Nhánh hang không tên

Chương 13: Nhánh hang không tên

– Máy số bốn, – Đòng nói, và gõ ngón tay lên cái chấm xanh ở rìa đông bản đồ. – Ba ngày nay nó ghi biên độ tăng nhanh hơn mọi máy khác. Nhanh gấp đôi.

Cái chấm xanh ấy là máy đo địa chấn cô cắm ở bờ Hố Trời Thủng hôm ngày bốn. Trên tấm bản đồ Mõ vẽ lại sáng nay, vệt đỏ dài tám trăm mét giờ không còn là một con rắn đơn độc nữa. Ở khoảng giữa thân nó, có một nhánh mới toả ra, chạy về phía đông bắc, mảnh hơn, nhạt hơn, nhưng rõ. Nó chạy về phía cái hố.

– Mõ, – bà Nhàn nói. – Giải thích cho bà.

– Mõ xin báo: trong ba ngày qua, mỗi chuỗi chấn động không còn chỉ chạy dọc một đường từ phía Giếng Băng về phía làng. Một phần năng lượng của nó rẽ sang một đường thứ hai, ở độ sâu nông hơn nhiều, khoảng bốn mươi mét. Đường thứ hai chạy dưới mạn đông nam Hang Cái, rồi vòng lên về phía Hố Trời Thủng. Mõ chưa thấy đường nào như thế trên bản đồ địa chất của làng.

– Vì không có ai vẽ, – Đòng nói. – Hố Trời Thủng là chỗ trần một ống dung nham khác sập xuống. Ai cũng biết thế, nhưng chưa ai xuống. Nếu bên dưới cái hố là một cái ống chạy song song với Hang Cái, thì nước muối đang tìm được đường vào nó. Nó dễ đi hơn đá nứt. Nó là một cái mương có sẵn.

– Rồi sao?

– Rồi nếu cháu tìm được chỗ nó chảy trong cái ống ấy, cháu chặn được nó ở đấy. Trước khi nó tới dưới làng.

Bà Nhàn nhìn cô, rồi nhìn ra lớp kính đen của Vòm Đình. Ngày thứ sáu của bão.

– Ra ngoài bây giờ?

– Gió sao Hoả mạnh mà nhẹ, bà ạ. – Cô đã chuẩn bị câu này. – Không khí loãng quá, gió có thổi trăm cây số một giờ thì sức đẩy của nó cũng chỉ như cái quạt nan. Không lật được xe, không thổi bay được người. Cái nguy là không nhìn thấy gì, và bụi chui vào khớp áo. Hố cách Cửa Đình một cây số, xe Trâu đi theo ra-đa được. Thằng Tấn đã chạy ba cây số trong bão đêm hôm nọ.

– Thằng Tấn chân còn đang bó.

– Lái xe thì không cần chân trái, – Tấn nói từ cuối phòng.

Bà Nhàn gõ ngón tay lên bàn. Lâu.

– Ai đi?

– Cháu, Tấn lái, anh Khiêm. Thêm một người biết đi dây.

– Bố đi, – một giọng nói từ cửa.

Bố Đòng đứng đó, áo mỏ còn chưa thay, tay cầm cái mũ. Cô không biết bố đứng đó từ bao giờ, đã nghe được bao nhiêu.

– Bố đi dây hai mươi năm, – bố nói, ngắn gọn như mọi khi. – Xuống giếng, xuống hầm. Bố đi.

Tối ấy, Đòng ghé trạm y tế. Ông nội đã được bác Lụa chuyển lên đó từ hôm trước, cái ống thở nhỏ luồn dưới mũi, cơn sốt đã hạ xuống ba mươi tám độ. Bác Lụa bảo ông qua được, nhưng phải nằm thêm vài hôm. Cô ngồi xuống mép giường, kể cho ông nghe về Hố Trời Thủng, về cái nhánh mới trên bản đồ. Cô không biết ông có nghe không. Mắt ông nhắm.

Lúc cô đứng dậy, bàn tay phải của ông túm lấy cổ tay cô. Yếu, nhưng chặt.

– Nước muối, – ông thì thào, – không đóng băng đâu con. Mặt trên trông như băng, mà dưới là nước. Đi thì dò. Gặp chỗ nào vàng vàng, xốp xốp, thì đừng đặt chân.

– Sao ông biết?

Ông không trả lời. Bàn tay ông buông ra, và hơi thở của ông lại đều đều như người ngủ.

Họ đi lúc trưa hôm sau.

Trưa thì cũng như đêm. Xe Trâu bò ra khỏi mái che bụi vào một thế giới màu nâu đỏ đặc quánh. Đèn pha bắn ra hai luồng sáng vàng, đi được vài sải tay thì bị bụi nuốt mất, chỉ còn lại hai cái cột sáng mờ lơ lửng trước mũi xe, đầy những hạt nhỏ li ti trôi ngang. Tấn lái chậm, mắt dán vào màn hình ra-đa, miệng lẩm bẩm đếm mét. Trên mái xe, bụi chạy rào rào. Không nghe thấy tiếng, nhưng cảm thấy qua lớp vỏ, như có ai đang dùng chổi lông quét không ngừng lên nóc nhà.

Một cây số mất bốn mươi phút.

Ở bờ Hố Trời Thủng, Tấn cho xe đỗ cách mép hai mươi bước, ngay cạnh cái máy đo số bốn. Ba người mặc áo ngoài bước ra. Bố Đòng đóng cọc neo dây. Bố đóng ba cọc, cách nhau một sải, nối lại bằng dây cáp thép, rồi mới móc dây chính vào. Bố kiểm từng cái móc hai lần. Bố không nói câu nào.

Mép hố lởm chởm đá đen. Đèn trán chiếu xuống chỉ thấy bụi xoáy, và dưới bụi là bóng tối. Không thấy đáy.

– Ba mươi mét, – bố nói, đọc trên máy đo khoảng cách bằng tia sáng. – Đáy là đá đổ. Bố xuống trước.

Bố xuống trước. Rồi tới anh Khiêm. Rồi tới Đòng. Cô thả mình theo dây, hai chân đạp vào vách đá, từng nhịp, từng nhịp. Ở trọng lực này, xuống dây không khó. Cái khó là không nhìn thấy gì, và cái cảm giác mình đang tụt vào một cái miệng không có đáy. Mười mét đầu, bụi còn xoáy quanh. Rồi bụi thưa dần. Rồi hết hẳn. Ở dưới này, gió không xuống tới được.

Chân cô chạm đá. Cô đứng thẳng dậy, quay đèn trán một vòng.

Và cô quên thở mất mấy giây.

Cô đang đứng trên một đống đá đổ, chính là cái trần cũ đã sập xuống. Nhưng chung quanh đống đá ấy, về hai phía, là một cái hang. Không, không phải hang. Là một đường hầm khổng lồ, tròn như lòng ống, rộng phải hơn hai chục mét, trần cao gấp năm lần đầu người. Đèn trán của cô quét lên trần, và trần không phẳng. Từ trần rủ xuống hàng nghìn cái nhũ đá, nhỏ, nhọn, đen bóng, xếp dày như răng lược. Không phải nhũ đá vôi như trong những tấm ảnh hang động Trái Đất ông cho cô xem. Đây là nhũ dung nham, cái thứ mà khi ống dung nham này còn đang chảy, hàng trăm triệu năm trước, đá nóng chảy đã nhỏ giọt từ trần xuống rồi đông lại giữa chừng. Mỗi cái nhũ như một giọt nến đen bị đông cứng đúng lúc đang rơi.

Vách hang bóng loáng, như một lớp men gốm. Đèn rọi vào, nó phản lại ánh sáng thành những vệt dài, chạy theo đường cong của vách, như mặt nước dưới trăng.

– Răng mà… – anh Khiêm thì thầm trong bộ đàm, rồi lại không nói hết câu, giống hệt chiều hoàng hôn trên Đồi Mả.

Bố Đòng đứng im. Bố quay đèn trán rất chậm, từ trái sang phải, từ trên xuống dưới, như người ta nhìn ngôi nhà của mình sau bao nhiêu năm đi xa.

– Hai mươi ba năm, – bố nói, giọng khàn. – Hai mươi ba năm mình ở cạnh nó mà không biết.

Sàn hang về phía tây nam không phải đá. Đó là băng. Một lớp băng cũ, phủ bụi, phẳng như mặt sân, chạy dài vào bóng tối. Ở rìa lớp băng, chỗ nó gặp vách hang, có những thứ lấp lánh. Đòng bước lại gần. Những tinh thể trong suốt, dài bằng ngón tay, mọc chĩa ra từ khe đá như những lưỡi dao thuỷ tinh, xếp thành từng chùm. Đèn trán rọi vào, chúng hắt ánh sáng ra thành bảy màu, đỏ, cam, vàng, lục, lam, như ai rắc vụn cầu vồng xuống chân vách.

– Thạch cao, – cô nói, nhớ lại bài học của ông. – Nước muối có canxi, có lưu huỳnh. Nước bốc hơi chậm qua hàng triệu năm thì đọng thành tinh thể như thế.

– Nước muối, – anh Khiêm nhắc.

– Ừ. – Cô quay đèn về phía tây nam. – Nước muối đã từng đi qua đây. Từ rất lâu rồi. Và bây giờ nó lại đi qua.

Họ đi về phía tây nam. Về phía làng. Bố đi đầu, mỗi bước đều dò mặt băng bằng cây gậy sắt. Ở đây, qua đế ủng, qua mặt băng, tiếng nện rõ hơn ở bất cứ chỗ nào cô từng đứng. Thịch. Thịch. Thịch. Sau mỗi nhịp là một tiếng ngân dài, như chuông chùa vọng qua mặt nước. Cái hang này đang hát theo nhịp của đất.

Đi được chừng ba trăm mét thì sàn băng bắt đầu đổi màu.

Ban đầu chỉ là những vệt vàng nhạt, chạy dọc giữa lòng hang. Rồi những vệt vàng dày lên, nối vào nhau, thành một dải rộng chừng hai sải tay, màu vàng đục như sữa đậu nành để lâu. Mặt dải vàng ấy không phẳng như phần băng cũ. Nó lổn nhổn, xốp, có chỗ lõm xuống. Và ở giữa dải, chỗ trũng nhất, Đòng thấy nó.

Nước. Nước lỏng, đang chảy. Một rạch nước mảnh như sợi chỉ, đen bóng dưới đèn trán, chạy giữa hai bờ băng vàng xốp, len lỏi về phía tây nam. Lặng lẽ. Không bọt. Không tiếng. Ở cái nhiệt độ âm năm mươi độ của lòng hang này, nó vẫn chảy.

– Đây rồi, – cô nói. Giọng cô run. – Đây là nó. Nó đang đi về phía làng.

– Đo được tốc độ không? – anh Khiêm hỏi.

– Đo được. Cần thả một cái phao nhỏ… – Cô quay lại lấy cái túi đồ đeo sau lưng. – Bố, bố chờ con một tí.

Bố không trả lời. Bố đã bước lên một bước nữa, gậy sắt dò trước mặt, đèn trán chiếu xuống dải băng vàng. Bố muốn nhìn cho rõ chỗ nước chảy. Mặt băng dưới gậy của bố cứng. Đòng ngẩng lên khỏi cái túi đồ, và câu của ông nội bật ra trong đầu cô như một cái lò xo. Vàng vàng. Xốp xốp. Cô mở miệng định gọi.

Bố đặt chân lên.

Mặt băng dưới chân bố không cứng.

Không có tiếng gì. Ở đây không có không khí để mà có tiếng. Đòng chỉ thấy, qua đèn trán, bố cô hụt xuống. Một chân, rồi cả người, như có ai giật mạnh từ bên dưới. Lớp băng vàng xốp vỡ ra thành từng mảng quanh bố, lật lên. Bên dưới nó không phải băng, không phải đá, mà là một vũng nước đen bóng, rộng chừng ba sải tay, nằm ngay dưới lớp vỏ mỏng như giấy. Bố rơi xuống đó, tới ngang thắt lưng, rồi dừng lại khi hai tay bố chống được vào mép băng còn nguyên.

– Bố!

– Đứng im! – Bố quát. Lần đầu tiên trong đời Đòng nghe bố quát. – Không ai được lại gần! Băng mỏng!

Cô đứng im. Tim cô đập mạnh tới mức cô nghe thấy nó trong mũ. Anh Khiêm túm chặt lấy cánh tay cô, không cho cô bước tới.

Bố đứng trong vũng nước đen, nước muối âm năm mươi độ ngập tới thắt lưng, hai tay bám vào mép băng. Bố không giãy. Bố biết không được giãy. Nhưng qua đèn trán, Đòng thấy mặt bố trắng bệch sau lớp kính mũ.

Rồi trong mũ cô vang lên một tiếng bíp. Rồi một tiếng nữa. Rồi một chuỗi tiếng bíp dồn dập, liên hồi, cái âm thanh mà áo ngoài chỉ phát ra khi có chuyện.

– Mõ không nghe được chúng ta ở dưới này, – anh Khiêm nói, giọng cố giữ bình tĩnh. – Đòng. Áo của bác Sơn báo chi?

Đòng nhìn cái bảng nhỏ gắn trên cổ tay áo mình, chỗ hiện số đo của cả đoàn. Dòng của bố đang nhấp nháy đỏ.

Sưởi chân: lỗi. Nhiệt độ lớp trong: đang giảm.

Và ở dưới đất, đúng lúc ấy, cái hang lại nện ba cái. Mặt nước đen quanh người bố gợn lên thành ba vòng tròn, lan ra, vỗ vào mép băng xốp. Mép băng dưới tay phải của bố rạn một đường.

— Hết chương 13 —