Hạng nhì

Chương 34: Hạng nhì

Bà Lý Tư Dung là người lên tiếng trước, và câu đầu tiên bà nói không phải với Thạch mà với cái tộ.

– Khói lá chuối khô. – Bà nói, đeo lại cặp kính gọng đồi mồi. – Bốn chục năm tôi nướng sườn trên than, tôi biết mùi khói. Lá chuối tươi thì hăng. Lá chuối khô thì ngọt. Cái này lá khô.

Bà ngẩng lên nhìn Thạch.

– Ai dạy cậu?

Ban tổ chức đã dặn, sau khi giám khảo nếm, mỗi đội có ba phút để nói về món của mình. Nguyên đã soạn cho Thạch một tờ giấy, Thạch đã gấp nó bỏ túi áo từ tối qua. Anh không rút ra.

– Dạ. – Anh nói. – Đây là cá kho của bà nội con, bà Nguyễn Thị Quế, người ta gọi là bà Hai. Bà bán cơm trong hẻm Cây Điệp, phường Bàn Cờ, bốn mươi ba năm. Món này bà chưa bán ở quán ngày nào.

Anh dừng lại. Ba mươi người ở hàng ghế khán giả im phăng phắc. Chị Lan ngồi hàng thứ hai, hai tay siết lấy nhau trên đùi.

– Năm hai ngàn lẻ bốn, nhà con có chuyện. – Anh nói. – Bà bán món này cho một nhà hàng để cứu nhà mình. Bà dạy bếp của nhà hàng đó ba tháng. Bà hứa không bán món này nữa, không nói với ai nó là của bà.

Anh định nói tiếp. Anh đã nghĩ cả đêm nên nói tới đâu, và anh đã quyết sẽ không nói "nhà con có chuyện gì". Đó không phải chuyện của anh.

– Để trả nợ cờ bạc cho tôi.

Giọng ba, từ phía sau lưng anh. Không to. Nhưng mái tôn khu bếp ngoài trời làm nó vang lên.

Thạch quay lại. Ba đứng cạnh cái lò thùng phuy, cái áo thun ba lỗ còn ẩm mưa, hai tay buông thõng, không chắp sau lưng nữa.

– Tôi là con bả. – Ba nói, nhìn thẳng ra hàng ghế khán giả, nhìn năm giám khảo. – Năm đó tôi ba mươi ba tuổi, tôi nợ bốn trăm triệu tiền cờ bạc. Má tôi bán món này trả nợ cho tôi. Hai chục năm tôi đi chạy xe, nói với người ta là má tôi bị cướp. Má tôi không bị ai cướp. Má tôi bán. Vì tôi.

Không ai nói gì. Bà cụ tám mươi tuổi của đội sủi cảo, ngồi trên ghế đẩu ở khu bếp bên cạnh, nghe hết, gật đầu chậm như đang nghe một câu chuyện cũ của chính nhà mình.

Ba lùi lại một bước, sát vào cái lò. Ông không nói thêm.

Thạch đứng im một lúc lâu. Rồi anh quay lại với năm giám khảo.

– Người mua món này nói với con, bằng tay trái, vì tay phải ông không viết được nữa: "Tôi mua lời hứa. Không mua được món." – Anh nói. – Bà con giữ lời hai mươi năm. Bà chỉ nấu món này cho một người hàng xóm, mỗi chiều thứ Năm, bốn giờ. Hôm nay con nấu nó ở đây vì người mua và người hàng xóm đều cho phép.

Anh đặt tay lên thân cái tộ, ngay chỗ ba vòng kẽm.

– Cái đai đồng là của một ông thợ hàn nồi không ai nhớ tên. Ba vòng kẽm này anh Tráng buộc lúc ba giờ sáng. Cơm nguội trét trong vết nứt là ba con trét. Cái vỉ tre dưới đáy là ba con đan. Lá chuối khô là bà con cắt sẵn trước khi mất. Con chỉ đứng bếp.

Bà nghiên cứu ẩm thực đặt cái muỗng xuống. Bà là người duy nhất trong năm giám khảo ghi một dòng gì đó vào bảng điểm. Bốn người còn lại vẫn chưa cầm bút.

Hai giờ chiều, kết quả.

Ba đội đứng thành hàng trước bục. Đội sủi cảo nhà họ Lư, bà cụ tám mươi tuổi ngồi xe lăn ở giữa, đứa cháu đẩy. Đội mái ấm Hoa Sứ, ba cô chú ngoài năm mươi, áo thun xanh dương in hình một bông hoa sứ trắng. Đội quán cơm bà Hai, bốn người có tên trên đơn, áo thun trắng in chữ xanh lá hơi lệch, và Ngà đứng ở đầu hàng không có áo đội, Tráng đẩy cô vào hàng.

Thạch đã nghe ba cô chú đội Hoa Sứ kể chuyện món của họ lúc mười một giờ hai mươi, ngay sau đội của anh. Món của họ là cơm chiên trứng. Một chảo cơm chiên trứng, hành lá, chút nước mắm, không có gì khác. Cô Sáu, người lớn tuổi nhất, kể: năm một ngàn chín trăm chín mươi tám, có một đứa bé mới đẻ bị bỏ trước cổng nhà thờ nơi cô làm tạp vụ. Cô đem nó về. Cô không biết nấu gì cho một đứa nhỏ bắt đầu ăn cơm, nên cô chiên cơm với trứng. Từ đứa nhỏ đó, mái ấm có hai đứa, mười đứa, rồi bây giờ là một trăm hai mươi đứa. Hai mươi tám năm, trưa chủ nhật nào mái ấm cũng ăn cơm chiên trứng. Đứa nhỏ đầu tiên giờ hai mươi tám tuổi, làm đầu bếp ở một khách sạn, chủ nhật nào cũng về đứng chảo.

Đứa nhỏ đó đứng chảo cho đội Hoa Sứ đêm qua. Thạch thấy anh ta lúc ba giờ sáng, khi ba anh vác bao than đi ngang, đứng dậy nhường đường.

– Giải nhất, – người dẫn chương trình nói, – đội bếp mái ấm Hoa Sứ!

Ba cô chú đứng sững. Rồi cô Sáu bật khóc. Người đầu bếp hai mươi tám tuổi ôm lấy cô từ phía sau.

Thạch vỗ tay. Anh vỗ tay thật. Anh nghĩ tới một trăm hai mươi đứa trẻ ăn cơm chiên trứng mỗi trưa chủ nhật, hai mươi tám năm, và ba trăm triệu đồng đó sẽ đi vào đâu. Nếu anh là giám khảo, anh cũng cho họ nhất.

– Giải nhì, đội quán cơm bà Hai!

Hảo nắm lấy tay Thạch, siết. Nguyên nhảy lên, rồi tự thấy ngượng, đứng im. Tráng không động đậy, nhưng Thạch thấy anh nhìn ra hàng ghế khán giả, nơi chị Thắm vừa đứng dậy.

Một trăm triệu đồng.

– Giải ba, đội sủi cảo nhà họ Lư!

Khi các đội đã cầm bảng giải, người dẫn chương trình mời đại diện nhà tài trợ chính lên phát biểu.

Chị Lan đứng dậy từ hàng ghế thứ hai. Chị không mặc vest. Chị vẫn mặc cái áo sơ mi trắng sáng nay. Chị lên bục, đứng trước micro, nhìn xuống tờ giấy trong tay, rồi gấp nó lại, không đọc.

– Tôi là Hà Mộc Lan, giám đốc nhà hàng Mộc Lan Đài. – Chị nói. – Nhà hàng mang tên tôi. Món nổi tiếng nhất của nhà hàng mang tên tôi: cá kho tộ Mộc Lan.

Chị nhìn về phía khu bếp số bảy, về cái tộ niềng đồng có ba vòng kẽm đặt trên cái thớt gỗ lật úp.

– Năm hai ngàn lẻ bốn, cha tôi mua món đó của bà Nguyễn Thị Quế, hẻm Cây Điệp. Hai mươi hai năm, chúng tôi bán nó với tên của chúng tôi. Chúng tôi bán nó trong một cái tộ có đai đồng giả, làm theo cái tộ thật của bà. Năm hai ngàn lẻ chín, chúng tôi bỏ bước hun lá chuối cho bếp ra kịp hai trăm tộ một ngày, thay bằng nước dừa.

Chị dừng lại.

– Từ tháng Mười Hai, món đó trên thực đơn Mộc Lan Đài sẽ có tên "Cá kho bà Hai Quế". Dưới tên món sẽ ghi một dòng: món này nhà hàng mua năm hai ngàn lẻ bốn của bà Nguyễn Thị Quế, hẻm Cây Điệp. Chúng tôi bỏ cái tộ đai đồng giả. Chúng tôi dọn nó trong tộ đất trơn. – Chị nhìn xuống micro. – Và chúng tôi sẽ hun lá chuối lại. Mười hai tộ một ngày. Hết thì hết.

Hàng ghế khán giả im một lúc. Rồi bà Tám Ròm ở hàng cuối vỗ tay trước. Thằng Tí vỗ theo. Rồi anh Lượm. Rồi cả hàng.

Thạch không vỗ tay. Anh đứng nhìn chị Lan bước xuống bục, đi ngang qua anh, dừng lại một giây.

– Ba tôi bắt tôi hứa. – Chị nói nhỏ. – Ông viết chữ "Quế" lên tờ giấy, rồi gạch dưới ba lần.

Lúc mọi người đang dọn đồ, Thạch thấy Long.

Anh ta đứng ở cuối sân trường, sát hàng rào sắt, dưới một gốc cây phượng trụi lá. Áo thun xám, quần jean, đội cái nón lưỡi trai. Không có áo bếp đen thêu chỉ vàng. Thạch không biết anh ta đã đứng đó từ lúc nào. Có thể từ sáng. Có thể từ đêm qua.

Thạch đặt cái nồi xuống. Anh đi qua sân, tới gốc phượng.

Hai người đứng đối diện nhau. Long gầy đi. Tóc húi cua đã mọc dài ra một chút, lởm chởm.

– Hạng nhì. – Long nói. Không mỉa. Chỉ nói.

– Dạ.

– Đội kia đáng nhất.

– Dạ. Em cũng nghĩ vậy.

Long im một lúc. Anh ta nhìn qua vai Thạch, về phía khu bếp số bảy, nơi ba Thạch đang ngồi xổm cạnh cái lò thùng phuy, gạt tro ra ngoài, nhặt từng cục than đước còn dùng được bỏ lại vào bao.

– Năm hai ngàn lẻ bốn. – Long nói. – Hôm đầu tiên bà mày dạy tao đậy lá chuối. Xong bà đưa tao đôi đũa, bảo gõ thử lên cái tộ. Tao gõ mạnh, keng một tiếng to như gõ thau. Bà cười, bà nói: "Gõ nhẹ thôi con. Nó là cái tộ, đâu phải cái chiêng."

Thạch đứng im.

– Sáu năm mày gõ trong bếp tao. – Long nói. – Mày gõ nhẹ. Đúng như bà.

Anh ta kéo vành nón xuống. Anh ta không nói xin lỗi. Thạch cũng không chờ câu đó. Long quay đi, đi dọc hàng rào sắt ra cổng sau, khuất sau một dãy lớp học.

Thạch đứng dưới gốc phượng thêm một lúc. Anh không thấy giận. Anh tưởng sẽ giận. Anh chỉ thấy một thứ gì đó giống như mệt, và giống như thương, mà anh không biết gọi tên.

Ba đi lúc ba giờ rưỡi. Chiếc xe tải còn phải chạy về kho phía tây trả hàng trước tối. Ông xách cái áo khoác kaki đã khô một nửa, đi ngang qua Thạch, dừng lại.

– Cái tộ. – Ông nói. – Đem về để trên kệ. Đừng vùi nữa. Tuần sau tao kiếm ông thợ hàn nồi dưới Cái Bè, nhờ ổng niềng chân lại cho đàng hoàng. Kẽm thì chịu được một đêm thôi.

– Dạ.

Ông đứng thêm một chút, như còn câu gì đó chưa nói. Rồi ông vỗ lên vai Thạch một cái, nặng, vụng, như người không quen làm việc đó, và đi ra cổng.

Bốn giờ chiều, khi cả nhóm đang khiêng cái lò thùng phuy lên chiếc xe ba gác của anh Lượm, điện thoại Hảo reo.

Chị nghe. Chị nói "dạ" hai lần. Rồi chị đứng im, cái điện thoại vẫn áp vào tai, mặt chị đổi màu.

– Ai vậy chị? – Thạch hỏi.

Hảo hạ điện thoại xuống.

– Thằng cháu bà Sáu. – Chị nói. – Sáng nay bà Năm khó thở, té trong nhà tắm. Thằng nhỏ chở bà đi bệnh viện từ tám giờ. Bà dặn không được gọi tụi mình trước khi có kết quả.

Thạch đứng sững giữa sân trường, hai tay còn nắm quai cái lò thùng phuy.

Sáng nay, lúc anh gõ đũa ba cái lên cái đai đồng, bà Năm đã nằm trong bệnh viện. Thứ Năm vừa rồi bà còn ăn thêm nửa chén cơm, còn dặn anh: thứ Năm tuần sau nhớ về.

— Hết chương 34 —