Nước mặn không đóng băng

Chương 14: Nước mặn không đóng băng

Đòng không chạy tới. Đó là điều đầu tiên cô làm đúng, và về sau, nhiều đêm nằm nghĩ lại, cô vẫn không hiểu mình đã làm đúng bằng cách nào.

Cô đứng im, và nhìn.

Bố ở giữa một vũng nước đen, rộng chừng ba sải tay. Quanh vũng là lớp băng vàng xốp, đã vỡ ra thành từng mảng lật nghiêng. Bên ngoài lớp băng vàng là băng trắng cũ, phủ bụi, phẳng lì như mặt sân. Đường ranh giữa vàng và trắng rõ như người ta kẻ chỉ. Chỗ cô và anh Khiêm đang đứng là băng trắng. Từ chỗ cô đứng tới mép vũng nước là bốn bước chân, toàn băng vàng.

Nước muối không đóng băng, ông bảo. Mặt trên trông như băng, mà dưới là nước.

Lớp băng vàng là thứ nước muối đã đông được một phần, lớp vỏ mỏng đông lên trên một dòng nước không chịu đông. Nó đỡ được một cây gậy. Nó không đỡ được một người đàn ông bốn mươi chín tuổi mặc áo ngoài. Nhưng nếu người ấy không đứng, mà nằm, thì sức nặng chia ra trên cả thân người, chứ không dồn xuống hai bàn chân.

– Anh Khiêm, – cô nói. – Giữ chân tôi.

– Chi?

– Tôi nằm xuống, bò ra. Anh nằm sau tôi, nắm cổ chân tôi. Đừng đứng dậy. Nằm sát xuống băng.

Anh không hỏi thêm. Cô nằm sấp xuống băng trắng. Lạnh ngấm qua lớp áo ngoài như nước. Cô cởi cuộn dây phụ đeo ở thắt lưng, thắt một cái thòng lọng to bằng vòng tay người ôm. Kiểu thòng lọng mà bố dạy cô năm mười bốn tuổi, lần đầu bố cho cô theo xuống mỏ làm cùng. Rồi cô bò ra.

Cô bò như người ta bò trên ruộng mới gặt, khuỷu tay và đầu gối, cả thân áp sát xuống. Băng vàng dưới ngực cô rên lên. Không có tiếng, nhưng cô cảm thấy nó, những vết rạn nhỏ chạy ra từ dưới khuỷu tay như mạng nhện. Cô dừng. Chờ. Không vỡ. Cô bò tiếp. Sau lưng, hai bàn tay anh Khiêm siết chặt cổ chân cô, và cô nghe anh thở gấp trong bộ đàm.

Hai bước. Ba bước.

– Bố. Con quăng dây. Bố luồn qua nách. Đừng với. Đợi nó tới tay bố.

– Con lùi lại…

– Bố im đi.

Cô chưa bao giờ nói với bố như thế. Bố im.

Cô quăng. Lần đầu dây rơi xuống nước cách tay bố một gang. Lần thứ hai nó rơi đúng vào giữa hai cánh tay bố đang bám mép băng. Bố buông một tay, chậm, rất chậm, luồn cái thòng lọng qua đầu, qua vai, qua một bên nách, rồi tới nách bên kia. Mép băng dưới tay còn lại của bố rạn thêm một đường.

Đất nện. Ba cái. Mặt nước gợn. Cô nín thở, bám chặt xuống băng. Lớp vỏ vàng dưới cô rung lên như mặt trống. Rồi lặng.

– Xong chưa bố?

– Xong.

– Bây giờ con kéo. Bố đừng đẩy người lên. Bố nằm ra. Nằm sấp ra mặt băng, như bơi. Con kéo ngang, không kéo lên. Kéo lên thì mép vỡ. Anh Khiêm. Kéo chân tôi. Chậm.

Họ kéo. Cô kéo dây, anh Khiêm kéo cô. Bố cô ngả người về phía trước, đổ thân mình lên lớp băng vàng như người ta đổ một bao thóc lên sàn. Băng dưới ngực bố lún xuống. Nước đen tràn lên mép. Rồi nó giữ. Bố trườn lên. Từng chút. Chân bố ra khỏi nước, nước muối chảy ròng ròng trên lớp vải áo ngoài, đông lại thành những vệt trắng ngay khi chạm khí lạnh.

Bốn bước băng vàng. Mất mười phút.

Khi tay bố chạm tới băng trắng, anh Khiêm nhổm dậy, túm lấy vai áo bố, lôi cả người bố lên lớp băng cứng. Ba người nằm bệt ra đó, thở hồng hộc.

Cái bảng trên cổ tay Đòng vẫn nhấp nháy đỏ. Sưởi chân: lỗi. Nhiệt độ lớp trong ở đùi bố: mười một độ. Đang giảm.

– Ắc quy, – cô nói, ngồi bật dậy. – Sưởi chân của bố hỏng vì nước muối ngấm vào dây. Anh Khiêm, áo anh có ổ phụ bên hông. Nối sang áo bố. Sưởi ngực của bố vẫn chạy, phải dồn hết điện cho nó.

Anh Khiêm đã kéo dây nối từ hông mình ra. Ổ phụ trên áo ngoài là thứ người làng gọi đùa là "dây rốn": hai bộ áo nối vào nhau thì chia sẻ được điện, được dưỡng khí. Anh cắm dây rốn vào áo bố. Đòng lấy trong túi cứu thương ra bốn cái túi sưởi hoá chất, bóp vỡ, nhét vào hai bên đùi bố, giữa lớp áo ngoài và lớp dây đai, chỗ duy nhất còn nhét được.

– Con… – Giọng bố run, răng va vào nhau lập cập trong bộ đàm. – Con học ở đâu…

– Ông dạy.

Bố không nói gì nữa.

Leo lên ba mươi mét dây là không thể. Chân bố đã cứng lại, không đứng nổi. Đòng gọi Tấn. Ở dưới đáy hố, sóng bộ đàm yếu, phải gọi ba lần mới nghe tiếng nó trả lời, rè rè như từ đáy giếng.

– Tời, – cô nói. – Xe Trâu có tời ở đuôi. Mày lùi xe lại sát mép hố, thả cáp tời xuống. Chậm. Nghe tao đếm.

– Tao… lùi trong bão hả?

– Mày lùi được. Mày chạy ba cây số trong bão rồi.

Mười lăm phút sau, cáp tời thả xuống, đầu móc đập vào đống đá đổ. Đòng móc nó vào dây đai trên ngực áo bố, kiểm ba lần, như bố vẫn kiểm. Rồi cô đếm. Tấn kéo. Bố cô từ từ rời khỏi mặt đất, treo lơ lửng giữa lòng hố, quay chầm chậm trên đầu cáp. Đòng đứng dưới nhìn lên. Đèn trán của bố, vẫn còn sáng, xoay thành một vòng tròn trên vách đá, như một con đom đóm bị nhốt.

Rồi tới lượt anh Khiêm. Rồi tới cô.

Lúc cô bám dây bắt đầu leo, cô quay lại nhìn một lần. Lòng hang khổng lồ chìm trong bóng tối. Những cái nhũ dung nham trên trần lấp loáng mờ mờ trong ánh đèn trán của cô. Và ở giữa sàn hang, chỗ băng vàng vỡ, vũng nước đen vẫn nằm đó, lặng lẽ. Từ mép vũng, rạch nước mảnh như sợi chỉ vẫn đang chảy về phía tây nam. Về phía làng.

Bác Lụa cắt áo ngoài của bố bằng kéo. Lớp vải bên ngoài đã cứng như mo cau vì muối đông. Bên trong, hai chân bố từ đầu gối trở xuống trắng bệch, các ngón chân tím tái.

– Bỏng lạnh, – bác nói. – Độ hai, cả hai bàn chân. Các ngón chân, độ hai nặng. Không đến mức mất ngón, nếu làm ấm đúng cách. Nhưng đau. Rất đau.

Bác ngâm chân bố vào chậu nước ấm, ba mươi tám độ, đo bằng nhiệt kế, không hơn không kém. Bố nằm trên giường, mắt nhắm, mồ hôi vã ra trên trán. Khi máu bắt đầu chảy lại vào những ngón chân tê cóng, bố rên lên, cái tiếng rên mà cả đời Đòng chưa từng nghe từ bố. Bác Lụa cho bố một mũi thuốc giảm đau. Rồi thêm một mũi an thần nhẹ.

Đòng ngồi cạnh giường. Ở giường bên kia, cách một tấm rèm, ông nội đang ngủ. Hai cha con nằm cách nhau một tấm vải mỏng.

Chừng nửa tiếng sau, cửa trạm y tế bật mở. Chú Nghiệp đứng đó, áo bảo hộ màu cam xộc xệch, thở như người vừa chạy hết bốn chục bậc thang. Chắc Mõ đã báo cho kỹ sư trưởng về một bộ áo ngoài bị hỏng sưởi.

Chú nhìn bố Đòng trên giường. Nhìn hai bàn chân đỏ ửng ngâm trong chậu nước. Nhìn bộ áo ngoài bị cắt toạc vứt dưới sàn, những vệt muối trắng đông cứng trên vải.

– Anh Sơn đi đâu mà ra thế này?

– Hố Trời Thủng, – Đòng nói. – Dưới đó là một cái ống dung nham. Nước muối đang chảy trong ấy, thành dòng. Nó chạy vòng qua dưới mạn đông nam làng, rồi chạy về phía Giếng Băng.

Chú Nghiệp không nói gì. Chú đứng im ở cửa, một tay vẫn nắm tay nắm cửa. Cô thấy những đốt ngón tay quấn băng của chú trắng bệch ra vì nắm chặt.

– Về phía Giếng Băng, – chú nhắc lại, rất khẽ, như người ta nhắc lại một con số mà mình đã biết trước, chỉ mong là mình nghe nhầm.

– Vâng.

Chú bước vào, đứng cạnh giường bố. Chú đặt một bàn tay lên vai bố, chỉ đặt đó, như hai người đàn ông đã làm việc với nhau hơn hai mươi năm dưới cùng một cái giếng thì đặt tay lên vai nhau. Rồi chú quay sang Đòng.

– Đừng xuống đấy nữa, – chú nói. – Chú xin cháu. Cái gì dưới đấy cũng để chú lo.

– Chú lo bằng cách nào?

Chú Nghiệp nhìn cô. Trong ánh đèn trạm y tế, mắt chú đỏ quạch, và có một lúc Đòng tưởng chú sắp nói ra một điều gì đó. Rồi chú quay đi.

– Bằng cách của chú, – chú nói, và bước ra khỏi cửa.

Anh Khiêm về nhà Mõ cùng Tấn. Một tiếng sau, anh gửi cho cô bản đồ mới. Mõ đã ghép số đo của tám máy đo với cái điểm mà đèn trán và bộ đo khoảng cách trên áo ba người ghi lại được trong hang. Nhánh ống dung nham dưới Hố Trời Thủng chạy về phía tây nam, nông, rồi vòng một vòng cung, đi qua ngay dưới mạn đông nam Hang Cái, cách vách đá của bậc Một chừng sáu mươi mét. Rồi nó chạy tiếp, sâu xuống dần, về phía Giếng Băng.

Hai đầu của một đường ống. Một đầu là cái lỗ khoan trong hầm Bốn. Một đầu là ruộng bậc Một. Ở giữa là một cái hang mà hai mươi ba năm không ai biết, và bây giờ thì nước muối biết.

Đòng nhìn tấm bản đồ rất lâu. Rồi cô viết một dòng gửi anh Khiêm: "Nhánh Rồng Ngủ." Anh hỏi lại: "Chi?" Cô viết: "Tên cho nó. Phải có tên. Cái gì mà mình gặp suýt chết thì phải có tên."

Anh gửi lại một chữ: "Ừ."

Gần nửa đêm, bố bắt đầu nói mê.

Lúc đầu chỉ là những tiếng ú ớ. Rồi những chữ rời rạc. "Băng." "Dây." "Kiểm lại." Đòng nắm tay bố. Bàn tay bố nóng, đã ấm lại, đỏ ửng. Bác Lụa đi ra đi vào, đo nhiệt độ, đổi chậu nước.

Rồi bố nói một câu dài.

– Bố bảo… – Giọng bố khàn, đặc, như vọng lên từ đáy giếng. – Bố bảo bịt lại… bịt cho kín vào…

– Bố, – Đòng cúi sát xuống. – Bố ơi, ai bảo?

– Bố… – Bố lắc đầu trên gối, mắt vẫn nhắm. Đòng hiểu chữ "bố" ấy không phải là bố tự xưng, mà là bố đang gọi ông nội, như bố vẫn gọi ông. – Bố bảo… cái ao… – Bố thở hắt ra. – Đừng cho ai thấy cái ao…

Bác Lụa đang đứng ở chân giường, cầm cái nhiệt kế, đứng sững lại.

Đòng ngẩng lên. Cô thấy bác. Bác đứng im, cái nhiệt kế giơ lửng lơ giữa không trung, mặt bác trắng đi trong ánh đèn ngủ của trạm y tế. Chỉ một giây. Rồi bác cúi xuống, đặt cái nhiệt kế vào nách bố, như không có gì.

– Ao nào hả bác? – Đòng hỏi.

– Bác không biết, – bác Lụa nói. – Người ta mê sảng thì nói linh tinh.

Bác không nhìn cô khi nói câu ấy.

Sau tấm rèm, giường bên kia, có tiếng cựa mình. Ông nội đã thức. Đòng không biết ông thức từ bao giờ. Cô chỉ nghe thấy, qua tấm vải mỏng, một tiếng thở dài rất khẽ, rất dài. Như tiếng của một người vừa nghe con mình, trong cơn mê, nói ra đúng cái điều mà mình đã giấu suốt mười bốn năm.

— Hết chương 14 —