Cọc tre trên đất đỏ

Chương 21: Cọc tre trên đất đỏ

Cây cọc đầu tiên nằm ngay cổng vườn, cắm nghiêng trong bụi cỏ, đầu sơn đỏ chói như một ngón tay bị thương.

Không phải cắm. Bị nhổ lên rồi vứt đó. Xuyến bước xuống xe ôm, nhìn thấy nó trước khi nhìn thấy bất cứ thứ gì khác. Rồi cô thấy cây thứ hai, thứ ba, thứ tư, nằm rải rác dọc hàng muồng, cây nào cũng còn dính đất đỏ ở đầu nhọn. Có ai đó đã đi dọc ranh vườn nhổ từng cây lên, quăng sang một bên, không thèm gom.

Bảy giờ sáng thứ Bảy. Trời Ea Tơ tháng Sáu không còn là trời cô biết. Mây xám thấp, không khí ẩm và mát, vườn cà phê xanh đậm tới mức gần như đen. Cỏ mọc dày dưới gốc, cao tới mắt cá. Trái cà phê trên cành đã to bằng đầu ngón tay út, xanh bóng, chen nhau từng chùm. Không khí có mùi đất ướt, mùi lá mục, và mùi hoa gì đó cô không biết tên.

Má xuống chiếc xe ôm thứ hai, tay xách cái giỏ nhựa, đứng nhìn quanh. Má không nói gì. Má đứng lâu ở cổng, nhìn lên dốc, nhìn căn nhà mái tôn.

– Hơn ba chục năm – má nói, như nói với cái cổng. – Má đi khỏi đây hơn ba chục năm. Lần về gần nhất là về đưa má.

Xuyến nhớ ra má lớn lên ở đây. Má mười hai tuổi theo bà lên kinh tế mới, ở tới năm hai mươi thì xuống Sài Gòn làm công cho một sạp vải, rồi lấy ba. Má ít khi kể. Những mùa hè Xuyến lên đây, má chỉ đưa ra bến xe rồi về, chưa bao giờ đi cùng.

Từ dưới hàng muồng có tiếng chó sủa. Con Mực chạy lên trước, đuôi ngoáy tít. Sau nó là ông Tám, chống gậy, nón tai bèo, điếu thuốc rê trên môi. Ông dừng lại giữa lối đi, nheo mắt nhìn hai người phụ nữ ở cổng.

Ông nhìn Xuyến. Rồi ông nhìn má. Rồi ông bỏ điếu thuốc xuống.

– Hạnh.

– Dạ. Chú Tám.

– Bữa đám má mầy, tao với mầy không nói được câu nào. – Ông bước tới, nhanh hơn Xuyến từng thấy ông bước. – Mầy đứng một góc, tao đứng một góc.

– Hồi đó con không nói được với ai hết, chú.

– Ừ. Tao cũng vậy. – Ông nhìn má từ đầu tới chân, rồi lắc đầu. – Hồi nhỏ mầy ăn trộm ổi nhà tao, tao rượt chạy ba vòng vườn. Giờ mầy về, đầu bạc rồi.

– Chú cũng bạc chứ bộ.

Má cười. Xuyến nhìn má cười, và nhận ra cô không nhớ lần cuối thấy má cười như vậy là khi nào. Một cái cười ngắn, bất ngờ, như người vừa đụng tay vào một món đồ cũ tưởng mất.

Ông Tám quay sang Xuyến.

– Còn mầy. Tao tưởng mầy không về.

– Ông gọi mà.

– Tao gọi thì mầy về. Thằng Lãm nhắn cả tháng mầy không về. – Ông khịt mũi. – Nó ở dưới kia. Nó thức từ bốn giờ.

Xuyến nhìn xuống hàng muồng. Lãm đứng ở chỗ hàng muồng giáp con suối cạn, chỗ cây cọc cuối cùng nằm. Anh không mặc áo bạt. Anh mặc áo thun xám, quần kaki, tay cầm một bó cọc tre đã gom lại. Anh đã thấy cô từ lúc nào. Anh không đi lên. Anh đứng đó.

Cô cũng đứng đó.

Họ nhìn nhau qua mười mấy hàng cà phê, qua mấy chục thùng ong đặt dọc hàng muồng, qua một tháng mười một ngày.

Rồi có tiếng xe ngoài đường liên thôn.

Không phải xe bảy chỗ màu trắng của cậu Ba. Một chiếc bán tải màu đen, bóng loáng, thùng sau chở một cái chân máy ba càng và mấy cuộn thước dây. Ba người đàn ông bước xuống. Hai người mặc áo phản quang màu cam, một người mặc sơ mi trắng, tay cầm một bìa hồ sơ nhựa. Người áo trắng còn trẻ, chừng ba mươi, đeo kính, đi đầu.

Lãm đi lên dốc. Anh đi ngang qua Xuyến, không dừng, chỉ nói nhỏ một câu khi đi qua:

– Anh gọi công an xã rồi. Mười lăm phút.

Rồi anh đứng chặn ở cổng.

Ông Tám chống gậy đi tới, đứng cạnh anh. Con Mực đứng cạnh ông, lông gáy dựng lên, gầm gừ trong cổ.

– Chào anh chị – người áo trắng nói, lịch sự. – Em là Phong, bên kỹ thuật công ty Đồi Mây. Bữa thứ Năm em có lên rồi. Hôm nay em mang giấy tờ theo đây. – Anh ta mở bìa hồ sơ, rút ra một tờ giấy. – Đây là giấy anh Trần Văn Lực ký, đồng ý cho bên em vào đo đạc, cắm mốc ranh giới thửa đất.

Xuyến bước lên. Cô đứng cạnh Lãm.

– Em cho chị coi được không?

Phong đưa tờ giấy. Xuyến đọc. Giấy in sẵn, có tên cậu Ba, có chữ ký của cậu, chữ ký to và rõ cô đã thấy trên mấy tờ giấy tờ đám tang bà. Nội dung đúng như Phong nói: đồng ý cho công ty vào đo đạc, cắm mốc. Ngày ký: đầu tháng Sáu.

– Cậu chị ký cái này – cô nói, giọng bình thường. – Mà vườn này không phải của cậu chị.

– Dạ, em được báo là anh Lực đại diện gia đình...

– Chị là Hồ Kim Xuyến. Chị là cháu ngoại bà Nguyễn Thị Lụa, chủ vườn này. Bà mất tháng Chín năm ngoái. Bà có làm di chúc ở văn phòng công chứng dưới thành phố, để lại vườn với nhà cho chị. – Cô lấy điện thoại ra, mở tấm ảnh chụp bản sao di chúc, đưa cho Phong coi. – Bên văn phòng công chứng xác nhận có hồ sơ này, em gọi hỏi được. Đất đang chờ khai nhận thừa kế. Chưa ai sang tên cho ai. Chưa ai bán cho ai.

Cô nói chậm, từng câu, không to tiếng. Cô nói như cô vẫn nói với người nhà bệnh nhân khi phải giải thích một chuyện họ không muốn nghe: rõ ràng, không vòng vo, không đổ lỗi.

Phong nhìn tấm ảnh, rồi nhìn tờ giấy trong tay mình. Anh ta không cãi. Anh ta có vẻ của một người làm công ăn lương vừa phát hiện ra mình được giao một việc không giống như người ta nói.

Đúng lúc đó, một chiếc xe máy chạy vào. Một anh công an xã trẻ, áo xanh, nón bảo hiểm có huy hiệu, người Ê Đê, da sạm, cao gầy. Anh tháo nón, chào mọi người, tự giới thiệu là Y Bhim. Anh nghe Lãm nói, nghe Phong nói, nghe Xuyến nói. Anh xem tờ giấy cậu Ba ký, xem tấm ảnh di chúc. Anh hỏi số điện thoại văn phòng công chứng, gọi, nói chuyện chừng hai phút.

Rồi anh quay lại.

– Bên văn phòng xác nhận có di chúc – anh nói với Phong, giọng không gay gắt, như người quen giải quyết chuyện ranh đất. – Người đứng tên thừa kế là chị Xuyến. Anh Lực không phải chủ, anh Lực ký giấy cho đo thì giấy đó không có giá trị với thửa này. Chị Xuyến không đồng ý thì bên anh không được vào đo, không được cắm mốc. Có thỏa thuận gì với anh Lực thì bên anh làm việc với anh Lực. Có tranh chấp thì lên ủy ban xã, có cán bộ địa chính, làm đúng thủ tục.

Anh lấy trong cặp ra một tờ giấy, ghi mấy dòng, bảo Phong ký, bảo Xuyến ký. Biên bản làm việc.

Phong ký. Anh ta gấp tờ giấy của cậu Ba bỏ lại vào bìa hồ sơ, nhìn mấy cây cọc sơn đỏ nằm rải rác trong cỏ.

– Mấy cây cọc đó...

– Anh gom về giùm – Lãm nói. – Tui gom sẵn một bó rồi đó.

Phong gật đầu. Hai người áo cam đi gom cọc. Trước khi lên xe, Phong lấy điện thoại gọi cho ai đó, đứng quay lưng nói nhỏ. Rồi anh ta đi lại, đưa điện thoại cho Xuyến.

– Anh Thắng muốn nói chuyện với chị.

Xuyến cầm máy.

– Xuyến hả em. – Giọng ông Thắng vẫn ấm, vẫn đều, nhưng có cái gì đó mệt hơn hồi tháng Hai. – Anh xin lỗi em vụ hôm nay. Bên anh làm theo thỏa thuận với anh Lực. Anh Lực nói với anh là gia đình đã thống nhất rồi.

– Thỏa thuận gì anh?

Đầu dây im một nhịp.

– Cái đó... em hỏi anh Lực đi em. Anh không tiện nói. – Ông ngừng. – Anh rút người về. Em yên tâm.

Ông cúp máy. Xuyến trả điện thoại cho Phong. Chiếc bán tải đen lùi ra đường liên thôn, chạy đi.

Cô đứng ở cổng, nhìn theo. Cô lấy điện thoại mình ra, gọi cậu Ba. Chuông đổ tới hết. Cô gọi lại. Chuông đổ tới hết.

– Thằng Ba không bắt đâu – ông Tám nói. – Nó biết mầy về rồi.

Y Bhim chào mọi người, đội nón, nổ máy. Trước khi đi, anh nói với Xuyến, giọng thân hơn lúc nãy:

– Chị lo làm giấy khai nhận cho sớm. Có giấy rồi thì không ai làm khó được.

Ông Tám đi về vườn ông, vừa đi vừa chửi thằng Ba bằng mấy chữ Bình Định mà Xuyến chỉ hiểu được một nửa. Con Mực chạy theo ông.

Còn lại ba người ở cổng.

Má đã đứng ở bậc hiên từ lúc nào. Má đứng đó suốt, xách cái giỏ nhựa, nhìn. Giờ má đi xuống. Má không nhìn Xuyến. Má nhìn Lãm.

Lãm cởi cái nón vải đang đội, cầm trong tay.

– Con chào cô.

Má không trả lời ngay. Má đứng trước mặt anh, cách một bước, ngước lên nhìn. Má nhìn rất lâu. Nhìn cái cằm vuông, cái vệt sạm trên sống mũi, hai bàn tay to có những vết sẹo nhỏ li ti trên mu. Nhìn như người ta nhìn một tấm ảnh đã nghe tả nhiều lần mà bây giờ mới thấy.

– Con là Lãm – má nói. Không phải câu hỏi.

– Dạ.

– Thằng Tín nói con cao. – Má nói. – Nó nói anh Lãm cao lắm má, đứng giữa vườn như cây muồng. Má tưởng nó nói quá.

Lãm cúi đầu. Hai bàn tay anh bóp cái nón vải.

– Cô ơi, con...

– Cảm ơn con gọi cô hôm đó. – Má cắt ngang. Giọng má cộc lốc như mọi khi, mà không phải như mọi khi. – Cô đứng ở bến xe từ ba giờ sáng.

Lãm ngẩng lên. Anh nhìn má. Rồi anh nhìn Xuyến. Xuyến không biết chuyện ba giờ sáng. Cô nhìn má. Má không nhìn cô.

Má quay đi, xách giỏ lên dốc, đi vào nhà. Xuyến nghe tiếng má mở cửa, tiếng má đứng lại ở ngưỡng cửa, rồi im lâu. Rồi tiếng má gọi khẽ một tiếng, không phải gọi ai, chỉ là một tiếng "má" bật ra như tiếng thở.

Xuyến đứng lại với Lãm.

Một tháng mười một ngày. Cô đã nghĩ tới lúc này trên xe đêm, nghĩ phải nói gì, phải gọi anh bằng gì. Giờ cô đứng đây, không nhớ mình đã nghĩ gì.

– Ông Tám nói anh thức từ bốn giờ – cô nói.

– Ừ.

– Cảm ơn anh. Mấy cây cọc.

– Ừ.

Cô định nói thêm. Cô không biết nói thêm gì. Lãm cũng không nói gì. Anh đứng đó, cái nón vải trong tay, như hôm đầu tiên ở cổng vườn, khi cô bị ong đốt và anh nhìn cô lâu hơn cần thiết.

– Má cô... – anh nói, rồi sửa: – Má em mệt không? Đi đêm.

– Má không nói.

– Ừ. – Anh gật đầu. – Chiều anh lên.

Anh đi xuống dốc. Xuyến nhìn theo.

Cả buổi chiều hai má con dọn nhà. Má lau bàn thờ, lau tấm ảnh bà, lau đi lau lại, không nói. Má mở tủ gỗ, cánh trái, sờ mấy cái áo bà ba của bà, đưa lên mũi ngửi. Má không mở cánh phải. Xuyến cũng không mở.

Gần tối, có tiếng chân lên dốc. Lãm. Anh đã tắm, tóc còn ướt, mặc áo sơ mi tay dài cài kín nút, như người đi đám. Tay anh cầm một cái điện thoại.

Không phải cái điện thoại vỏ nứt dán băng keo anh vẫn dùng. Một cái điện thoại khác, cũ hơn, màn hình nhỏ hơn, mép vỏ đã bạc màu. Cái điện thoại đã được sạc đầy, đèn báo xanh.

Anh đứng ở chân hiên. Má ngồi trên bậc hiên, chỗ bà vẫn ngồi lặt rau. Má nhìn cái điện thoại trên tay anh.

Lãm bước lên một bậc, cúi xuống, đưa cái điện thoại bằng cả hai tay.

– Cô. – Anh nói. – Trong này có thằng Tín.

— Hết chương 21 —