Cái chân gỗ bỏ lại

Chương 19: Cái chân gỗ bỏ lại

Lão Khê xuống tới tầng một trước khi ngọn đuốc đầu tiên tới cửa tháp, và việc đầu tiên lão làm là tháo cái chân gỗ ra.

Lặn chạy vào thì thấy lão đã ngồi trên mép chõng, ống quần trái xắn lên tới đùi. Lão gỡ hai sợi dây da quấn quanh chỗ cụt, gỡ thong thả, như gỡ một cái nút lưới không vội. Cái chân gỗ mun rời ra. Lão đặt nó nằm dọc trên chõng của Lặn, khâu đồng quay ra phía cửa, rồi cúi xuống gầm chõng lôi ra một khúc gỗ khác. Khúc ấy bằng gỗ phi lao, đẽo thô, chưa đánh bóng, đầu dưới không bịt gì, chỉ quấn một vòng dây gai cho khỏi toét.

– Chân cũ của tao, – lão nói, buộc khúc phi lao vào. – Hồi mới cụt. Sáu chục năm rồi vẫn chưa mục. Gỗ phi lao ngâm nước mặn thì lì như thằng chài.

– Thầy...

– Nghe tao nói. – Lão kéo sợi dây da cuối cùng, giật thử. – Cái chân mun là đồ của tháp. Mày giữ nó cho tao. Đứa nào hỏi, mày nói đồ cũ của tháp, lão què để lại. Đừng để ai đem đi. Đừng đem cầm, đừng đem bán, đói cũng đừng.

– Dạ.

– Còn một điều nữa. – Lão ngẩng lên. Ngoài cửa, ánh đuốc đã hắt vào tới bậc thềm, đỏ như lửa lò rèn. – Tối nay mày không biết gì. Mày là tạp dịch. Tao bắt mày ngồi đó. Mày câm thì mày sống.

– Thầy nói con không đẩy thầy thì con phải...

– Mày câm, – lão Khê nói, – thì mày sống.

Cửa tháp bị đẩy mở.

Người bước vào đầu tiên là một người đàn ông chừng năm mươi, mặt vuông như cái thớt, lông mày rậm nối liền thành một vệt. Áo đen tuyền, cổ áo và cổ tay viền đỏ. Sau lưng ông ta là sáu người cầm đuốc, sáu người còn lại đứng dàn ngoài sân đá.

– Chấp Pháp đường, Ninh Khắc Nghiêm. – Người mặt vuông nói, giọng đều như người đọc sổ. – Đàm Hữu Khê, giữ Đài Quan Triều. Đêm nay, giữa giờ Hợi, lúc Thu Triều Trận mở, trên tầng bốn tháp này có một trận khác cùng mở. Theo luật tông, đêm Thu Triều, quanh Mỏm Đá Kình cấm dựng mọi trận gom khí. Lại có người ngoài tông dùng khí của tông để đột phá. Lại có việc báo giờ nước sai cho Ty Thu Triều. Ba tội. Lão có gì nói không?

Lão Khê chống tay vào mép chõng, đứng dậy. Khúc phi lao chạm xuống nền đá một tiếng cộc, không phải tiếng cạch khô của chân mun. Lặn nghe tiếng ấy và thấy ngực mình nhói một cái, đúng chỗ vết rạn.

– Có, – lão nói. – Cái trận trên tầng bốn tao dựng. Tao thử nó hai năm nay. Đêm nay tao cần một cái thân ngồi giữa trận cho tao coi khí chạy thế nào. Thằng tạp dịch này ở gần nhất. Tao bắt nó ngồi. Nó không biết nó đang làm gì.

Ninh Khắc Nghiêm quay sang Lặn.

– Ngươi là tạp dịch?

Lặn mở miệng. Cậu muốn nói mình đã tính ngày, đã nuốt nửa viên đan, đã nhai củ sâm, đã ngồi kéo từng hơi. Cậu muốn nói thầy cậu báo sai giờ là vì cậu. Lão Khê không nhìn cậu. Lão nhìn ra cửa, nhìn mấy ngọn đuốc, mặt lão bình thường như mặt người đứng chờ ghe.

– Dạ, – Lặn nói. – Con là tạp dịch.

– Ngươi biết trận đó là gì không?

– Dạ không.

Ông Nghiêm nhìn cậu thêm một lúc. Rồi ông ta đặt hai ngón tay lên cổ tay cậu, giữ chừng mười nhịp. Lông mày rậm khẽ nhích lên.

– Trúc Cơ, – ông ta nói. – Tối nay.

– Tao đã nói, – lão Khê nói. – Tao thử trận. Trận chạy đúng thì thân ngồi giữa được lợi. Lợi ấy là của tông, không phải của nó. Muốn phạt thì phạt tao.

Hai người áo đen bước tới, mỗi người nắm một bên cánh tay lão Khê. Lão không chống. Lão chỉ bảo họ đi chậm cho, chân lão là chân gỗ, không phải chân người. Họ đi chậm.

Lặn đứng ở cửa tháp nhìn mười hai ngọn đuốc đi ngược con đường mòn, men theo vách núi. Tiếng khúc phi lao gõ trên đá vọng lại, cộc, cộc, cộc, xa dần, rồi lẫn vào tiếng sóng. Trên chõng sau lưng cậu, cái chân gỗ mun nằm im, khâu đồng sáng mờ dưới ánh đèn.

Cậu ngồi xuống cạnh nó cho tới sáng.

Ngày mười tám, nước đứng sáng vào cuối giờ Tị. Lặn vẫn xuống bậc một trăm mười, múc gáo nước, đổ vào cái lọ sành đánh số, đem lên tầng ba. Bền tới lúc mặt trời đứng bóng.

Nó vẫn mặc áo lam sẫm của đội tuần, nhưng ống quần ướt tới đùi, bết cát, và nó đi thẳng vào tháp không chào ai, ngồi phịch xuống ghế đẩu của lão Khê. Nó nhìn cái chân gỗ mun trên chõng. Rồi nó nhìn Lặn.

– Tao mới ở Mũi Rạn về, – nó nói.

Lặn đứng yên.

– Không ai chết. – Bền nói ngay, như sợ chậm một nhịp thì Lặn sẽ ngã. – Má mày với con Bống không sao. Nghe tao. Không ai chết.

Lặn ngồi xuống. Cậu không biết chân mình đã run từ lúc nào.

– Nhà mày sập nửa mái phía sau. Giàn phơi đổ, cái chạn bát vỡ. Ông Sáu Mòi bị cây cột giàn lưới đè lên chân, gãy ống quyển, ông từ nắn rồi, nằm đó chửi cả xóm. Ba ghe chìm ở bãi, có một chiếc của bố tao. – Bền nuốt nước bọt. – Má mày dắt con Bống lên đình từ lúc chạng vạng. Kêu luôn cả mấy nhà bên cạnh. Tao hỏi sao má biết, má nói đêm mười bảy tháng Tám thì nhà má không ngủ ở nhà. Sáu năm nay rồi.

Má biết đếm. Lặn nhắm mắt lại.

– Mày ra Mũi Rạn làm gì? – cậu hỏi, khi đã nói được.

Bền im một lúc.

– Đội tuần ra Hòn Gù lúc ròng sáng, – nó nói. – Thu lưới.

– Lưới sắt.

– Ừ. Lưới sắt. – Bền nhìn xuống hai bàn tay mình, hai bàn tay to, nứt nẻ vì nước mặn. – Tối mười sáu đội khác thả. Sáng nay đội tao thu. Tao không thả, Lặn. Tao thu.

– Trong lưới có gì?

– Ba con. – Bền nói nhỏ. – Nhỏ cỡ con mèo. Hai con chết rồi, mắc trong mắt lưới, chắc bị sóng đập vào đá cả đêm. Một con còn sống. Người ta bỏ nó vào lồng, chở về ghe tông.

– Bền, – cậu nói. – Đêm qua tao ngồi trên tầng bốn. Tao biết đêm mười bảy tháng Tám là đêm mở trận. Tao vẫn chọn đêm đó, vì đó là đêm nước rong lớn nhất năm, khí dày nhất. Tao tính cho tao. Tao không tính cho Mũi Rạn.

– Mày ngồi hay không ngồi thì trận vẫn mở.

– Ừ.

– Vậy thì mày tính cho mày là đúng. – Bền đứng dậy. Nó đặt tay lên vai Lặn, bóp một cái, mạnh tới mức đau. – Lão Khê đâu?

– Chấp Pháp đường bắt rồi.

Bền đứng sững. Nó nhìn cái chân gỗ mun trên chõng lần nữa, lần này thì hiểu.

Quyền lên tháp vào cuối giờ Thân, một mình, không mang theo ai.

Lặn đang ngồi ở mép mỏm đá, chỗ có thể nhìn thẳng về Mũi Rạn. Cậu nghe tiếng bước chân nhẹ và đều sau lưng, không cần quay lại cũng biết là ai. Quyền đứng cách cậu ba bước, áo trắng viền lam bay trong gió.

– Ta báo, – Quyền nói.

Lặn không quay lại.

– Đêm qua ta đứng trên sân nội môn, – Quyền nói tiếp. Câu nào cũng đủ chủ vị, không thừa chữ nào. – Đêm Thu Triều, đệ tử nội môn đều phải ngồi tu, vì tông chủ cần chúng ta giữ yên khí quanh núi. Giữa giờ Hợi, ta thấy tầng bốn Đài Quan Triều sáng lên. Bốn đốm sáng, nối nhau bằng dây. Một trận gom khí. Luật nói đêm ấy quanh Mỏm Đá Kình cấm mọi trận khác, vì nó sẽ giành khí với lưới. Ta báo Chấp Pháp đường. Ta theo luật.

– Dạ.

– Ta không biết người ngồi trong trận là ngươi.

Lặn quay lại. Quyền đứng đó, mắt nâu nhạt nhìn thẳng vào cậu. Không có gì trên mặt Quyền giống như xin lỗi. Nhưng Quyền đã đi một mình tới đây, giữa buổi chiều, để nói câu ấy.

– Nếu sư huynh biết, – Lặn hỏi, – sư huynh có báo không?

Quyền không trả lời ngay.

– Có, – Quyền nói. – Luật không chừa người ta nợ. – Quyền dừng một nhịp. – Nhưng ta sẽ tự lên đây trước, bảo ngươi ngưng.

– Ngưng giữa chừng thì nền sụp.

– Ta không biết điều đó.

– Sư huynh biết cái trận dưới chân tháp làm gì không? – Lặn hỏi.

– Thu khí cho tông chủ đột phá, – Quyền nói. – Ai cũng biết.

Lặn nhìn về phía đông. Mũi Rạn là một vệt xám dưới nắng chiều. Từ đây không thấy được nửa mái nhà sập, không thấy cái chân gãy của ông Sáu Mòi, không thấy má ngồi trên bậc đình ôm con Bống suốt đêm.

Cậu câm.

– Mai Chấp Pháp đường xử, – Quyền nói. – Ngươi bị gọi làm chứng. Nói ít thôi. – Quyền quay đi, được hai bước thì dừng. – Ngươi Trúc Cơ rồi. Ta nợ ngươi một mạng, chưa trả. Giờ ta nợ thêm.

Chấp Pháp đường là một tòa nhà đá đen nằm phía sau điện chính, mái thấp, cửa hẹp, không có cửa sổ, lạnh như hầm ướp cá.

Sáng mười chín, Lặn quỳ ở góc phải gian giữa, chỗ dành cho người làm chứng. Lão Khê quỳ ở giữa, khúc phi lao duỗi ra một bên. Hai tay lão không bị trói. Ninh Khắc Nghiêm ngồi sau một cái bàn thấp bên trái, đọc lại ba tội, giọng đều như hôm trước.

Người ngồi giữa, sau cái bàn cao nhất, là Chử Mặc.

Ông mặc áo chàm thẫm như đêm ở Hang Kình, tóc trắng búi gọn, mặt hồng hào không một nếp nhăn. Ông ngồi rất thẳng mà trông như đang nghỉ. Khi Ninh Khắc Nghiêm đọc xong, ông gật đầu, rồi nhìn xuống lão Khê bằng cái nhìn của người thăm bệnh.

– Lão Khê, – ông nói, giọng nhỏ như trong buồng bệnh, mà cả gian nhà nghe rõ. – Năm mươi năm lão giữ tháp. Ta chưa từng nghi lão một lần nào.

– Tôi biết.

– Lão báo cuối giờ Hợi. – Chử Mặc nói, không phải hỏi. – Đêm qua ta đứng bên hồ. Nước đứng giữa giờ Hợi. Ta không cần ai báo. Biển không nói dối ta. – Ông khẽ lắc đầu, buồn bã. – Mười năm nay ta vẫn để lão báo, vì ta nghĩ một ông già cần có việc để làm. Lão quên rằng có những người không cần ai tính nước cho mình.

Lão Khê không nói gì. Lặn thấy hai bàn tay lão đặt trên đùi siết lại, rồi thả ra.

Chử Mặc quay sang góc phải.

– Con là Vạn Văn Lặn.

– Dạ.

– Con tính được nước?

– Dạ.

– Đêm qua nước đứng giờ nào?

Lặn biết nói sai thì người ngồi trên kia biết ngay, vì ông đã đứng bên hồ.

– Giữa giờ Hợi.

– Đúng. – Chử Mặc mỉm cười. – Lão Khê dạy con hay?

– Dạ, cha con dạy.

– Cha con. – Chử Mặc lặp lại, chậm. – Vạn Văn Thức, phải không? Người Mũi Rạn. Ta có nghe tên. Người ta nói ông ấy lặn rất dai.

Gian nhà đá im phăng phắc. Lặn nghe được cả tiếng tim mình. Cái túi vải màu chàm trên cổ cậu lạnh đi một chút, rồi thôi.

– Dạ, – cậu nói.

Chử Mặc nhìn cậu thêm một lúc. Rồi ông quay về phía lão Khê, như chuyện vừa rồi chỉ là hỏi thăm.

– Lão già rồi, – ông nói. – Tông không giết người già. Nhưng tháp thì không giao cho lão được nữa. Ngoài Ghềnh Sừng, Thành Lũy Hàu đang thiếu người vá trận. Lão là trận sư giỏi nhất ta từng biết. Lão ra đó vá trận cho tông. Làm tù trận. Ngày nào tông thấy lão đủ rồi thì về.

Lão Khê cúi đầu sát xuống nền đá.

– Còn thằng bé này. – Chử Mặc đứng dậy. – Trúc Cơ thì tông không để làm tạp dịch, phí. Ghi tên đệ tử ngoại môn, thuộc Ty Thu Triều. Giữ Đài Quan Triều. Mỗi rằm lên đỉnh báo giờ nước tháng tới, như lão Khê vẫn làm. – Ông nhìn Lặn, giọng hiền như ông nội dặn cháu. – Con báo cho đúng. Ta không cần, nhưng các sư huynh của con cần.

Chiều hôm ấy, người ta dẫn lão Khê xuống ba trăm bậc đá, ra bến, lên ghe tông. Lặn được phép đứng ở bậc thứ hai trăm nhìn theo. Lão đi chậm, khúc phi lao gõ cộc, cộc trên từng bậc. Lão không quay lại. Tới bậc cuối, lão dừng, đứng yên chừng ba nhịp thở, rồi bước lên ván ghe.

Ghe chuyển mình, không một tiếng động, đi ra phía cửa vịnh.

Năm tháng sau đó, Lặn ở một mình trên Đài Quan Triều.

Cậu múc lọ hai lần mỗi ngày, dù không ai cần. Cậu lau gương mỗi sáng bằng nước ngọt. Mỗi rằm, cậu leo lên đỉnh chính, vào Ty Thu Triều, đứng trước một ông già mắt kèm nhèm ghi chép, và đọc giờ nước đứng ba mươi ngày tới. Cậu đọc đúng. Cậu biết mỗi lần mình đọc đúng là một đêm cái lưới dưới chân tháp sẽ mở, và người đứng bên hồ thì không cần cậu.

Nhưng có một thứ cậu làm mà không ai biết. Đêm nào tiếng ngân dài, cậu lên tầng bốn, giật tấm vải đen khỏi mặt gương, đếm đốm đỏ. Rồi cậu nhìn về góc gương phía đông, nhìn cho tới khi mặt nước ở đó thôi trắng.

Tết năm ấy cậu không được về làng. Đệ tử Ty Thu Triều phải trực con nước tháng Giêng. Thư má gửi lên bằng ghe gạo, chữ ông từ run run: mái đã lợp lại, ông Lực cho chịu tiền ngói, ông Sáu Mòi chống nạng ra bãi được rồi, con Bống cao bằng má. Cuối thư má dặn một câu, ông từ chép nguyên lời: "Mày lên tới đâu thì lên, mà mày đừng có mò."

Ngày mười hai tháng Giêng năm Bính Ngọ, chuông đỉnh chính đánh ba hồi. Trên vách đá cổng ngoại môn dán một tờ giấy vàng chữ đỏ, triện của Hội Đồng Duyên Hải đóng cạnh triện Thanh Triều Tông.

Giao tộc đánh Ghềnh Sừng. Hội Đồng điều quân các tông giữ Thành Lũy Hàu. Thanh Triều Tông góp một trăm hai mươi người.

Lặn đứng giữa đám đệ tử chen chúc, đọc từng dòng. Tên Bền ở đội tuần biển, chuyển sang đội bắt giao, dưới quyền Phí Hữu Sủng. Tên Quyền đứng đầu danh sách nội môn. Tên cậu nằm gần cuối: "Vạn Văn Lặn, Trúc Cơ sơ kỳ, Ty Thu Triều. Đội vá trận. Báo nước cho thành."

Ngay bên dưới, có một dòng chữ nhỏ hơn, mực còn mới, như được chép thêm vào phút cuối.

"Tù trận Đàm Hữu Khê. Thành Lũy Hàu. Vẫn giữ."

— Hết chương 19 —