Con học tới nước thứ ba rồi

Chương 9: Con học tới nước thứ ba rồi

– U ơi, u đọc gì thế?

Bà Ngấn quay lại. Bà giơ tờ giấy lên cho Nghiên xem, như khoe.

– Chú Kế bảo ký vào sổ khách. – Bà nói. – Khách đến nhà thì phải ký sổ. Ngày xưa ông nhà tôi có quyển sổ khách, ai đến lấy vàng cũng ký.

Nghiên đặt túi xuống, đi tới, nhẹ nhàng rút tờ giấy khỏi tay bà. Cô đọc dòng đầu tiên. "Biên bản ghi nhớ về việc hợp tác chuyển giao kỹ thuật chế tác giấy quỳ thủ công." Bên A: bà Phùng Thị Ngấn. Bên B: tên một công ty, địa chỉ ở Thành phố Hồ Chí Minh. Ba trang. Trang cuối có hai ô ký tên. Ô bên B đã có chữ ký và con dấu đỏ. Ô bên A còn trống.

Cây bút bi trong tay bà Ngấn chưa chạm vào giấy. Đầu bút vẫn sạch.

– U chưa ký phải không u?

– Chưa. Tao đang đọc. – Bà Ngấn nói. – Chữ nhỏ quá. Tao đọc mãi không hết trang đầu.

Nghiên gấp tờ giấy làm đôi, rồi làm tư, cất vào túi áo khoác. Tay cô run, không phải vì lạnh.

– Để con đọc hộ u. Tối con đọc cho u nghe.

– Ừ. Mày đọc hộ tao.

Bà Ngấn đặt bút xuống bàn, đứng dậy, đi ra sân, đi dọc giàn giấy, rút một tờ ra búng vào nghe tiếng. Bà đã quên tờ giấy ba trang ngay khi nó rời khỏi tay mình.

Nghiên gọi cho Hãn. Anh nghe máy ở hồi chuông thứ nhất. Cô nói hai câu. Đầu dây bên kia im lặng chừng ba giây.

– Tôi về ngay.

Mười lăm phút sau, xe máy của anh phanh gấp ở cổng. Anh vẫn đội mũ bảo hộ, quên cả tháo. Anh đọc tờ giấy đứng ngay giữa sân, đọc hết ba trang, rồi gấp lại, nhét vào túi áo phản quang.

– Cô trông u hộ tôi một lúc.

– Anh đi đâu?

– Ra chợ.

Tiệm vàng của chú Kế nằm ở dãy ki-ốt đầu chợ Đông Kiều, cái tủ kính bày mấy sợi dây chuyền mảnh, mấy đôi khuyên tai, vài chiếc nhẫn trơn. Năm giờ chiều, chợ đã vãn. Chú Kế đang ngồi sau tủ kính, lau mấy cái nhẫn bằng tấm vải nhung. Hãn bước vào, đặt tờ giấy lên mặt kính.

Chú Kế nhìn tờ giấy, rồi nhìn cháu, không ngạc nhiên.

– Chú chỉ để đấy cho chị đọc. – Chú nói. – Chị ký hay không là quyền của chị.

– U cháu không đọc được hết một trang.

– Thế thì đọc hộ. Mày đọc hộ. Đọc xong mà chị không ký thì thôi. – Chú Kế đặt cái nhẫn xuống. – Hai tỷ, cháu ạ. Hai tỷ để cái nghề ấy có người làm tiếp, có tên tuổi, có máy móc hỗ trợ, có người bán. Thay vì nằm trong đầu một bà cụ đang quên dần.

– Đấy là chú nghĩ thế.

– Ừ. Chú nghĩ thế. Chú nói thẳng với mày từ tháng Tám rồi. – Chú Kế nhìn thẳng vào Hãn. – Còn mày nghĩ gì? Mày cưới vợ vội vàng trong ba tuần, để làm gì? Cũng là để chị dâu chú làm một điều bà ấy không hiểu hết. Dạy cho một người mà bà ấy tưởng là dâu. Mày khác chú ở chỗ nào?

Hãn đứng im. Ngoài kia, một bà bán rau dọn gánh, đổ nước rửa rau ra rãnh đánh xoẹt.

– Cháu khác chú ở chỗ cháu không bán. – Cuối cùng anh nói.

– Ừ. Mày không bán. – Chú Kế cười, cầm lại cái nhẫn, lau tiếp. – Để xem mày giữ được bao lâu.

Tối ấy, Hãn về muộn. Anh không ăn cơm. Anh ngồi trong gian xưởng, ngay cạnh cái đe giữa, cầm cái búa sắt lật đi lật lại. Nghiên đứng ngoài cửa một lúc, rồi đi vào, đặt bát cháo nóng xuống mặt đe.

– Chú anh nói gì?

Hãn kể. Kể đủ, cả câu cuối cùng. Nghiên ngồi xuống cái đe thứ hai, đối diện anh.

– Chú anh nói đúng một nửa. – Cô nói.

– Nửa nào?

– Nửa là mình cũng đang lừa u. – Nghiên nói. – Nửa sai là u biết u đang dạy cái gì. U không biết tờ giấy kia là gì. Nhưng u biết cái muội trên tay u là gì.

Hãn nhìn cô. Ngọn đèn vàng treo trên xà hắt bóng hai người lên vách, to và méo.

– Cô nói chuyện như người làng này.

– Tôi ở đây năm tuần rồi. – Nghiên nói. – Anh ăn cháo đi. Cháo nguội thì không ngon.

Tối hôm sau, Nghiên giữ lời. Cô mang tờ giấy ba trang vào buồng bà Ngấn, ngồi ở mép giường, đọc to từng dòng, chậm như đọc cho trẻ con nghe. Bà Ngấn nằm nghiêng, mắt mở, nghe.

– "Bên A cam kết hướng dẫn đầy đủ quy trình chế tác giấy quỳ cho kỹ thuật viên do bên B chỉ định…"

– Kỹ thuật viên là ai?

– Là người của công ty, u ạ. Người ở trong Nam ra.

– Đàn ông hay đàn bà?

Nghiên lật xem. Tờ giấy không ghi.

– Không ghi u ạ.

– Thế là đàn ông. – Bà Ngấn nói, chắc nịch. – Đàn ông sờ vào giấy quỳ thì giấy hỏng. Không dạy.

Nghiên đọc tiếp tới con số hai tỷ. Bà Ngấn im một lúc lâu.

– Hai tỷ là bao nhiêu cây vàng?

Nghiên nhẩm theo giá vàng mấy tháng nay, nói một con số. Bà Ngấn nghe xong thì cười, tiếng cười khô khốc.

– Ông nhà tôi đập cả đời không được chừng ấy. – Bà nói. – Thế mà người ta bảo bán cái đầu tôi được chừng ấy. – Rồi bà quay mặt vào tường. – Không bán. Mày cất đi.

Nghiên cất tờ giấy vào ngăn kéo bàn làm việc của mình, khóa lại.

Thứ Bảy, hai mươi sáu tháng Chín âm, trời hửng nắng sau ba ngày âm u. Bà Ngấn bảo hôm nay quét nước hai.

Nước hai là keo. Không muội. Chỉ keo da trâu hâm chảy, pha với nước giếng, lỏng hơn nước một. Bà Ngấn lại dùng cái bát men xanh. Lần này bà đong bốn bát keo, ba bát nước. Rồi bà ngồi im nhìn nồi keo, như đang nhớ lại một điều gì.

Nghiên ngồi cạnh, cuốn sổ kẻ ô mở trên đầu gối. Cô đã chép lại mọi thứ của nước một: ba bát keo, hai bát nước, bốn nắm rưỡi muội, đen như mắt trâu, quét một chiều. Giờ cô chép nước hai: bốn bát keo, ba bát nước. Cô ngẩng lên hỏi.

– U ơi, nước ba thì pha thế nào ạ?

Bà Ngấn quay sang nhìn cô. Một cái nhìn rất lạ. Không phải ánh mắt trong mà xa của những lúc bà quên. Cũng không phải ánh mắt sắc của những lúc bà tỉnh. Mà là ánh mắt của người đang nhìn một người khác, ở một năm khác.

– Đoan. – Bà nói. – Con học tới nước thứ ba rồi, còn hỏi gì nữa.

Nghiên ngồi im. Cây bút chì trong tay cô dừng lại giữa chữ "ba".

– Con học… khi nào ạ?

– Hè năm ngoái. – Bà Ngấn nói, như nói một chuyện ai cũng biết. – Con ngồi đúng chỗ này. Con quét nước ba còn khéo hơn u. U bảo con rồi, bước cuối thì để ngày cưới. Ngày cưới u dạy. Sao giờ con lại hỏi nước ba?

Nghiên không trả lời được. Bà Ngấn nhìn cô thêm một lúc. Rồi ánh mắt ấy tan đi, như một lớp sương bị nắng làm khô. Bà quay lại với nồi keo, khuấy.

– Nước hai này quét mỏng thôi. – Bà nói, giọng bình thường. – Mỏng như quét nước lã. Giấy đã ăn mực rồi, keo chỉ để giữ mực.

Cả buổi sáng, Nghiên quét nước hai mà không biết mình quét. Tay cô làm theo lời bà. Đầu cô thì chạy theo một ý duy nhất: đã có một người dâu khác. Người ấy đã học tới nước thứ ba. Người ấy đã ngồi đúng chỗ này. "Hè năm ngoái" trong đầu bà Ngấn là hè năm 2019.

Và Hãn đã nói với cô, ở chính cái sân này, hôm đầu tiên: u tôi chưa dạy ai cả.

Tối, Hãn về. Nghiên đợi anh ăn xong, đợi bà Ngấn đi ngủ, rồi kéo anh ra hiên sau. Gió bấc đã yếu, trời hanh, sao rất nhiều. Dưới ao, ếch nhái đã im vì lạnh.

– Chị Đoan học giấy quỳ với u tới nước thứ ba. – Cô nói, không vòng vo. – Năm 2019. Anh có biết không?

Hãn nhìn cô. Cô thấy mặt anh đổi. Không phải kiểu đổi của người bị bắt quả tang. Mà là kiểu đổi của người vừa bị ai đẩy ngã từ phía sau.

– Ai bảo cô?

– U. Sáng nay. U gọi tôi là Đoan.

Anh đứng im rất lâu. Rồi anh ngồi xuống bậc hiên, hai tay chống lên đầu gối.

– Tôi không biết. – Anh nói. – Hè năm ấy tôi ở Quảng Ninh. Cô ấy sang nhà, ngồi với u. Tôi tưởng hai người nói chuyện đám cưới.

– Anh không biết thật?

Hãn ngẩng lên nhìn cô. Trong ánh đèn hắt ra từ bếp, cô thấy mắt anh đỏ.

– Cô nghĩ tôi biết mà vẫn đi cưới cô?

– Tôi không biết anh nghĩ gì. – Nghiên nói, và nghe giọng mình to hơn cô muốn. – Hôm đầu anh bảo u anh chưa dạy ai. Anh bảo nhà anh chưa có dâu trưởng. Anh viết cho tôi tờ giấy năm dòng. Anh tính cả rồi. Thế mà anh không tính được người suýt làm vợ anh đã ngồi trong cái chái kia cả một mùa hè?

– Không. – Anh nói. – Tôi không tính được.

– Thế thì anh cưới tôi làm gì? Đã có một người biết tới nước ba rồi. Anh tìm chị ấy là xong. Chị ấy là dâu thật. Anh chỉ cần xin chị ấy quay lại…

– Cô nói đủ chưa?

Giọng anh không to. Nhưng nó làm Nghiên im bặt.

Hãn đứng dậy. Anh đi tới mép hiên, nhìn ra cái ao tối om.

– Cô ấy trả lễ, nói một câu: em không hợp với làng anh. Sáu năm nay tôi tin câu ấy. – Anh nói, lưng quay về phía cô. – Giờ cô bảo tôi cô ấy đã học nghề của u tôi cả mùa hè, rồi bỏ đi. Cô nghĩ tôi đang nghĩ gì?

Nghiên không trả lời. Cô nhận ra mình không hỏi câu ấy. Cô chỉ hỏi về mình.

– Tôi xin lỗi. – Cô nói nhỏ.

Hãn không quay lại. Hai người đứng trên hiên sau, mỗi người nhìn một hướng. Rồi điện thoại trong túi quần anh rung lên. Một lần. Hai lần. Anh rút ra, nhìn màn hình. Ánh sáng xanh hắt lên mặt anh.

Nghiên thấy anh cầm điện thoại lâu tới mức màn hình tự tắt. Anh bấm cho nó sáng lại. Rồi anh quay sang, đưa cho cô xem, như thể một mình anh đọc thì không đủ.

Một số máy không lưu tên. Một tin nhắn.

"Anh Hãn, em Đoan đây. Chiều nay chú Kế vừa đến nhà tìm em. Mình gặp nhau được không?"

— Hết chương 9 —