Ba lần

Chương 36: Ba lần

Mưa phùn từ mùng bốn Tết, và tới chiều hai mươi ba tháng Giêng thì tạnh.

Võ Thị Chiu biết trời sẽ tạnh trước cả cái tivi. Bà biết từ trưa, khi con chim sẻ trên mái bếp thôi rúc đầu vào cánh, khi mấy cái nong phơi ngoài hiên khô se mặt dù không có nắng. Bà đã sống sáu mươi ba năm ở cái làng này. Bà biết trời Đông Trạch như biết mặt con.

Bốn giờ chiều, bà ra sân, ngửa mặt lên. Mây đang kéo đi về phía biển, từng dải xám, mỏng dần, để lộ ra một thứ màu xanh nhạt như nước vo gạo. Bà đứng nhìn một lúc. Rồi bà vô nhà, mở cái hộp thiếc trên bàn thờ.

Cái hộp bánh quy màu xanh đã tróc sơn ở góc giờ nằm cạnh bát hương, trước tấm ảnh thờ. Trong hộp vẫn là ba thứ. Cái áo khoác xanh than thêu con hồng hạc, gấp vuông vắn. Tấm ảnh chụp trên đê năm thằng Vận tốt nghiệp trường bay, giờ đã lật ngửa lên. Và cây đèn pin vỏ nhựa đỏ bạc sang màu cam. Thêm một thứ nữa, mới: hai sợi lạt tre, quấn tròn, buộc lại với nhau.

Một sợi là của bà. Sợi kia là của chú Hưỡng. Thằng Nhựt mang tới hôm mùng mười.

Hôm ấy trời mưa. Bà đang ngồi chẻ củi dưới hiên thì con Hạp chạy vô, nói ngoài ngõ có người. Bà ra. Thằng Nhựt đứng ngoài cái cổng tre, không vô, áo mưa ướt sũng, tay cầm một cái phong bì giấy. Trong phong bì là sợi lạt, và một tờ giấy chữ của chú Hưỡng, chữ to như chữ học trò lớp ba: "Bà ơi, con trả bà sợi lạt. Thằng Tỏi nó tháo ra, nó cất, con phải xin mới được. Con Gà Mái người ta mua rồi bà. Viện Vũ trụ mua, để trong nhà trưng bày, trả xong nợ ngân hàng còn dư. Họ cho thằng Tỏi vô coi không mất tiền. Ra Giêng con với thằng Nhựt đi xe đò lên nhà thằng Tịnh rồi. Vợ nó nghe hết. Nó không cho thằng Nhựt vô nhà, mà nó bưng ra cho nó ly nước. Con kính bà."

Bà đọc. Bà gấp tờ giấy lại. Bà cầm sợi lạt.

Thằng Nhựt vẫn đứng ngoài cổng, nước mưa chảy từ mái tóc xuống gọng kính.

– Mi về đi – bà nói.

Nó cúi đầu. Nó về.

Bà đã không hỏi nó ăn cơm chưa. Cả đêm hôm đó bà nằm nghĩ về chuyện mình đã không hỏi.

Cây đèn pin. Bà cầm nó lên khỏi hộp, đẩy cái công tắc trượt mòn vẹt lên.

Nó sáng.

Con Hạp đã thay pin cho nó từ mùng hai. Hai cục pin nhỏ, mua ở chợ xã chiều giao thừa theo lời bà dặn qua máy. Từ mùng hai tới giờ bà chưa bật nó lần nào. Bà chỉ bật thử một lần ấy, ở trong nhà, ban ngày, để biết là nó sáng. Rồi tắt. Rồi cất. Bà chưa muốn bật. Bà chờ.

Từ Tết tới giờ, có nhiều chuyện. Bà không đọc báo, con Hạp đọc cho bà nghe.

Mùng ba, cái Cục ở thủ đô đình chỉ khai thác toàn bộ đội tàu của hãng Hồng Hạc, cho tới khi thay xong van đời mới thật. Mùng năm, trên tivi người ta đưa tin ông Khúc Đình Nghị đã khai hết với tổ điều tra, từ chiều hai mươi chín, trước cả lúc cái xe đỏ rơi xuống ruộng lạc. Khai cái đêm hai mốt. Khai cái tờ khai vật thể. Khai cái van. Khai cái biên bản bị viết lại. Người ta nói ông ấy sẽ phải ra toà. Con Hạp đọc tới đó thì dừng, nhìn mạ. Bà không nói gì. Bà không biết mặt ông ấy. Bà chỉ biết một cái giọng xa, nhỏ, đều, nói "tắt đi, không ghi sổ". Bà không muốn biết thêm.

Mùng tám, thằng Nhựt lên Cục, ngồi trước một cái bàn dài, khai lại cái đêm hai mốt, có máy quay. Con Hạp tìm được một đoạn trên mạng, mở cho bà coi. Bà coi được nửa chừng thì bảo tắt. Không phải vì giận. Vì bà thấy nó gầy quá.

Con Thu gọi về mùng sáu. Cục giữ bằng lái cho nó. Hãng muốn nó bay tiếp, khi nào có tàu bay. Nó nói nó chưa biết. Nó nói nó đã gói cái bánh chưng bằng bàn tay với con gái, mùng bốn, cái bánh méo xẹo, con bé không cho ai ăn, để trên nóc tủ lạnh tới giờ. Nó nói tháng Ba, khi Én Bạc sửa xong, nó xin được bay cùng chuyến lên đón sáu người. Trung tâm Mũi Én đồng ý. Chị Sô Phia đã ký giấy. Lần này là giấy đi tìm, không phải giấy kết thúc.

Con Bưởi gọi về hôm rằm. Nó thuê được một góc sạp ở chợ xã Nga Phú, ngay cạnh hàng bán nón. Một cái bàn, hai cái ghế, một cái đèn. Thằng Chít đi học trường làng từ mùng mười, ngày đầu khóc, ngày thứ hai đánh nhau với một đứa, ngày thứ ba có bạn. Con tàu nhảy bằng nhựa nó đã tặng thằng Tỏi, hôm cả nhà chú Hưỡng đi xe đò lên Cồn Rươi chơi mùng sáu. Sợi lạt của nó, nó vẫn buộc trên cái túi vải hình con cá.

Còn tháng Ba. Tháng Ba, sáu người sẽ về.

Bà đã đi ra cái gò cát sau làng, nơi ông nhà bà nằm. Bà đã chọn chỗ cho thằng Vận, bên phải ông, chỗ có một cây phi lao nhỏ. Bà đã nhổ cỏ.

Năm giờ chiều, bà nghe ngoài ngõ có tiếng xe đạp.

Bà không ra. Con Hạp ra. Một lúc, con Hạp vô, đứng ở cửa bếp.

– Mạ. Cậu Nhựt.

Bà đang nhóm bếp. Bà không quay lại.

– Hắn tới làm chi?

– Cậu nói cậu tính rồi. Tối ni trời quang. Mười giờ mười bảy, tàu anh Vận qua làng. Cậu nói cậu tới để nói với mạ cái giờ. Cậu nói xong rồi cậu về.

Bà cời bếp. Lửa bắt vào mấy que củi khô, nổ lép bép.

– Hắn đi xe đạp từ mô tới?

– Cậu ở nhờ nhà người quen gần bến xe ngoài chợ xã. Chừng mười lăm cây số.

– Mười lăm cây số đạp xe để nói một cái giờ – bà nói. – Gọi điện là xong.

Con Hạp không trả lời.

– Hắn về chưa?

– Chưa mạ. Cậu đứng ngoài cổng.

Bà không nói gì. Bà nấu cơm. Bà nấu một nồi cơm, một nồi canh rau, rang một đĩa cá cơm với tóp mỡ. Bà xới một bát cơm không hành, đặt lên bàn thờ, trước tấm ảnh. Bà thắp hương. Rồi bà ăn cơm với con Hạp, chồng con Hạp, hai đứa cháu.

Bà không bảo ai mang cơm ra cổng. Con Hạp nhìn mạ mấy lần. Bà không nhìn lại.

Rửa bát xong, bà ngồi trên cái chõng tre ngoài hiên, nhìn ra cái sân tối. Bà nghĩ tới đêm giao thừa.

Bà nhớ cái khoang thoát dập dềnh trên sóng, nghiêng qua nghiêng lại như cái nôi. Bà nhớ con Thu ngồi ở ghế trái, ghế của thằng Vận, một tay nắm cần lái, một tay nắm tay bà, suốt từ lúc lửa bùng lên ngoài ô kính cho tới lúc cái dù bung. Bà nhớ những ngọn đèn vàng của mấy chiếc ghe câu mực ở Cửa Rạn chạy tới, trước cả tàu cứu hộ. Những người đàn ông đen sạm, giọng như giọng chú Hưỡng, gõ gõ lên vỏ khoang hỏi "trong ni còn ai sống không". Bà nhớ bà vợ một ông chủ ghe múc cho bà một bát cháo cá nóng, bà ăn, nóng tới bỏng lưỡi, mà bà ăn hết. Và bà nhớ, khi bà đang cầm cái bát cháo ấy, con Thu ngồi bên cạnh nghe cái máy bộ đàm của ông chủ ghe, rồi quay sang bà, mặt nó ướt nhoè.

– Bác ơi. Xe chú Hưỡng về tới rồi. Hai người. Còn sống.

Bà đã không hỏi là hai người nào. Bà biết là hai người nào.

Tám giờ, trời tối hẳn. Chín giờ, gió từ biển thổi vào, lạnh, cái lạnh tháng Giêng ẩm ướt luồn vào tận xương. Mười giờ, bà mặc cái áo khoác xanh than thêu con hồng hạc, cầm cây đèn pin, ra sân.

Trời quang như lau. Sao lấm tấm. Không có trăng. Trăng hai mươi ba thì phải quá nửa đêm mới mọc.

Bà đứng giữa sân. Chỗ bà đứng những chiều ngó ra đê chờ thằng Vận chăn trâu về. Chỗ bà đứng mỗi khi nó gọi về dặn "chín giờ mười tối mai mạ ra sân". Chỗ bà đứng đêm rằm tháng Mười, đội nón, dưới mưa, nửa tiếng. Chỗ bà đứng đêm bốn mươi chín ngày.

Ngoài cái cổng tre, cách chừng hai chục bước, có một cái bóng người đứng tựa vào cái xe đạp. Không động đậy. Bà không nhìn về phía ấy.

Con Hạp ra đứng sau lưng bà. Chồng nó, hai đứa cháu, rồi mấy người hàng xóm, rồi bà cụ nhà bên, rồi mấy đứa nhỏ trong xóm, từng người một, lặng lẽ, ra đứng ở mép sân, ở bờ rào, ở đầu ngõ. Không ai nói gì. Cả làng Cát Sen biết tối nay trời quang.

Mười giờ mười lăm.

Mười giờ mười sáu.

Từ phía tây bắc, trên rặng tre đầu làng, một ngôi sao hiện ra.

Nó đi nhanh hơn mọi ngôi sao khác. Mà chậm hơn hồi trước. Nó đi qua cái nền đen lấm tấm, lặng lẽ, đều, như một người đi trên con đê trong đêm, không vội, vì biết đường.

Nó tới trên đầu bà.

Nó nháy.

Một lần. Tắt.

Một lần. Tắt.

Một lần. Tắt.

Bà Chiu nâng cây đèn pin lên. Bà chĩa nó lên trời, thẳng lên, về phía ngôi sao đang đi tiếp. Ngón tay cái của bà đặt lên cái công tắc trượt mòn vẹt, cái công tắc mà một bàn tay trẻ con, rồi một bàn tay người lớn, đã đẩy lên đẩy xuống suốt hai mươi bảy năm.

Bà đẩy lên. Một luồng sáng vàng nhỏ, yếu, vọt lên khỏi cái sân, tan vào bóng đêm trước khi lên được tới ngọn tre. Bà đẩy xuống.

Bà đẩy lên. Đẩy xuống.

Bà đẩy lên. Đẩy xuống.

Ngôi sao đi tiếp về phía đông nam, về phía biển, nhỏ dần, nhỏ dần, rồi khuất sau rặng phi lao chạy dọc con đê ra cửa sông.

Không ai trong sân nói gì. Bà cụ nhà bên chắp tay. Một đứa nhỏ trong xóm hỏi mạ nó "bà làm chi rứa", và bị mạ nó bịt miệng. Con Hạp đứng sau lưng bà, khóc không thành tiếng.

Bà Chiu hạ cây đèn xuống. Bà đứng yên một lúc lâu, nhìn cái chỗ trên trời nơi ngôi sao vừa khuất.

Rồi bà quay lại.

Ngoài cổng tre, cái bóng người vẫn đứng đó, tựa vào cái xe đạp, mặt ngửa lên trời. Nó không đi. Từ năm giờ chiều tới giờ, nó không đi.

Bà nhìn nó. Lần đầu tiên từ tối, bà nhìn nó. Cái áo khoác mỏng. Cái kính gọng nhựa. Hai bàn tay nhét trong túi áo, cái dáng co ro của người đã đứng ngoài gió năm tiếng đồng hồ.

Bà cất cây đèn pin vào túi áo khoác, cái túi có thêu con chim hồng hạc nhỏ.

– Vô đi – bà nói. – Ngoài nớ lạnh.

— Hết —