Hợp long

Chương 34: Hợp long

– Em đứng sau vạch vàng. – Hãn nói. – Hôm nay thì em được bước qua.

Nghiên nhìn xuống chân. Vạch sơn vàng chạy ngang mặt cầu, đúng chỗ cũ, đã bạc đi vì nắng mưa bốn tháng. Bên kia vạch không còn là khoảng không. Bên kia vạch là mặt cầu, nối liền, chạy thẳng ra giữa sông, tới chỗ hai cánh hẫng từ hai trụ đã gặp nhau.

Sáng Thứ Bảy, hai mươi lăm tháng Tư, mùng chín tháng Ba âm. Nắng đầu hè vàng chói trên mặt sông Đuống. Trên cầu cắm cờ, căng băng rôn, kê mấy hàng ghế nhựa cho khách. Công nhân mặc áo phản quang mới, đội mũ trắng mới, đứng thành hàng. Đêm Thứ Năm người ta đổ đốt hợp long, từ mười giờ tối tới bốn giờ sáng. Hai đêm nay Hãn ngủ lại công trường. Mắt anh đỏ. Anh cạo râu ở cái nhà điều hành dã chiến, mặc áo sơ mi trắng bên trong áo phản quang.

Nghiên bước qua vạch vàng.

Mặt bê tông dưới chân cô nhám, ấm nắng. Cô đi, Hãn đi bên cạnh. Bà Ngấn ở lại trên đê với Viên và cu Mít, ngồi dưới cái ô to, xem từ xa. Anh Luân đi ngược lại, vỗ vai Hãn đánh bộp, rồi cười toe toét với Nghiên.

– Vợ kỹ sư Hãn! Hôm nay em được đi hết cầu đấy nhá!

Hai người đi tới giữa sông. Tới chỗ đốt hợp long. Đốt cuối cùng, bê tông còn mới, màu xám nhạt hơn những đốt hai bên, như một vết khâu trên tấm áo. Hãn dừng lại. Anh đặt bàn tay lên lan can tạm, nhìn xuống chỗ nối.

– Đây. – Anh nói. – Hai cánh gặp nhau ở đây. Lệch ba milimét. Cho phép mười.

– Ba milimét là tốt hay xấu?

– Tốt. – Anh nói. – Rất tốt.

Nghiên đứng cạnh anh, nhìn xuống chỗ hai đốt dầm gặp nhau. Không có vết nứt. Chỉ có một đường thẳng màu xám nhạt, chạy ngang mặt cầu, từ lan can bên này sang lan can bên kia.

Một tuần trước, tối Thứ Bảy, Hãn ngồi xuống bậc hiên sau, cạnh ba cái chum đã trống.

– Anh quyết rồi. – Anh nói. – Anh nói với em trước tiên. Chưa nói với ai. Kể cả u.

Nghiên ngồi xuống cạnh anh.

– Anh không đi Quảng Ngãi.

Cô không nói gì. Cô chờ.

– Bên dự án hỏi anh ở lại làm giai đoạn hai. Đường dẫn hai đầu cầu, nút giao, hai năm. Không to bằng cầu dây văng. – Anh nói, chậm, như đọc biên bản. – Anh nhận rồi. Chiều nay.

– Anh đừng ở lại vì em. – Nghiên nói. Cô đã nghĩ sẵn câu này từ hơn một tháng trước. – Em nói rồi. Em không gánh được một cây cầu bốn trăm mét.

– Em không phải gánh. – Hãn nói. – Anh nói hết các lý do. Rồi em cân.

Anh giơ bàn tay lên, như bà Ngấn giơ tay đếm năm phen trở mặt. Anh gập ngón cái.

– Một. U. Bác sĩ bảo đừng đổi nhiều thứ một lúc. Năm sau u sẽ khác năm nay. Anh không muốn năm sau u gọi anh mà anh ở cách năm trăm cây số. Anh không muốn có cuộc gọi nhỡ nào nữa.

Ngón trỏ.

– Hai. Em. – Anh nói, không né. – Anh ở lại vì em. Anh không giấu. Em bảo anh đừng ở lại vì em, anh nghe rồi. Nhưng anh không nói dối được là không có em trong đấy. Có.

Ngón giữa.

– Ba. Anh. – Anh nói. – Tháng Tư năm ngoái anh về đây vì sợ. Năm nay anh ở lại vì muốn. Anh muốn đứng ở cổng nhà mà nhìn thấy cái cầu mình làm. Anh muốn có ngày dắt u ra đê chỉ cho u, u hỏi của ai, anh bảo của con, u khen giỏi. Mười lần cũng được. Quảng Ngãi thì cầu to. Nhưng u không bao giờ nhìn thấy.

Anh hạ bàn tay xuống.

– Ba lý do. Em cân đi.

Nghiên nhìn anh rất lâu. Cái người đàn ông này, cô nghĩ, đến chuyện ở lại cũng phải đếm trên đầu ngón tay. Nhưng lần này anh đếm trước mặt cô. Lần này anh cho cô đứng cạnh lúc ép mẫu.

– Đủ rồi. – Cô nói. – Không cần cân.

Giờ thì cô đứng trên cây cầu ấy, ở chỗ hai cánh gặp nhau. Dưới chân là dòng sông. Trên đê, một cái ô to màu xanh, một bà cụ mặc áo cánh nâu đang giơ tay vẫy, không biết vẫy ai.

– Hôm trên đê, sau hội đình, – Hãn nói, – em bảo em trả lời sau khi anh quyết.

– Ừ.

– Anh quyết rồi. Một tuần rồi.

– Em biết. – Nghiên nói. – Em chờ chỗ này.

Cô nhìn xuống đường nối màu xám nhạt dưới chân mình. Lệch ba milimét. Cho phép mười.

– Em ở lại. – Cô nói. – Không phải làm dâu một năm. Làm vợ anh.

Hãn đứng im. Anh không cười. Anh không nói gì. Rồi anh tháo cái mũ bảo hộ trắng trên đầu mình ra, đội lên đầu cô, chỉnh quai, kéo cho vừa cằm. Cái mũ rộng, sụp xuống tận lông mày, như cái đêm tháng Mười Hai.

– Luật công trường. – Anh nói.

Rồi anh cúi xuống hôn cô, ngay giữa cầu, giữa nắng, ngay chỗ hai cánh dầm gặp nhau. Phía sau lưng hai người, anh Luân huýt sáo một tràng dài. Mấy anh công nhân vỗ tay. Trên đê, xa tít, cái ô xanh rung lên, và Nghiên không biết bà cụ dưới ô đang vẫy hay đang vỗ tay.

Tối hôm ấy, hai người ngồi xuống trước mặt bà Ngấn ở bậc thềm. Bà đang bóc lạc. Hãn nói trước, chậm, rõ, như mọi lần anh nói với mẹ.

– U ơi. Con với Nghiên có chuyện thưa với u.

– Chuyện gì?

Nghiên nhìn Hãn. Hãn nhìn cô. Cô nói.

– U ơi, tháng Mười, hết hạn, con ở lại. Con không đi đâu cả.

Bà Ngấn ngừng bóc lạc. Bà nhìn cô, ngơ ngác.

– Hết hạn cái gì?

Nghiên mở miệng, rồi khép lại. Cái tờ giấy kẻ ô gấp ba, vân tay đen, buổi chiều bà ngồi ở mép giường đọc tới điều ba thì quên điều một, bà đã cười điều chín cả buổi. Bà không còn nhớ.

– Dạ… – Cô nói. – Không có gì u ạ.

– Dâu thì ở. – Bà Ngấn nói, rồi bóc tiếp. – Đi đâu mà hết hạn. Hai đứa này hâm.

Hãn quay mặt đi. Nghiên thấy vai anh rung, lần này vì cười.

Mười giờ đêm, cô gọi về Nam Định. Mẹ cô nghe máy ở hồi chuông đầu, như người ngồi chờ sẵn. Cô nói một câu. Đầu dây bên kia im ba giây. Rồi tiếng mẹ cô hét lên, to tới mức Nghiên phải đưa điện thoại ra xa tai, rồi tiếng mẹ gọi bố, rồi tiếng bố cô cầm máy, nói đúng một câu, giọng thợ, không vòng vo:

– Ừ. Bố biết từ hôm nó mài vóc.

Cuối tháng Năm, Triều gửi một tin nhắn từ Huế. Quỹ bảo tồn duyệt hồ sơ. Không nhiều. Đủ mua giấy dó cho ba mẻ, đủ sửa lại mái chái, đủ trả công thợ đập một mùa. Bên dưới, anh viết thêm một dòng: "Hồ sơ đứng tên Nghiên và bà Ngấn. Tôi chỉ là người viết. Chúc mừng hai người." Nghiên đọc chữ "hai người" ấy rất lâu, không biết anh định nói cô với bà Ngấn hay cô với Hãn. Rồi cô nghĩ anh định nói cả hai.

Mùa hè tới nhanh như mọi mùa hè ở đồng bằng Bắc Bộ. Tháng Năm nắng gắt. Tháng Sáu gió Lào thổi qua bãi ngô, hoa ngô tung phấn vàng khắp mặt đê. Cây nhãn già góc sân nhà Lã ra hoa rồi đậu quả, chùm nào cũng sai trĩu.

Đầu tháng Sáu, Hãn tháo cánh cửa chái.

Anh tháo bằng tuốc nơ vít và cái búa nhỏ, cẩn thận, từng cái bản lề. Cái bản lề dưới, chỗ có cái khe ngày xưa thím Thoan nằm sấp nhìn qua, anh tháo cuối cùng. Anh khiêng cánh cửa gỗ vào gian xưởng, dựng nghiêng ở góc, cạnh ba cái đe. Không vứt. Không đốt. Chỉ dựng đó.

Bà Ngấn đứng nhìn con trai tháo cửa. Bà không cản. Bà chỉ hỏi:

– Tháo cửa thì đêm gió nó lùa vào.

– Đêm gió con lắp lại, u ạ. – Hãn nói. – Ban ngày thì để mở.

– Ừ. – Bà nói. – Ban ngày thì để mở.

Lớp đầu tiên có ba người.

Viên. Cái Thắm, con gái anh Sính, mười tám tuổi, vừa thi tốt nghiệp xong, tóc buộc đuôi ngựa, tay còn dính mực bút bi. Cái Lụa, cháu nội ông Tề, mười chín tuổi, làm ở xưởng may khu công nghiệp, xin nghỉ ca chiều Thứ Bảy để học. Ông Tề đạp xe chở nó sang buổi đầu, đứng ở cổng quát to: cháu tao đấy! cháu gái tao đấy!

Chưa tới mùa hun muội. Muội phải hun từ rằm tháng Tám. Nên buổi đầu tiên, bà Ngấn không dạy gì cả. Bà dắt ba đứa ra chợ.

Nghiên đi theo. Chợ Đông Kiều sáng Thứ Bảy, nắng chang chang dưới những cái ô bạt xanh đỏ. Bà Ngấn đi thẳng tới góc khuất sau dãy hàng khô, cái sạp nhỏ bán giấy bản, giấy dó. Bà chủ sạp nhận ra bà, đứng dậy nhường ghế. Bà Ngấn không ngồi. Bà rút ba tờ giấy dó, đưa cho ba đứa con gái.

– Sờ đi. – Bà nói.

Ba đứa sờ. Thắm sờ mạnh quá, giấy nhăn. Lụa sờ rất nhẹ, mắt nhắm lại. Viên sờ, rồi ngẩng lên nhìn Nghiên.

– Thấy gì không? – Bà Ngấn hỏi.

– Cháu không thấy gì ạ. – Thắm nói thật.

Bà Ngấn cười. Cái cười hiền, móm mém.

– Không thấy thì sờ thêm mười năm nữa. – Bà nói. – Mẹ chồng tao bảo tao thế. Ngay ở cái chợ này. Năm bảy chín.

Nghiên đứng sau lưng bà, nhìn ba đứa con gái cúi đầu trên ba tờ giấy dó, sờ, sờ mãi, giữa tiếng rao và tiếng cân đĩa của chợ làng. Cô nhớ cái tờ giấy dó ba nghìn đồng cô mua ở chính cái sạp này hôm cuối năm, vẫn còn gấp trong túi áo trong của cái áo bông cô cất trong tủ.

Buổi chiều, ở cái chái đã không còn cửa, bà Ngấn ngồi trên cái ghế đẩu ở đầu hàng, ba đứa con gái ngồi xếp bằng trên nền đất nện trước mặt bà. Nghiên ngồi ở góc. Hãn đứng ngoài sân, không vào, nhưng cũng không đi đâu.

– Học nghề này, – bà Ngấn nói, – phải học bài này trước.

Rồi bà hát.

– Ru hời ru hỡi con ơi…

Ba câu đầu, giọng bà rõ. Tới câu thứ tư, bà ngập ngừng. Môi bà mấp máy. Ngoài sân, Hãn hát tiếp, khẽ, vừa đủ cho bà nghe thấy. Nước tư sương bấc, đêm thâu bốn lần. Bà Ngấn gật đầu, hát theo con trai, lệch nửa nhịp. Năm phen trở mặt cho cân.

Ba đứa con gái ngồi im, nghe. Thắm há miệng. Lụa nhắm mắt. Viên hát theo, nhỏ, vì Viên đã thuộc từ cái đêm cu Mít khóc.

Bảy ngày ủ kín, chín phần nện êm.

Nghiên ngồi ở góc chái, nhìn cái khung cửa trống trơn, nắng hè tràn vào tới tận chân ngọn đèn dầu chưa thắp. Không ai phải nằm sấp ngoài kia nữa.

— Hết chương 34 —