Nhà máy ở Lê Minh Xuân

Chương 13: Nhà máy ở Lê Minh Xuân

Ở cửa nhà máy Hòa Lộc Phát, người ta bắt Thơm thay dép, đội nón trùm tóc, đeo khẩu trang, mặc áo choàng trắng, rửa tay bằng nước sát khuẩn. Rồi cô bước qua một cái khay nước ngập mắt cá chân. Cô đứng trong cái phòng thay đồ lát gạch trắng tinh, nhìn mình trong gương, và nghĩ tới đôi dép tổ ong của Sáu Đẹt đang lội trên nền xi măng ướt ở xưởng nhà.

– Chị thấy kỹ không? – Khoa đứng bên cạnh, cũng áo choàng trắng, khẩu trang kéo xuống cằm. – Bên em làm theo tiêu chuẩn. Người vô khu sản xuất là phải vậy hết, kể cả em, kể cả anh Vinh chủ tịch.

– Dạ, kỹ.

Cô không nói dối. Cô đã đọc về những nhà máy kiểu này trong giáo trình năm hai, đã coi hình, nhưng chưa bao giờ đứng trong một cái.

Sáng nay cô chạy xe xuống đây từ tám giờ, sau khi giao xong chuyến cuối, ngủ được đúng một tiếng. Đường xuống khu công nghiệp phía Lê Minh Xuân đầy xe container, bụi đỏ bay mù mịt. Cái gương chiếu hậu bể của cô rung lắc suốt đường đi. Trung đã nói với cô lúc bốn giờ sáng, khi tới lấy bún: "Em đi một mình hả? Em đừng ký cái gì hết nghe." Cô nói em biết. Anh nói thêm: "Đem về cho anh coi cái gì người ta đưa." Cô nói em biết mà.

Khoa dẫn cô đi từ đầu dây chuyền.

Gạo được đổ vô một cái silo inox cao hai tầng, chảy xuống bằng ống. Khoa nói gạo này mua của một công ty lương thực lớn ở miền Tây, cùng một giống, cùng một lô, để bún ra đều. Từ silo, gạo được vo bằng máy, ngâm trong mấy cái bồn inox có đồng hồ đo nhiệt độ gắn bên hông. Thơm đứng nhìn con số trên đồng hồ. Ba mươi độ. Thời gian ngâm hiện trên một màn hình nhỏ, đếm ngược.

– Mấy tiếng anh?

– Năm tiếng. – Khoa nói. – Năm tiếng là gạo nở đủ, không lên men. Lên men thì mẻ này chua mẻ kia không, máy không chịu. Bên em thử rồi.

– Thử ủ chua hả anh?

Khoa liếc cô một cái, rồi cười.

– Dạ, có thử. Không đều. Bỏ.

Từ bồn ngâm, gạo được xay thành bột nước, chảy qua một cái máy ly tâm tách bớt nước, ra thành một khối bột ẩm trắng mịn, không cần bao vải, không cần đá chèn. Bột được đưa thẳng vô một cái máy đùn dài, dài như cái xe tải nhỏ, bên trong có trục vít vừa đẩy vừa hấp chín bột bằng hơi nước. Không luộc nắm, không nhồi tay, không chín vỏ sống ruột. Đầu kia của cái máy, sợi bún chảy ra liên tục, không đứt, rơi xuống một băng chuyền ngâm trong nước lạnh, rồi chạy qua một cái máy cắt thành từng đoạn, rồi qua cân tự động, rồi vô túi.

Thơm đứng nhìn sợi bún chảy ra. Nó đẹp. Cô phải nói thật với lòng mình là nó đẹp. Trắng, tròn, đều tới từng sợi, không một sợi nào đứt khúc, không một sợi nào to nhỏ khác nhau. Mấy công nhân áo trắng đứng hai bên băng chuyền gần như không làm gì, chỉ coi, thỉnh thoảng gỡ ra một túi cân thiếu.

– Một ngày bao nhiêu anh?

– Dây chuyền này bốn tấn. Có hai dây chuyền. Tám tấn. – Khoa nói, không cần giấu vẻ tự hào. – Bên em giao cho hơn tám trăm quán ở Sài Gòn với mấy tỉnh xung quanh. Bún vô túi xong là vô kho lạnh bốn độ, xe lạnh chở đi. Để được ba ngày.

– Có phụ gia không anh?

Khoa không né.

– Có. Phụ gia được phép, trong danh mục, đúng liều lượng. Ghi trên bao bì đàng hoàng. Chị muốn coi giấy tờ, em đưa chị coi. – Anh ta dừng lại một chút. – Chị đừng nghĩ như cái clip hàn the. Bên em không làm bậy. Làm bậy là chết. Nhà máy tám tấn mà làm bậy là chết cả công ty.

Thơm nhìn anh ta. Cô nghĩ tới cái clip hàn the, tới cái bó dây lác xanh, tới ba chai nước cái. Cô biết anh ta nói đúng về cái nhà máy. Cái nhà máy này sạch hơn xưởng nhà cô. Đều hơn. Nhanh hơn. Rẻ hơn. Điều sai không nằm trong cái máy đùn này. Nó nằm ở chỗ khác.

Họ đi qua dây chuyền số hai.

Thơm nhận ra Hiển trước khi nó nhận ra cô. Nó đứng ở đầu cái máy đùn thứ hai, áo trắng, nón trắng, khẩu trang trắng, chỉ chừa hai con mắt. Nhưng cô nhận ra cách nó đứng, một chân hơi chùng xuống, vai trái nhô lên, y như cách nó đứng máy ép ở xưởng nhà tám năm nay. Nó đang nhìn vô một cái màn hình nhỏ gắn trên máy, tay bấm mấy cái nút.

Rồi nó ngẩng lên, thấy cô.

Hai con mắt trên cái khẩu trang trắng mở to. Rồi nó cúi xuống, nhìn màn hình, không ngẩng lên nữa. Thơm đi ngang qua cách nó ba bước chân. Cô không dừng lại. Cô nghe tiếng máy đùn ù ù, tiếng nước chảy trên băng chuyền, tiếng một cái máy cân kêu bíp bíp.

– Hiển làm giỏi lắm chị. – Khoa nói, như không thấy gì. – Tay có nghề thì đứng máy nào cũng giỏi.

Thơm không trả lời.

Hết dây chuyền, Khoa dẫn cô lên văn phòng trên lầu hai. Hành lang lát gạch bóng, máy lạnh mát rượi, tường treo mấy tấm bằng khen đóng khung, mấy tấm ảnh chụp nhà máy từ trên cao. Cuối hành lang là một cánh cửa gỗ, có tấm bảng nhỏ ghi "Chủ tịch hội đồng quản trị".

– Chị có đem theo bún không? – Khoa hỏi. – Hôm qua em dặn.

– Dạ, có.

Hôm qua Khoa dặn cô đem theo một vắt bún, nói anh Vinh muốn nếm. Cô đã nghĩ tới chuyện không đem. Rồi cô nghĩ, một vắt bún thì có gì mà giấu. Cái họ cần không phải là vắt bún. Cái họ cần là cái lu, và cái lu thì đang đứng trong góc xưởng nhà cô, có cục đá đè trên tấm ván gỗ me, đúng vạch phấn.

Khoa gõ cửa, mở ra.

Căn phòng không lớn như Thơm tưởng. Một cái bàn gỗ, hai cái ghế bành, một cái kệ sách, một cái bàn trà nhỏ. Không có gì sang trọng. Người đàn ông ngồi sau bàn đứng dậy khi cô bước vô. Ông năm mươi mấy tuổi, người tầm thước, tóc hoa râm cắt ngắn, mặc áo sơ mi trắng tay dài xắn lên tới khuỷu. Mặt ông bình thường, không có gì đặc biệt, kiểu khuôn mặt mà người ta gặp ngoài chợ sẽ không nhớ. Chỉ có hai bàn tay ông là Thơm để ý. Hai bàn tay to, các khớp ngón sần lên, mu bàn tay có mấy vết sẹo bỏng cũ đã bạc màu.

Hai bàn tay của người đã từng đứng chảo.

– Chào con. – Ông nói. – Chú là Vinh. Ngồi đi con.

– Dạ, con chào chú.

Khoa không ngồi. Anh ta đứng ở cửa, hai tay chắp sau lưng.

– Con có đem bún không? – Ông Vinh hỏi.

Thơm mở cái túi vải, lấy ra cái hộp nhựa nhỏ, mở nắp. Một vắt bún buộc dây lác xanh, ra lò lúc bốn giờ sáng, giờ đã sáu tiếng, đã bắt đầu chua nhẹ. Cô đặt nó lên cái đĩa trên bàn trà.

Ông Vinh không đụng vô liền. Ông ngồi xuống cái ghế bành đối diện, nhìn vắt bún một lúc. Ông nhìn sợi dây lác xanh, nhìn cái nút con bướm hai tai bằng nhau. Rồi ông đưa tay ra, chậm rãi gỡ sợi dây, không giật, gỡ đúng cái cách mà người buộc dây gỡ: kéo cái tai bên trái trước.

Ông bứt một nhúm bún, đưa lên mũi ngửi. Rồi ông bỏ vô miệng.

Ông nhai chậm. Mắt ông nhắm lại. Căn phòng im lặng, chỉ có tiếng máy lạnh rì rì. Thơm ngồi nhìn ông, thấy hai bàn tay sẹo bỏng của ông đặt trên đầu gối, mấy ngón tay hơi co lại.

Rồi ông mở mắt.

– Mùa này nắng, ngâm một đêm. – Ông nói, không phải hỏi, mà như đang nói một mình. – Gạo này để qua một mùa, mua của bà nào ở chợ gạo. Xả nước lúc còn chua dịu, chưa gắt.

Thơm ngồi im. Cô không trả lời.

Ông Vinh nhìn cô.

– Ông Tám vẫn ngâm gạo theo trời hả con?

Thơm thấy lạnh dọc sống lưng. Ngâm theo trời. Chữ của ba cô. Chữ mà ba cô chỉ nói với người trong nghề. Chữ mà ba cô nói với cô lần đầu tiên mới hồi đầu tháng Ba, khi ông ngồi trên cái ghế nhựa đỏ với bàn tay băng trắng.

– Dạ. – Cô nói. – Sao chú biết chữ đó?

Ông Vinh không trả lời. Ông lấy sợi dây lác xanh, quấn lại thành một cuộn nhỏ, đặt lên cái đĩa bên cạnh vắt bún. Rồi ông đứng dậy.

– Con về đi. – Ông nói, giọng không lạnh, không ấm. – Cảm ơn con đã đem bún.

– Chú…

– Khoa, đưa con nhỏ ra cổng.

Khoa bước tới, mở cửa. Thơm đứng dậy. Cô nhìn ông Vinh. Ông đã quay lưng lại, đứng nhìn ra cửa sổ, nơi có thể thấy cả cái nhà máy trắng tinh trải dài dưới nắng.

Ra tới cổng, Khoa đưa cho cô một phong bì.

– Đây là thư mời làm việc. Chị đọc kỹ. Lời mời còn nguyên tới hết tháng Năm.

– Em không nhận.

– Chị cầm về đọc đã. – Khoa nói. – Chị đọc rồi hãy nói không. Em không ép.

Thơm cầm phong bì. Cô không mở nó ra trên đường về. Cô chạy xe ngang những chiếc container, ngang những cột khói, ngang mấy quán cơm công nhân đang dọn bàn trưa, cái gương chiếu hậu bể rung lắc. Đèn đỏ ở ngã tư nào cô cũng đứng đợi đủ, như cái đêm chở ba đi viện. Trong đầu cô chỉ có một câu. Ông Tám vẫn ngâm gạo theo trời hả con.

Về tới xưởng lúc hai giờ chiều. Ông Tám đang ngồi ở hiên, đút cơm cho con mèo mướp của nhà bên. Bàn tay trái ông giờ đã bỏ hết băng, chỉ có cái mỏm ngón áp út hồng hồng.

Thơm dựng xe, đi lại, ngồi xuống bên cạnh ba.

– Ba.

– Ừ. Đi coi nhà máy về rồi hả?

– Dạ. Ba có biết ông Quách Thế Vinh không?

Muỗng cơm trên tay ông Tám dừng lại giữa chừng. Con mèo mướp kêu meo meo, cọ đầu vô chân ông.

– Không. – Ông nói.

Ông đút nốt muỗng cơm cho con mèo, đứng dậy, đi vô nhà. Thơm ngồi lại trên hiên, nhìn theo lưng ba. Cô thấy bàn tay phải của ông, cái tay không bị kẹp, đang run nhẹ bên hông, run như cái ly trà sóng sánh hôm nào, dù lúc này ông không cầm gì hết.

— Hết chương 13 —