Hạt cườm trời

Chương 12: Hạt cườm trời

– Cái bình không bán. – Nhen nói, trước khi cha cô kịp mở miệng.

Kiều Lẫm quay sang cô. Ông ta có đôi mắt rất nhạt, màu nước chè pha loãng, nhìn người mà như không đặt mắt lên người đó.

– Vị cô nương là...

– Cát Thị Nhen. Đệ tử ký danh đan đường Vân Lô Tông. – Cô nói. – Cái bình này thổi ra để làm lò cho Đan Thí rằm tháng Tám. Sư phụ con đặt.

– Sư phụ cô nương là vị nào?

– Ung Lộ. Khách khanh Vân Lô.

Cô nói cái tên ấy ra như nói tên một vị thuốc, không nghĩ gì. Nhưng cô thấy rõ, ngay lúc đó, Kiều Lẫm khựng lại. Không phải khựng tay, khựng chân. Cái khựng nằm ở đâu đó trong mặt ông ta, như mặt nước đang phẳng bị một con cá đớp từ dưới lên. Chỉ một chớp mắt. Rồi mặt nước lại phẳng.

– Ung Lộ. – Ông ta nhắc lại, rất khẽ. – Vậy thì tại hạ không dám.

Ông ta lùi lại một bước, chắp tay cúi chào, cúi sâu hơn lúc nãy. Hai người áo trắng phía sau nhìn nhau, không hiểu.

– Hũ hạt cườm của nhà vị đây, Thiên Thăng Các cũng không mua nữa. – Kiều Lẫm nói với cha cô. – Đã đủ rồi. – Rồi ông ta quay ra phía bãi cát, nơi mấy chục người đang đứng ngẩn ra, tay còn cầm sàng. Giọng ông ta không to, mà cả bãi nghe rõ như bên tai. – Thiên Thăng Các đã mua đủ. Từ nay không mua nữa. Bà con về nhóm lò lại.

Cả bãi cát im phắc. Rồi có tiếng xì xào, tiếng chửi thề, tiếng một bà già khóc tu tu vì vừa bỏ lò cả tháng nay để sàng cát.

Kiều Lẫm quay lại, như sực nhớ ra.

– Tại hạ hỏi một câu. – Ông ta nói với cha cô. – Bình dày nửa đốt tay, ủ mấy ngày?

Cha cô ngập ngừng, liếc Nhen. Nhen không biết nên lắc hay gật. Cuối cùng ông nói:

– Chín.

Kiều Lẫm mỉm cười. Lần đầu tiên nụ cười của ông ta có vẻ thật.

– Bên núi Đe ủ ba ngày. – Ông ta nói. – Cảm tạ.

Ông ta quay đi. Lúc ông ta chắp tay áo ra sau lưng, Nhen thấy mấy đầu ngón tay phải của ông ta. Đầu ngón nào cũng trắng bệch, trắng như sáp, như bị hơ lâu năm trên một ngọn lửa rất lạnh.

Cô đứng nhìn theo cái lưng áo trắng xuống bến. Cô nhớ giọng ông Lìu khàn khàn trong căn nhà mái tranh: "Một người áo trắng. Nói giọng nhẹ nhẹ như con gái."

Chiếc thuyền trắng đi rồi, Kẽm mới dám thở ra.

– Mẹ ơi. – Nó nói. – Tui tưởng ổng xách cái bình đi luôn. Mà sao nghe tên sư phụ bà ổng xanh mặt vậy?

– Tui không biết. – Nhen nói. Cô nhìn xuống bàn tay mình. Bàn tay đang run.

Họ bỏ cái bình vào lò ủ lúc mặt trời lặn ngày mười bốn. Lửa ủ đã nhóm từ trưa, cha cô đưa nhiệt lò ủ lên ngang với nhiệt cái bình vừa thổi, rồi đóng tấm đá ong lại. Từ lúc đó, chín ngày, lửa ủ không được tắt.

Đêm đầu Nhen ngồi canh một mình. Lò ủ có một ô nhìn nhỏ bằng hai ngón tay, bịt bằng một nút đất sét. Mỗi khắc cô rút nút ra, áp mảnh lưu ly lên ô nhìn, xem màu lửa bên trong. Lửa ủ không phải lửa nấu. Nó không được bùng, không được tắt, chỉ được thở, thở thật chậm, mỗi ngày hạ xuống một chút. Cái khó nhất không phải là giữ cho nó cháy. Cái khó nhất là giữ cho khắp lòng lò nóng như nhau.

Cô không dùng quạt. Cô dùng tay. Hai bàn tay đặt lên hai bên vách lò, chở cái nóng từ bên dư sang bên thiếu, như bưng nồi không quai. Gạch lò nóng rát. Lớp chai mới trên tay cô dày thêm.

Sáng ngày thứ hai, cha cô ra thay. Ông không có linh lực, chỉ có kinh nghiệm năm mươi năm, ông áp má vào vách lò, nghe, nhích từng cục than ở cửa gió. Nhen ngủ được hai canh giờ. Rồi Kẽm thay, nó không biết gì về ủ kính, nhưng biết kéo bễ thật nhẹ, nhẹ tới mức chỉ như hơi thở trẻ con.

Ngày thứ ba, thứ tư. Mỗi sáng, cha cô hạ một bậc. Ông bớt một cục than, hé thêm cửa gió một sợi chỉ. Nhen nhìn qua ô nhìn, lửa đã ngả từ vàng cam sang đỏ cam.

Người trong phường biết chuyện, thỉnh thoảng có người ghé qua, đứng xa xa nhìn cái lò ủ như nhìn cái quan tài. Bà Tư Đục mang sang một nồi cháo cá. Mấy đứa trẻ con hỏi chị Nhen đang ấp trứng gì mà ngồi hoài.

Đêm thứ năm, cha cô ra ngồi canh cùng cô tới khuya. Ông không nói gì một lúc lâu, chỉ ngồi vấn thuốc, rồi để điếu thuốc nằm yên trên đầu gối không châm.

– Hũ hạt cườm còn lại trong nhà, – ông nói, – là hũ má con sàng.

Nhen ngẩng lên.

– Năm má con bệnh, mùa nước. – Ông nói tiếp. – Lò nghỉ, nhà hết tiền. Má con ra bãi sàng cát mỗi sáng, sốt cũng đi, cha cản không được. Sàng được nắm nào bỏ vô hũ nắm đó, nói để dành cho con Nhen sau này đi lấy chồng có của. Sàng tới đầy hũ thì má con nằm luôn. – Ông lấy ngón tay cái miết lên cái vết lõm trên vai một cái hũ của sư phụ, cái vết ngón tay của mẹ cô. – Năm chục lạng hay năm trăm lạng thì cũng không phải tiền của cha mà bán.

Nhen không nói được gì. Cô áp tay lên vách lò, chở cái nóng từ chỗ dư sang chỗ thiếu. Cha cô ngồi bên cạnh cô tới lúc gà gáy, điếu thuốc vẫn nằm trên đầu gối, không châm.

Đêm ngày thứ sáu, trời nổi giông.

Tháng Tư ở Bến Cát Trắng hay có giông đầu mùa, đến nhanh, đi nhanh, nhưng gió dữ. Chạng vạng thì trời còn quang. Gần canh hai, phía núi bỗng tối sầm, rồi gió quật xuống như ai hắt cả một thúng thóc vào mặt. Mái lá nhà bên bị lật tung. Cát trên bãi bay rào rào.

Gió lùa qua cửa gió lò ủ. Nhen thấy ngay: nửa bên trái lò lạnh đi, nửa bên phải vẫn nóng. Cô áp hai tay lên vách, chở cái nóng sang trái. Gió lùa thêm. Cô chở không kịp.

– Cha! Kẽm! Che gió!

Cha cô với Kẽm khiêng ra cái tấm phên tre lớn, dựng chắn trước cửa gió. Gió quật tấm phên đổ rạp. Kẽm kéo luôn tấm vải buồm của chiếc xuồng nhà nó, ba người căng ra, buộc vào hai cái cột hiên. Vải buồm phồng lên như bụng cá, kêu phần phật, nhưng chắn được.

Nhen không nghe thấy gì nữa. Cô áp trán vào vách lò. Hai bàn tay cô dán chặt lên gạch, chở nóng từ phải sang trái, từ dưới lên trên, từ trong ra ngoài. Cô không còn đếm nhịp thở. Cô chỉ nghe cái lò. Chỗ nào lạnh hơn, chỗ nào nóng hơn, cô thấy được trong lòng bàn tay, như người ta sờ trán đứa nhỏ biết nó sốt.

Rồi cô thấy một điều lạ. Thủy linh lực chạy qua người cô để chở cái nóng đi, nó cũng không đều. Có chỗ chạy nhanh, có chỗ chạy chậm, có chỗ nghẹt lại như nước chảy qua đá. Ba năm nay cô vẫn biết vậy, sư phụ gọi là kinh mạch chưa thông, nhưng chưa bao giờ cô nghĩ tới nó như một cái bình.

Một cái bình đang giận.

Cô không đẩy linh lực đi nhanh hơn nữa. Cô để nó chạy chậm lại, chậm như lửa ủ, cho chỗ nghẹt có thời gian mà nở, cho chỗ chạy nhanh có thời gian mà chờ. Cô ủ chính mình, cùng một lúc với cái bình.

Gần sáng, giông tan. Mặt trời lên đỏ ối ở phía núi. Cha cô và Kẽm ngồi tựa lưng vào cột hiên, ướt sũng, ngủ gục. Nhen vẫn áp tay lên lò. Lúc cô buông tay ra, cô thấy trong người mình không còn chỗ nào nghẹt. Thủy linh lực chảy qua từ đầu tới chân đều như nước chảy trong ống tre.

Luyện Khí tầng chín.

Cô không đánh thức ai. Cô ngồi xuống cạnh lò, nhìn mặt trời lên, và cười một mình như con điên.

Sáng hai mươi bốn tháng Tư, tròn chín ngày chín đêm, cha cô mở cửa lò ủ.

Cái bình lưu ly đứng giữa lòng lò, nguội tới mức cầm tay không, trong như nước giếng, màu khói nâu nhạt. Cha cô bê nó ra đặt lên phản, lật qua lật lại, soi dưới nắng, gõ nhẹ bằng móng tay. Tiếng kêu đanh và trong như chuông bạc.

– Không giận. – Ông nói. Giọng ông khàn. – Không chỗ nào giận.

Nhen gắp một cục than đỏ rực từ lò nấu, bỏ vào trong bình. Ba người đứng nhìn. Mười nhịp thở. Hai mươi. Một trăm. Không có tiếng gì cả. Cô bỏ thêm than, thêm nữa, tới khi lòng bình đỏ rực như một quả cầu lửa, nhìn qua thành bình thấy lửa nhảy múa bên trong như nhìn qua mặt nước. Cái bình đứng im, không một vết nứt.

Kẽm reo lên như trẻ con. Cha cô quay đi, lấy tay áo chùi mắt, bảo khói than cay quá.

Ba ngày cuối ở Bến Cát Trắng, Kẽm rèn cho cái bình một cái lồng đồng. Ba chân, ba cái đai ôm quanh thân bình, có lót một lớp đất sét non giữa đồng và lưu ly cho hai thứ không cắn nhau khi nở. Nắp bằng đồng dày, giữa nắp có một lỗ thoát khói nhỏ bằng hạt bắp. Nó làm tỉ mỉ tới mức thức hai đêm, gõ từng cái đinh tán bằng búa con. Lúc làm xong, cái lò lưu ly đứng trên ba chân, cao ngang hông, trong suốt, sáng lóa dưới nắng, đẹp tới mức cả phường kéo tới xem.

– Lò Lưu Ly. – Kẽm nói. – Tên đó được không?

– Được.

Tối cuối cùng, hai đứa ngồi ở đầu bãi. Kẽm im lặng lâu hơn mọi ngày. Rồi nó lấy chân di di trên cát.

– Bà nhớ cái thứ tròn bằng sân đình tui kể không? – Nó nói. – Ở núi Đe.

– Nhớ.

– Hôm ông Kiều Lẫm hỏi cha bà ủ mấy ngày, tui biết ổng hỏi để làm gì rồi. – Nó nói. – Cái đó nứt hai lần rồi, lần nào cũng nứt sau khi ủ. Thợ cả bị môn chủ chửi tới mức không dám về nhà. Nó là một con mắt. Khung đồng, ruột lưu ly hạt cườm trời, dày gần một gang tay. Thợ cả gọi nó là Thiên Nhãn.

– Thiên Nhãn để làm gì?

Kẽm im một lúc.

– Tui nghe thợ cả nói với nhau. – Nó nói khẽ. – Nói Thiên Thăng Các muốn dùng nó để nhìn thẳng vào mặt trời.

Nhen không trả lời. Tay cô tự nhiên đưa lên cổ, nắm lấy mảnh lưu ly ám khói. Cái kính cha cô thổi cho cô năm mười hai tuổi, cũng bằng hạt cườm trời, nằm trong lòng bàn tay cô ấm như một hòn than ủ.

Đừng bao giờ, sư phụ đã nói.

— Hết chương 12 —