Ngọn đèn tắt sau chín ngày

Chương 9: Ngọn đèn tắt sau chín ngày

– Thổi đi. – Tiêu Khải nói.

Nhen đứng trên bậc thang thứ bảy, mặt ngang với ngọn đèn tổ sư. Cái đế đồng xanh rỉ, cái chén đèn bằng đất nung trắng, ngọn lửa vàng nhỏ cỡ hạt thóc. Tiêu Khải đứng bậc dưới, một tay vịn thang, một tay cầm cái bình dầu.

– Thổi cái gì?

– Thổi đèn. Như thổi đèn dầu nhà cô đó.

– Đèn hồn thổi không tắt. – Nhen nói. Ai cũng biết vậy. Đèn hồn cháy bằng hồn người, không phải bằng dầu, gió không làm gì được nó. Hồi nhỏ ở Bến Cát Trắng, cô nghe người lớn kể ở trên các tông môn có những gian nhà đầy đèn, bão thổi tốc mái cũng không tắt một ngọn.

– Thì cô thổi thử.

Cô nhìn cậu ta. Cậu ta nhìn lại, không cười.

Cô cúi xuống, thổi một hơi nhẹ.

Ngọn đèn chao đi, ngả hẳn sang một bên, rồi tắt phụt. Một sợi khói xám mảnh bay lên, quăn lại, tan vào bóng tối dưới nóc điện.

Nhen đứng chết lặng trên thang.

– Giờ cô xuống dưới, thổi đèn của tôi. – Tiêu Khải nói. Giọng cậu ta bình thản đến lạ. – Dãy thứ ba, bên trái, ngọn thứ mười hai. Thổi cho mạnh vào.

Cô leo xuống. Ngọn đèn của Tiêu Khải lửa mờ, nhỏ, cháy lay lắt như người bệnh. Cô cúi xuống, thổi một hơi, rồi thổi thêm hơi nữa, mạnh hơn. Ngọn lửa run lên, nhưng đứng nguyên chỗ cũ, không ngả, không chao, như được đóng đinh vào tim đèn.

Cô kéo mảnh lưu ly ra, áp lên mắt, nhìn ngọn đèn của Tiêu Khải. Qua lớp kính màu khói, cô thấy giữa ngọn lửa vàng có một cái lõi nhỏ xíu màu lam, nhỏ như hạt mè, sáng và đặc, khác hẳn phần lửa vàng bên ngoài. Cô nhìn sang ngọn đèn bên cạnh, rồi ngọn đèn bên cạnh nữa. Ngọn nào cũng có một hạt lam ở giữa. Có ngọn hạt lam to, có ngọn hạt lam nhỏ.

Cô trèo lên lại. Tiêu Khải đã lấy que mồi châm lại ngọn đèn tổ sư vừa tắt. Cô nhìn nó qua kính. Lửa vàng. Chỉ có lửa vàng. Không có hạt lam.

Cô nhìn sang ngọn đèn tổ sư bên cạnh. Rồi ngọn nữa. Mười một ngọn đèn ở dãy trên cùng, ngọn nào cũng chỉ là lửa vàng, trơn, rỗng, như lửa đèn dầu ở bất cứ nhà nào dưới trấn Khói.

– Cô thấy gì? – Tiêu Khải hỏi từ dưới.

– Đèn người sống có hạt xanh ở giữa. – Nhen nói. Giọng cô nghe lạ tai chính mình. – Đèn tổ sư không có.

– Tôi không có cái kính đó, tôi không thấy hạt xanh. – Tiêu Khải nói. – Tôi chỉ biết thổi. Năm đầu bị phạt coi đèn, tôi buồn quá, đêm nào cũng đi thổi thử. Đèn của ai cũng thổi không tắt. Chỉ có đèn trên cùng là tắt. Tôi tưởng đèn tổ sư già quá nên yếu. Tôi đem hỏi ông Từ Đèn. Ông già tát tôi một cái, bắt tôi thề không được nói với ai.

Cậu ta ngồi xuống bậc thang, hai đầu gối co lên, cái bình dầu kẹp giữa hai chân.

– Tháng Chín năm ngoái ông già uống rượu ngâm rắn, say. Ông kể. – Cậu ta nói. – Ông nói nghề coi đèn ở Vân Lô truyền từ thầy sang trò, có một luật không ghi ra giấy. Người nào Đăng Vân thì đèn của người đó cháy được chín ngày, tới ngày thứ chín thì tắt. Không ai biết tại sao. Lần nào cũng đúng ngày thứ chín. Người coi đèn phải canh, tắt là phải thắp lại ngay bằng lửa thường, lấy thẻ gỗ đặt lại như cũ, và không được nói với bất kỳ ai, kể cả tông chủ. Luật đó từ trên đỉnh Vọng Thiên truyền xuống. Đời thầy của ông Từ Đèn, người của Thiên Thăng Các đã lên tận đây dặn.

Nhen ngồi xuống bậc trên cậu ta. Cái thang tre kêu kẽo kẹt.

– Đèn tắt là người chết. – Cô nói.

– Đèn tắt là người chết. – Tiêu Khải nhắc lại. – Mười một vị tổ sư Đăng Vân của Vân Lô. Đèn ai cũng đã tắt. Người ta nói lên Thượng Giới là sống mãi. Người ta dạy đệ tử nhìn lên dãy đèn này mà gắng tu, sau này mình cũng có một ngọn cháy mãi trên đó. – Cậu ta cười, cái cười lệch. – Cháy mãi bằng dầu tôi đổ vô mỗi ba ngày.

– Chín ngày. – Nhen nói.

– Chín ngày.

Hai người ngồi im trên thang. Ngoài cửa, gió núi vẫn thổi, mấy trăm ngọn đèn ở dãy dưới vẫn đứng thẳng không động. Chỉ có mười một ngọn ở trên cùng là chao đi mỗi lần gió lùa.

– Tháng Chạp. – Tiêu Khải nói tiếp, chậm. – Ông nội tôi nhận thư riêng của Thiên Thăng Các. Đông chí năm sau Đại Đăng Vân, chín người trẻ thiên linh căn. Thư gửi trước cho các tông chủ, dặn chưa được nói ra. Ông nội tôi mừng tới mức kể cho trưởng lão Liêm nghe ngay trong phòng, tôi đứng ngoài cửa nghe được. Ông nói, "Vân Lô có hai đứa, Khải với Ngọc Đài, chắc chắn có tên." – Cậu ta nhìn xuống bàn tay trái, vết sẹo xoáy. – Tôi về phòng, ngồi cả đêm nhìn cái đèn của tôi.

– Sư huynh không nói với tông chủ?

– Có. Tôi nói đèn tổ sư thổi được. Ông nội tôi bảo tôi điên, bảo gió núi mạnh quá thì đèn nào chả tắt, bảo Thượng Giới tiếp dẫn là phúc của cả tông, mày sợ cái gì. Rồi ông phạt tôi quỳ hai canh giờ vì nói hỗn về tổ sư. – Cậu ta nhún vai. – Ông nội tôi thương tôi. Ông chỉ không tin tôi.

– Rồi sư huynh tự hại mình.

– Tôi đi mua rễ Tỏa Mạch. Tôi đọc sách, thứ đó làm kinh mạch co lại, đá Kính Căn đo ra màu đục, thiên linh căn cũng thành tạp. Tháng Giêng tôi xin ông nội cho đột phá Trúc Cơ trung kỳ, uống nó trước khi ngồi. Tôi tính uống ít thôi, cho đột phá hỏng, kinh mạch tổn nhẹ. Tôi tính sai. – Cậu ta cười khẽ. – Tôi suýt chết. Rồi cô cứu tôi. Thuốc cô giỏi quá. Uống viên thứ nhất là kinh mạch giãn ra, ba hôm sau tôi đã lén đi lại được. Tôi biết uống đủ ba viên thì tới ngày sứ giả tới đo, linh căn tôi lành nguyên như cũ.

– Nên sư huynh làm viên thứ ba.

– Phải giống y viên thật, không thì người hầu biết. Thuốc cô có chín vòng, ai cũng nói. Tôi vẽ chín vòng đều nhau. Tôi không biết vòng thật thì không đều. – Cậu ta nhìn cô. – Tôi không tính tới chuyện người ta đổ cho cô. Thật. Lúc tôi tỉnh dậy thì cả núi đã đồn rồi.

– Mà sư huynh không nói.

Cậu ta im.

– Tôi hèn. – Cậu ta nói. – Tôi định chờ qua mùng một rồi nói.

Nhen không đáp. Cô nhìn lên ngọn đèn của Cố Lô Nhân, ngọn lửa vàng rỗng ruột đang cháy bằng dầu Tiêu Khải đổ. Ba trăm năm. Ba trăm năm người ta nhìn lên ngọn lửa đó mà gắng tu.

– Mà sứ giả có đá soi đáy. – Cô nói. – Sư phụ em nói đá đó thấy được cái người ta sinh ra đã có. Bịt cũng vô ích.

Tiêu Khải ngẩng phắt lên. Lần đầu tiên từ lúc cô bước vào điện, mặt cậu ta lộ rõ sợ hãi, không che, không nhếch mép.

– Cô nói sao?

– Sứ giả cầm viên đá đen đặt lên ngực sư huynh. Bảy nói.

Cậu ta nhìn cô trân trối một lúc lâu. Rồi cậu ta gục đầu xuống hai đầu gối.

Sáng hai mươi bảy, Tiêu Khải tự đi lên phòng tông chủ. Nhen không biết cậu ta nói những gì. Cô chỉ biết tới trưa thì cả núi đã truyền tai nhau: cháu nội tông chủ nhận tội làm thuốc giả. Cậu ta khai sợ phải lên Thượng Giới xa nhà, xa ông nội, không dám nói, nên tự làm hỏng kinh mạch cho đá đo ra tạp linh căn. Cậu ta khai không có ai giúp. Cậu ta không nhắc một chữ nào về đèn.

Có người cười. Có người lắc đầu. Văn Tường ở đan đường bảo cả đời chưa thấy đứa nào ngu tới mức chê Thượng Giới. Tông chủ cấm túc cậu ta trong phòng tới hết tháng Ba, cấm ai lui tới.

Chiều hai mươi chín, ngày cuối tháng Hai, Chấp Pháp đường cho người lên Am Lò Nghiêng đọc một tờ quyết định ngắn. Cát Thị Nhen không có tội, được giữ tên trong sổ đệ tử ký danh, giữ vị trí đan thủ. Trưởng lão Liêm không lên. Người đọc là Mạc Diệu, đọc xong anh gấp tờ giấy lại, ngập ngừng, rồi nói nhỏ:

– Sư muội. Ta xin lỗi mấy hôm trước ở đại điện ta đã cười.

Nhen gật đầu.

Tối đó cô kể cho sư phụ nghe chuyện ngọn đèn. Cô không giấu gì: thổi, hạt lam, chín ngày, luật không ghi ra giấy. Sư phụ ngồi trên bậc cửa, bát nước trên tay, nghe từ đầu tới cuối không ngắt một lần.

Cô kể xong. Sư phụ vẫn ngồi im.

Rồi cô nghe tiếng tích. Lần này to hơn lần trước, rõ hơn, như tiếng một que củi khô bị bẻ trong lòng bếp. Cô nhìn cái bát. Vết rạn từ miệng mẻ đã chạy dài xuống, qua hết thành bát, chạm tới đáy. Nước trong bát rỉ ra một giọt, lăn xuống ngón tay bà.

Bà không lau.

– Sư phụ. – Nhen nói. – Sư phụ biết hả?

– Bà đoán. – Bà nói.

– Đoán từ bao giờ?

Bà nhìn giọt nước trên ngón tay mình.

– Thằng nhỏ đó thông minh hơn ông nội nó. – Bà nói. – Mà thông minh không cứu được ai.

Bà đứng dậy đi vào trong. Bà đi chậm hơn mọi ngày. Ở bậc cửa, bàn tay cầm bát của bà run lên một cái. Nhen chưa bao giờ thấy tay bà run.

Sáng mùng một tháng Ba trời trong. Tiếng chiêng ở đại điện vang xuống tận Am Lò Nghiêng, chín tiếng, dài và chậm. Cả Vân Lô kéo nhau lên sân đại điện. Nhen đi cùng Hầu Bảy. Sân đông nghẹt. Hai sứ giả Thiên Thăng Các đứng trên thềm, áo trắng, đai bạc. Tông chủ đứng cạnh họ, mặc lễ phục đỏ sẫm, mặt căng như mặt trống.

Người sứ giả lớn tuổi hơn mở một cuộn lụa trắng. Giọng ông ta không to, mà cả sân nghe như ngay bên tai.

– Đại Đăng Vân năm ba nghìn sáu trăm. Chín người được Thượng Giới chọn. Vân Lô Tông có hai.

Sân ồ lên rồi im bặt.

– Nghiêm Ngọc Đài. Thiên linh căn hỏa.

Ngọc Đài đứng ở hàng đầu đệ tử đan đường. Cô ta không cúi đầu, không cười. Cô ta đứng thẳng như cây cột. Xung quanh cô ta người ta vỗ tay rào rào.

– Người thứ hai. – Sứ giả nói. Ông ta dừng lại một chút, như để cả sân im hẳn. – Tiêu Khải. Thiên linh căn hỏa. Đá soi đáy cho thấy linh căn nguyên vẹn, vết tổn ở kinh mạch là do thuốc, Thiên Thăng Các sẽ chữa lành.

Tông chủ nhắm mắt lại. Môi ông mấp máy, không biết đang cảm tạ hay đang gọi tên ai.

Nhen quay đầu nhìn về phía dãy nhà phía tây. Ở đó, trên tầng hai, có một ô cửa sổ đóng kín cả tháng nay. Bây giờ nó mở. Có một bóng người đứng sau ô cửa, bám tay vào bậu, đứng rất lâu, không động.

— Hết chương 9 —