Bốn mươi triệu

Chương 19: Bốn mươi triệu

Má chở cô về bằng chiếc xe số cũ, cái va li kẹp giữa hai đầu gối Xuyến, bánh xe chĩa ra ngoài như hai cái tai.

Sài Gòn năm giờ rưỡi sáng đã đông. Mấy chị bán xôi dựng gánh ở đầu hẻm, khói từ lò bánh mì bay xám cả một góc ngã tư. Xuyến ngồi sau lưng má, nhìn cái gáy má, nhìn mấy sợi tóc bạc lòi ra khỏi búi. Bốn tháng trước, lúc cô đi, tóc má chưa bạc nhiều như vậy. Hoặc là có, mà cô không nhìn.

Má không chở cô về phòng trọ. Má chạy thẳng về nhà má.

Nhà má là một căn nhà ống hẹp trong con hẻm cách chợ hai trăm mét, má thuê từ năm Xuyến học lớp Mười. Tầng dưới để xe, để mấy kiện vải chưa kịp đem ra sạp. Cầu thang gỗ dốc đứng lên một cái gác lửng chia hai phòng, một phòng của má, một phòng hồi xưa của hai chị em, sau này chỉ còn của Tín. Xuyến đi lên cầu thang, va li để lại dưới nhà. Tới đầu cầu thang cô dừng.

Cửa phòng Tín khép. Ba năm nay cô chưa mở.

– Vô đó nằm đi – má nói vọng lên. – Má dọn rồi. Mền mới giặt.

Xuyến đẩy cửa. Căn phòng sạch như chưa ai ở. Cái bàn học kê sát cửa sổ, trên bàn có mấy cuốn giáo trình bìa xanh, một cái đèn bàn kẹp, một cái ly nhựa cắm bút. Trên móc sau cửa là cái nón bảo hiểm màu đen, quai đã sờn. Trên vách là tờ lịch năm hai ngàn hai mươi ba, dừng ở tháng Ba. Không ai lật.

Cô nằm xuống cái giường đơn. Gối có mùi nước xả vải. Cô nghĩ mình sẽ không ngủ được. Cô ngủ một mạch tới hai giờ chiều.

Lúc cô xuống nhà, má đang ngồi xổm trên nền gạch, lựa rau muống, cái rổ nhựa đặt giữa hai chân. Ti vi mở mà không có tiếng. Trên bàn là một tô canh chua cá lóc đậy lồng bàn, một dĩa trứng chiên, một chén nước mắm ớt. Hai cái chén. Hai đôi đũa.

– Ăn đi. Nguội rồi thì hâm.

– Má ăn chưa?

– Ăn rồi.

Má chưa ăn. Xuyến biết vì má không bao giờ dọn hai cái chén khi đã ăn rồi. Cô không nói gì, đi hâm canh. Hai má con ngồi đối diện nhau ở cái bàn gỗ nhỏ, ăn. Má gắp cá cho cô. Cô gắp trứng cho má. Không ai nhắc tới Lãm, tới cái phòng trên gác.

Má xuống bếp rửa chén. Xuyến lấy điện thoại ra.

Ô tin nhắn với má vẫn còn dòng chữ cô gõ từ tối hai mươi tháng Chạp, gần ba tháng trước. Cô đã nhắn cho chị Loan, cho Lãm, cho H'Lim cả trăm tin. Dòng chữ đó vẫn nằm im trong ô nhập, chưa gửi, chưa xóa, chờ.

"Hồi đó Tín cũng gì má?"

Dưới bếp, nước chảy ào ào. Má đang chà cái nồi bằng miếng xơ mướp.

Xuyến bấm gửi.

Cái điện thoại của má để trên nóc tủ lạnh kêu "tinh" một tiếng. Tiếng nước dưới bếp vẫn chảy. Một lúc sau, nước ngừng. Má lau tay vào cái khăn vắt trên vai, đi lên, cầm điện thoại, đọc. Má đứng đọc rất lâu, lâu hơn thời gian cần để đọc sáu chữ.

Rồi má ngẩng lên, nhìn cô đang ngồi cách có ba bước chân.

– Mầy nhắn cho má làm gì, má đứng đây.

– Con gõ từ hồi tháng Hai. Không dám gửi.

Má đặt điện thoại xuống. Má kéo cái ghế đẩu nhựa ra, ngồi xuống, không ngồi vào ghế đối diện cô mà ngồi lệch ra một chút, như ngồi bán hàng, nửa người quay ra cửa.

– Thằng Lãm nó nói với con hết rồi phải không.

– Dạ. Ảnh nói Tín lên ở với bà hè năm đó, theo ảnh học nuôi ong. Ảnh nói Tín tự đóng một cái thùng. Ảnh nói Tín tính bỏ học lên đó làm. – Xuyến ngừng. – Ảnh nói Tín xin má tiền, má không cho.

Má gật đầu. Chậm.

– Bốn chục triệu.

Ngoài hẻm có tiếng rao bánh bò.

– Mùng năm tháng Ba – má nói. – Chủ nhật. Má nhớ vì bữa đó chợ đông, má về trễ. Nó ngồi đợi má ở cái bàn này, chỗ con đang ngồi. Nó pha sẵn ly cà phê sữa cho má. Nó đâu có biết pha, nó pha ngọt lè. Má biết liền là nó có chuyện.

Má nhìn xuống hai bàn tay mình, mấy ngón tay sần sùi vì cắt vải, vì đếm tiền, vì ba chục năm kéo cửa sạp.

– Nó nói nó muốn nghỉ học. Nó nói học nông lâm hai năm mà nó thấy không bằng hai tháng ở trên bà ngoại. Nó nói nó muốn mua mười thùng ong, lên ở với bà, làm với anh Lãm. Nó nói bốn chục triệu, nó tính hết rồi, một năm là nó trả má. Nó nói nhanh lắm, như học thuộc bài.

– Má nói sao?

Má không trả lời ngay. Má cầm cái khăn trên vai xuống, gấp lại làm tư, rồi làm tám, cho tới khi nó thành một cục vuông nhỏ trong lòng bàn tay.

– Má nói, học chưa xong đòi đi nuôi ong, mầy muốn làm khổ má hả. Ba mầy chết, má bán từng thước vải nuôi hai đứa ăn học, giờ mầy đòi lên rừng. Má nói... – Giọng má khựng lại, rồi tiếp, không to hơn, mà cứng hơn, như người tự ép mình nói cho hết. – Má nói, mầy mà bỏ học là đừng có về cái nhà này.

Xuyến ngồi yên.

– Nó không cãi. Nó nói "dạ". Cái kiểu "dạ" kéo dài của nó đó. Rồi nó lên gác. Cả tuần đó nó đi học về là lên gác, không xuống ăn cơm với má. Má cũng không kêu. Má nghĩ để nó giận vài bữa rồi nó hết. – Má nhìn ra cửa. – Tối thứ Bảy nó ra khỏi nhà lúc mười giờ. Nó nói nó đi gặp bạn. Má đang coi ti vi, má không ngẩng lên. Má không nói câu nào.

Cái khăn vuông trong tay má bị bóp nát.

– Một giờ sáng con gọi má.

Xuyến nhớ cuộc gọi đó. Cô đứng ở hành lang khoa cấp cứu, Quân đứng cạnh, cô bấm số má và không biết mình sẽ nói câu gì. Cô nhớ cô đã nói "má vô bệnh viện đi má", và má hỏi "con bị gì", và cô nói "không phải con".

– Ba năm nay – má nói – má nghĩ hoài một chuyện. Nó ra khỏi nhà tối đó là vì má. Má đuổi nó. Má nói đừng về cái nhà này, nên nó đi. Nên nó ở ngoài đường lúc mười một giờ đêm. Má nói câu đó với nó, rồi một tuần sau nó không về thiệt.

Má không khóc. Má nói câu đó bằng cái giọng má vẫn dùng để báo giá vải, gọn, khô, không lên không xuống. Chỉ có hai bàn tay má là run.

Xuyến nhìn má. Cô nhìn rất lâu. Cô thấy một người đàn bà năm mươi bốn tuổi, ngồi lệch trên cái ghế đẩu nhựa, ôm một cái tội suốt ba năm. Một mình, trong căn nhà này, ngay dưới cái gác có tờ lịch dừng ở tháng Ba. Cô thấy chính mình.

– Má – cô nói. – Tín không đi gặp bạn.

Má ngẩng lên.

– Nó đi gặp con.

Và Xuyến kể. Cô kể từng chữ Lãm đã kể với cô ở vườn bà, trước cái thùng sơn xanh dương. Chín giờ tối nó gọi anh Lãm. Nó nói tối nay em đi nói với chị em. Chị em mà chịu thì má em cũng chịu. Má em nghe chị em hơn nghe em. Rồi cô kể phần của cô. Mười giờ bốn mươi. Cổng viện. Mười phút. Chị đang bận, mai đi.

– Nó nói "dạ, vậy mai".

Cô kể xong. Trong nhà im. Cái ti vi không tiếng vẫn chạy, một người đàn ông trong đó đang chỉ tay vào một tấm bản đồ thời tiết.

Má nhìn cô như nhìn một người lạ.

– Nó đi... nó đi kiếm con?

– Dạ. Để con nói giúp nó với má.

Má đưa tay lên bụm miệng. Rồi má bỏ tay xuống. Rồi má lại đưa tay lên. Như không biết để bàn tay ở đâu cho đúng.

– Vậy là... – má nói, rồi không nói tiếp được.

– Vậy là má nói không cho. Con nói mai. – Xuyến nói, và giọng cô bình thường tới mức chính cô cũng ngạc nhiên. – Má một nửa. Con một nửa. Ba năm nay má ôm phần của má. Con ôm phần của con. Không ai biết người kia cũng đang ôm.

Má nhìn cô. Rồi má làm một việc mà Xuyến không nhớ má đã làm lần nào từ năm cô mười tuổi. Má đưa tay qua bàn, nắm cổ tay cô, chỗ có sợi dây thổ cẩm đỏ đen.

Bàn tay má nóng và sần.

Hai má con ngồi như vậy cho tới khi trời ngoài hẻm tối hẳn.

Sáng thứ Hai má ra sạp. Xuyến đi theo.

Cô không định đi. Cô định về phòng trọ, dọn đồ, nghĩ coi phải làm gì với những ngày sắp tới. Nhưng lúc má dắt xe ra khỏi nhà, cô đã thay đồ xong, đứng ở cửa. Má nhìn cô, không hỏi, chỉ hất đầu về phía yên sau.

Sạp vải của má nằm ở dãy trong cùng của chợ, sát vách, ba mét vuông, chất vải từ sàn lên tới gần mái. Vải thun, vải kate, vải lanh, mấy cây gấm đỏ để may áo dài Tết còn tồn từ tháng Giêng. Xuyến biết từng xấp. Hồi nhỏ, những đêm ba mươi Tết, Tín ngủ gục phía trong đống vải này, cô nằm phía ngoài cho nó khỏi té.

Cả buổi cô ngồi trên cái ghế nhựa thấp sau lưng má, coi má đo vải bằng cây thước gỗ mòn bóng hai đầu, cắt bằng cây kéo to như cái mỏ chim. Má trả giá với khách bằng cái giọng cộc lốc quen thuộc, mà ai mặc cả tới đâu má cũng bớt thêm năm nghìn. Má quen tên gần hết người trong chợ. Bà bán cá bên kia lối đi hỏi "con Xuyến về hả chị Hạnh", má nói "ừ, nó về", rồi không nói gì thêm, mà Xuyến thấy má ngồi thẳng lưng hơn một chút.

Chợ tan lúc gần trưa. Người ta dội nước lối đi. Má không kéo bạt ngay. Má ngồi xuống cái ghế nhựa cạnh cô, giữa hai chồng vải, nhìn ra lối đi đang ướt nước.

– Hôm qua – má nói – con nói nó tính lên ở với bà. Làm ong với thằng Lãm.

– Dạ.

– Thằng Lãm đó... – Má dừng. – Má chưa gặp nó bao giờ. Má chỉ có cái số. Thằng Tín cho má hồi nó đi lên bà. Nó nói ở trên có anh Lãm, có chuyện gì thì gọi anh Lãm, ảnh tốt lắm. Má lưu vô máy rồi để đó, không gọi lần nào. Cho tới tối thứ Bảy nó gọi má.

– Ảnh nói gì với má?

– Nó nói con về một mình. Nó nói nó không chở con ra bến được, vì con không muốn. Nó nói xe tới bến năm giờ sáng. Nó nói... – Má nhìn xuống. – Nó nói nó xin lỗi má. Má hỏi xin lỗi chuyện gì, nó không nói. Nó nói "cô ra đón Xuyến giùm con". Rồi nó cúp máy.

Xuyến cúi xuống nhìn hai bàn tay mình.

– Con giận ảnh – cô nói. – Ảnh biết chuyện Tín từ ngày đầu. Ảnh không nói với con.

– Ai biểu nó đừng nói?

– Bà.

Má không trả lời. Má nhìn ra lối đi, chỗ có một vũng nước đọng phản chiếu cái bóng đèn tuýp trên trần chợ.

– Bà ngoại mầy – má nói, một lúc sau – cả đời cứ vậy đó. Chuyện gì đau thì bà giấu. Bà nói giấu cho người ta đỡ đau. Hồi ba mầy mất, bà xuống dưới này ở với má ba tháng. Ba tháng bà không nhắc tới ba mầy một câu. Má tưởng bà không thương ba mầy. Sau này má mới biết bà khóc mỗi đêm trong nhà tắm, mở nước cho người ta không nghe.

Xuyến chưa bao giờ nghe chuyện đó.

– Bà sợ con ôm thêm cái tội – cô nói.

– Ừ. Thì giờ con ôm rồi đó. – Má quay sang nhìn cô. – Mà con có thấy nó nặng hơn không? Hay nhẹ hơn?

Xuyến nghĩ. Cô nghĩ rất lâu. Ở đầu dãy, có ai đó đang kéo cửa sắt một sạp hàng, tiếng sắt rít dài.

– Nhẹ hơn – cô nói. – Vì giờ con biết nó muốn nói gì.

Má gật đầu. Má đứng dậy, bắt đầu kéo bạt che vải. Xuyến đứng dậy phụ. Hai má con kéo hai đầu tấm bạt, phủ lên mấy chồng vải, chèn đá vào bốn góc. Làm xong, má đứng phủi tay, nhìn quanh cái sạp ba mét vuông.

– Thằng Tín nó gửi cho má mấy cái hình hồi ở trên bà – má nói, không nhìn cô. – Hình nó đội cái nón có lưới. Hình nó cầm cái khung đầy ong. Có một cái đoạn phim nữa, nó quay nó đứng cạnh cái thùng gì đó, nó nói gì đó. Má chưa coi. Hồi đó má bận. Rồi bữa nó xin tiền, má giận, má xóa hết tin nhắn của nó. Xóa luôn mấy cái hình.

Má đứng im giữa lối đi ướt nước.

– Sau đó má đem máy ra tiệm, hỏi lấy lại được không. Người ta nói không được. Mất là mất.

Xuyến không biết nói gì.

Má quay lại, nhìn cô. Mắt má lúc đó không giống mắt người bán vải ba chục năm. Giống mắt một người đang đứng trước cửa phòng cấp cứu, nhìn vào trong, chờ một con số.

– Thằng Lãm đó... – má hỏi. – Nó có quay video thằng Tín hông?

— Hết chương 19 —