Đá u-rê

Chương 7: Đá u-rê

Nguyên trải bốn tờ giấy A4 lên cái bàn inox, mỗi tờ kín chữ đánh máy, và tờ nào cũng có ít nhất một dòng tô bút dạ quang màu cam.

– Màu cam là cái mình chưa có. – Cậu nói, ngón tay chạy dọc mép giấy. – Màu xanh là có rồi nhưng phải sửa. Không tô là ổn.

Đó là trưa thứ Sáu, hai mươi bốn tháng Tư, sau khi quán đóng cửa. Cả bốn người ngồi quanh bàn. Khế nằm ngủ trên hai cái ghế ghép ở góc, cái quạt máy nhỏ quay đầu qua lại trên mặt con bé.

Thạch nhìn mấy tờ giấy. Màu cam nhiều hơn anh nghĩ.

– Giấy đăng ký hộ kinh doanh mình có rồi. – Nguyên đọc. – Giấy xác nhận kiến thức an toàn thực phẩm thì anh Thạch có, của hồi ở nhà hàng, còn hạn tới năm sau. Chị Hảo với anh Tráng chưa có. Em hỏi rồi, phải đăng ký học rồi làm bài kiểm tra, sớm nhất là tuần sau mới có đợt.

– Vậy thì đoàn xuống trước khi mình có giấy. – Hảo nói.

– Dạ. Nên em nghĩ mình đăng ký ngay hôm nay, có biên nhận đăng ký, đưa đoàn coi. Giấy khám sức khỏe thì anh Thạch có, chị Hảo có bản năm ngoái…

– Năm ngoái còn hạn không?

– Dạ còn tới tháng Sáu. – Nguyên lật tờ thứ hai. – Anh Tráng thì chưa khám. Sáng mai anh đi khám được không anh? Em hỏi rồi, có phòng khám gần đây làm sáng thứ Bảy, nhưng có mục xét nghiệm phải chờ vài ngày mới trả kết quả.

Tráng gật đầu, không nói gì.

– Rồi tới nguồn gốc nguyên liệu. – Nguyên nhìn Hảo. – Chị Hảo, mình mua ở chợ, có giấy tờ gì không chị?

Hảo khựng lại. Rồi chị rút từ trong túi áo bà ba ra một xấp giấy nhỏ, mấy tờ giấy pơ-luya, mấy tờ xé từ sổ tay học trò, mấy tờ hóa đơn bán lẻ in nhiệt đã mờ chữ.

– Tui xin biên nhận mỗi sạp. Sạp cá cô Bé, sạp thịt chú Tư Mập, sạp rau con Thủy. – Chị đặt xấp giấy xuống bàn, hơi ngượng. – Không phải tui biết đoàn kiểm tra gì. Tui xin để tối về tính tiền, coi có bị ai ăn gian không.

Nguyên nhìn xấp giấy như nhìn một món quà.

– Chị Hảo, chị giữ hết từ hôm khai trương hả chị?

– Từ hôm đi chợ đầu tiên. – Hảo nói. – Tui bán bánh canh sáu năm, sạp cua nào ăn gian một lạng tui nhớ tên.

Thạch cười, lần đầu tiên trong mấy ngày. Anh cầm một tờ biên nhận lên. Chữ viết nghiêng ngả của một bà bán cá: "Cá lóc 3 ký, 85 ngàn 1 ký, 255 ngàn. Ngày 22/4."

– Mấy cái này không phải hóa đơn chính thức. – Nguyên nói. – Nhưng em nghĩ có còn hơn không. Em sẽ lập một bảng, ghi mỗi ngày mua gì, ở sạp nào, bao nhiêu. Từ giờ mình làm luôn.

Sau đó là ba ngày dọn dẹp như dọn nhà ăn Tết.

Tráng đục lại cái rãnh thoát nước dưới bồn rửa, cạo lớp mỡ đóng cứng như sáp nến bám trong ống. Hảo mua mười cái khăn lau mới, khâu chỉ màu vào góc: chỉ đỏ lau thớt sống, chỉ xanh lau thớt chín, chỉ vàng lau bàn khách. Nguyên dán nhãn lên mọi hộp nhựa đựng đồ trong tủ lạnh, ghi ngày nấu, ngày hết hạn. Thạch cọ cái tủ kính bày đồ ăn bằng giấm và muối, cọ tới khi lớp ố vàng hai năm tróc ra thành vảy.

Chiều thứ Bảy, khi cả bọn đang lôi cái tủ đông ra để lau phía sau, có một cái bóng đứng ở cửa bếp.

Ông Bảy Thức. Lần thứ hai ông đứng ở đó. Lần này ông không chắp tay sau lưng. Ông cầm một cái đèn pin nhỏ bằng nhôm đã trầy hết sơn.

– Tránh ra. – Ông nói.

Cả bốn người đứng dạt sang một bên. Ông Bảy bước vào bếp. Ông không nhìn cái tủ kính bóng loáng, không nhìn mười cái khăn có khâu chỉ màu, không nhìn cái bảng ghi ngày của Nguyên. Ông đi thẳng tới góc dưới bồn rửa, ngồi xổm xuống, bật đèn pin rọi vào cái lỗ thoát nước dưới sàn.

– Lưới chắn rác đâu?

– Dạ… không có lưới ông. – Tráng nói.

– Không có lưới thì gián nó bò lên. Đoàn rọi đèn vô đây đầu tiên. – Ông đứng dậy, khớp gối kêu răng rắc. Ông đi tới cái tủ lạnh, mở ngăn đá, không nhìn đồ bên trong mà rọi đèn vào cái gioăng cao su viền cửa. – Mốc. Lấy bàn chải đánh răng cũ chà. Đoàn coi cái gioăng chứ không coi đồ.

Ông đi tới cái thớt gỗ me tròn của Tráng, lật nó lên, nhìn mặt dưới.

– Thớt gỗ mặt dưới ẩm là có mùi. Phơi nắng. – Ông đặt thớt xuống. – Có thớt nhựa rồi thì để thớt gỗ cho chín, nhựa cho sống. Đừng để lộn.

Ông đi tới cái thùng rác dưới bàn sơ chế.

– Thùng rác không nắp.

– Dạ con mua thùng có nắp rồi ông, chưa thay. – Nguyên nói.

– Thay. – Ông quay lại, nhìn cả bốn người, lần lượt từng người, dừng lại ở bàn tay của mỗi người. – Móng tay. Cắt hết. Đoàn y tế hồi xưa tới quán tao ở Chợ Lớn, việc đầu tiên là kêu thằng phụ bếp xòe tay ra.

Thạch nhìn ông.

– Quán của ông ở Chợ Lớn hả ông Bảy?

Ông Bảy tắt đèn pin. Ông nhìn Thạch một lúc, cái nhìn chậm, như cân nhắc.

– Không phải quán tao. Tao làm công. – Ông nói. – Nhà hàng người Hoa. Hai chục năm.

Ông quay ra cửa. Trước khi bước qua ngạch, ông dừng lại.

– Còn cái này. Đoàn nó hỏi, mày trả lời đúng cái nó hỏi. Đừng nói dư. Đừng giải thích. Nói dư là tự mở cửa cho nó hỏi thêm.

Ông đi rồi, cả bếp im phăng phắc. Rồi Hảo lên tiếng, giọng nhỏ như sợ ông nghe:

– Ổng đứng bếp nhà hàng hai chục năm. Ở hẻm này mười mấy năm, tui chưa nghe ai nói.

Thạch không trả lời. Anh đang nghĩ tới câu ông vừa nói: đừng giải thích. Ở buổi họp kỷ luật, anh đã giải thích. Anh đã giải thích về cái chén rửa nóng, cái chảo riêng, dầu nành, lá ngò. Càng giải thích, anh càng thấy những người ngồi quanh bàn nhìn anh như nhìn một người đang cố chạy tội.

Tối đó, sau khi mọi người về hết, Thạch ngồi một mình dưới bếp, uống ly trà đá đã nhạt.

Cá ươn bỏ đá u-rê.

Anh nhắm mắt lại. Anh thấy bếp Mộc Lan Đài, mùa mưa năm 2019, năm anh mới lên phụ bếp chính. Một buổi sáng, thằng nhận hàng ký nhận một thùng cá thu mà không kiểm. Bếp trưởng Long mở nắp thùng, rút ra một con, cầm ngược đuôi. Mắt cá trong vắt, da bóng. Long lật mang con cá ra, đưa lên mũi ngửi, rồi quăng cả con vào thùng rác cách đó ba mét, trúng ngay miệng thùng.

"Cá ươn mà bỏ đá u-rê vào thì mắt nó vẫn trong," Long nói, to cho cả bếp nghe. "Nhưng mày ngửi mang nó xem. Mang không biết nói dối."

Từ hôm đó, trong bếp Mộc Lan Đài, đứa phụ bếp nào nhận hàng kém đều bị gọi là "đồ đá u-rê". Câu đó đi theo Long như cái áo bếp đen thêu chỉ vàng. Sáu năm, Thạch nghe nó không dưới năm trăm lần.

Người ngoài nghề nói "cá ươn". Người buôn cá nói "ướp hóa chất". Người đọc báo nói "chất bảo quản". Cụm "cá ươn bỏ đá u-rê" là câu của bếp Mộc Lan Đài, của một người.

Anh không có bằng chứng. Một lá đơn ký tên người dân, phường không đưa anh coi tên, anh cũng không có quyền đòi coi. Một cụm từ thì ai cũng có thể nói. Có thể một đứa phụ bếp nào đó ở Mộc Lan Đài nghỉ việc, về sống gần đây, nghe chuyện quán anh. Có thể một người hàng xóm đã từng làm ở nhà hàng. Có thể.

Nhưng anh biết. Anh biết theo cái cách anh biết chén xốt bàn bảy không còn là chén xốt của anh: không chứng minh được, nhưng không nghi ngờ.

Đêm chủ nhật, hai mươi sáu tháng Tư, quán đã sạch tới mức Nguyên nói đùa có thể làm phòng mổ. Tráng đã đi khám, giấy hẹn trả kết quả xét nghiệm ghi thứ Tư. Hảo và Tráng đã có biên nhận đăng ký học kiến thức an toàn thực phẩm. Nguyên đã in bảng nguồn gốc nguyên liệu, kẹp vào một cái bìa nhựa xanh.

Thạch không ngủ được. Mười một giờ đêm, anh dắt xe ra khỏi hẻm.

Anh chạy dọc mấy con đường quen, qua những ngã tư mà sáu năm qua ngày nào anh cũng qua, và dừng lại ở góc đường đối diện căn biệt thự Pháp ở phường Xuân Hòa. Cổng nhà hàng đã đóng, chỉ còn đèn ở sảnh. Hai cây đèn lồng giấy treo ở hiên sáng màu vàng cam.

Anh ngồi trên xe, không tắt máy.

Anh không biết mình tới đây để làm gì. Có lẽ để nhìn. Có lẽ để chắc rằng chỗ này vẫn còn đó, vẫn sáng đèn, vẫn mở cửa mỗi ngày, mười hai bàn tiệc, hai mươi hai người trong bếp. Còn anh thì đứng một mình trong một con hẻm ba khúc quẹo, đếm từng dĩa cơm ba mươi lăm ngàn.

Mười một giờ hai mươi, cổng sau mở. Một chiếc xe tải nhỏ màu xanh lá lùi vào con hẻm cạnh nhà hàng. Hai người đàn ông bước xuống, mở thùng xe, khiêng xuống từng thùng nhựa màu trắng. Thùng hai mươi lít. Không nhãn. Một, hai, ba… sáu thùng.

Thạch nhìn cho tới khi chiếc xe tải chạy đi.

Mười một giờ rưỡi, cửa chính mở. Chị Lan bước ra, tay cầm túi xách, đi về phía chiếc ô tô màu trắng đậu trước cổng. Một người đàn ông đi phía sau chị, cao, tóc cắt sát, áo bếp đen. Long bước nhanh lên trước, mở cửa xe cho chị Lan, một tay giữ cửa, một tay đặt hờ trên mui xe như sợ chị cụng đầu. Chị Lan nói gì đó, Long gật đầu. Rồi chị ngồi vào xe, Long đóng cửa, đứng nhìn chiếc xe chạy cho tới khi nó khuất ở đầu đường.

Long quay lại, đứng một mình trên vỉa hè. Anh ta rút một điếu thuốc ra, châm lửa. Đốm lửa đỏ sáng lên trong bóng tối.

Rồi anh ta ngẩng đầu, nhìn thẳng về phía góc đường bên kia, nơi Thạch đang ngồi trên xe.

Thạch không biết Long có thấy anh không. Đèn đường ở góc ấy bị hỏng, chỉ có ánh sáng hắt từ một cửa hàng tiện lợi cách đó mấy căn. Anh ngồi yên. Long cũng đứng yên, hút hết nửa điếu thuốc, mắt không rời góc đường.

Rồi Long quăng điếu thuốc xuống vỉa hè, dụi bằng mũi giày, đi vào trong. Cánh cổng sắt khép lại.

Thạch ngồi thêm năm phút. Anh có thể băng qua đường, bấm chuông, gọi Long ra, hỏi thẳng: "Anh viết đơn phải không?" Anh tưởng tượng Long sẽ cười, cái cười ngắn của người đã thắng, và nói: "Đơn gì?"

Ông Bảy nói: đừng giải thích.

Anh quay đầu xe, chạy về hẻm Cây Điệp.

— Hết chương 7 —