Cô dâu nín thở

Chương 6: Cô dâu nín thở

– Chú rể khoác vai cô dâu vào! Khoác chặt vào! Sao đứng như hai cột đình thế!

Anh thợ ảnh của làng Đông Kiều đứng trên cái ghế nhựa, giơ máy ảnh lên, quát như quát lính. Hãn nhìn Nghiên. Nghiên nhìn Hãn. Hai người cùng nghĩ tới một dòng chữ gạch chân trong cuốn sổ kẻ ô: "Đám cưới thì được khoác vai. Một ngày."

Hãn đặt tay lên vai cô. Bàn tay anh nhẹ tới mức Nghiên thấy nó như một lá vàng, chỉ cần thở mạnh là bay mất.

– Chặt vào! – Anh thợ ảnh gào. – Cô dâu nghiêng đầu vào vai chú rể!

Nghiên nghiêng đầu. Vai áo vest của Hãn thơm mùi long não, chắc là lấy từ trong tủ ra hôm qua. Cô nghe tiếng anh nuốt nước bọt.

– Được rồi! Cười lên! Một, hai, ba!

Đèn flash lóe lên. Trong tấm ảnh ấy, sau này Nghiên mới thấy, cô cười, còn Hãn thì mím môi như người đang nín thở.

Sáng Chủ nhật, hai mươi mốt tháng Tám, trời trong xanh, gió heo may đầu mùa thổi hiu hiu. Năm giờ sáng, đoàn nhà trai đi hai xe từ Đông Kiều xuống Nam Định. Tám giờ, lễ xin dâu. Mẹ Nghiên khóc từ lúc chú Kế đứng lên nói câu đầu tiên tới lúc xe hoa lăn bánh. Bà khóc như thể con gái đi lấy chồng bên kia đại dương, chứ không phải cách có chín mươi cây số. Bố Nghiên không khóc. Ông chỉ đặt vào tay cô cái gói vải đỏ, cái gói mà cô biết bên trong có gì.

– Của hồi môn. – Ông nói. – Của ông Cừ thì trả về nhà ông Cừ.

– Bố…

– Cầm đi. Bố giữ ba mươi năm rồi, chưa có việc gì đủ lớn.

Mười một giờ, xe hoa về tới Đông Kiều. Sân lò nhà Lã đã dựng rạp, căng bạt xanh đỏ, kê hai mươi lăm mâm cỗ. Cây nhãn già góc sân được quấn đèn nháy. Trên bàn thờ gia tiên, hương trầm khói tỏa. Bà Ngấn mặc áo dài màu mận chín, tóc búi gọn có cài cái trâm bạc, đứng ở bậc thềm đón dâu. Viên đứng cạnh bà, một tay cầm khăn, một tay đỡ khuỷu tay bà.

Nghiên bước qua cổng. Áo dài đỏ thêu phượng, khăn vấn cùng màu. Ân đi sau, bê hộp đồ trang điểm và hộp đồ nghề sơn đen của chị, vì chị nó nhất định không chịu để cái hộp ấy ở lại trên xe.

Bà Ngấn nhìn cô dâu từ đầu tới chân. Bà không hỏi đây là ai. Bà chỉ bảo:

– Vào thắp hương đi con.

Lễ gia tiên. Hai người quỳ trước bàn thờ. Chú Kế đọc văn khấn, giọng ê a, đọc đúng từng chữ, lúc tới đoạn "nay cháu đích tôn Lã Đình Hãn rước dâu về nhà" thì chú ngừng lại một nhịp rất nhỏ, đủ để Nghiên nghe thấy. Rồi chú đọc tiếp.

Trên bàn thờ, ảnh ông Cừ nhìn xuống. Ông mặc áo sơ mi trắng, tóc húi cua, cười hiền. Nghiên nhớ cái sáng năm 2018, ông đưa lá vàng cho cô cầm. Cô thầm khấn: cháu xin lỗi ông. Cháu đến đây không phải như người ta tưởng. Nhưng cháu sẽ không làm hỏng cái gì của ông.

Rồi cô cúi lạy. Cái gói vải đỏ của bố, cô để trên bàn thờ, bên cạnh bát hương.

Bà Ngấn nhìn thấy. Bà cầm lên, mở ra, nhìn tập lá vàng một lúc rất lâu. Rồi bà rút một lá ra, giơ lên trước ánh nắng chiếu qua cửa. Ánh sáng xuyên qua lá vàng, thành một màu xanh lục nhạt.

– Vàng nhà tao. – Bà nói. – Vàng ông nhà tao đập. Tao nhận ra.

Mấy bà trong họ đứng gần nhìn nhau. Chú Kế nhíu mày. Hãn quay sang nhìn Nghiên, ánh mắt hỏi: sao cô không bảo tôi. Nghiên khẽ lắc đầu: tôi cũng không biết bố tôi sẽ đưa.

Cỗ cưới làng Đông Kiều có giò lụa, chả quế, gà luộc, nem rán, canh măng, xôi gấc, nộm su hào, thịt đông. Bàn nào cũng có chai rượu nếp và mấy lon nước ngọt. Khách khứa nói cười ầm ĩ. Cô dâu chú rể đi chúc từng mâm.

Mâm thứ chín là mâm các bà cụ trong xóm. Nghiên nâng chén nước, cúi chào. Các bà khen cô dâu xinh, khen áo đẹp. Nhưng lúc cô quay lưng đi, cô nghe hai bà ngồi cuối mâm thì thầm, không nhỏ lắm, vì người già nghễnh ngãng hay tưởng mình nói nhỏ.

– Con bé này cao hơn con bé trước.

– Con Đoan ấy à? Con Đoan xinh hơn.

– Xinh mà bỏ đi thì xinh làm gì.

– Ừ. Đúng một tháng trước cưới. Rồi chưa được ba tuần thì ông Cừ…

– Thôi bà. Ngày vui.

Nghiên đi tiếp sang mâm thứ mười. Mặt cô không đổi. Cô đã nghe Hãn nói ở quán nước: năm 2019, người tôi định cưới trả lễ trước đám cưới một tháng. Giờ cô biết thêm tên người ấy. Và biết thêm một điều Hãn chưa nói: chưa được ba tuần sau, bố anh mất.

Cô liếc sang Hãn. Anh đang cúi chào một ông cụ, lưng thẳng, mặt bình thản. Anh không nghe thấy. Hoặc anh nghe thấy nhiều năm rồi, tới mức không còn nghe thấy nữa.

Bốn giờ chiều, khách về hết. Cả nhà dọn rạp tới tối. Ân phải về Hà Nội vì sáng mai có việc ở đình. Trước khi đi, nó ghé tai Nghiên:

– Chị, đêm nay đêm tân hôn đấy. Chị nhớ điều ba.

– Đi về.

– Em đi đây. Anh rể ơi, chị em ngủ hay đạp lắm, anh cẩn thận!

Hãn đang khiêng cái bàn, quay lại nhìn nó, không nói gì. Nó cười hì hì, nổ máy chạy mất.

Lúc rửa bát ở cầu ao, Viên ngồi xuống cạnh Nghiên. Cô vén ống quần, nhúng chân xuống bậc đá, thở ra như vừa đặt được một gánh nặng.

– Chị ơi, em dặn chị mấy cái về bác nhé. – Viên nói. – Chiều chạng vạng bác hay bồn chồn, đi ra đi vào, hỏi bố cu Hãn về chưa. Chị đừng cãi bác. Chị cứ đưa bác cái gì làm bằng tay, nhặt rau, gấp giấy, bóc lạc. Tay bác bận thì bác yên.

– Em chăm bác lâu chưa?

– Từ tháng Ba. Anh Hãn đi làm thì em sang. Nhà em ngay đầu ngõ. – Viên cười, xoa bụng. – Bác thương em lắm. Có điều bác không cho em vào cái chái. Bố em bảo em xin, em xin ba lần, bác bảo dâu thứ chưa tới lượt.

Nghiên cầm cái bát, chà mãi một chỗ.

– Em có muốn học không?

Viên im một lúc. Ngón chân cô khua khua mặt nước ao, làm vỡ vụn bóng mấy chùm đèn nháy trên cây nhãn hắt xuống mặt ao.

– Em không biết, chị ạ. – Cô nói. – Em muốn học nếu bác muốn dạy. Còn học để bố em mang đi bán thì em không muốn.

Mười giờ đêm. Bà Ngấn đã đi ngủ từ chín giờ, Viên giúp bà thay áo, lau mặt. Nhà yên tĩnh lại, chỉ còn tiếng dế ngoài vườn, tiếng ếch nhái dưới ao sau nhà, và tiếng một con chó sủa ở xóm bên.

Buồng trong đã được dọn sẵn từ tuần trước. Giường gỗ lim đã thay chiếu mới, chăn ga gối đệm mẹ Nghiên mua dưới Nam Định mang lên, màu hồng phấn, thêu hai chữ song hỷ. Cái bàn làm việc của Nghiên kê sát cửa sổ, trên bàn là hộp đồ nghề sơn đen.

Hãn đứng ở cửa buồng, tay cầm cái gối của mình.

– Cô cần gì thì gọi. Tôi ở gian xưởng.

– Anh có chăn chưa?

– Có rồi.

– Gian xưởng có lạnh không?

– Chưa lạnh. Tháng Mười một mới lạnh. – Anh nói, rồi nhìn cô. – Cô ngủ đi. Hôm nay cô mệt.

– Anh cũng mệt.

– Tôi quen rồi. Trên công trường có hôm tôi đứng hai mươi tiếng.

Anh định quay đi, rồi lại quay lại.

– Cái gói vàng. – Anh nói. – Cảm ơn cô. Cảm ơn bố cô.

– Đó là của nhà anh mà.

– Ừ. – Anh nói. – Nhưng bố cô giữ ba mươi năm. U tôi cầm lên là nhận ra ngay. Ba tháng nay, những lần u tôi tự nhận ra một thứ gì mà không cần ai nhắc, tôi đếm được trên đầu ngón tay. Hôm nay thêm một lần.

Rồi anh đi ra. Nghiên nghe tiếng then cửa gian xưởng kéo vào, tiếng cái chõng tre kẽo kẹt khi có người nằm lên.

Cô tháo khăn vấn, gỡ trâm, xõa tóc. Cô thay bộ đồ ngủ bằng vải bông mẹ mua, rộng thùng thình. Cô nằm xuống cái giường lim, nhìn lên trần nhà. Xà gỗ đen bóng, mạng nhện giăng ở góc. Mùi chăn mới. Mùi gỗ cũ. Mùi khói dầu lạc vẫn còn thoang thoảng từ cái chái ngoài kia, đã ngấm vào cả bức tường.

Cô nghĩ: mình đã lấy chồng.

Cô nghĩ tiếp: không, mình đã ký hợp đồng.

Cô nghĩ tiếp nữa: thì cũng là lấy chồng. Bố bảo thế.

Rồi cô ngủ thiếp đi lúc nào không biết.

Cô tỉnh dậy vì có ai đó đang ngồi ở mép giường.

Đèn ngủ ở góc buồng hắt một quầng sáng vàng mờ. Bà Ngấn ngồi đó, mặc áo cánh nâu, tóc xõa, tóc bà dài tới lưng, bạc trắng. Một bàn tay bà đặt lên trán Nghiên. Bàn tay khô, ấm, các đầu ngón tay ram ráp.

Nghiên không dám cử động.

– Con dâu đấy à. – Bà Ngấn nói, rất khẽ.

– Dạ… u.

Chữ "u" bật ra khỏi miệng cô trước khi cô kịp nghĩ. Đây là lần đầu tiên cô gọi bà như thế. Cô đã định gọi bác tới tận ngày mai.

Bà Ngấn không để ý. Bàn tay bà trượt từ trán xuống tóc Nghiên, vuốt chậm, đều, như người ta vuốt tóc một đứa trẻ. Rồi bà bắt đầu hát. Giọng bà khàn khàn, thấp, đúng cái điệu ru Nghiên nghe hôm đầu tiên ở hiên sau, lên xuống như võng đưa.

– Ru hời ru hỡi con ơi…

Bàn tay bà vẫn vuốt tóc.

– Một nước mực khói, hai lời keo trâu…

Nghiên mở to mắt nhìn lên xà nhà. Mực khói. Keo trâu. Đó không phải lời ru. Đó là…

– Ba nắng phơi mặt cho lâu…

Bà dừng lại. Bà ngồi im. Bàn tay bà vẫn đặt trên tóc Nghiên nhưng không vuốt nữa. Nghiên chờ câu tiếp theo. Bên ngoài, tiếng dế bỗng to lên, rồi tắt.

Bà Ngấn thở dài.

– Thôi. – Bà nói. – Mai u dạy.

Rồi bà đứng dậy, kéo lại chăn cho Nghiên, đi ra. Cửa buồng khép lại không một tiếng động. Nghiên nằm im trong bóng tối rất lâu, môi mấp máy, nhắc đi nhắc lại ba câu vừa nghe cho tới khi chắc chắn mình đã thuộc. Một nước mực khói, hai lời keo trâu. Ba nắng phơi mặt cho lâu. Cô với tay lấy điện thoại, gõ ba câu ấy vào phần ghi chú, rồi mới yên tâm nhắm mắt.

Cô ngủ lại được chừng hai tiếng.

Rồi một bàn tay khác lay vai cô. Mạnh hơn, dứt khoát hơn. Ngoài cửa sổ trời còn tối mịt, gà chưa gáy. Điện thoại báo bốn giờ kém năm.

Bà Ngấn đứng bên giường, tóc đã búi gọn, áo cánh nâu, tay cầm cái đèn pin.

– Dậy. – Bà nói, giọng tỉnh táo, rõ ràng, như một người chưa từng quên điều gì trong đời. – Dâu nhà này không ngủ tới gà gáy.

— Hết chương 6 —