Ba ngày trên cồn cát

Chương 25: Ba ngày trên cồn cát

– Nước lên tới đâu rồi?

Đó là câu Quyền hỏi lần thứ mười một trong đêm thứ nhất, và Lặn trả lời lần thứ mười một bằng cùng một giọng.

– Tới gối sư huynh. Còn chừng một gang nữa thì đứng. Rồi ròng.

Quyền không nói gì. Quyền đứng trên chỗ cao nhất của cái cồn, hai tay nắm chặt vai Bền đứng trước mặt, mắt nhắm nghiền. Gió bấc quất ngang mặt cả ba người, lạnh tới mức hai hàm răng Lặn va vào nhau thành tiếng. Trời không trăng. Trăng mười tám bị một lớp mây xám dày che kín từ chập tối. Xung quanh họ là nước, chỉ có nước, đen như dầu rái, sóng bạc đầu lấp lóa ở xa.

Cái cồn ấy không có tên. Lặn không biết nó nằm ở đâu trong vịnh. Cậu chỉ biết, khi nước còn ròng, nó rộng bằng cái sân nhà ở Bãi Ngang, và khi nước đứng, nó chỉ còn là một gò cát nhỏ bằng cái chiếu, nước ngập tới gối người đứng trên đỉnh gò.

Cậu không nhớ rõ làm sao cả ba trôi tới đây. Cậu chỉ nhớ những mảnh rời.

Lam Đằng trườn xuống lạch. Rồi nước về ầm ầm, và từ dưới mép Lam Uyên, những cái lưng bạc trồi lên. Không phải hàng chục. Hàng trăm, dày như một đàn cá cơm mùa nồm, và lần này chúng không bơi về phía hậu cứ. Chúng lao thẳng vào chiếc ghe trận đen giấu sau Ghềnh Sừng. Chiếc ghe lật úp như một cái lá. Đốc thành Liêu hét lệnh rút. Mọi người chạy về ghe của Hội Đồng ở đầu cồn phía đông. Lặn chạy sau cùng, vì cậu còn đang quỳ ở mép lạch, nơi Lam Đằng vừa chìm xuống.

Rồi Quyền quay lại.

Quyền đã tới được ghe. Lặn thấy rõ. Quyền đứng trên mũi ghe, nhìn về phía cậu, rồi nhảy xuống cát, chạy ngược lại. Một bức tường nước dựng lên sau lưng Lặn, đẩy lùi một đợt sóng đang đổ vào, đủ cho cậu chạy thêm mười bước. Rồi đợt sóng thứ hai tới, cao hơn, và bức tường nước thứ hai của Quyền không kịp dựng.

Lặn nhớ cảm giác bị nước cuốn. Nhớ một bàn tay túm cổ áo cậu. Nhớ một tấm ván ghe vỡ đập vào lưng. Nhớ tiếng Bền gọi tên cậu, không phải "Vạn sư đệ", mà "Lặn! Thằng Lặn!", như hồi nhỏ ngoài bãi. Nhớ Quyền ở đâu đó trong bóng tối, giãy như người chết đuối, và cậu bơi về phía ấy.

Nước lên đẩy tất cả vào trong vịnh, xa dần ánh đèn Thành Lũy Hàu. Khi chân Lặn chạm cát, trời đã tối hẳn.

– Đứng rồi, – Lặn nói.

Quyền mở mắt.

– Nước đứng rồi. Không lên nữa. Chừng một khắc nữa là ròng.

Quyền không buông vai Bền. Nhưng Lặn thấy hai cánh tay Quyền thôi run.

Bền đứng im như cột. Nó không hỏi gì. Từ lúc ba người bò lên cồn tới giờ, từ lúc nước bắt đầu lên trở lại và Quyền bám chặt lấy nó như bám cọc, nó chưa hỏi một câu nào. Nó chỉ nhìn Lặn qua vai Quyền, một lần, và Lặn lắc đầu. Bền hiểu.

Nước ròng. Gò cát rộng dần ra. Gần sáng, nó lại rộng bằng cái sân. Ba người ngồi bệt xuống cát ướt, lưng dựa vào nhau cho đỡ gió.

Sáng ra, Lặn đi một vòng quanh cồn.

Cồn dài chừng một trăm bước khi ròng kiệt, hẹp, hai đầu nhọn như con thoi. Không có cây, không có cỏ, chỉ có cát, vỏ sò, và mấy đống rong khô. Nước quanh cồn sâu, xanh sẫm. Về phía nam, rất xa, có một vệt đen thấp là Ghềnh Sừng. Thành Lũy Hàu không thấy, khuất sau một đám mây mù trắng đục đang phủ dần lên mặt biển.

Gió bấc mạnh hơn đêm qua. Sóng ngoài xa bạc đầu thành từng hàng.

– Không ghe nào ra được trong gió này, – Bền nói, nhìn theo Lặn.

– Không.

– Mấy ngày?

Lặn nhìn trời. Mây xám kéo một lớp dày từ phía bắc, thấp, nặng. Mùi đất khô trong gió. Gió bấc đầu mùa thổi một lần thì ba ngày.

– Ba ngày, – cậu nói.

Họ ăn sò. Bền mò được một rổ sò lông ở mép nước lúc ròng kiệt, đập vỡ bằng đá, ăn sống. Nước uống thì không có. Quyền ngồi xếp bằng, đặt hai bàn tay lên mặt nước mặn ở mép cồn, nhắm mắt. Từ lòng bàn tay Quyền rỉ ra từng giọt nước trong, không mặn, nhỏ vào một cái vỏ sò điệp to bằng bàn tay. Một vỏ sò đầy thì Quyền mở mắt, mặt trắng bệch, mồ hôi rịn trên trán, đưa cho Lặn. Lặn đưa cho Bền. Bền đẩy lại cho Quyền.

– Sư huynh uống trước, – Bền nói.

Quyền uống.

Đêm thứ hai, nước đứng lúc giữa giờ Tý. Quyền lại đứng trên đỉnh gò, lại nắm vai Bền, lại hỏi nước lên tới đâu. Lần này Lặn không đợi Quyền hỏi. Cậu đếm thành tiếng, đều đều, như cha đếm cho cậu những lần đầu tiên tập nín thở dưới rạn. Tới gối. Còn một gang. Còn nửa gang. Đứng. Ròng. Quyền không mở mắt. Nhưng Quyền thở theo tiếng đếm của cậu.

Khi nước đã ròng xuống quá mắt cá, ba người lại ngồi dựa lưng vào nhau. Gió bấc gào. Không ai ngủ được.

– Năm ta bốn tuổi, cha ta chết, – Quyền nói.

Không ai hỏi. Quyền nói như nói với gió.

– Cha ta tên Tạ Viễn Chu. Kết Đan trung kỳ. Người ta nói cha ta là người giỏi nhất trong đời cháu của tông chủ. Cha ta đi biển một mình, một đêm tháng Bảy, rồi không về. Ba ngày sau, đội tuần tìm được ghe của cha ta trôi ngoài Ghềnh Sừng, mạn ghe có vết lao xương. Chử trưởng lão nói Giao tộc giết. – Quyền ngừng một nhịp. – Mẹ ta mất hai năm sau. Từ đó Chử trưởng lão nuôi ta. Ông dạy ta đọc chữ, dạy ta Thủy Hành Quyết, dạy ta tông môn là thành trì, người trong thành giữ thành, người ngoài thành là sóng.

– Còn tông chủ? – Lặn hỏi.

– Ông nội ta bế quan từ trước khi ta sinh ra. – Quyền nói. – Bốn mươi năm. Mỗi Tết, Chử trưởng lão dẫn ta lên đỉnh chính, tới trước cửa phòng bế quan, lạy ba lạy. Cửa đá. Ta chưa bao giờ thấy nó mở. Mọi lệnh của ông nội, Chử trưởng lão truyền ra. Mọi việc trong tông, Chử trưởng lão làm thay. – Quyền ngừng. – Ta chưa bao giờ thấy mặt ông nội ta.

Gió bấc rít qua đỉnh gò.

– Viên châu ở chợ đêm, – Lặn nói. – Sư huynh mua làm gì?

Quyền im lâu.

– Kho châu của tông nằm ở Ty Thuế, – Quyền nói. – Ta được xem sổ kho vì ta là cháu tông chủ. Mỗi năm, trong sổ có những viên ghi là "châu hư, đã tắt, đã hủy". Năm Nhâm Dần không có. Năm Quý Mão hai viên. Năm Giáp Thìn bốn. – Quyền quay đầu lại, nhìn Lặn trong bóng tối. – Đúng bằng số viên bày ở chợ đêm Chợ Đá Trôi. Ta mua một viên để so. Nó chưa tắt. Nó không bao giờ là "châu hư". Ai đó lấy châu trong kho tông ra bán, rồi ghi vào sổ là đã hủy.

– Phí Hữu Sủng.

– Ty Thuế là của Sủng. – Quyền nói. – Nhưng Sủng không dám phá đình chiến trước mặt đốc thành Hội Đồng chiều hôm qua nếu sau lưng Sủng không có người.

Không ai nói tên người ấy. Bền ngồi giữa, hai tay ôm gối, nhìn xuống cát.

– Tôi hỏi sư huynh một lần, – Lặn nói, chậm. – Trên mỏm đá sau tháp. Cái trận dưới chân tháp làm gì. Sư huynh nói ai cũng biết, nó thu khí cho tông chủ đột phá.

– Ta nhớ.

– Nó làm bão. – Lặn nói. – Những cơn bão không mây ở Mũi Rạn. Ở Cồn Sẻ. Ở Bãi Ngang. Đêm nào nó mở nhiều mắt, đêm đó gió quẩn đổ về mũi đông. Tôi đã nằm trong hang dưới chân tháp, thấy nó mở chín mắt, thấy cột mây đi về làng tôi.

Quyền không nói gì rất lâu.

– Ngươi thấy, – Quyền nói cuối cùng.

– Tôi thấy.

Quyền không hỏi thêm. Nhưng Lặn nghe thấy tiếng Quyền thở, ngắn và nặng, như người vừa ngoi lên từ dưới nước.

Sáng thứ ba, mây vẫn xám, nhưng gió bấc đã yếu đi một chút. Lặn biết vì tiếng sóng ngoài xa thưa ra, khoảng cách giữa hai con sóng bạc đầu dài thêm.

Cậu ngồi ở mép cồn suốt buổi sáng, nhìn nước. Ba ngày nay, cậu đã nhìn đủ để biết dòng chảy quanh cái cồn này. Lúc nước lên, nước từ cửa vịnh dồn vào, chảy về phía bắc, đẩy mọi thứ trôi sâu vào trong vịnh. Lúc nước ròng, nước trong vịnh tháo ra, chảy ngược về phía nam, về phía cửa vịnh, về phía Ghềnh Sừng. Và mạnh nhất, nhanh nhất, là lúc nước vừa bắt đầu ròng sau khi đứng, khi cả vịnh cùng đổ ra một lúc.

Chiều nay ròng kiệt chừng đầu giờ Tuất, cậu tính. Nước bắt đầu ròng từ giữa giờ Ngọ. Từ lúc ấy tới lúc ròng kiệt, dòng ròng sẽ chảy về phía nam suốt hơn ba canh giờ. Một cái bè thả từ đây, giữa dòng chảy ấy, sẽ trôi về đâu?

Cậu nhìn những đống rong khô trôi dạt qua cồn lúc nước ròng hôm qua. Chúng đi về phía tây nam. Không phải thẳng về cửa vịnh. Chúng đi xiên, men theo một con lạch ngầm mà cậu đoán chạy dọc đáy vịnh. Con lạch ấy, nếu chạy tiếp, sẽ ra tới gần Ghềnh Sừng ở phía tây Thành Lũy Hàu. Chỗ rạn hàu. Chỗ đội vá trận phía tây đứng canh mỗi ngày.

– Bè, – cậu nói.

Có ván. Ba ngày nay, những mảnh vỡ của chiếc ghe trận đen dạt lên cồn từng chút một theo con nước, mảnh to mảnh nhỏ. Bền gom chúng thành đống từ hôm qua, không biết để làm gì, chỉ vì không gom thì không có việc gì làm. Có dây. Một đoạn xích sắt dài và một cuộn dây thừng gai còn dính vào một tấm ván mạn.

Lặn kết bè. Cậu dùng nút ghế ở bốn góc, nút chân chó ở giữa, nút neo ngược ở chỗ buộc dây kéo, để khi cần thì giật một cái là tháo. Bền khiêng ván, giữ ván, đè ván cho cậu siết. Quyền ngồi nhìn.

– Ta không xuống nước được, – Quyền nói, khi bè gần xong.

– Sư huynh không cần xuống nước, – Lặn nói. – Sư huynh ngồi trên bè. Giữ cho bè đi đúng dòng. Sư huynh điều được nước mà không cần chạm nước. Tôi thấy hôm ở cồn.

Quyền nhìn cậu, rồi nhìn cái bè.

– Còn ngươi?

– Tôi đếm.

Giữa giờ Ngọ, nước đứng. Ba người khiêng bè ra mép cồn. Quyền ngồi giữa bè, hai tay đặt trên mặt ván, mặt trắng như vỏ ốc. Bền ngồi đằng mũi với một tấm ván dài làm chèo. Lặn ngồi đằng lái.

Nước bắt đầu ròng. Lặn đẩy bè ra.

Họ trôi hơn ba canh giờ. Lặn đếm, nói hướng, Bền chèo, Quyền đẩy nước. Mỗi khi bè trôi lệch khỏi con lạch ngầm, Lặn thấy ngay vì nước đổi màu, xanh sẫm thành xanh nhạt, và cậu nói "trái" hay "phải", và mặt nước quanh bè khẽ dồn lại, đẩy bè về đúng chỗ. Quyền không mở mắt lần nào. Hai bàn tay Quyền không rời mặt ván lần nào.

Cuối giờ Dậu, trời đã tối, Lặn thấy ánh đèn Thành Lũy Hàu.

Họ trôi vào rạn hàu phía tây lúc ròng kiệt, đầu giờ Tuất, đúng chỗ Lặn tính. Đội vá trận phía tây đang đi tuần chân tường. Có người hét. Có ánh đuốc chạy dồn tới.

Bền nhảy xuống trước, lội qua rạn, kéo bè vào. Nó đứng giữa nước ngập tới gối, nhìn lên Quyền đang được người ta đỡ xuống bè, rồi quay lại nhìn Lặn. Mặt nó không cười.

– Lặn, – nó nói nhỏ, khi người ta đã dìu Quyền đi. – Tao phải nói với mày một chuyện. Không phải chuyện bố tao.

Lặn chờ.

– Hậu cứ có một cái buồng, – Bền nói. – Ở góc sâu nhất, sát vũng nhốt. Đội bắt giao gọi là buồng khâu. Giao nào lớn, ngực có châu, thì đem vào đó. Lúc ra thì không còn sống. Đêm ròng, tụi tao khiêng ra cống, thả xuống nước. – Nó nuốt khan. – Tao khiêng ba lần rồi, Lặn. Ba lần.

— Hết chương 25 —