Ông già trên xe lăn

Chương 20: Ông già trên xe lăn

– Ông không chịu về. – Người điều dưỡng nói, giọng của người đã đẩy xe lăn qua hai khúc quẹo dưới nắng ba giờ chiều. – Tôi xin lỗi anh. Ông ở nhà coi cái đoạn phim cuộc thi trên máy tính bảng, coi đi coi lại mười mấy lần. Rồi ông viết chữ "hẻm", viết chữ "Cây Điệp". Tôi nói để tôi gọi cô Lan, ông lắc đầu, ông đập tay xuống thành giường. Tôi sợ ông kích động, tôi kêu tài xế chở đi. Xe đậu ngoài đường lớn.

Chị tên Duyên, đeo một cái thẻ nhựa có tên ở túi áo. Chị lấy khăn tay chấm mồ hôi trên trán ông già, nhẹ như lau một cái chén sứ.

– Cô Lan không biết ông ra đây? – Thạch hỏi.

– Chưa biết. Cô đi họp. Tôi định đẩy ông một vòng rồi về.

Ông già trên xe lăn không nghe họ nói. Ông vẫn nhìn vào trong, ngón trỏ tay trái vẫn chỉ về phía cái sân sau.

Thạch ngồi xổm xuống trước xe lăn, ngang tầm mắt ông.

– Ông Phiệt. – Anh nói. – Con là Thạch. Lương Bảo Thạch. Con làm bếp ở Mộc Lan Đài sáu năm.

Ông Phiệt nhìn anh. Mắt ông đục ở lòng trắng, nhưng con ngươi còn đen và còn tìm. Nó dò trên mặt Thạch như người dò một dòng chữ in nhỏ. Rồi miệng ông mấp máy lần nữa.

– Cá… kho.

– Dạ, con có kho. – Thạch nói. – Mà tộ đó không phải của con, ông. Tộ đó của bà Năm. Thứ Năm nào con cũng kho cho bà Năm, bốn giờ con bưng qua.

Anh không biết ông Phiệt hiểu được bao nhiêu. Nhưng khi anh nói tới chữ "bà Năm", bàn tay trái của ông hạ xuống, đặt lên tấm chăn màu ghi, và ông gật đầu, chậm, một lần.

Hảo đã đứng sau quầy từ nãy. Chị nhìn Thạch, rồi nhìn ông già, rồi tự đi rót một ly trà đá, cắm ống hút, đưa cho chị Duyên. Tráng bước ra khỏi bàn chặt gà, đứng ở cửa, hai tay buông. Ông Bảy Thức vẫn ngồi ở cái bàn sát tủ kính. Ông không đứng dậy. Nhưng ông đã quay hẳn cái ghế ra hướng cửa, và Thạch thấy hai bàn tay ông đặt trên mặt bàn inox không nhúc nhích.

Ông Phiệt cũng thấy ông Bảy. Hai ông già nhìn nhau qua cái quán cơm, qua mấy cái bàn inox và chồng ghế nhựa đỏ. Không ai nói gì. Rồi ông Bảy gật đầu một cái, rất nhỏ, như người ta gật đầu với một người quen cũ đi ngang qua bên kia đường. Ông Phiệt nhắm mắt lại một giây.

– Ông ngồi đây chờ con một chút. – Thạch nói. – Tộ cá đang hơ trên lò.

Anh đi vào bếp, ra sân sau. Cái tộ niềng đồng vẫn nằm trên miệng lò than, hơi nóng bốc lên mờ mờ quanh cái đai đồng. Anh nhấc nắp. Mùi khói lá chuối, mùi nước màu, mùi tiêu sọ trộn vào nhau, đặc quánh, bay ra khỏi sân, qua cửa bếp, ra tới gian trước.

Anh rắc một nhúm tiêu. Rồi theo thói quen, anh cầm đôi đũa tre, gõ ba cái lên cái đai đồng.

Keng. Keng. Keng.

Ở gian trước có một tiếng động. Không phải tiếng người nói. Là một tiếng nấc, đứt quãng, khàn, như tiếng một cái nắp nồi bị hơi nước đẩy lên rồi rơi xuống.

Thạch bưng cái tộ lên bằng hai cái khăn lót, đi ra.

Ông Phiệt đang khóc. Ông không lấy tay che mặt, vì tay phải ông không nhấc lên được, còn tay trái ông đang nắm chặt thành xe lăn. Nước mắt chảy xuống bên mặt còn cử động được, chảy xuống khóe miệng xệ, nhỏ lên cái áo sơ mi trắng. Chị Duyên quýnh lên, lục túi tìm khăn. Ông lắc đầu, đẩy tay chị ra.

Thạch đứng sững với cái tộ trên tay. Anh không biết vì sao ông khóc. Rồi anh biết. Ba tiếng gõ ấy. Bà nội anh gõ ba tiếng ấy trong bếp Mộc Lan Đài năm hai ngàn lẻ bốn, trước mặt ông Phiệt, trước mặt ông Bảy, trước mặt thằng phụ bếp hai mươi lăm tuổi tên Long. Rồi mười mấy năm sau, Long đứng bên kia bếp nóng cười khẩy: "Cả đời tao chưa thấy cái tộ nào ngon thêm vì bị gõ."

Long đã nghe tiếng gõ ấy từ năm hai mươi lăm tuổi. Long biết nó của ai.

– Bốn giờ rồi đó con.

Giọng bà Năm Kiều vang ở ngoài hẻm. Bà đứng giữa hẻm, chống cây gậy gỗ, áo bà ba lụa xám tro, trâm đồi mồi trên búi tóc. Bà đã chờ ở hiên nhà như mọi thứ Năm, và cái tộ không sang, nên bà tự đi sang. Bà nhìn chiếc xe lăn, nhìn người đàn ông trên đó.

Cái mắt sắc bên phải của bà nheo lại.

– Ông Phiệt. – Bà nói. Không phải câu hỏi.

Ông Phiệt quay đầu lại. Ông nhìn bà Năm. Ông chưa từng gặp bà, Thạch nghĩ vậy, nhưng ông nhìn bà như người đã nghe kể về bà rất nhiều.

– Thằng Thạch. – Bà Năm nói, không rời mắt khỏi ông Phiệt. – Đem tộ qua nhà tao. Đẩy ông này qua luôn.

– Dạ?

– Chị Hai nấu cho tao ăn. – Bà nói. – Ở nhà tao. Mười tám năm, chưa bữa nào ăn ở chỗ khác. Ông này muốn ăn thì qua nhà tao, tao mời. Tao mời thì không phải bán.

Bà quay lưng, gõ gậy đi về phía nhà số năm mươi hai.

Ngạch cửa nhà bà Năm cao hơn mặt hẻm một gang tay. Chị Duyên đẩy xe lăn tới đó thì khựng lại. Tráng bước tới. Anh ngồi xổm xuống, nắm hai bên khung xe dưới chỗ ngồi, nói nhỏ với chị Duyên "chị giữ tay cầm". Rồi anh nhấc cả xe lăn lẫn ông Phiệt lên qua ngạch cửa, đặt xuống nền gạch bông xanh rêu, êm như đặt một nồi nước sôi.

Ông Phiệt nhìn Tráng. Nhìn vết sẹo trên cổ Tráng. Ông gật đầu.

Trong nhà bà Năm tối và mát như mọi chiều thứ Năm. Mùi dầu gió, mùi trầm. Cái đồng hồ quả lắc trên bàn thờ vẫn chỉ bốn giờ mười lăm. Bà Năm ngồi lên bộ ván gỗ gõ, trước cái mâm nhôm, một chén cơm, một đôi đũa tre. Thạch đặt cái tộ niềng đồng xuống chỗ cũ, giữa mâm.

Bà Năm nói với Hảo, đang đứng ở cửa:

– Con Hảo, qua nhà con lấy thêm một cái chén với một cái muỗng. Ông này tay trái, cầm đũa không được.

Hảo chạy đi. Lúc chị quay lại với cái chén và cái muỗng inox, bà Năm đã mở nắp tộ. Hơi nóng và mùi khói lá chuối bốc lên, lan ra cả gian nhà nhỏ, lên tới tận bàn thờ.

Bà Năm gắp một miếng cá ở phần gần xương, miếng bà vẫn gắp cho mình mỗi thứ Năm. Bà không bỏ vào chén mình. Bà bỏ vào cái chén Hảo vừa mang tới, chan một muỗng nước kho, đặt cái chén lên đùi ông Phiệt, trên tấm chăn màu ghi, nhét cái muỗng vào bàn tay trái của ông.

– Ăn đi. – Bà nói. – Chị Hai không có ở đây mời ông. Tao mời thay.

Ông Phiệt nhìn chén cá trên đùi mình rất lâu. Rồi ông xúc. Bàn tay trái run, miếng cá suýt rơi khỏi muỗng hai lần. Chị Duyên định đưa tay đỡ, ông lắc đầu. Lần thứ ba, miếng cá lên tới miệng.

Ông ngậm nó. Giống bà Năm hôm thứ Năm mùng hai tháng Bảy, ông không nhai ngay. Ông ngậm miếng cá trong miệng, mắt nhìn lên bàn thờ, nơi có ảnh ông giáo đeo kính gọng đen và cái đồng hồ dừng ở bốn giờ mười lăm.

Rồi ông nhai. Chậm. Rất chậm. Bên miệng xệ, nước kho rỉ ra một vệt, chị Duyên lau đi.

Không ai trong gian nhà nói gì. Ngoài hẻm, có tiếng một đứa con nít chạy xe đạp ngang qua, tiếng chuông xe leng keng, rồi xa dần.

Ông Phiệt nuốt. Ông đặt cái muỗng xuống chén. Rồi ông nhìn quanh, tìm cái gì đó, bàn tay trái quờ quạng trên tấm chăn.

– Ông muốn viết. – Chị Duyên nói. – Ông muốn viết cái gì đó.

Nguyên, đứng sát cửa từ nãy, lục cái túi giao hàng trên lưng, rút ra cuốn sổ ghi đơn nhỏ và cây bút bi. Cậu lật một trang trắng, đặt cuốn sổ lên mặt mâm nhôm, cạnh cái tộ, đưa cây bút vào tay trái ông Phiệt.

Ông Phiệt cầm bút như cầm một chiếc đũa. Ông cúi xuống. Nét bút run, đi lệch, phải quay lại mấy lần. Chữ đầu tiên to, méo, đè lên hai dòng kẻ.

"Quế."

Ông dừng lại. Ông nhìn cái chữ ấy. Rồi ông viết thêm một chữ nữa, nhỏ hơn, lệch hơn, dưới chữ đầu tiên. Thạch phải nghiêng đầu mới đọc được.

"Đúng."

Bà Năm nhìn cuốn sổ. Cái mắt sắc bên phải của bà đỏ lên, nhưng bà không khóc. Bà chỉ nói:

– Đúng chứ sao không. Thằng cháu chỉ kho mười hai tuần mới ra.

Rồi bà cầm đũa, gắp cho mình một miếng, ăn, như mọi chiều thứ Năm khác.

Năm giờ rưỡi, một chiếc ô tô màu trắng đậu ở đường lớn, đầu hẻm, ngay chỗ chiếc xe tải của ba Thạch từng đậu hồi tháng Năm. Một người phụ nữ bước xuống, đi nhanh vào hẻm, giày cao gót gõ xuống mặt xi măng từng tiếng gọn, đứt.

Chị Lan.

Chị mặc áo vest màu kem như hôm ở phòng họp, nhưng tóc không búi thấp mà xõa, như vừa giật cây kẹp ra trên đường đi. Chị đi qua khúc quẹo thứ nhất, khúc quẹo thứ hai, nhìn số nhà. Chị Duyên đã đẩy ông Phiệt ra trước hiên nhà bà Năm, đứng chờ.

– Ba. – Chị Lan nói. Chị cúi xuống, một tay đặt lên vai ông, một tay sờ trán ông, kiểm tra như kiểm tra một đứa trẻ vừa đi lạc. – Ba làm con sợ quá. Chị Duyên, sao chị không gọi em liền?

– Ông không cho tôi gọi, cô. – Chị Duyên nói, cúi đầu. – Tôi xin lỗi cô.

Ông Phiệt nắm lấy cổ tay con gái bằng bàn tay trái. Ông nói:

– Cá… kho.

Chị Lan nhìn ông. Rồi chị ngẩng lên, nhìn quanh. Nhìn bà Năm đang ngồi trên ghế đẩu ở hiên. Nhìn Hảo, Tráng, Nguyên đứng giữa hẻm. Nhìn ông Bảy Thức đứng xa hơn, dưới mái hiên nhà số bốn mươi bảy, tay chắp sau lưng.

Rồi chị nhìn thấy Thạch.

Thạch đứng cạnh cửa nhà bà Năm, cái tạp dề còn dính nước màu. Lần cuối cùng hai người nhìn nhau là trong phòng họp tầng hai Mộc Lan Đài, ngày mười chín tháng Ba, khi chị nói "Tôi không có lựa chọn nào khác". Năm tháng. Chị gầy đi. Dưới mắt chị có quầng thâm mà lớp phấn không che hết.

– Anh Thạch. – Chị nói. Giọng chị vẫn gọn, vẫn giữ khoảng cách. – Tôi xin lỗi vì ba tôi làm phiền mọi người. Ông bệnh, có lúc ông không biết mình đi đâu.

– Ông biết, chị. – Thạch nói. – Ông chỉ đúng nhà.

Chị Lan không trả lời câu đó. Chị cúi xuống cái sổ ghi đơn nhỏ mà chị Duyên đang cầm, cái trang có hai chữ run run. Chị đọc. Môi chị mím lại thành một đường thẳng. Chị gấp cuốn sổ, đưa lại cho Nguyên, không hỏi gì.

– Chị Duyên, mình về.

Chị Duyên quay xe lăn. Tráng bước tới, đỡ xe qua cái rãnh nước giữa hẻm. Chị Lan đi bên cạnh, tay đặt trên vai cha.

Thạch đứng nhìn họ đi. Ba khúc quẹo. Tới khúc quẹo thứ nhất, họ sẽ khuất. Anh biết nếu anh để họ khuất, anh sẽ không có lần thứ hai. Không phải ở một chỗ không có phòng họp, không có luật sư, không có bức chân dung treo trên tường.

Anh đi theo. Anh bắt kịp chị Lan ngay trước khúc quẹo thứ nhất, dưới cái cột điện có mấy sợi dây rối như búi tóc.

– Chị Lan.

Chị dừng lại. Chị Duyên đẩy xe lăn đi tiếp thêm vài bước rồi cũng dừng, đứng chờ ở đầu hẻm.

– Tôi không định nói ở đây. – Thạch nói. Anh nói nhỏ, đủ cho chị nghe. – Mà tôi sợ không có chỗ nào khác.

Chị Lan nhìn anh. Không nói gì.

– Chén xốt bàn bảy đêm đó, – Thạch nói, – có người múc thêm.

Anh không nói thêm chữ nào. Ông Bảy đã dạy anh: đừng nói dư.

Anh thấy mặt chị Lan đổi màu. Không phải đỏ lên như người bị chạm vào tự ái. Là trắng đi, từ từ, từ hai bên má xuống tới cằm, như máu rút ra khỏi một bàn tay bị siết quá chặt. Môi chị hé ra, rồi khép lại. Chị đứng yên rất lâu, lâu tới mức chị Duyên ở đầu hẻm quay lại nhìn.

Chị không trả lời. Chị không hỏi "ai múc". Chị không nói "anh nói gì vậy". Và chính vì chị không hỏi, Thạch biết.

Chị quay đi. Ba bước. Rồi chị dừng lại, mở túi xách, lấy ra một tấm danh thiếp in hình bông hoa lan trắng. Chị rút cây bút kẹp trong túi áo vest, viết một dãy số lên mặt sau tấm danh thiếp, tựa trên lòng bàn tay mình.

Chị đưa nó cho anh. Không nhìn anh.

– Số riêng của tôi. – Chị nói. – Ba tôi có muốn quay lại đây, anh gọi số này. Đừng gọi văn phòng.

Thạch cầm tấm danh thiếp. Dãy số viết bằng mực xanh, nét chữ gọn, đều, đúng kiểu chữ của người ký giấy cả ngày.

Trừ số cuối cùng. Số cuối cùng bị nhòe một vệt, vì bàn tay viết nó đã run.

— Hết chương 20 —