Ra khỏi lòng đất

Chương 34: Ra khỏi lòng đất

Anh Lành cắt khối băng bằng ba con dao nhiệt cùng một lúc.

Mười giờ đêm ngày mười hai. Bốn tiếng sau khi đất im, Mõ vẫn chưa ghi được một chấn động nào. Mặt nước hai bầu ao phẳng lặng như tờ giấy đen. Đội cứu đã xuống đủ: anh Lành, anh Bảy, hai thợ mỏ nữa, và anh Khiêm, người đã chạy từ chỗ con Voi về Cửa Đình, rồi xuống giếng, rồi bò qua cái lối chui mà không ai kịp cản. Năm người đàn ông đứng quanh khối băng to bằng cái xe Nghé, dưới cây cột chống mười một khúc.

– Cắt từ dưới lên, – anh Lành nói. – Cắt cái góc đè chân trước. Cái góc ấy rời ra thì chân rời ra. Phần còn lại vẫn đứng.

Dao nhiệt đỏ rực, chọc vào băng. Hơi trắng bốc lên, đông lại thành bụi băng lấp lánh, rơi xuống tấm chăn nhiệt đắp trên người chú Nghiệp. Đòng quỳ ở phía đầu chú, hai tay giữ lấy hai vai chú, cho chú khỏi cựa. Chú không cựa. Chú nhắm mắt.

Hai mươi phút. Cái góc băng rời ra, rơi xuống nền với một tiếng mà Đòng cảm thấy qua đầu gối. Cây cột chống không rung. Khối băng còn lại vẫn đứng.

Họ rút chân chú ra. Chậm, thẳng, đúng như chú đã dặn Tấn dưới giếng hồi tháng Một. Lớp vải áo ngoài ở ống chân trái nhăn nhúm, móp vào, nhưng không rách. Chú rên lên một tiếng, rồi cắn môi lại.

– Áo ba mươi kilô pascal, – Đòng đọc. – Không rò.

Họ đặt chú lên một tấm bạt kéo, buộc chặt, rồi kéo chú qua cái lối chui. Lối chui dài hai mươi mét, hẹp vừa một người nằm. Anh Bảy bò trước, kéo dây. Anh Lành bò sau, đẩy. Đòng nằm bẹp trên băng, nghe tiếng thở của ba người trong bộ đàm, gấp, đều, cho tới khi anh Bảy nói "ra rồi".

Rồi tới lượt cô.

Khi cô bò ra khỏi lối chui, đứng dậy ở phía bên kia bức tường băng đổ, cô quay đèn trán về phía bầu tây.

Cái ao vẫn còn đó.

Mặt nước đã hạ xuống. Dọc mép băng, có một vệt trắng rộng chừng hai gang tay, chỗ nước muối đã rút đi để lại một lớp muối đông. Trên vệt trắng ấy, có những bông sen đỏ nằm lại, mắc cạn, nhăn nheo. Không nhiều. Đòng đếm được mười một bông. Có những bông khác rách tả tơi, trôi dạt về phía cái eo, nằm im trên mặt nước. Nhưng ở xa hơn, ở giữa bầu tây và dọc vách băng phía tây, nơi có những khe nứt, những bông sen đỏ vẫn nằm đó. Kín. Xếp vòng trong vòng. Đỏ son trên nền nước đen, như hôm đầu tiên.

Anh Khiêm đứng cạnh cô. Anh không quỳ xuống như lần trước. Anh đứng, đèn trán chĩa ra mặt hồ, và anh đếm. Đòng nghe anh đếm khẽ trong bộ đàm, môi mấp máy.

– Anh đếm cái chi?

– Đếm những bông mất, – anh nói. – Để ghi. – Anh dừng lại. – Rồi đếm những bông còn. Để ghi cái đó trước.

Họ kéo chú Nghiệp lên sáu mươi mét khe nứt bằng dây, như đã thả ông nội xuống hôm hai mươi tháng Một. Chậm. Từng sải một. Anh Lành ở trên đếm thành tiếng.

Ở miệng khe, trong cái ngách, ông nội vẫn ngồi trên khối băng.

Ba ngày. Ông đã ngồi đó ba ngày. Có lúc anh Lành đưa ông lên trạm y tế ngủ được vài tiếng, rồi ông lại đòi xuống. Bác Lụa đã xuống đây hai lần, bắt ông thở bình dưỡng khí lớn, đắp chăn nhiệt, ăn cháo qua ống. Bây giờ ông ngồi đó, tấm chăn nhiệt trùm từ vai xuống, một bàn tay đặt trên cái cọc thép, bàn tay kia cầm cái chày lim. Mặt ông qua tấm kính mũ đã ngả vàng gầy rộc, hốc hác như người ốm nặng. Nhưng mắt ông mở.

Họ đặt chú Nghiệp xuống cạnh ông.

Chú nằm trên tấm bạt, chân trái nẹp hai thanh nhôm, mặt tái nhợt. Chú quay đầu nhìn ông.

– Thầy.

Ông không nói gì. Ông nhấc cái chày lim khỏi đùi, chìa nó ra, đặt ngang trên ngực chú.

– Đặt tay lên, – ông nói.

Chú Nghiệp nhìn cái chày. Lần này bàn tay chú không dừng lại cách mặt gỗ một đốt ngón tay. Chú đặt hai bàn tay găng lên nó, ôm lấy nó, như người ta ôm một đứa trẻ.

– Ông không giải lời thề nữa, – ông nói. – Ông bắt mày thề lời khác. Về nuôi thằng Mít. Nuôi nó lớn. Ở đây hay ở dưới kia cũng được. Nhưng nuôi nó lớn, và đừng giấu nó cái gì.

– Tôi thề, – chú Nghiệp nói.

Ông gật đầu. Rồi ông lấy lại cái chày, đặt lên đùi, và nhắm mắt.

Còn một việc nữa.

Họ quay lại buồng tròn ở cuối hầm Bốn. Cái lỗ khoan cũ không còn thở nữa. Lớp băng vàng trên sàn buồng đã đông cứng, nứt nẻ, không còn sủi bọt. Đòng soi đèn xuống cái lỗ nhỏ giữa nút. Cột nước muối trong lòng lỗ đã tụt xuống rất sâu, sâu tới mức đèn trán không với tới mặt nước. Không có tiếng rít. Không có hơi lạnh bốc lên.

– Mõ, – cô gọi. – Nối cho cháu với bố.

Một lúc sau, giọng bố vang lên qua cái hộp màu cam. Bố đang ngồi ở nhà Mõ. Bố đã ngồi đó ba ngày.

– Bố đây.

– Bố. Con với anh Lành bịt lại cái lỗ khoan. Bố bảo con đổ thế nào.

Bố im một lúc. Đòng biết bố đang nhớ lại một đêm tháng Tư năm sáu mốt, đúng ở chỗ này.

– Đổ từng lớp, – bố nói. Giọng bố khàn, chậm, như người kéo một sợi dây nặng lên từ dưới giếng. – Đừng đổ một lần. Một lớp một gang. Đợi đông cứng hẳn, gõ vào nghe tiếng đanh, mới đổ lớp sau. Đổ một lần thì lõi không đông, mặt đông, bên trong rỗng. – Bố dừng. – Năm ấy bố đổ cho ông bốn mét. Bố không biết bố đang bịt cái gì. Bây giờ con biết con đang bịt cái gì. Con đổ cho chắc vào.

– Vâng.

Họ đổ. Đòng và anh Lành, từng gang một. Nước ấm từ bình chứa đổ xuống cái lỗ, bốc hơi trắng, đông lại. Họ chờ. Gõ vào. Nghe tiếng đanh. Đổ lớp sau. Anh Khiêm ngồi bên cạnh, cầm cái bảng tay, ghi từng lớp, từng giờ, từng phút. Chú Nghiệp nằm trên tấm bạt ở cửa buồng, quay đầu nhìn, không nói gì.

Bốn giờ sáng ngày mười ba, cái nút mới đã dày ba mét, dày hơn cái lỗ nhỏ mà chú Nghiệp đã khoan thủng. Anh Lành hàn lên mặt nút một tấm thép tròn. Trên tấm thép, Đòng không sơn chữ gì. Cô chỉ khắc bằng mũi dao nhiệt một dòng nhỏ, gọn: Ao Sen. Bên dưới, ngày tháng.

Họ lên mặt đất lúc sáu giờ sáng.

Ở Cửa Đình, khoang điều áp đông kín người, đông tới mức bác Lụa phải quát mới dẹp được một lối cho cái cáng của chú Nghiệp đi qua. Bà Nhàn đứng ở đầu lối. Cô Ba Huệ đứng cạnh bà, ôm Tấn, Tấn vừa từ chỗ con Voi về, mặt đen nhẻm bụi, mắt đỏ. Bố ngồi trên xe lăn ở góc, hai chân băng, nhìn Đòng bước ra khỏi khoang mà không nói được gì, chỉ chìa hai tay ra.

Thằng Mít không chạy tới. Nó đứng im ở mép lối đi, nhìn cái cáng đi qua trước mặt. Nó nhìn cái chân bố nó nẹp hai thanh nhôm. Nó nhìn mặt bố nó.

Chú Nghiệp quay đầu trên cáng.

– Mít.

Thằng bé đi theo cái cáng, một tay nắm lấy mép tấm bạt.

– Bố về rồi, – chú nói. – Bố kể.

– Bố kể bây giờ à?

– Bây giờ. Bố kể cho con nghe hết. Từ con cá đầu tiên.

Hai bố con đi khuất sau cửa trạm y tế.

Ông nội lên sau cùng, trên cái cáng thứ hai, anh Lành và anh Bảy khiêng. Ông ngủ. Ông ngủ từ lúc lồng thang bắt đầu chạy lên, cái chày lim ôm trong lòng, hai tay khoá lấy nó như khoá một đứa trẻ, và không ai gỡ ra được. Bác Lụa cúi xuống nhìn ông qua tấm kính mũ, đặt hai ngón tay lên cái bảng số trên cổ tay áo ông, đọc, rồi thở ra.

– Để ông ấy ngủ, – bác nói. – Ba ngày rồi.

Bố đã chống nạng đứng dậy khỏi xe lăn. Hai bàn chân quấn băng của bố đặt xuống sàn thép, run run. Đòng đi về phía bố. Cô tháo mũ ra. Không khí ấm, mùi người, mùi dầu máy, mùi cháo của cô Ba Huệ ùa vào mặt cô.

– Con đổ chắc chưa? – bố hỏi.

– Chắc. Ba mét. Từng gang một.

– Bố biết. – Bố gật đầu. – Bố nghe Mõ đọc từng lớp.

Bố buông một bên nạng, đưa cánh tay ra. Đòng bước vào. Bố ôm cô bằng một tay, cái ôm cứng, vụng, như người cả đời chưa ôm ai bao giờ. Cô cao hơn bố một cái đầu, nên cằm cô tì lên tóc bố. Tóc bố có mùi băng.

– Ông con giữ nó mười bốn năm, – bố nói vào vai cô. – Bố giữ nó mười bốn năm mà không biết mình giữ. Con mở nó ra có ba tuần mà con giữ được nó.

Đòng không đáp được.

Đòng đứng giữa khoang điều áp, mũ cầm trên tay. Cô không biết mình phải làm gì tiếp. Ba ngày nay cô làm từng việc một, việc này nối việc kia, và bây giờ không còn việc gì. Anh Khiêm đứng cạnh cô, mặt đỏ bừng vì hơi ấm.

– Lên Vòm Đình, – anh nói. – Anh muốn em thấy một cái.

Họ leo cầu thang lên Vòm Đình. Nắng sớm đã lên. Qua lớp kính vòm, bầu trời màu bơ sữa nhạt, trong veo, trong như chưa từng có bão. Bình nguyên màu gỉ sắt trải tới chân trời.

Ở phía đông nam, rất xa, chỗ con Voi, có một cái cột trắng mảnh. Nó không phụt lên cao như trong tấm ảnh hôm qua nữa. Nó chỉ còn là một làn khói trắng mỏng, bốc lên chậm, lặng, như khói từ một nén hương cắm giữa bình nguyên. Gió nam thổi nó nghiêng đi về phía làng, kéo dài thành một vệt mờ trên trời.

– Mõ bảo nó còn thở mấy ngày nữa, – anh Khiêm nói. – Rồi tự đông lại. Như em tính.

Đòng không trả lời. Cô quay lại nhìn cây đào.

Trên cành thấp nhất, cái nụ màu đồng hôm trước mới hé một khe như sợi chỉ, bây giờ đã mở ra một nửa. Năm cái cánh hồng nhạt, mỏng, còn nhăn, như bàn tay trẻ con mới đẻ chưa duỗi hết ngón.

Ngày mai là hai mươi chín tháng Chạp. Năm nay không có ngày ba mươi.

— Hết chương 34 —