ, có tới bốn năm chục chiếc. Có chiếc gắn trận, có chiếc chỉ là ghe chài thường thuê lại. Người đứng chật trên boong, ai cũng nhìn về cùng một chỗ, vùng nước xanh đậm có sóng vỗ trắng. Gió bấc thổi lạnh buốt, mặt biển nổi những gợn sóng nhỏ màu xám chì.

Lặn đứng ở đuôi ghe tông, cạnh đống gánh gồng của phu. Cậu nhìn quanh. Cậu thấy chiếc ghe gắn trận của Giáp Văn Đùng ở xa phía đông. Cậu thấy chiếc ghe chài nhỏ của ông Vững thuê lại, neo sát rìa đám đông, có một bóng người tết tóc bím ngồi ở mũi.

Trời chưa sáng, nước bắt đầu ròng. Vùng nước xanh đậm cạn dần, sóng trắng vỗ mạnh hơn. Rồi một gò san hô xám nhú lên khỏi mặt nước, to bằng cái nhà, lởm chởm những cột đá vỡ, những bức tường đổ, phủ đầy hà và rong. Cả đám ghe ồ lên.

Rồi cái gò ấy không lên thêm nữa.

Nước ròng tới cuối giờ Dần thì đứng lại. Gò san hô vẫn chỉ là một cái gò. Những bức tường đổ dẫn xuống dưới mặt nước, xuống những chỗ tối đen, và nước vẫn ngập ở đó, sâu không thấy đáy. Không có cổng. Không có lối vào.

Người ta chờ. Chờ tới giờ Mão, trời sáng hẳn. Chờ tới giờ Thìn. Nước bắt đầu lên. Cái gò chìm dần, chìm hẳn.

Trên ghe tông, Phí Hữu Sủng đứng ở mũi, mặt tái mét, chửi một tràng. Ông ta chửi Ty Thu Triều, chửi mấy lão già giữ sổ, chửi lịch Bích Lư Phái, chửi tất cả những người đã ghi chữ "rằm" lên tờ giấy vàng. Lặn chưa từng thấy ông ta không cười.

Tạ Minh Quyền đứng ở giữa ghe, không chửi. Quyền nhìn mặt nước, rồi nhìn sang các ghe tán tu đang lục tục nhổ neo bỏ về. Rồi Quyền quay lại, nhìn về phía đuôi ghe, về phía đống gánh gồng, về phía Lặn.

Lặn cúi đầu, xếp lại mấy cái thúng.

Bền ngồi trên mạn ghe, cách Lặn chừng mười bước. Nó cũng nhìn Lặn. Nó không hỏi gì.

Chiều mười sáu, hơn nửa số ghe tán tu đã bỏ về. Đoàn tông ở lại, vì Quyền nói ở lại. Không ai biết vì sao. Chiếc ghe chài nhỏ có bóng người tết tóc bím vẫn neo ở rìa.

Đêm mười sáu, Lặn ngồi ở đuôi ghe, không ngủ. Trăng mười sáu đã lên, tròn và trắng, chiếu xuống mặt biển một con đường bạc. Gió bấc mạnh dần. Cậu nghe tiếng nó rít qua cột buồm trận, cảm thấy nó trên má, ngửi thấy mùi đất khô và lá mục nó mang từ bờ ra. Nước đang ròng ra khỏi vịnh, xa hơn mọi đêm, cậu nghe được từ tiếng sóng.

Cậu bấm đốt tay. Mười bảy. Giữa giờ Mão.

Có tiếng bước chân sau lưng. Lặn không quay lại. Bước chân ấy nhẹ, đều, không phải của Bền.

– Ngươi không ngủ, – Tạ Minh Quyền nói.

– Dạ, con canh gánh.

Quyền đứng sau lưng cậu một lúc lâu. Cậu nghe tiếng áo Quyền phần phật trong gió.

– Mai, – Quyền nói. Không phải câu hỏi.

Lặn không trả lời. Quyền cũng không chờ câu trả lời. Bước chân nhẹ, đều đi về phía mũi ghe.

— Hết chương 13 —