Tấm thẻ đỏ trong túi áo bếp

Chương 2: Tấm thẻ đỏ trong túi áo bếp

Cái áo bếp trắng xoay ba vòng trong lồng máy giặt chung của dãy trọ rồi ngừng, và khi Thạch lôi nó ra, một mẩu giấy đỏ bạc màu rơi xuống nền gạch ướt.

Tấm thẻ dị ứng của bàn số bảy. Tối thứ Bảy anh đã gỡ nó khỏi thanh sắt trước khi về, nhét vào túi ngực áo, quên mất. Giờ chữ trên thẻ đã nhòe hết, chỉ còn đọc được nửa chữ "đậu" và một vệt mực xanh loang như mạch máu. Anh nhặt nó lên, phơi trên bậu cửa sổ cạnh mấy cái móc áo, rồi ngồi xuống giường nhìn nó khô dần dưới nắng tháng Ba.

Đó là sáng thứ Hai, mùng chín. Sáng thứ Hai đầu tiên trong sáu năm anh không phải tới nhà hàng.

Tin nhắn của phòng nhân sự tới lúc tám giờ: anh tạm thời bị đình chỉ công việc để nhà hàng xác minh sự cố đêm ngày bảy, trong thời gian này không vào khu vực bếp. Kèm theo là một dòng ngắn của chị Lan, gửi riêng: "Ông Hòa đã qua cơn nguy hiểm. Anh giữ máy để công ty liên lạc."

Anh đọc dòng "đã qua cơn nguy hiểm" ba lần. Rồi anh nằm xuống, kéo gối úp lên mặt, và ngủ một giấc mười tiếng không mộng.

Mười ngày sau đó dài như một ca đêm không có giờ nghỉ. Anh gọi cho Phước, Phước không bắt máy. Anh nhắn cho Ngà, Ngà trả lời bằng một cái hình mặt cười rồi im. Anh tìm số điện thoại của ông Hòa nhưng không ai cho. Anh đi chợ, nấu cơm một mình, ăn được ba muỗng thì bỏ. Đêm nào anh cũng thấy cái chén sứ trắng và vòng dầu óng mỏng như vân móng tay.

Thứ Năm, mười chín tháng Ba, chín giờ sáng, phòng họp tầng hai Mộc Lan Đài.

Căn phòng có một cái bàn gỗ dài, một bình hoa lan trắng, và chân dung ông Hà Thế Phiệt, người sáng lập, treo ở bức tường phía sau ghế chủ tọa. Trong ảnh ông còn khỏe, mặc áo dài the đen, cười hiền. Từ đầu năm 2024, sau cơn tai biến, ông không còn tới nhà hàng nữa.

Chị Lan ngồi dưới bức chân dung. Chị bốn mươi lăm tuổi, tóc búi thấp, áo vest màu kem, trước mặt là một xấp hồ sơ xếp ngay ngắn. Bên trái chị là trưởng phòng nhân sự và một người đàn ông trẻ đeo kính mà Thạch đoán là luật sư của công ty. Bên phải là bếp trưởng Long. Ở cuối bàn có một cái ghế trống dành cho Thạch, và sát tường có hai cái ghế nhựa cho người làm chứng: Phước và Ngà.

– Hôm nay công ty họp xét xử lý kỷ luật lao động đối với anh Lương Bảo Thạch, bếp phó. – Trưởng phòng nhân sự đọc. – Anh Thạch có mặt. Đại diện công đoàn cơ sở có mặt.

Một ông lớn tuổi ở phòng kế toán gật đầu, ông ngồi ở góc, tay cầm cây bút không mở nắp.

Long trình bày trước. Giọng anh ta đều, mạch lạc như đang đọc một công thức. Tối ngày bảy, bàn số bảy có khách dị ứng đậu phộng. Bếp phó Thạch nhận trách nhiệm pha xốt riêng. Thạch tự tay bưng chén ra cửa ra món. Sau sự cố, chén xốt thu về có mùi dầu phộng. Xốt nền dùng chung cho các bàn khác có chứng nhận thành phần không chứa đậu phộng; mười một bàn còn lại dùng xốt nền, không ai có vấn đề. Vậy nguồn đậu phộng chỉ có thể nằm ở phần sơ chế riêng của chén bàn bảy.

– Tôi đã dạy em ấy sáu năm. – Long nói, và lần đầu tiên trong buổi họp anh ta nhìn Thạch. – Em ấy là bếp phó giỏi nhất tôi từng có. Nhưng giỏi không có nghĩa là không sai.

Thạch nghe câu ấy và thấy cổ mình nóng lên. Anh đã nghĩ Long sẽ gay gắt, sẽ mắng như mọi khi. Anh không chuẩn bị cho một câu nghe như lời tiếc.

Tới lượt anh. Anh kể lại đúng như đã kể với mình trăm lần: rửa chén bằng nước nóng, chảo riêng, dầu nành, chắt dầu, lá ngò chữ V, không đụng thùng xốt nền.

– Chén xốt thu về sẫm hơn lúc em pha. – Anh nói. – Có một vòng dầu. Em nghĩ có người đã thêm vào chén sau khi em bưng ra cửa ra món.

– Anh có thấy ai thêm không? – Người luật sư hỏi, giọng lịch sự.

– Dạ không. Lúc đó em đứng bếp.

– Vậy anh dựa vào đâu?

– Em dựa vào cái chén. Em biết xốt của em.

Người luật sư gật đầu, ghi một dòng gì đó. Chị Lan không ghi gì.

– Em Phước. – Trưởng phòng nhân sự quay sang. – Từ lúc nhận chén ở cửa ra món tới lúc đặt lên bàn bảy, có ai đụng vào chén không?

Phước đứng dậy, hai tay đan trước bụng.

– Dạ… em nhận khay ở cửa ra món, em bưng ra thẳng. Em không thấy ai đụng.

– Lúc em tới cửa ra món thì khay đã nằm đó bao lâu rồi?

Phước ngập ngừng.

– Dạ, chắc… một hai phút. Lúc đó đông lắm chị.

– Em Ngà.

Ngà không đứng dậy. Cô hai mươi hai tuổi, người nhỏ thó, tóc vẫn còn hằn vết mũ lưới bếp. Cô nhìn xuống mặt bàn.

– Dạ em ở trạm cuốn gỏi. Em không để ý ạ.

– Em có múc xốt nền cho các bàn khác không?

– Dạ có.

– Em có múc vào chén bàn bảy không?

Ngà lắc đầu. Rất nhanh. Rồi cô ngẩng lên, nhìn về phía đầu bàn, chỗ chị Lan và Long ngồi, rồi lại cúi xuống.

– Dạ không ạ.

Thạch nhìn cô. Anh muốn hỏi thêm, nhưng anh không phải người được hỏi.

Buổi họp kéo dài thêm bốn mươi phút. Luật sư đọc nội quy, đọc điều khoản về vệ sinh an toàn thực phẩm, đọc biên bản của bệnh viện ghi ông Hòa bị sốc phản vệ nghi do thực phẩm. Ông đại diện công đoàn hỏi một câu duy nhất: anh Thạch có lần vi phạm nào trước đây không. Trưởng phòng nhân sự trả lời: không. Ông gật đầu, đậy nắp cây bút mà ông chưa từng mở.

Chị Lan nói câu cuối cùng.

– Mộc Lan Đài sống được hai mươi hai năm vì khách tin rằng ăn ở đây là an toàn. – Giọng chị không to. – Tối hôm đó một người khách suýt chết ở bàn của tôi. Tôi không có lựa chọn nào khác.

Quyết định sa thải được ký ngay trong buổi chiều.

Khi Thạch ra tới cổng sau, chú bảo vệ già đứng dậy khỏi cái ghế đẩu, nắm lấy tay anh, không nói gì, rồi buông ra. Anh đi bộ ra đường lớn. Trời nắng gắt. Anh không biết đi đâu, nên anh đi về phía có bóng cây.

Anh đi tới hẻm Cây Điệp lúc nào không hay.

Con hẻm ở phường Bàn Cờ, rẽ từ đường lớn vào, quẹo ba khúc như cái lưng tôm. Đầu hẻm có cây điệp vàng già, gốc to hai người ôm, rễ nổi lên làm bong cả mặt xi măng. Dưới gốc điệp là quán cà phê cóc của bà Tám Ròm, mấy cái ghế nhựa thấp xanh đỏ, một thùng đá, một cái ấm nhôm méo. Sáng nào cũng có mấy ông già ngồi đó.

Căn nhà số bốn mươi bảy ở khúc quẹo thứ hai. Nhà ống hai tầng, mặt tiền bốn mét, cửa sắt xếp sơn xanh đã tróc thành những mảng như bản đồ. Trên cửa còn tấm bảng gỗ đã phai: "Quán cơm bà Hai". Bà nội anh bán cơm ở đây từ năm 1980, bốn mươi ba năm, cho tới khi chân không đứng nổi nữa. Bà mất tháng Chín năm 2024. Từ đó căn nhà đóng cửa.

Cửa sắt đang mở hé. Bên trong có tiếng người nói.

– …chín triệu là giá tốt lắm rồi chị. Mặt bằng trong hẻm mà.

– Thì chị biết. Nhưng em phải dọn sạch cho chị, chị không có đập bếp đâu nghen.

Đó là giọng cô Út Lài, em gái út của ba anh. Cô bốn mươi tám tuổi, làm thợ may ở phường Thủ Đức, nói chuyện nhanh như máy may chạy. Thạch đẩy cửa bước vào. Cô Lài đang đứng giữa gian trước với một cô gái trẻ mặc áo thun in hình ly trà sữa, tay cầm thước dây.

– Thạch? – Cô Lài trợn mắt. – Con làm gì ở đây giờ này?

– Con đi ngang, cô.

Cô gái trà sữa nhìn anh từ đầu tới chân, rồi quay lại cô Lài:

– Vậy em về tính lại rồi báo chị. Chắc tuần sau em ký.

Khi cô gái đi rồi, cô Lài thở ra một hơi dài, ngồi xuống cái ghế đẩu gỗ duy nhất còn sót lại trong gian trước.

– Ba con với cô bàn rồi. Nhà để không hai năm, điện nước vẫn tốn, mối nó ăn cả cầu thang. Cho thuê mặt trước thì có tiền đóng thuế với sửa mái. Ba con đồng ý rồi.

Thạch không trả lời. Anh nhìn quanh. Gian trước vẫn như hồi bà còn: ba cái bàn inox xếp chồng ở góc, một chồng ghế nhựa đỏ, cái tủ kính bày đồ ăn đã ố vàng, chiếc quạt trần treo lệch. Ở cuối gian là cái bếp xây bằng gạch men trắng, ba họng bếp ga. Qua cửa bếp là cái sân sau nhỏ lát gạch tàu, và trong góc sân là cái lò than bà xây bằng gạch thẻ, miệng lò đen nhẻm khói.

– Con lên lầu thắp nhang cho bà, cô.

Phòng bà trên lầu vẫn còn mùi dầu gió. Bàn thờ nhỏ, ảnh bà mặc áo bà ba màu tím, tóc búi, cười hở cái răng khểnh. Anh thắp ba cây nhang, đứng một lúc lâu. Rồi anh quỳ xuống bên cái giường gỗ của bà, cúi đầu nhìn vào gầm như hồi nhỏ vẫn nhìn tìm dép.

Dưới gầm giường, trong một cái thúng tre phủ khăn, có cái tộ.

Anh kéo nó ra. Một cái tộ đất nung màu nâu đen, nặng tay, miệng rộng hơn một gang. Ở mép miệng có một chỗ mẻ to bằng đốt ngón tay, và quanh miệng là một cái đai đồng mỏng, xỉn màu, được tán chặt vào thành tộ bằng hai cái đinh đồng nhỏ. Không phải đai đồng đúc sẵn của xưởng gốm. Đây là đai đồng của thợ hàn nồi ngày xưa, gò bằng tay, mép còn vết búa.

Anh biết cái tộ này. Hồi nhỏ, chiều thứ Năm nào bà cũng bưng cái tộ này, cá kho bên trong còn bốc khói, sang nhà bà Năm Kiều bên kia hẻm. Bà không bao giờ cho anh ăn cá kho trong cái tộ đó. Bà bảo: "Tộ của bà Năm." Anh lớn lên, đi học nghề, rồi vào Mộc Lan Đài, và mỗi ngày nấu cá kho trong những cái tộ có đai đồng giả, anh chưa từng một lần nghĩ tới cái tộ thật này.

Anh ôm cái tộ xuống nhà. Cô Lài nhìn thấy, khựng lại.

– Trời, cái tộ của má. Cô tưởng đem cho ai rồi.

Anh bước ra cửa, đứng trên bậc thềm. Ở đầu hẻm, dưới gốc điệp, một ông già gầy gò ngồi trên ghế nhựa thấp, tay cầm ly cà phê đá. Ông khoảng bảy mươi lăm tuổi, đầu cạo trọc, áo sơ mi trắng cũ cài kín cổ. Thạch nhận ra ông: ông Bảy Thức, ở trọ phòng gác căn số sáu mươi mốt, hồi bà còn sáng nào cũng ghé mua một dĩa cơm tấm không mỡ hành.

Ông Bảy nhìn cái tộ trên tay anh. Ông nhìn lâu tới mức đá trong ly tan kêu lách cách. Rồi ông nói, không to, nhưng con hẻm buổi trưa im tới mức Thạch nghe rõ từng chữ:

– Tộ đó còn thì bếp nhà này chưa tắt.

Ông đứng dậy, trả tiền cho bà Tám Ròm, chắp tay sau lưng đi vào khúc quẹo thứ ba.

Bốn ngày sau, thứ Hai hai mươi ba tháng Ba, một phong bì có in hình hoa lan được gửi tới căn nhà số bốn mươi bảy, nơi Thạch đã dọn về từ hôm thứ Bảy. Bên trong là văn bản của công ty Mộc Lan Đài, viện dẫn hợp đồng đào tạo ký tháng Chín năm 2022, khi anh được cử đi học một năm ở một nhà hàng ở Osaka. Theo hợp đồng, anh phải làm cho công ty năm năm sau khi về nước. Do anh bị chấm dứt hợp đồng lao động vì lỗi của mình, anh phải hoàn trả chi phí đào tạo tương ứng với thời gian còn lại.

Số tiền: ba trăm tám mươi sáu triệu đồng.

Anh ngồi trên bậc thềm, tờ giấy trên đùi, cái tộ niềng đồng bên cạnh. Trong túi anh có cuốn sổ tiết kiệm sáu mươi tư triệu. Đó là tất cả những gì anh có.

Tối hôm đó, khi cô Lài ghé qua lấy mấy món đồ may, anh đứng chặn ở cửa.

– Cô cho con thuê mặt trước. Ba tháng thôi.

– Con thuê làm gì?

– Con mở lại quán cơm của bà.

Cô Lài nhìn anh, nhìn tờ giấy có in hình hoa lan anh đang cầm, nhìn cái bếp xây ba họng phía sau anh. Cô im lặng rất lâu, lâu hơn mọi lần cô từng im lặng.

– Chín triệu một tháng. – Cô nói. – Như người ngoài. Cô không cho không đâu. Ba tháng không đủ tiền nhà thì con dọn đi, cô cho trà sữa thuê.

– Dạ.

– Mà con biết nấu cơm bình dân không đó? Nhà hàng sang khác, hẻm khác.

Thạch nhìn xuống cái tộ. Anh không biết. Anh thật sự không biết.

— Hết chương 2 —