Cái giá của ba

Chương 19: Cái giá của ba

– Mẻ mười ba ai vớt?

Ông Tám hỏi câu đó khi tiếng xe của ông Vinh còn chưa tắt hẳn ở đầu hẻm. Ông vẫn đứng bên cái lu, tay phải vẫn đặt trên tấm ván, nhưng ông quay lại nhìn ba cái chảo đang sôi chứ không nhìn con gái.

Không ai trả lời. Sáu Đẹt đứng bên cái máy ép đã tắt, tay còn nắm cần gạt. Chị Lành ngồi dưới nền, hai bàn tay ngâm trong thau nước lạnh, một vắt bún vắt dở. Toàn vẫn ngủ trên đống bao gạo, miệng há hốc, không biết gì hết.

– Bột để quá hai tiếng là chua. – Ông Tám nói. – Còn sáu mẻ. Thằng Sáu, chạy máy. Con Thơm, đứng chảo.

– Ba.

– Đứng chảo. – Ông nói lại. – Ba giờ rưỡi tiệm chay chờ. Chuyện của ba nói sau. Bún không chờ ai.

Thơm đứng giữa xưởng thêm một giây, chân trần trên nền xi măng ướt. Rồi cô đi vô nhà mang dép, quấn lại cái tạp dề, ra đứng chảo. Sáu Đẹt gạt cầu dao, máy ép ù ù trở lại. Không ai nói câu nào nữa cho tới mẻ cuối.

Cô vớt sáu mẻ còn lại mà không nhớ mình vớt thế nào. Tay cô tự làm. Chín vỏ sống ruột. Ông Vinh đã khen câu đó với nắm bột cô vớt. Cô ghét mình vì đã thấy vui một chút lúc nghe câu khen đó.

Ba giờ hai mươi, Toàn thức dậy, dụi mắt, hỏi sao mặt ai cũng như đưa đám. Không ai trả lời nó. Nó chở chuyến đầu đi. Bốn giờ, Trung tới lấy bún, thấy Thơm đứng ở cửa xưởng, nhìn cô một cái, không hỏi gì, chỉ nói "anh chở luôn mối bà Hiền cho em", rồi đi.

Năm giờ rưỡi, chuyến cuối giao xong. Thơm về tới xưởng thì ba không có trong xưởng. Ông ngồi ngoài bờ rạch, trên khúc gỗ dầu.

Mưa đã tạnh từ lúc nào. Mặt rạch đục ngầu nước mưa, lục bình trôi dày hơn mọi bữa. Trời sáng màu chì. Ông Tám ngồi khom người, hai tay đặt lên hai đầu gối, bàn tay phải run từng chập trên lớp vải quần.

Thơm ngồi xuống bên cạnh ba. Chỗ này hồi tháng Ba cô ngồi với thằng Hiển. Cô nhớ cái ly cà phê còn nguyên của mình.

Hai cha con ngồi im một lúc lâu.

– Bác sĩ nói sao ba? – Cô hỏi.

Ông Tám không giật mình. Ông không hỏi con biết từ hồi nào. Ông chỉ nhìn bàn tay phải của mình.

– Nói bệnh run. – Ông nói. – Không phải run vì già. Bệnh. Phải theo dõi, phải uống thuốc đều, ngày ba cữ. Uống thì đỡ, không hết. Bác sĩ nói mai mốt có thể run nhiều hơn, có thể đi đứng chậm. Ổng hỏi ba làm nghề gì. Ba nói làm bún. Ổng hỏi làm bún có phải đứng gần nước sôi không. Ba nói có. Ổng không nói gì nữa.

– Từ hồi nào ba?

– Tháng Mười năm ngoái. Lúc đầu ba tưởng tại mệt. Cầm cái vá nước sôi mà nó rung, nước sóng ra ngoài. Ba đổi qua tay trái. – Ông giơ bàn tay trái lên, cái mỏm ngón áp út hồng hồng. – Rồi tay trái nó vô máy.

Thơm nhìn bàn tay trái của ba. Cô hiểu ra một chuyện mà cô chưa từng nghĩ tới. Cái đêm rằm tháng Giêng, ba cô cầm vá bằng tay phải, chống tay trái lên miệng phễu. Ba cô không tắt máy. Cô vẫn tưởng ba không tắt máy vì đêm đó có bảy trăm ký. Có lẽ cũng vì vậy. Nhưng có lẽ còn vì cái tay phải không giữ nổi cây vá cho chắc, nên ba phải dùng thêm tay trái.

– Sao ba không nói con?

– Nói con làm gì? – Ông Tám quay qua nhìn cô. – Nói con thì con làm gì? Con thức thêm. Con đứng máy thay ba. Con bỏ hẳn cái chuyện đi học lại. Con thành má con.

Ông nói chữ cuối nhỏ tới mức cô phải nghiêng đầu mới nghe.

– Má con thức hai mươi bảy năm. Ba hứa với má con là con không thức. Ba không giữ được lời hứa với má con trong chuyện gì hết, chuyện đó ba muốn giữ.

Thơm nhìn ra mặt rạch. Một con cò đáp xuống một đám lục bình, đứng chênh vênh, rồi bay đi.

– Rồi ba bán cho ông Vinh.

– Ừ.

– Ông Vinh múc nước cái của ba đem bán. Ông Vinh đòi bỏ hàn the. Ba đuổi ổng. Rồi hai mươi sáu năm sau ba bán cái lu cho ổng.

– Ừ.

– Sao vậy ba?

Ông Tám không trả lời liền. Ông cúi xuống, nhặt một cục đất nhỏ dưới chân, bóp vụn ra giữa mấy ngón tay phải. Cục đất vụn rơi lả tả.

– Năm chín mươi bảy nó tới lò ba ở hẻm chợ cũ. Hai mươi ba tuổi. Ở dưới Đức Hòa lên, ốm nhom, đen thui. Nó đứng ngoài cửa lò ba ngày, sáng nào cũng đứng, không xin, chỉ đứng coi. Tới ngày thứ tư má con kêu nó vô ăn tô bún. Nó ăn xong nó nói với má con: "Bún này chua mà không có mùi chua." Ba đứng sau lưng, ba nghe. Ba làm bún bốn năm, chưa có khách nào nói được câu đó.

Ông phủi tay vô ống quần.

– Nó học ba năm. Nó giỏi. Giỏi hơn thằng Sáu hồi đó. Giỏi hơn ba lúc ba bằng tuổi nó. Có điều nó nóng ruột. Nó muốn bún đi xa, bán được nhiều. Bún để tới trưa là chua, đi xa không được. Hồi đó lò nào cũng bỏ hàn the cho bún dai, giữ được hai ngày. Nó nói chú Tám, mình bỏ chút xíu thôi, lò nào cũng bỏ. Ba không chịu. Rồi ba bắt được nó múc nước cái đem bán cho lò bên Chợ Lớn. Ba đuổi.

– Rồi sao ba bán cho ổng?

– Vì nó không bỏ hàn the. – Ông Tám nói. – Hai mươi sáu năm, ba nghe người ta kể, nó mở lò, nó lên nhà máy, nó không bỏ hàn the lần nào. Nó giữ được cái đó. Còn cái nhà máy của nó thì con thấy rồi. Sạch. Đều. Ba đi coi rồi, sau con ba tuần. Thằng Khoa chở ba đi.

Thơm quay phắt qua.

– Ba đi hồi nào?

– Mười lăm tháng Năm. Con đi chợ gạo. – Ông nói. – Ba gọi thằng Khoa từ đầu tháng. Ba đi coi rồi ba nói với thằng Vinh: tao bán cho mày, mày giữ cho tao một chuyện. Mày ngâm gạo theo trời. Nó nói dạ.

Ông dừng lại. Bàn tay phải trên đầu gối run lên một chập dài.

– Ba bán thì ba được một tỷ hai. Trả hết ngân hàng. Còn dư. Ba qua bển dạy một năm, có lương. Thằng Sáu với con Lành qua bển làm, thằng Vinh hứa nhận, lương cao hơn ở đây. Con thì đi học lại. Thằng Toàn học xong ra trường. Cái tên Tám Rạng thì còn. Cái lu thì còn. Có người ngâm gạo theo trời. – Ông nhìn con gái. – Ba tính như vậy. Ba tính hết rồi.

– Ba không hỏi con.

– Ba hỏi con thì con nói không.

– Dạ. – Thơm nói. – Con nói không.

Ông Tám nhìn cô một lúc lâu, rồi ông gật đầu, như người ta gật đầu khi nghe một con số đúng như mình đã tính.

Thơm đứng dậy. Cô đi tới sát mép bờ rạch, đứng nhìn xuống mặt nước đục. Cô nghĩ tới cái ghế nhựa đỏ trong xưởng, cái ghế má cô ngồi xuống lần cuối. Cô nghĩ tới bàn tay phải của ba trên tấm ván gỗ me, run tới mức tấm ván kêu cạch cạch. Cô nghĩ tới ba cái chai nước cái chết trong phòng thí nghiệm. Ba nói đúng. Cô biết ba nói đúng ở nhiều chỗ. Cô vẫn không chịu.

– Cái giấy ba ký đâu ba? – Cô hỏi, không quay lại.

– Trong tủ. Ba có một bản.

– Ba đưa con coi.

Ông Tám đứng dậy, đi vô nhà. Thơm đứng đợi ngoài bờ rạch. Mấy phút sau ông ra, tay cầm một tờ giấy gấp làm tư, đưa cho cô.

Giấy nhận đặt cọc. Đánh máy, một trang rưỡi. Bên nhận đặt cọc: Đỗ Văn Rạng. Bên đặt cọc: công ty cổ phần thực phẩm Hòa Lộc Phát, đại diện ông Quách Thế Vinh. Số tiền đặt cọc: hai trăm triệu đồng, chuyển khoản. Mục đích: bảo đảm việc giao kết hợp đồng chuyển nhượng. Nội dung chuyển nhượng gồm tên gọi "Bún Tám Rạng", toàn bộ máy móc thiết bị của cơ sở, cái lu nước cái, danh sách khách hàng. Kèm theo là hợp đồng làm việc một năm của ông Đỗ Văn Rạng tại nhà máy bên đặt cọc. Tổng giá trị: một tỷ hai trăm triệu đồng. Thời hạn giao kết hợp đồng chính thức: chậm nhất ngày ba mươi tháng Sáu năm hai ngàn không trăm hai mươi sáu.

Cô đọc tới đoạn cuối, đọc chậm.

"Trường hợp bên đặt cọc từ chối việc giao kết hợp đồng thì tài sản đặt cọc thuộc về bên nhận đặt cọc. Trường hợp bên nhận đặt cọc từ chối việc giao kết hợp đồng thì phải trả cho bên đặt cọc tài sản đặt cọc và một khoản tiền tương đương giá trị tài sản đặt cọc."

Bên dưới là hai chữ ký. Chữ ký của ba cô, chữ "Rạng" xiêu vẹo. Chữ ký của ông Vinh, gọn, nghiêng. Và ở dòng người làm chứng là một cái tên cô biết: Lã Minh Khoa.

– Ông Khoa làm chứng.

– Ừ. Ký ở quán cà phê gần chợ gạo. Thằng Khoa đem giấy theo, đọc cho ba nghe.

Thơm đọc lại câu cuối. Trả cho bên đặt cọc tài sản đặt cọc và một khoản tiền tương đương. Hai trăm triệu và hai trăm triệu.

– Bốn trăm triệu. – Cô nói.

– Ừ.

– Ba đã xài bao nhiêu trong hai trăm?

Ông Tám không trả lời liền. Cô nhẩm lại cho ba nghe. Hai kỳ nợ, tiền phạt, kỳ tháng Sáu, lương anh Sáu chị Lành, ba chục triệu trả cô. Gần tám chục.

– Bảy mươi tám. – Ông nói. – Còn một trăm hai mươi hai. Nằm trong tài khoản của ba ở ngân hàng. Cái tài khoản ba trả nợ. Thằng Vinh chuyển vô đó. – Ông móc trong túi áo ra một cái thẻ nhựa với một cuốn sổ nhỏ bìa xanh, đặt lên khúc gỗ. – Con cầm.

Thơm không cầm.

– Ba nói con nghe một câu nữa. – Cô nói. – Nếu con trả được bốn trăm triệu trước ba mươi tháng Sáu thì ba có chịu không ký với ông Vinh không?

Ông Tám nhìn cô. Gió từ mặt rạch thổi lên, lạnh, có mùi bùn với mùi lục bình dập.

– Bốn trăm triệu. – Ông nói. – Một tháng. Con có ba chục triệu ba trả với ba chục triệu con dành. Con lấy đâu ra?

– Con chưa biết. – Thơm nói thật. – Con hỏi ba có chịu không.

Ông Tám im rất lâu. Rồi ông nói, giọng đều đều, như đọc lại cái giấy cọc:

– Con trả được thì ba đứng ngoài. Cái xưởng là của con. Cái lu là của con. Ba ngồi ghế đếm mẻ cho con, con nói gì ba nghe nấy. – Ông ngừng một giây. – Trả không được thì ba ký. Rồi con phải đi theo nó. Con qua nhà máy nó làm giám sát, học máy, học cho hết cái nghề của nó. Đừng ở lại đây bán bún dạo ở cổng chợ. Đừng thức đêm. Con chịu không?

Thơm nhìn cái thẻ ngân hàng với cuốn sổ bìa xanh trên khúc gỗ. Cô nghĩ tới phong bì thư mời làm việc của Khoa còn nằm trong ngăn kéo, cô chưa mở, hết hạn ngày mai.

– Dạ. Con chịu.

Cô cầm cái thẻ với cuốn sổ lên.

Lúc hai cha con đi vô, Sáu Đẹt đang đứng ở cửa sau xưởng. Anh đứng đó từ lúc nào không ai biết. Anh không giả bộ như không nghe. Anh chỉ cúi đầu, tránh qua một bên cho ông Tám đi vô, rồi nói với Thơm:

– Dạ, cô Hai. Hồi nãy tui nghe chú Tám nói chú tính cho tui với chỉ qua bển làm. Tui chưa nghe chú nói chuyện đó bao giờ.

– Ba em tính vậy. – Thơm nói. – Anh muốn qua thì…

– Dạ không. – Sáu Đẹt nói, rồi đi vô kho.

Chị Lành ngồi ngoài hiên, mắt đỏ hoe. Chị không hỏi gì. Chị chỉ kéo cái ghế đẩu cho Thơm ngồi, rót cho cô một ly trà đá, rồi ngồi im bên cạnh. Một lúc sau chị nói, giọng đanh như mọi khi mà tay thì run:

– Bốn trăm triệu. Chị với anh Sáu có mười một triệu trong sổ. Em cần thì nói.

– Em chưa cần.

– Em chưa cần là em nói láo.

Thơm cười. Cô không ngờ mình còn cười được.

Toàn ngủ một giấc tới trưa. Nó dậy, ra hiên, thấy chị Hai ngồi đó với cái điện thoại, bảng tính mở trên màn hình, cột số dài ngoằng.

– Chị Hai tính cái gì vậy?

Thơm đưa cho nó coi. Ở đầu bảng cô gõ một con số: 400.000.000. Bên dưới là mấy dòng. Tiền ba còn: 122.000.000. Ba trả cô: 30.000.000. Tiết kiệm: 32.000.000. Cộng: 184.000.000.

Còn thiếu: 216.000.000.

Hạn: thứ Ba, 30/6.

Toàn nhìn con số rất lâu.

– Cái gì bốn trăm triệu vậy chị Hai?

Thơm nhìn em trai. Thằng nhỏ mười chín tuổi, tóc còn dựng ngược vì ngủ, cái áo thun in hình con mèo. Đêm qua nó ngủ trên đống bao gạo trong lúc ba nó nói "nên tao bán".

– Giá của cái lu. – Cô nói. – Ngồi xuống. Chị kể.

— Hết chương 19 —