Thư nhà qua mùa bấc

Chương 23: Thư nhà qua mùa bấc

– Nút này ai thắt?

Phí Hữu Sủng giơ cái góc lưới đồng lên trước mặt ba người đội vá trận, như người đi chợ giơ con cá lên hỏi giá. Góc lưới đã được gỡ khỏi song sắt, còn nhỏ nước tong tong, sợi dây cước mảnh vẫn dính lủng lẳng ở đầu tuột.

Thằng Thiếp đứng run. Con Hến cúi gằm mặt. Bà Ngát đứng sau ba đứa, tay chắp sau lưng, không nói gì.

– Dạ, con thắt, – Lặn nói.

Sủng quay sang cậu. Ông ta cười. Môi nhếch lên, mắt dài mí mỏng thì không cười.

– Thằng chài, – ông ta nói. – Lần nào gặp ngươi cũng ở chỗ có nước. Hòn Gù. Chợ Đá Trôi. Cồn Táng Thủy. Giờ là cống hậu cứ. – Ông ta xoay cái góc lưới trong tay, nhìn cái nút. – Nút gì đây? Ta sống cả đời ở biển, chưa thấy nút này bao giờ.

– Dạ, nút làng con. Buộc neo.

– Buộc neo. – Sủng gật gù. – Neo thì phải chắc. Sao nó tuột?

Lặn không trả lời. Cậu đã nghĩ suốt đêm qua cho câu hỏi này, và cậu biết không có câu trả lời nào làm Sủng cười tiếp.

– Phí trưởng lão.

Tiếng nói từ phía cửa hầm. Không to, câu đủ chủ vị.

Tạ Minh Quyền bước vào, tay cầm một thứ gì đó dài chừng gang tay, đen sì. Quyền đặt nó lên mặt thùng gỗ trước mặt Sủng. Một đoạn song sắt, gãy ngang, đầu gãy lởm chởm, phù khắc trên thân đã tắt.

– Đêm qua ta đi tuần chân thành phía ngoài, – Quyền nói. – Song thứ tư cống thứ hai nứt từ phía trong, chỗ dưới mực nước, đội vá trận đứng ngoài không thấy. Lúc nước ròng nó gãy. Góc lưới đồng buộc vào song ấy, song gãy thì góc lưới lỏng, dòng nước cuốn nó quấn ngược lên song bên cạnh. Ta nhặt được đoạn này dưới chân cống, sáng nay.

Sủng nhìn đoạn sắt gãy. Rồi nhìn Quyền. Rồi nhìn Lặn.

– Song nứt, – Sủng nói chậm. – Con giao nhỏ lách qua chỗ song gãy.

– Phải.

– Còn cái miệng lưới sắt hé ra?

– Đêm qua đội bắt giao quấn xích vội. Ta thấy người của trưởng lão say trên lầu đốc thành tới quá nửa đêm.

Không ai trong hầm nói gì. Ngoài cửa, nước đang lên, vỗ vào chân tường từng nhịp. Sủng nhìn Quyền rất lâu. Rồi ông ta cười, lần này cười thật, cười thành tiếng, vỗ vào vai Quyền một cái.

– Tạ sư điệt đã nói vậy thì là vậy. Tông chủ có đứa cháu tinh mắt. – Ông ta ném cái góc lưới đồng xuống chân Lặn. – Vá lại. Thắt nút nào chắc chắn mà người khác cũng biết thắt.

Ông ta đi ra. Bốn người đội bắt giao đi theo.

Bà Ngát thở ra một hơi dài, lẩm bẩm câu gì đó nghe như chửi, rồi đuổi thằng Thiếp với con Hến về hầm dây. Quyền quay đi theo. Lặn đuổi theo ra cửa.

– Sư huynh.

Quyền dừng lại, không quay đầu.

– Lúc con thắt xong, – Lặn nói nhỏ, – song thứ tư không nứt.

– Bây giờ thì nó nứt, – Quyền nói.

Quyền đứng đó thêm một nhịp, nhìn ra biển, nơi Ghềnh Sừng đang chìm dần dưới nước lên.

– Ngươi tính nút, ngươi không tính dòng, – Quyền nói. – Lần sau tính cả dòng.

Rồi Quyền đi.

Mùa nồm năm ấy, Giao tộc tới thêm sáu lần. Đêm mùng hai tháng Ba. Đêm mười bảy tháng Tư. Đêm mùng ba tháng Năm. Đêm mười sáu tháng Sáu. Đêm mười bảy tháng Bảy. Đêm mười bảy tháng Tám, đêm dữ nhất. Lặn báo trước cả sáu đêm, báo tới từng khắc. Bà Ngát đổi ca theo cậu, đốc thành của Hội Đồng ở lầu tây cũng bắt đầu cho người xuống hỏi giờ. Không đêm nào Giao tộc lên được mặt tường. Không đêm nào đội bắt giao về tay không.

Lặn không thả thêm con nào. Cậu đã đứng trên mặt tường đông và nhìn người ta trói thằng Thiếp vào cột trước sân hậu cứ một ngày một đêm, vì tội để rơi chìa khóa lồng xuống nước lúc đang canh. Thằng Thiếp không làm gì. Nó chỉ nói lắp lúc bị hỏi.

Bền tránh mặt cậu. Không phải ghét. Lặn biết vậy. Mỗi lần hai đứa đi ngang nhau trên tường thành, Bền nói "Vạn sư đệ" như với người lạ, rồi đi nhanh. Chỉ có một lần, sau đêm mười bảy tháng Tám, Lặn thấy Bền ngồi một mình ở góc tường hậu cứ, nhìn xuống vũng nhốt, hai tay ôm đầu gối. Bền ngồi như vậy tới lúc nước ròng kiệt.

Nền rạn trong bụng Lặn không lành. Mỗi lần cậu ngồi tu lúc nước đứng, khí chảy vào được bao nhiêu thì rò ra theo đường nứt bên trái gần một nửa. Bảy tháng ở thành, cậu vẫn chỉ Trúc Cơ sơ kỳ, không nhích lên được một li. Những đêm đánh nhau dài, vết rạn nhói lên mỗi khi cậu thở mạnh, như có một sợi cước siết trong ruột.

Cậu không nói với ai. Chỉ có lão Khê biết, vì lão bắt mạch cậu một lần qua khe cửa hầm, rồi chửi một tiếng "mả cha" rất khẽ.

Tháng Chín, gió bấc về.

Gió tới vào một buổi sáng, không báo trước. Đêm hôm trước biển còn lặng, gió nồm còn thổi nhè nhẹ từ phía nam. Sáng ra, mặt biển đã chuyển màu xám chì, sóng bạc đầu từng vệt dài ngoài Ghềnh Sừng, gió quất từ phía bắc xuống buốt như dao cạo, mang theo mùi đất khô và lá mục từ tận bờ vịnh. Lặn đứng trên mặt tường hít cái mùi ấy, và cậu nhớ Mũi Rạn tới mức đau.

Ghe tiếp tế của Hội Đồng tới vào giữa tháng Chín, chở gạo, mắm, dây đồng, thuốc trị thương. Và thư.

Thư của má do ông từ giữ đình viết như mọi lần, nhưng lần này dài hơn, chữ ông từ run hơn. Lặn ngồi trên mặt tường, quay lưng về phía gió, đọc từng chữ.

"Má với con Bống mạnh. Con đừng lo. Mùa bấc này má ho nhiều, nằm nhiều, nên con Bống đi chợ Mũi bán cá thay má. Nó mười ba tuổi rồi, bán giỏi hơn má, người ta mua của nó vì nó nói nhiều. Cái lưới nhà mình đã trả xong từ Tết năm Ất Tỵ, ông Lực còn đưa lại cho má hai lạng thừa. Ông Sáu Mòi chống gậy ra bãi vá lưới được rồi. Trong làng dạo này người ta đồn tông trên núi sắp bắt cả làng dời đi, vì bão nhiều quá. Có người đã dời vào trong đồi. Má không dời. Nhà mình ở đây ba đời. Con ở ngoài đó ăn uống cho đầy đủ. Đừng có mò."

Ở cuối thư, chữ khác hẳn. To, xiêu vẹo, có chỗ mực nhòe như bị ai quẹt tay.

"Anh Lặn. Em là Bống. Em tự viết. Ông từ dạy em ba tháng rồi. Má ho ra máu một lần nhưng má cấm em nói. Em nói. Anh về đi."

Lặn đọc câu cuối ba lần. Rồi cậu gấp lá thư lại, nhét vào túi vải màu chàm trên cổ, cạnh cái vảy.

Cái vảy ấm. Ấm như mọi khi. Như không có gì xảy ra.

– Áo rách vậy mà còn mặc, không biết xấu hả?

Lặn quay lại.

Đứng trên bậc đá dẫn lên mặt tường, áo nâu xắn tay, bím tóc dài quấn lên đầu cho khỏi bay, một cái túi vải căng phồng đeo chéo vai, là Kiều Thị Mây. Cánh tay trái của cô để trần, một vết sẹo dài màu hồng nhạt chạy từ cổ tay lên tới khuỷu, mười hai mũi khâu còn hằn rõ như những bậc thang.

Lặn đứng bật dậy, suýt trượt chân khỏi mép tường.

– Cô... sao cô...

– Hội Đồng thuê thợ vá pháp y cho thành. Năm viên một tháng, ăn ngủ ở thành. – Mây bước lên mặt tường, đứng trước mặt cậu, ngửa cổ nhìn. – Ở chợ một năm nay khách vắng. Người ta đi đánh nhau hết, chỉ có người ở đây mới rách áo.

– Chú Vững...

– Cha ở nhà giữ sạp. Cha dặn nói với anh chàng chài một câu. – Mây hắng giọng, bắt chước cái giọng chậm, rè của ông Vững. – "Còn sống thì trả." – Cô trở lại giọng mình. – Còn câu này của Mây. Một trăm viên trong hộp kim chỉ. Ai bỏ vào?

Lặn không trả lời.

– Mây ghi nợ ngược rồi, – Mây nói. – Giờ Lặn nợ Mây một lời giải thích.

Cô gọi tên cậu. Không phải "anh chàng chài". Không phải "anh". Lặn nghe tiếng gió rít qua tấm lưới đồng trên tường thành, và cậu thấy hai tai mình nóng lên, nóng hơn hôm đứng trước đá Lưu Ly.

Tối hôm ấy Mây vá áo cho cậu.

Cô ngồi trong góc hầm dây của đội vá trận, dưới ngọn đèn dầu cá, cái áo lam ngoại môn của Lặn trải trên đùi. Áo rách ba chỗ ở vai, cháy một mảng ở vạt do dây đồng phát nhiệt, sờn hết cổ tay. Mây khâu như hồi ở cột Ba, mũi kim nhanh tới mức chỉ thấy một vệt sáng chạy qua chạy lại.

Lặn ngồi đối diện, xâu chỉ cho cô như hồi ở chợ.

Và cậu kể. Cậu không định kể. Câu chuyện tự ra khỏi miệng cậu như nước ròng chảy ra khỏi khe đá, như cái tối ở tầng ba cậu kể với lão Khê về cha. Cậu kể về cái miệng hang chỉ lộ ra lúc ròng kiệt. Đường hầm ba trăm mười hai bước. Tấm lưới bằng ánh sáng, chín viên châu, ba vòng con ốc. Người đàn bà cá trong lồng sắt, hai tay xuyên lưỡi câu. Cột mây xoáy giữa trời sao đi về phía Mũi Rạn. Cậu kể về đêm Trúc Cơ trên tầng bốn, cái lưới dưới chân tháp mở sớm, giật khí của cậu đi, và cái đường nứt mảnh như sợi tóc bên trái cái nền.

Cậu không kể về đêm mười bảy tháng Tám năm Kỷ Hợi. Không kể về người đàn ông trong thúng chai. Không kể lão Khê đã làm gì. Chuyện đó không phải của cậu để kể.

Mây không ngắt lời lần nào. Cây kim trong tay cô dừng lại từ lúc cậu kể tới cái lồng sắt, và không chạy lại nữa.

Khi cậu kể xong, cô ngồi im rất lâu. Ngọn đèn dầu cá lép bép.

– Châu viền sữa, – cô nói, cuối cùng. – Ở chợ đêm. Là của bà ấy.

– Không biết. Có thể.

Mây cúi xuống cái áo. Cô lật vạt trước bên trái ra, mặt trong, chỗ áp sát vào ngực người mặc. Cô rút từ trong túi áo một cuộn chỉ bạc, mảnh tới mức gần như trong suốt, xâu vào kim.

– Mây thêu cái gì vậy?

– Im.

Cô thêu. Không lâu. Chừng một tuần trà. Khi xong, cô cắn đứt chỉ, lật vạt áo lại cho cậu xem.

Ở mặt trong vạt áo, thêu bằng chỉ bạc, nhỏ bằng đốt ngón tay, là một cái lưỡi câu. Đầu ngạnh đã bị bẻ gãy.

– Bên kia đeo lưỡi câu ngoài thắt lưng, – Mây nói, – để nhớ mình đi bắt cái gì. Lặn đeo bên trong. Để nhớ mình đi gỡ cái gì.

Lặn cầm cái áo, không nói được gì.

– Còn cái nền rạn, – Mây nói, đứng dậy, phủi chỉ vụn trên đùi, – Mây không vá được. Mây chỉ vá áo. Đi hỏi người vá được.

Cô đi ra cửa hầm. Gió bấc ùa vào, làm ngọn đèn chao đi.

Sáng mười tám tháng Mười, Lặn thức dậy trước gà, như mọi sáng nước rong. Cậu leo lên mặt tường đông lúc trời còn tối, ngồi vào chỗ mắt thứ hai mươi tư, chờ ròng kiệt.

Ròng kiệt giữa giờ Mão. Gió bấc đẩy nước ra xa hơn mọi tháng. Rạn hàu trồi lên khô cong quanh chân thành, trắng xóa như một bãi xương. Ngoài xa, Ghềnh Sừng nhô hẳn lên, đen sì, cong vút. Và giữa Ghềnh Sừng với chân thành, chỗ mà cả năm Lặn chỉ thấy nước, có một dải cát vàng nhạt trồi lên, dài chừng nửa dặm, giữa nó gồ lên như lưng một con rùa.

Trên lưng rùa ấy có một cây sào cắm thẳng đứng.

Buộc trên đầu sào là một mảnh vải trắng. Không phải vải ta, không phải vải bạt. Trắng ánh bạc, mỏng như cánh chuồn, bay phần phật trong gió bấc, lóe lên dưới ánh bình minh như một cái vảy cá khổng lồ.

Trên lầu tây, chuông đánh một hồi dài.

— Hết chương 23 —