Con voi gãy vòi

Chương 26: Con voi gãy vòi

– Ba cuộn, – anh Lành nói. – Nó cắt cuộn giữa. Cuộn giữa là cuộn chính. Hai cuộn kia chỉ để giữ ấm.

Anh đặt cái đầu nhiệt lên bàn thợ, lật nó dưới đèn. Sáng ngày mùng hai, xưởng lớn lạnh, đèn trắng, mùi dầu máy và mùi kim loại cháy. Con Voi số hai nằm trên giá, cái vòi đã được nhấc lên lại, nhưng đầu vòi trống trơn, chỗ cái đầu nhiệt và cái chuông dò âm bị tháo ra để sửa. Trông nó như con vật bị nhổ mất răng.

– Quấn lại được không anh? – Đòng hỏi.

– Được. Dây đồng thì còn. Quấn tay. Mỗi vòng phải căng đều, lệch một li là cuộn nóng không đều, đi trong băng nó lệch hướng. – Anh Lành lật bàn tay mình, nhìn mấy ngón tay to như củ gừng. – Một ngày rưỡi. Nếu không ai ngủ.

– Còn cái chuông?

Anh Lành nhặt cái chuông thép nhỏ bị đập bẹp lên. Sáu cái tai điện tử bên trong vỡ vụn, những mảnh mạch xanh lá lòi ra qua lớp cao su rách.

– Cái này thì chịu. Kho không có đồ thay. Đồ thay phải chờ tàu.

Đòng nhìn cái chuông. Rồi cô nhìn ra phía khoang điều áp của xưởng, nơi qua ô kính cô thấy trời bên ngoài đã sáng hơn hẳn mấy hôm trước, cái màu bơ sữa nhạt dần trở lại trên bình nguyên.

– Máy đo địa chấn, – cô nói. – Mỗi cái máy đo cũng có ba cái tai như thế, nghe rung trong đất. Tám cái máy của làng đang cắm ngoài kia. Lấy hai cái về, tháo tai ra, lắp vào cái chuông là đủ sáu.

– Rút hai máy thì Mõ nhìn đất bằng sáu con mắt.

– Sáu con mắt vẫn hơn ba. – Cô đã nghĩ chuyện ấy từ đêm qua. – Rút máy số bảy ở gò tây nam với máy số năm ở cây số một. Hai cái ấy xa vệt đỏ nhất. Mõ còn máy số tám trên Đồi Mả, máy số sáu ở hàng rào Giếng Băng, máy số bốn ở Hố Trời Thủng, cộng ba cái cũ, vẫn đủ ôm lấy cái ao.

Anh Lành nhìn cô một lúc, rồi gật.

Trưa hôm ấy, cô với Tấn lái xe Trâu ra gò tây nam. Lần đầu tiên sau hơn ba tuần, bánh xe lăn ra khỏi mái che bụi mà đèn pha không phải bật. Bình nguyên hiện ra lại, màu gỉ sắt phủ một lớp bụi mới mịn như bột, những tảng đá quen bị vùi đi một nửa. Trên đầu, bầu trời vẫn còn đục, nhưng mặt trời đã có quầng. Không phải quầng xanh của hoàng hôn. Chỉ là một vòng sáng mờ nhạt, như cái bóng đèn để trong tấm vải màn.

Tấn lái không nói gì một lúc lâu. Từ hôm qua, nó ít nói hẳn.

– Mày có nghĩ là tao cắt không? – nó hỏi, khi xe đã chạy được nửa đường.

– Không.

– Mày nói không là mày nói thiệt hay nói để tao khỏi buồn?

– Tao nói thiệt. – Đòng nhìn ra cửa kính. – Mày mà cắt thì mày cắt chỗ đầu tiên mày thấy. Mày không bao giờ chịu đọc cái bảng sơ đồ nào.

Tấn bật cười, cái cười ngắn, khàn, nhưng là cười. Rồi nó im lại.

– Mạ tui khóc cả đêm qua, – nó nói. – Hồi tía tui chết bả cũng không khóc vậy.

Máy số bảy cắm trên gò đá, nghiêng đi một chút vì gió bão. Cô nhổ nó lên, ôm vào lòng như ôm một cái phích nước. Máy số năm ở cây số một cũng vậy. Trên đường về, ngang qua đường rẽ vào Giếng Băng, cô thấy cái tháp thép đứng thẳng giữa bình nguyên, đỉnh tháp bám đầy bụi đỏ.

Cô nghĩ tới câu của thằng Mít.

Cả buổi chiều cô ngồi tháo tai máy đo, lắp vào cái chuông mới mà anh Lành gò lại từ một đoạn ống thép. Tay cô làm, nhưng đầu cô không ở đó. Cái gậy gõ gõ trên hành lang lúc gần bốn giờ sáng. Cả làng chỉ có một người đi chậm thế. Cô nghĩ tới cái chìa đồng của cửa phụ, cái cửa làm từ năm năm hai, khi Nhà Tàu còn là nhà của bốn mươi người. Người cầm số 01 hồi ấy là trưởng làng. Trưởng làng thì có chìa của mọi cánh cửa.

Chập tối, cô về nhà. Ông nội ngồi ở bàn ăn, ăn cháo. Ông đã ngồi dậy được, mặt vẫn xám, nhưng tay cầm thìa không run.

– Ông, – cô nói. – Đêm hôm kia ông đi đâu?

Ông không ngẩng lên.

– Ông lên Vòm Đình. Xem cây đào.

– Lúc bốn giờ sáng?

– Già rồi ngủ ít. – Ông múc một thìa cháo. – Hai cái nụ dưới thấp nó căng rồi. Con thấy chưa?

Cô nhìn ông. Ông không nói dối. Đường lên Vòm Đình đi qua hành lang Cửa Đình, đi ngang qua cái cửa phụ của xưởng lớn. Ông có thể đã lên xem cây đào thật. Ông chỉ không nói hết.

Cô đã biết cái kiểu không nói hết ấy. Mõ cũng thế.

Cô không hỏi thêm. Cô bảo mình rằng ông yếu, ông vừa ốm dậy, ông không thể kéo nổi cái vòi khoan nặng gấp ba người ông ra khỏi giá. Cô bảo mình rằng đã có một người cố làm cho cả làng chỉ tay vào ông, bằng cách lấy cái thẻ T-1 trong hộp gỗ của ông. Bây giờ có khi người ấy lại làm thế lần nữa. Chọn đúng cái giờ ông hay đi, chọn đúng cái cửa ông có chìa.

Cô không chắc mình tin những điều ấy. Nhưng cô cần một người để nhìn, mà không phải là ông.

Đêm hôm ấy, cô ngồi trong Nhà Tàu.

Nhà Tàu có một cái cửa sổ tròn nhỏ, kính dày, nhìn thẳng sang cửa lớn của xưởng lớn qua một khoảng hành lang hẹp. Những người tránh khí ở dãy năm đã ngủ hết, nằm kín sàn, tiếng thở đều đều. Đòng ngồi ở góc tối dưới cái cửa sổ, cái áo len của mẹ trùm kín người. Trong xưởng lớn, anh Lành và hai thợ máy đã về lúc mười một giờ. Đèn xưởng tắt.

Một giờ sáng, đèn xưởng bật lại.

Cô áp mặt vào kính. Cửa lớn mở, ổ đọc thẻ nháy xanh. Chú Nghiệp bước vào, một mình, áo bảo hộ màu cam. Chú đóng cửa lại sau lưng.

Đòng rời Nhà Tàu, rón rén đi qua hành lang, tới cái cửa phụ của xưởng. Nó khép hờ, không khoá, vì ban ngày anh Lành vẫn để thế cho người ra vào. Cô đứng trong bóng tối của khung cửa, nhìn vào.

Chú Nghiệp ngồi trước bàn thợ, chỗ anh Lành để cái đầu nhiệt đang quấn dở. Chú cầm cái cuộn dây đồng lên, nhìn những vòng anh Lành đã quấn, gật gù như người thợ già xem việc của người thợ trẻ. Rồi chú làm một việc mà Đòng chưa thấy bao giờ trong cả tháng qua.

Chú tháo băng tay.

Chú tháo từ từ, từng vòng, như người ta tháo một sợi dây đã buộc quá lâu. Băng tay trái trước, rồi tay phải. Dưới ánh đèn trắng của xưởng, Đòng thấy hai bàn tay chú lần đầu tiên.

Da tay đã lên da non, đỏ hồng, bóng, căng như da quả cà chua. Ở mấy đầu ngón tay, da cũ đã bong ra, để lại những vệt sẹo trắng lồi lên. Đầu ngón trỏ tay phải sẫm lại như bị hơ lửa. Đó không phải là vết bỏng của một lần găng áo bị thủng khi sửa van Đồng Gương. Đó là bỏng lạnh chồng lên bỏng lạnh, lần này chưa lành thì lần khác đã tới. Như của một người đã nhiều đêm thò tay vào nước muối âm năm mươi độ, đổ nước, nhào băng, bịt một cái lỗ không bao giờ chịu bịt.

Chú duỗi các ngón tay ra, co lại, duỗi ra, như để thử xem chúng còn nghe lời không. Rồi chú cầm sợi dây đồng và bắt đầu quấn.

Chú quấn chậm hơn anh Lành nhiều. Mỗi vòng, chú căng sợi dây giữa hai ngón tay, kéo đều, ép vào vòng trước, rồi mới quấn vòng sau. Thỉnh thoảng chú dừng lại, xoa hai bàn tay vào nhau, thổi hơi vào. Những ngón tay da non hẳn đau lắm khi cọ vào đồng. Chú không quấn băng lại. Chú cần đầu ngón tay để cảm thấy sợi dây.

Đòng đứng đó gần một tiếng.

Gần ba giờ, chú dừng tay. Chú đặt cái cuộn dây xuống, đứng dậy, đi lại phía con Voi đang nằm trên giá. Chú đứng trước cái vòi khoan trống không, nhìn nó. Rồi chú cúi xuống, nhặt lên từ cái hộp đựng phế liệu dưới chân giá một đoạn dây đồng ngắn. Đầu đoạn dây bị cắt gọn, sạch. Chú nhìn cái mặt cắt ấy dưới đèn rất lâu.

– Thầy, – chú nói, rất khẽ, như nói với cái đoạn dây trong tay. – Thầy làm thế này để làm gì.

Không phải câu hỏi. Đòng nghe ra trong giọng chú không có chỗ nào để hỏi.

Chú ném đoạn dây trở lại hộp. Rồi chú áp trán vào cái vỏ thép lạnh của con Voi, đứng im như thế, hai bàn tay da non buông thõng hai bên. Rất lâu.

Đòng lùi lại trong bóng tối. Cô quay về Nhà Tàu, ngồi xuống chỗ cũ dưới cửa sổ tròn, và không ngủ được cho tới sáng. Cô đã đi ra để nhìn một người mà không phải là ông. Cô đã nhìn thấy người ấy. Và người ấy, trong lúc không có ai, đã gọi tên ông.

Sáng hôm sau, ngày mùng ba, cuộn sưởi giữa đã quấn xong. Anh Lành đến xưởng lúc sáu giờ, nhìn thấy cái cuộn dây trên bàn, sững người, rồi không hỏi ai quấn. Anh chỉ kiểm từng vòng, gật đầu, rồi lắp nó vào đầu nhiệt. Đến trưa, cái chuông dò âm mới đã nằm sau mũi khoan, sáu cái tai lấy từ hai cái máy đo của Đòng. Con Voi số hai thử máy lần đầu. Đầu nhiệt đỏ rực lên trong mười giây, cái chuông nghe được tiếng Đòng gõ cái cờ lê vào sàn thép cách đó ba chục mét.

– Xong, – chú Nghiệp nói. Hai bàn tay chú lại quấn băng trắng như cũ.

Một giờ chiều, cái loa trong xưởng lớn sáng lên.

– Mõ xin báo: có thư của Ban gửi đại diện Ban và trưởng làng. Anh Khiêm đề nghị Mõ đọc cho cả làng.

Đòng đứng im giữa xưởng. Anh Lành đặt cái cờ lê xuống.

– Ban Điều phối Khu định cư Ngoài Trái Đất gửi khu định cư Hương Hoả, – Mõ đọc, giọng đều như mọi khi. – Ban đã chuyển báo cáo ngày hai mươi tám tháng Một tới Hội đồng Khoa học. Hội đồng Khoa học sẽ họp sau kỳ nghỉ Tết. Trong thời gian chờ, khu định cư không được can thiệp dưới bất kỳ hình thức nào vào hệ thống nước ngầm có sự sống, sau đây gọi là Ao. Mọi việc khoan, xả hoặc bịt liên quan tới Ao phải dừng cho tới khi có quyết định. Khu định cư tiếp tục giữ an toàn cho người bằng các biện pháp khác. Hết.

Không ai trong xưởng nói gì.

– Mõ xin báo thêm, – Mõ nói, không đợi ai hỏi. – Khoảng cách trung bình giữa các chuỗi chấn động trong mười hai giờ qua: một phút năm mươi giây.

— Hết chương 26 —