Sáu Đẹt không đi

Chương 21: Sáu Đẹt không đi

Khoa đứng dậy khỏi khúc gỗ dầu đúng lúc Thơm dắt xe vô tới cửa xưởng, như thể anh ta đã canh giờ.

Anh ta cúi xuống mang lại đôi giày tây, nhặt tấm bìa cứng lên, gấp làm đôi, kẹp dưới nách. Sáu Đẹt vẫn ngồi trên khúc gỗ, cái nón vải trong tay, không đứng dậy tiễn. Khoa đi dọc bờ rạch về phía cửa xưởng, bước qua mấy vũng nước đọng, giày không dính một giọt, y như hôm tháng Ba.

– Chào chị Thơm. – Anh ta nói, cười. – Em ghé thăm anh Sáu chút thôi.

– Dạ.

– Phiếu đặt bún của chị em coi rồi. Màu đẹp. – Khoa móc trong túi áo ra một tờ phiếu xanh lá non, có con dấu hình con cá, giơ lên. – Em mua một phiếu. Mười tám ngàn một ký, rẻ hơn em tưởng.

Thơm nhìn tờ phiếu trong tay anh ta. Cô không biết anh ta mua lúc nào, hay nhờ ai mua.

– Anh mua làm gì?

– Em ăn. – Khoa nói, rồi hạ giọng xuống, như nói chuyện thân tình. – Chị làm giỏi. Em nói thiệt. Mà chị à, bốn trăm triệu mà bán phiếu mười tám ngàn thì chị bán tới Tết. Em làm chứng cái giấy đó, em biết con số.

Anh ta gật đầu chào, đi ra đầu hẻm. Thơm đứng nhìn theo, tay vẫn nắm tay lái xe, tới khi chị Lành kéo vạt áo cô.

– Vô đi em. Kệ ổng.

Sáu Đẹt không vô xưởng ngay. Anh ngồi ngoài khúc gỗ thêm gần một tiếng, tới khi trời chạng vạng, muỗi bay vo ve trên mặt rạch. Rồi anh vô, đi thẳng ra kho, khiêng bao gạo đổ vô bồn ngâm cho đêm mai, như mọi chiều. Anh không nói gì với ai. Chị Lành nhìn chồng, mím môi, cũng không hỏi.

Thơm cũng không hỏi. Cô sợ.

Cô ngồi ở cái bàn gỗ dài, mở bảng tính, mà không nhìn con số nào. Cô nghĩ tới cái xưởng này không có Sáu Đẹt. Không ai nghe nước. Không ai biết vặn cái ốc cổ máy cho đúng. Không ai biết lúc bột luộc sơ còn ấm tay thì nhồi bằng cùi bàn tay chứ không bằng ngón. Ba cô còn bốn mẻ đầu mỗi đêm, rồi run. Chị Lành đứng máy được, nhưng chị đứng máy như người ta đứng giữa nắng, chịu đựng chứ không phải làm. Còn cô thì mới học được ba tháng. Ba tháng nghe nước, so với hai mươi bảy năm.

Cô nghĩ tới câu Khoa nói ở cửa xưởng. Bán tới Tết. Rồi cô nghĩ, Khoa không cần cô bán tới Tết. Khoa chỉ cần cái xưởng này không còn ai đứng máy trước ngày ba mươi tháng Sáu. Không có người đứng máy thì không có bún. Không có bún thì không có phiếu. Không có phiếu thì không có bốn trăm triệu.

Anh ta không cần đánh cô. Anh ta chỉ cần mua anh Sáu.

Mười giờ lên ca. Ông Tám đứng chảo bốn mẻ đầu, rồi ngồi xuống ghế. Thơm thay ông. Sáu Đẹt đứng máy. Đêm thứ Sáu trời nóng trở lại, không mưa, hơi nước với hơi ga làm cái xưởng như cái nồi hấp. Tới mẻ thứ chín, khoảng một giờ sáng, lúc chị Lành ra hiên ngồi bóc mấy bó dây lác mới, lúc ông Tám đi vô nhà uống thuốc, Sáu Đẹt mới nói.

– Dạ, cô Hai.

– Dạ, anh Sáu.

– Ổng mời tui qua bển. – Sáu Đẹt nói, mắt vẫn nhìn sợi bún rơi khỏi khuôn. – Lương hai mươi hai triệu. Gấp đôi ở đây. Làm tổ trưởng một cái tổ mới, ổng nói tổ "ủ chua thử nghiệm". Ổng nói bên đó muốn làm thử bún ủ chua, mà kỹ sư làm không được, cần người có tay. Chị Lành qua làm bên đóng gói, mười bốn triệu. Có phòng ở trong khu nhà công nhân, khỏi thuê trọ.

Thơm vớt một mẻ bột lên, bẻ một nắm. Ruột còn phân nửa. Cô đặt nó xuống mâm.

– Rồi anh nói sao?

– Dạ, tui chưa nói. – Sáu Đẹt nói. – Ổng nói tui nghĩ đi. Ổng nói nếu cuối tháng chú Tám ký thì đằng nào tui cũng qua bển. Qua trước thì được tính thâm niên, qua sau thì bắt đầu lại từ đầu.

Cô không nói gì. Cô nghĩ tới mười một triệu một tháng mà Sáu Đẹt nhận suốt mấy năm nay, nghĩ tới hai đứa con của anh chị đang học cấp hai dưới Trà Cú, ở với bà nội. Cô nghĩ tới căn phòng trọ mười hai mét vuông của anh chị ở đầu hẻm chín mươi mà cô ghé đúng một lần, ngày Tết.

Hai mươi hai triệu với mười bốn triệu là ba mươi sáu triệu một tháng. Gấp đôi.

– Anh muốn đi thì anh đi. – Cô nói, và cô nghe giọng mình khàn. – Em không giận anh. Ba em cũng không giận. Ba em tính cho anh qua bển mà.

Sáu Đẹt không trả lời liền. Anh gạt cần, máy ép dừng lại giữa hai mẻ. Anh lấy cái khăn trên vai lau mặt. Rồi anh nói, chậm hơn mọi khi, như người đang lựa từng chữ:

– Dạ, cô Hai. Tui kể cô Hai nghe chuyện này.

– Dạ.

– Năm chín mươi chín tui lên đây. Mười sáu tuổi. Ba tui bệnh, nằm một chỗ, nhà có ba công ruộng, bán hết rồi. Má tui gửi tui lên Sài Gòn theo một người trong xóm, người đó làm phụ hồ. Phụ hồ được hai tuần thì người ta không cần nữa. Tui đi lòng vòng chợ Xóm Lò, xách cái bao đồ, ba ngày không có cơm ăn.

Anh dừng lại, nhìn cái chảo nước sôi.

– Má cô Hai thấy tui ngồi trước sạp bà Năm. Bả không hỏi gì hết. Bả kêu bà Năm múc cho tui một tô bún riêu, bả trả tiền. Tui ăn xong, bả hỏi mày biết làm gì. Tui nói tui biết làm ruộng. Bả cười, bả nói vậy mày biết thức sớm. Bả dẫn tui về lò.

Thơm đứng im, cái vợt tre trong tay. Cô chưa từng nghe chuyện này. Hai mươi bảy năm, anh Sáu chưa từng kể.

– Chú Tám không cho tui đụng bột suốt một năm. – Sáu Đẹt nói. – Một năm tui chỉ vo gạo, khiêng đá, rửa bao vải, xịt nền. Rồi chú bắt tui đứng bên chảo, nhắm mắt, nghe nước. Ba tháng. Nghe sai là chú không la, chú chỉ nói "nghe lại". Hồi đó anh Vinh cũng ở lò. Ảnh lớn hơn tui chín tuổi. Ảnh tốt với tui lắm. Tui không có dép, ảnh cho tui đôi dép của ảnh. Ảnh dạy tui đếm mẻ trên đốt tay, đếm giùm chú Tám, rồi ảnh bị chú khẻ tay vì đếm sai, tui đứng bên cạnh cười, ảnh cũng cười.

– Rồi ổng bị đuổi.

– Dạ. Mà tui không có ở đó. – Sáu Đẹt nói. – Năm hai ngàn tui về Trà Cú đám giỗ ông nội tui, ở dưới một tuần. Lên lại thì anh Vinh đi rồi. Tui hỏi chú Tám, chú không nói. Tui hỏi má cô Hai, bả nói "thôi mày đừng hỏi, lo nghe nước đi". Tới cái đêm tuần trước nghe ảnh nói, tui mới biết ảnh múc nước cái đem bán.

Anh gạt cần, máy chạy lại. Sợi bún trắng ngà chảy xuống chảo. Thơm thả mẻ bột tiếp theo vô nồi. Hai người đứng làm việc một lúc, không ai nói. Rồi Sáu Đẹt nói tiếp, giọng nhỏ, gần như lẫn trong tiếng máy:

– Năm hai ngàn lẻ ba ba tui mất. Chú Tám chở tui về Trà Cú bằng chiếc xe máy, chạy năm tiếng, đêm. Chú ở lại dưới đó hai ngày, lo đám cho ba tui. Má cô Hai ở trên này đứng máy một mình ba đêm, với một thằng phụ mới vô làm được hai tuần.

– Má em đứng máy một mình?

– Dạ. Ba đêm. – Sáu Đẹt nói. – Tui về lên, bả không nói gì hết. Bả chỉ đưa tui một phong bì, nói tiền phúng điếu của bà con trong chợ. Sau này tui mới biết, bà con trong chợ chỉ góp có mấy trăm. Còn lại là tiền bả.

Thơm vớt bột. Cô vớt bằng thói quen, vì mắt cô nhòe.

– Ông Khoa nói hai mươi hai triệu. – Sáu Đẹt nói. – Tui tính nói với ổng là tui ở đây. Mà tui chưa nói. Giờ tui nói với cô Hai trước.

Cô quay qua nhìn anh. Sáu Đẹt không nhìn cô. Anh nhìn sợi bún.

– Anh Sáu.

– Dạ.

– Em không trả được hai mươi hai triệu.

– Dạ, tui biết. – Sáu Đẹt nói. – Tui đâu có hỏi.

Chị Lành bước vô xưởng đúng lúc đó, tay ôm mấy bó dây lác xanh vừa bóc. Chị nhìn chồng, nhìn Thơm, thấy mắt Thơm đỏ, đặt mấy bó dây xuống bàn cái bịch.

– Ổng nói rồi hả? – Chị hỏi chồng.

– Ừ.

– Ổng nói sao?

– Ở.

Chị Lành gật đầu cái rụp, như người nghe đúng câu mình chờ.

– Vậy thì ở. – Chị nói với Thơm. – Mà nói trước với em, ổng mà nói đi là chị cũng đi theo. Chị không có ở lại đây đứng máy một mình với cái mặt em đâu.

Thơm bật cười, nước mắt vẫn còn chảy. Chị Lành cũng cười, rồi quay đi chùi mắt bằng vai áo, giả bộ như bị hơi nước.

Mẻ cuối ra lúc ba giờ mười. Chị Lành ra cửa sổ bán lẻ, Toàn chở chuyến đầu. Sáu Đẹt xịt nền. Thơm đứng xếp rổ. Ông Tám từ trong nhà đi ra, ngồi xuống cái ghế nhựa đỏ, cầm ly trà bằng tay trái. Ông cầm bằng tay trái từ mấy tuần nay, Thơm để ý. Tay trái cụt một ngón nhưng không run.

Lúc ông đứng dậy đi coi bồn ngâm, Sáu Đẹt đi lại chỗ Thơm. Anh đứng đó, tay vân vê cái nón vải, đúng cái dáng hôm cô ngồi tính tiền ngân hàng, cái hôm anh đặt ly trà đá lên bàn rồi đi ra kho mà không nói gì.

– Dạ, cô Hai. Còn chuyện này.

– Dạ.

– Chú Tám run tay từ tháng Mười năm ngoái. – Sáu Đẹt nói. – Tui thấy đầu tiên. Bữa đó chú múc vá nước sôi, vá rung, nước văng lên cổ tay chú. Chú nói tui đừng nói với cô Hai. Từ bữa đó tui đứng chảo mấy mẻ cuối, chú đứng mấy mẻ đầu, lúc mới uống thuốc. Bữa tui ngồi với cô Hai tính tiền ngân hàng, tui tính nói. Rồi tui không dám.

– Em biết rồi anh Sáu.

– Dạ, tui biết cô Hai biết rồi. – Anh nói. – Mà tui chưa nói. Tui phải nói. Không nói thì tui giống thằng Hiển.

Thơm nhìn anh. Cô muốn nói anh không giống thằng Hiển chút nào. Cô muốn nói một người giữ lời với ba cô suốt tám tháng thì không giống thằng Hiển. Nhưng cô biết Sáu Đẹt không cần nghe câu đó. Cô chỉ gật đầu.

– Dạ. Em cảm ơn anh Sáu.

Sáu Đẹt gật đầu, quay đi. Được hai bước, anh dừng lại.

– Còn cái này nữa, cô Hai. Hồi chiều, lúc ổng đi, ổng nói với tui một câu. Tui không hiểu.

– Câu gì anh?

Sáu Đẹt nhìn ra phía bờ rạch, nơi khúc gỗ dầu nằm trong bóng tối.

– Ổng nói: "Anh Sáu muốn ở lại thì ở. Mà cuối năm cái xưởng này không còn miếng đất mà đứng đâu."

— Hết chương 21 —