Bàn tay chín ngón

Chương 3: Bàn tay chín ngón

Bốn giờ chiều ngày rằm, Thơm đứng trước cái lu với cái gáo dừa trên tay, và lần đầu tiên trong đời cô thấy sợ một cái lu.

Ba cô đã mổ xong. Ca mổ kéo dài bốn mươi phút. Bác sĩ nói mỏm cụt đẹp, lành tốt thì hai tuần cắt chỉ, nhưng ngón áp út tay trái từ nay chỉ còn một đốt. Ông Tám tỉnh dậy, nhìn bàn tay quấn băng một hồi lâu, rồi hỏi câu đầu tiên: "Mấy giờ rồi? Chiều nay ai múc lu?" Thơm nói con. Ông gật, nhắm mắt lại.

Cô dỡ cục đá, nhấc tấm ván gỗ me. Mùi chua thanh bốc lên. Cô cúi xuống nhìn vô lòng lu. Mặt nước đục lờ, phẳng lặng, và sát mép nước, trên thành lu bên trong, có một vết xước dài, ngang. Thơm nhớ ra cái vết đó. Hồi nhỏ, ba cô chỉ cho cô coi: "Mực nước lúc nào cũng ngang vết này. Một gáo ra, một gáo vô. Lu mà xuống dưới vết là có chuyện."

Mực nước hôm nay nằm ngay vết xước. Cô múc một gáo ra, đổ vô bồn ngâm. Múc một gáo nước vo gạo mới, đổ vô lu. Đậy ván. Đặt đá.

– Chị Thơm, để em làm cho. – Hiển đứng ở cửa kho từ lúc nào, hai tay đút túi quần. – Chị lo cho dượng Tám đi, mấy cái này em làm hoài.

– Thôi, chị làm được.

– Chị biết múc bao nhiêu không? Nước vo gạo phải lấy nước thứ hai, nước đầu đục quá dượng không chịu.

Thơm khựng lại. Cô không biết chuyện nước thứ hai. Cô đã lấy nước trong thau, mà cô không biết thau đó là nước vo lần mấy.

– Thau này là nước thứ hai hả?

– Dạ, em vo rồi. – Hiển cười. – Chị thấy chưa, để em làm cho.

– Không. – Thơm đặt cái gáo lên tấm ván. – Ba dặn chị làm. Mai em chỉ chị nước thứ hai.

Hiển nhún vai, quay đi. Thơm đứng lại một lúc trước cái lu. Cô không hiểu sao ba lại dặn câu đó. Hiển ở với nhà cô tám năm. Hồi má mất, chính thằng Hiển mười tám tuổi thức ba đêm liền canh máy cho ba cô ngồi bên quan tài.

Mười giờ đêm, cô đứng máy.

Chính xác hơn, cô đứng kế Sáu Đẹt. Sáu Đẹt bốn mươi ba tuổi, người nhỏ thó, da đen bóng, tới xưởng năm mười sáu tuổi từ Trà Cú dưới Trà Vinh, từ hồi Thơm còn chưa đi mẫu giáo. Hai mươi bảy năm nay anh vẫn gọi cô là "cô Hai", dù cô đã bảo bỏ không biết bao nhiêu lần. Anh nói ít, nói chậm, câu nào cũng mở đầu bằng chữ "dạ".

– Dạ, cô Hai đứng đây. – Anh chỉ chỗ đứng cạnh chảo luộc bột. – Đừng ngó cái bột. Nghe cái nước.

– Nghe hả anh?

– Dạ. Cô Hai nhắm mắt lại.

Thơm nhắm mắt. Tiếng lò ga phì phì. Tiếng cối xay đá rì rì ở góc. Tiếng chị Lành khua mấy cái rổ tre. Rồi dưới tất cả mấy tiếng đó, tiếng nước sôi trong chảo.

– Bây giờ là tiếng gì? – Sáu Đẹt hỏi.

– Xè xè. Giống như chiên đồ.

– Dạ, còn non. Nước chưa đủ. Thả bột vô giờ là bột chìm, nằm dưới đáy, bể ra. – Anh vặn lửa lên một nấc. – Đợi.

Họ đợi. Thơm nghe tiếng xè xè dày lên, nặng xuống, rồi đổi sang một kiểu khác hẳn, lục bục, lục bục, như mưa rơi trên tàu lá chuối.

– Giờ đó. – Sáu Đẹt nói. – Cô Hai thả đi.

Cô thả mười nắm bột vô chảo. Bột chìm xuống rồi từ từ nổi lên. Sáu Đẹt cầm cái vợt tre đứng bên, không nói gì. Thơm nhìn nắm bột xoay tròn trong nước, lớp ngoài bắt đầu chuyển từ trắng đục sang trong. Cô vớt lên khi cô thấy nó trong gần hết.

Sáu Đẹt cầm một nắm, bẻ đôi. Ruột bột trắng tinh, nhỏ xíu, chỉ bằng đầu ngón tay.

– Dạ, già rồi cô Hai. – Anh nói, không trách. – Chín vỏ sống ruột là ruột còn phân nửa. Cái này ruột còn một chút xíu. Đem nhồi sẽ cứng, ép ra sợi giòn, khách gắp đứt.

– Vậy bỏ hả anh?

– Dạ không. Trộn chung với mẻ sau, nhồi lâu hơn chút. Mẻ sau cô Hai vớt sớm hơn.

Mẻ thứ hai cô vớt sớm quá, ruột còn sống nhiều, sợi ép ra bở, rơi xuống chảo thì đứt khúc lả tả. Mẻ thứ ba thì được. Sáu Đẹt bẻ đôi một nắm, nhìn, gật đầu một cái, không khen. Thơm thấy cái gật đầu đó còn quý hơn lời khen.

Đêm đó xưởng ra năm trăm sáu chục ký, ít hơn hai mẻ so với mọi đêm, và có ba rổ bún sợi hơi bở mà Thơm tự chở đi giao cho mấy mối quen nhất, kèm lời xin lỗi. Toàn chở thêm một chuyến, xong ngủ gục trên đống bao gạo lúc năm giờ sáng, chưa kịp tháo dép.

Bốn ngày ba cô nằm viện, đêm nào Thơm cũng đứng máy. Bàn tay cô phồng hai cái bọng nước vì vợt tre. Cô học được cách nhồi bột bằng cùi bàn tay chứ không bằng ngón, học được rằng bột ép ráo phải còn ấm tay khi bẻ. Cô học được rằng mùi gạo ngâm lúc xả nước phải chua dịu như mùi khế non, chua gắt là ngâm quá. Cô cũng học được rằng cả xưởng này chạy được là nhờ Sáu Đẹt, chứ không phải nhờ cái máy ép inox.

Hiển thì lạ. Nó làm việc chăm hơn mọi khi, tới sớm, về trễ. Đêm thứ ba, nó tự nhồi một mẻ bột thật đẹp, nhồi xong còn đem tới cho Thơm bẻ thử. Rồi nó nói, như vô tình:

– Chị ghi tuyến giao vô điện thoại hả? Chị gửi em với, để em chạy mấy mối xa cho chị đỡ.

– Thôi, chị với Toàn chạy được.

– Thằng Toàn ngủ gục kìa chị. – Hiển hất cằm về phía đống bao gạo.

Thơm nhìn em trai đang ngáy, miệng há hốc, rồi gửi tuyến giao cho Hiển. Cô không nghĩ gì nhiều. Cô quá mệt để nghĩ.

Thứ Bảy, ông Tám xuất viện.

Ông về tới xưởng lúc mười giờ sáng, bàn tay trái băng gọn, treo trên một cái khăn choàng qua cổ. Ông không vô nhà, đi thẳng ra xưởng, đứng trước cái lu, nhấc ván ra nhìn một hồi, rồi đậy lại. Rồi ông đi một vòng quanh xưởng, sờ cái bồn ngâm, sờ cái cối đá, dừng lại trước cái máy ép inox, đứng nhìn nó rất lâu. Thơm đứng ở cửa, không dám lại gần.

– Đứa nào vặn cái ốc cổ máy mà không siết lại?

– Dạ, con. – Sáu Đẹt nói từ trong kho.

– Siết lại đi.

Đó là câu duy nhất ông nói về đêm hôm đó.

Chiều, tới giờ múc lu, Thơm đứng chờ ba ra. Ông không ra. Ông ngồi trên cái ghế nhựa đỏ trong góc, nhìn cô, hất cằm về phía cái lu. Cô hiểu. Cô dỡ đá, nhấc ván, múc một gáo ra, rồi bưng cái thau nước vo gạo lại.

– Nước thứ hai. – Cô nói, như khoe. – Hiển chỉ con. Nước đầu đục quá, ba không chịu.

– Ừ. – Ông Tám nói. – Nó biết.

Ông không nói thêm. Cô đổ gáo nước vô lu, đậy ván, đặt đá, rồi quay lại hỏi thẳng:

– Sao ba không cho Hiển đụng cái lu?

– Con làm thì con biết. – Ông nói, rồi nhắm mắt lại như người muốn ngủ, dù lúc đó mới năm giờ chiều, giờ mà ba mươi năm nay ông chưa từng chợp mắt.

Đêm thứ Bảy, ông Tám không đứng máy. Bác sĩ cấm, Thơm cấm, chị Lành cấm, cả Sáu Đẹt, người chưa bao giờ cấm ông Tám điều gì, cũng nói: "Dạ, chú Tám ngồi đi." Ông chịu ngồi, trên cái ghế nhựa đỏ, đặt ngay đầu máy ép. Bàn tay trái băng đặt trên đùi. Ông không làm gì hết, chỉ nói.

– Mẻ gạo này ngâm mấy đêm?

– Dạ, một đêm. – Thơm nói. – Con thấy mấy bữa nay nóng.

– Ừ. Ngâm theo trời. – Ông gật. – Trời nóng một đêm. Mưa lạnh hai đêm. Người ta hỏi ba ngâm mấy tiếng, ba nói không biết, ba ngâm theo trời. Đồng hồ không biết mùi.

Thơm nhớ chữ đó. "Ngâm theo trời." Ba cô nói như nói chuyện trời mưa trời nắng, nhưng cô biết đó là chữ ông chỉ nói với người trong nghề.

Mỗi mẻ bún ra, ông Tám bấm đốt ngón tay như thói quen. Lần này ông bấm bằng tay phải, ngón cái lần lượt lên từng đốt của bốn ngón tay phải. Tới mẻ thứ mười ba, ông đổi qua tay trái, quên mất. Ngón cái tay trái chui ra khỏi lớp băng, lần lên ngón trỏ, ngón giữa, rồi tới chỗ ngón áp út, và chạm vô khoảng trống trong lớp băng, chỗ chỉ còn một đốt.

Ông dừng. Thơm thấy ông dừng. Cả xưởng không ai thấy, chỉ có cô.

Ông nhìn bàn tay băng một giây, rồi bấm lên cái đốt còn lại của ngón áp út, bấm tiếp qua ngón út, như không có gì. Cái vòng đếm trên bàn tay trái của ông từ đêm nay chỉ còn mười đốt chứ không phải mười hai. Ông đếm tiếp.

Gần sáng, Thơm bưng cho ba một ly trà nóng. Ông cầm ly bằng tay phải. Nước trà trong ly sóng sánh, gợn từng vòng tròn nhỏ, dù ông ngồi yên. Thơm nhìn cái ly, tưởng ba còn đau, tưởng là do thuốc. Cô lấy cái ly lại, rót bớt cho đỡ đầy.

– Còn mấy mối? – Ông hỏi.

– Ba mươi bốn. – Thơm nói. – Cô Ba Nhạn với chú Lâm lấy bún Hòa Lộc luôn rồi. Tuần này thêm quán cơm tấm bà Hiền với xe bánh canh chú Tư bỏ.

Ông Tám gật đầu. Ông uống trà, nhìn ra bờ rạch đang sáng dần.

Chủ Nhật, Toàn đem cái điện thoại ra quay. Thằng nhỏ học năm nhất ngành truyền thông, suốt ngày nói về "nội dung". Nó quay tiếng nước sôi, quay tay chị Lành buộc dây lác xanh, quay sợi bún rơi xuống chảo. Nó đăng một clip mười lăm giây lên trang cá nhân, không có chữ, không có nhạc, chỉ có tiếng xưởng. Clip được hai trăm lượt xem, phần lớn là bạn học của nó.

Sáng thứ Hai, chín tháng Ba, lúc Thơm vừa giao xong chuyến cuối, đang ngồi ăn tô bún riêu ở quán khác vì không dám ghé quán bà Năm, Toàn gọi điện, giọng gấp:

– Chị Hai, chị coi cái này chưa?

– Cái gì?

– Em gửi chị rồi. Chị mở ra coi đi. Coi cho hết.

Thơm mở tin nhắn. Một đoạn clip. Một bàn tay phụ nữ đeo găng ni lông, cầm một mẩu giấy vàng nhỏ, nhúng vô một cái tô nước có mấy sợi bún trắng tinh. Mẩu giấy vàng đổi màu từ từ, ngả qua nâu đỏ. Giọng một người phụ nữ nói, giọng nhỏ, rất bình tĩnh, rất thuyết phục: "Bún mua ở chợ Xóm Lò, để ba ngày không chua. Thử bằng giấy thử hàn the. Mọi người coi màu đi."

Rồi máy quay lia qua cái rổ bún bên cạnh tô nước. Mấy vắt bún xếp trên lá chuối, vắt nào cũng buộc một sợi dây lác nhuộm xanh, nút thắt kiểu con bướm, hai tai bằng nhau.

Ở góc dưới clip, con số lượt xem đang nhảy. Bốn mươi mốt ngàn.

— Hết chương 3 —