Ngày hái đầu

Chương 31: Ngày hái đầu

Trái cà phê chín rụng xuống tấm bạt xanh kêu lộp độp, như mưa đá rơi trên mái tôn.

Xuyến tuốt một cành. Cô làm theo cách ông Tám chỉ: tay trái nắm gốc cành cho chắc, tay phải vuốt dọc từ trong ra ngoài, một đường dứt khoát. Trái chín, trái ương, trái xanh lẫn mấy cái lá vàng rơi xuống tấm bạt trải dưới gốc. Trái chín đỏ au như hạt cườm, mọng nước, bóp nhẹ là vỏ nứt ra, lộ hai hạt nhân trắng nhớt bên trong. Mùi cà phê tươi không giống mùi cà phê rang. Ngọt, chua nhẹ, hơi hăng như mùi trái cây để lâu.

Bảy giờ sáng thứ Bảy, ngày hái đầu tiên của vườn bà.

Trời chưa sáng ông Tám đã qua, xách theo một cái phin nhôm to bằng cái lon sữa bò và một bịch cà phê bột ông tự rang bằng chảo gang. Ông pha một ấm, rót ra mấy cái ly nhựa, đưa cho mỗi người một ly, không đường. Cà phê đặc, đắng, có mùi khói. Ông đứng ở đầu hiên nhà bà, nhìn xuống vườn còn mờ sương, uống một hơi, rồi nói với Xuyến mà không nhìn cô:

– Năm đầu mầy hái vườn bà mầy. Hái bằng tay mầy. Rồi mầy biết cái hột cà phê nó nặng cỡ nào.

Mười một sào, bốn ngày. Ông Tám chia việc như một ông tướng. Y Kriêng với H'Lim hái hàng phía đông. Hưng với hai đứa cháu của ông hái mấy hàng sát muồng. Xuyến với Lãm hái hàng giữa vườn, chỗ Xuyến chọn, xa dãy thùng ong nhất. Y Sơn lo vác bao ra đầu vườn. Ông Tám đi tới đi lui, chống gậy, coi người ta hái, chửi ai tuốt sót trái, chửi ai làm gãy cành. H'Rin được giao nhặt trái rơi ra ngoài bạt, bỏ vào cái lon sữa bò.

Xuyến nhìn đứa nhỏ ngồi xổm dưới gốc cà phê, cái lon sữa bò trong tay, và nhớ một con nhỏ tóc cột hai chùm trong tấm ảnh trên vách nhà cậu Ba.

– Một lon bao nhiêu tiền cô Xuyến? – H'Rin hỏi.

– Năm trăm.

– Năm trăm gì mà ít vậy!

– Hồi cô bằng con, bà cô trả cô năm trăm một lon.

– Hồi đó khác. – H'Rin nói, giọng y như người lớn. – Giờ phải năm ngàn.

Xuyến bật cười. Lãm ở bên kia hàng cà phê cũng cười.

Anh không mặc áo bạt. Hôm nay không phải ngày làm ong. Anh mặc áo thun tay dài màu xanh rêu, quần kaki, đội nón vải, tay đeo đôi găng vải hái cà phê. Cái hộp nhựa trắng nằm trong túi quần bên phải anh, cộm lên một khối vuông. Xuyến đã nhìn chỗ đó hai lần từ sáng. Hộp thứ hai nằm trong túi áo khoác của cô, cái áo cô treo trên một cành cà phê ở đầu hàng.

Từ hôm giỗ bà, anh giữ đúng lời. Hai tháng nay anh chưa mở một nắp thùng nào. Y Sơn làm hết, anh đứng cách mười bước chỉ. Anh xuống thành phố với Oanh mấy lần, coi chỗ thuê làm xưởng lọc mật, mua mấy cái bồn inox cũ. Những buổi chiều, anh quay mật trong lán với những cầu Y Sơn đã giũ sạch ong. Anh nói anh vẫn nghe được tiếng ong, chỉ là từ xa hơn.

Bốn chục thùng ong vẫn nằm dọc hàng muồng bên phải lối vào, từ cổng xuống tới con suối cạn. Mùa này ong ra vào lừ đừ, ít mật, ăn bông cỏ với mấy cây bơ ra hoa trái mùa. Y Sơn đã dặn mọi người hái hàng sát muồng thì đừng đứng chắn trước cửa tổ, đừng quơ tay, ong không phá ai.

Hái ở hai bên một hàng cà phê, cách nhau một tán lá, hai người nói chuyện mà không thấy mặt nhau.

– Hái xong em làm gì? – Lãm hỏi.

– Phơi.

– Phơi xong?

– Xát. Ông Tám nói xát ở cái máy nhà ông Hai đầu xóm.

– Xát xong?

– Bán. Chừa lại mấy ký cho má, mấy ký cho má anh.

– Bán xong?

– Em đợi tưới đợt một. – Xuyến tuốt thêm một cành, trái rơi lộp độp. – Anh hỏi gì vậy?

– Anh đếm coi em còn ở bao lâu.

Cô ngừng tay. Qua kẽ lá, cô thấy một mảng áo xanh rêu, một bên vai anh.

– Hợp đồng không hết vào tháng Mười – cô nói. – Anh nói câu đó hồi tháng Tư.

Bên kia tán lá im một lúc. Rồi có tiếng anh cười, khẽ, và tiếng trái cà phê rơi tiếp lên tấm bạt.

Gần mười giờ, nắng lên cao. Tấm bạt dưới gốc nào cũng đỏ một lớp trái. Y Sơn đã vác được mười mấy bao ra đầu vườn, xếp chồng dưới gốc bơ chờ xe ông Tám chở ra sân phơi. H'Rin đổ lon sữa bò thứ tư vào bao, rồi chạy lên đầu vườn uống nước, chỗ cái can nước H'Lim để dưới gốc bơ thứ ba.

Xuyến nghe tiếng xe trước khi thấy xe.

Không phải tiếng xe máy. Tiếng máy dầu, nặng, rì rì, lẫn tiếng sang số. Một chiếc xe tải nhỏ màu xanh dương, thùng sau chở một cái chân máy ba càng với mấy cuộn thước dây, đang chạy chậm trên đường liên thôn, rồi rẽ vào lối dốc dẫn lên vườn bà.

Cô đứng thẳng lên, tay vẫn nắm một cành cà phê.

Chiếc xe dừng ở đầu dốc, ngay cổng. Một người bước xuống từ ghế phụ. Áo sơ mi trắng, đeo kính, tay cầm bìa hồ sơ nhựa. Phong. Anh kỹ thuật của công ty Đồi Mây hồi tháng Sáu.

Lãm cũng đã thấy. Anh bỏ cành cà phê xuống, đi ra lối mòn.

Phong đứng ở cổng, nhìn vào. Anh ta thấy vườn đông người, thấy bao cà phê chất dưới gốc bơ, thấy Xuyến. Anh ta có vẻ bối rối. Anh ta giơ tay chào, nói vọng vào:

– Chị Xuyến! Anh Lực nói hôm nay chị cho đo lại ranh. Anh Lực nói chị đồng ý rồi.

Xuyến đứng sững.

– Tôi không đồng ý gì hết – cô nói, to. – Tôi không biết gì hết.

Phong nhìn cô, rồi nhìn tờ giấy trong bìa hồ sơ, rồi gãi đầu. Anh ta quay lại nói gì đó với người tài xế. Người tài xế, một thanh niên đội nón lưỡi trai, thò đầu ra cửa xe, nói gì đó lại, chỉ tay ra đường liên thôn. Chắc là nói đường hẹp quá, phải lùi vô dốc mới quay đầu được.

Chiếc xe tải bắt đầu lùi.

Lối vào vườn bà là một con dốc đất đỏ, hẹp, một bên là hàng bơ, một bên là hàng muồng. Dọc hàng muồng, từ cổng xuống, là dãy thùng ong. Người tài xế lùi chậm, đuôi xe chúc xuống dốc, bánh sau lăn trên đất đỏ còn ướt sau trận mưa cuối mùa đêm qua.

– Đừng lùi vô! – Lãm hét, chạy tới. – Đừng lùi vô dốc! Có thùng ong!

Người tài xế không nghe. Hoặc nghe mà không hiểu. Tiếng máy dầu át hết.

Bánh sau bên phải trượt trên một vệt đất đỏ ướt. Chiếc xe chao về phía hàng muồng. Người tài xế đạp phanh. Xe trượt thêm nửa thước nữa rồi mới dừng.

Đuôi thùng xe đập vào ba thùng ong đầu dãy.

Tiếng gỗ vỡ. Tiếng tôn nắp thùng văng ra, rơi xuống đất loảng xoảng. Thùng thứ nhất lật nghiêng, mấy cái cầu ong đổ ra ngoài như ruột một con cá bị mổ. Thùng thứ hai lật ngửa. Thùng thứ ba nghiêng, kẹt vào gốc muồng.

Rồi tiếng ong.

Không phải tiếng rì rì đều đều Xuyến đã nghe mười tháng nay. Một tiếng khác hẳn. Cao, gắt, dồn lên như tiếng nồi nước sôi trào, như tiếng một cái máy hỏng đang quay hết tốc lực. Ong từ ba cái thùng vỡ trào ra thành một đám mây vàng nâu, cuộn lên, đặc tới mức Xuyến thấy được nó từ chỗ cô đứng, cách năm chục bước.

Cái đám mây đó lan ra. Lên trên. Ra hai bên. Ong ở mấy thùng bên cạnh, nghe mùi báo động của ong thùng vỡ, cũng ùa ra theo.

Người tài xế kéo cửa kính lên. Phong chạy ra đường liên thôn, hai tay ôm đầu.

Và ở dưới gốc bơ thứ ba, cách ba cái thùng vỡ chừng mười bước, H'Rin đứng đó. Cái can nước trong tay. Con bé đứng im, mắt mở to, nhìn cái đám mây vàng nâu đang cuộn lại phía mình.

– H'RIN! – Tiếng H'Lim, từ hàng phía đông, xa quá.

Xuyến chạy. Cô biết mình chạy không kịp. Cô ở quá xa.

Lãm ở gần hơn.

Anh đã chạy lên dốc từ lúc chiếc xe bắt đầu lùi. Anh ở cách H'Rin chừng năm bước khi ba cái thùng vỡ. Xuyến thấy anh không dừng lại. Anh không nhìn đám mây ong. Anh chạy thẳng vào trong nó.

Anh tới chỗ H'Rin. Anh cúi xuống, ôm con bé lên bằng một tay. Tay kia anh kéo vạt áo thun tay dài của mình lên, lật ngược, trùm qua đầu con bé, ép đầu nó vào ngực anh. Rồi anh quay lưng lại đám ong, khom người xuống, và chạy.

Anh chạy lên dốc, về phía nhà bà, ra khỏi hàng muồng, xuyên qua mấy hàng cà phê. Ong bám theo anh. Xuyến thấy chúng bám trên lưng anh thành từng mảng, trên gáy, trên hai cánh tay để trần vì áo đã kéo lên trùm đầu đứa nhỏ, trên mặt. Anh không phủi. Anh không dừng. Anh chạy như anh vẫn lái xe chở ong qua ổ gà: chậm không được, nhanh không được, chỉ có đều và không ngã.

Xuyến chạy theo. Cô giật cái áo khoác trên cành cà phê ở đầu hàng, chạy. Ong bay qua mặt cô, đâm vào tóc cô. Một con đốt ở gáy. Cô không dừng.

Lãm chạy tới hiên nhà bà. Anh đặt H'Rin xuống bậc hiên. Anh giật cái áo trùm đầu con bé ra, đẩy nó vào trong nhà, đóng sập cửa lại. Con bé ở trong, khóc ré lên. Anh đứng ngoài, quay lưng vào cửa.

Rồi anh quỳ xuống.

Xuyến tới nơi. Cô đập mấy con ong còn bám trên áo anh, trên tóc anh, cô không còn nhớ phải gạt chứ không đập. Ông Tám, Y Sơn, Y Kriêng chạy tới sau cô. Ông Tám quăng cái nón tai bèo của ông lên đầu Lãm, quơ tay đuổi ong.

Lãm quỳ ở bậc hiên, hai tay chống xuống gạch tàu. Cổ anh, gáy anh, hai cánh tay anh, chỗ nào cũng có những cái kim đen nhỏ cắm vào da, mỗi cái kim một chấm trắng đục đang co bóp. Mười. Hai mươi. Cô không đếm được.

Anh ngẩng lên nhìn cô. Mặt anh đã bắt đầu sưng.

– H'Rin – anh nói. Giọng anh khàn đặc.

– Trong nhà. Không sao.

Anh gật. Anh cố đứng dậy. Anh không đứng được. Anh ngã nghiêng xuống nền hiên, chỗ cái chậu lan, chỗ bà vẫn để chìa khóa.

Anh đưa tay phải lên, run, chỉ xuống túi quần mình.

– Hộp... – anh nói. – Túi...

Xuyến quỳ xuống.

— Hết chương 31 —