Hai câu sau sáu năm

Chương 10: Hai câu sau sáu năm

Người phụ nữ ngồi ở bàn trong góc quán đứng dậy khi hai người bước vào, và câu đầu tiên chị ta nói không phải với Hãn, mà với Nghiên.

– Chị là vợ anh Hãn à? Em là Đoan.

Nghiên gật đầu. Cô đã chuẩn bị cả quãng đường từ Đông Kiều sang Bắc Ninh cho một gương mặt khác. Một gương mặt sắc sảo, kiêu kỳ, hoặc ít ra là xinh tới mức mấy bà cụ trong xóm phải nhắc mãi sáu năm. Nhưng người đứng trước mặt cô chỉ là một cô giáo tiểu học ba mươi mốt tuổi, tóc buộc thấp, áo len cổ lọ màu ghi, quần âu đen, đôi giày bệt đã mòn gót. Gương mặt hiền, hơi xanh. Đôi mắt rất điềm tĩnh.

– Chào chị Đoan. – Nghiên nói.

Hãn đứng sau Nghiên một bước. Anh không nói gì. Đoan nhìn anh, cái nhìn rất ngắn.

– Anh ngồi đi. Em gọi trà rồi.

Quán cà phê nhỏ trong một con phố yên tĩnh gần trường Đoan dạy. Chiều Thứ Bảy, mùng ba tháng Mười âm, trời âm u, lạnh se. Trên bàn đã có ba cốc trà gừng nóng.

Suốt một tuần, từ đêm có tin nhắn ấy, Hãn không trả lời Đoan. Tối Thứ Ba, anh hỏi Nghiên: cô nghĩ tôi có nên đi không. Nghiên bảo: anh đi. Tôi đi cùng. Anh hỏi: với tư cách gì. Cô bảo: với tư cách vợ anh. Ở làng anh tôi là vợ anh. Ở Bắc Ninh tôi cũng là vợ anh. Anh nhìn cô một lúc, rồi nhắn lại cho Đoan một chữ: được.

– Chú Kế đến tìm em hôm Thứ Bảy tuần trước. – Đoan nói, đi thẳng vào chuyện, như một cô giáo quen giảng bài. – Chú hỏi em còn nhớ cách làm giấy không. Chú bảo có người trả năm trăm triệu nếu em chỉ cho người ta ba nước đầu. Em bảo chú về đi. Chú ngồi uống hết ấm trà rồi mới về.

– Em có nói gì với chú không? – Hãn hỏi. Giọng anh khàn.

– Không một chữ. – Đoan nói. – Em thề rồi.

Nghiên nhìn chị ta. Đoan nói câu ấy giản dị như người ta nói tôi ăn sáng rồi.

– Chị thề gì? – Nghiên hỏi.

Đoan quay sang Nghiên. Lần đầu tiên gương mặt điềm tĩnh ấy có vẻ ngạc nhiên.

– U chưa bắt chị thề à?

– Chưa.

Đoan im một lúc. Chị ta cầm cốc trà lên, uống một ngụm, đặt xuống.

– Hè năm 2019, trước khi dạy em, u dắt em lên bàn thờ. – Chị kể. – Ba nén hương. Quỳ. U đọc, em đọc theo. Học nghề quỳ thì không bỏ làng, không mang nghề đi, không nói cách làm với ai, kể cả chồng mình. Em quỳ tới khi hương tàn, đầu gối tím cả tuần.

– Rồi u dạy em? – Hãn hỏi.

– Rồi u dạy em. Hun muội. Nấu keo. Quét nước một, nước hai, nước ba. Cả mùa hè. Anh ở Quảng Ninh, anh không biết.

Hãn nhìn xuống cốc trà. Ngón tay cái của anh miết mãi một chỗ trên thành cốc.

– Thế sao em đi?

Đoan không trả lời ngay. Chị ta nhìn ra cửa sổ, nơi mấy đứa trẻ con đang đạp xe qua, cười đùa ầm ĩ.

– Tháng Chín năm ấy bố em bị tai biến. – Chị nói. – Liệt nửa người. Em là con một. Mẹ em mất sớm. Em biết nếu em về làm dâu Đông Kiều, em sẽ phải chạy đi chạy lại giữa hai nhà cả đời. Em sẽ phải bỏ làng mỗi tuần. Em đã thề không bỏ làng. Em không giữ được lời thề ấy. – Chị quay lại nhìn Hãn. – Em không muốn làm dâu nhà anh mà phải nói dối u ngay từ năm đầu.

– Sao em không nói với anh?

– Nói với anh là nói ra chuyện em đã học nghề. Mà lời thề cấm em nói, kể cả với chồng. – Đoan cười, nụ cười rất nhạt. – Lúc ấy anh chưa là chồng em. Nhưng em nghĩ không nói thì vẫn hơn. Nếu em nói, anh sẽ bảo em cứ về, anh lo cho bố em. Rồi anh sẽ phải chọn giữa em với u, giữa nghề nhà anh với bố em. Em không muốn anh phải chọn.

Hãn ngồi im. Nghiên thấy bàn tay anh nắm lại trên mặt bàn, các khớp ngón tay trắng bệch.

– Rồi bố anh mất. – Đoan nói nhỏ. – Em nghe tin. Em không dám đến. Em xin lỗi anh.

Nghiên đứng dậy.

– Tôi đi rửa tay.

Cô không đi rửa tay. Cô ra đứng ở hành lang nhỏ sau quầy, nhìn qua tấm rèm hạt cườm. Hãn và Đoan ngồi đối diện nhau, không nói gì. Một lúc sau, Hãn nói một câu, rất ngắn. Đoan gật đầu. Rồi Đoan nói một câu, cũng ngắn. Hãn cúi đầu. Nghiên không nghe được. Cô cũng không muốn nghe. Cô đứng đó, thấy ngực mình có một chỗ hơi nghẹn, như khi nuốt phải một miếng bánh khô mà không có nước.

Cô bảo mình: đây là chuyện của họ. Mình là người ký hợp đồng.

Rồi Hãn đứng dậy, ra quầy trả tiền. Nghiên quay lại bàn. Đoan ngước lên nhìn cô.

– Chị ngồi với em một phút.

Nghiên ngồi. Đoan nghiêng người sang, hạ giọng.

– Em không biết chị với anh Hãn gặp nhau thế nào. Em không hỏi. – Chị nói. – Nhưng em nói với chị một điều. U chưa bao giờ dạy hết. Bước cuối u giữ lại. U bảo em: bước cuối để ngày cưới. Ngày cưới u dạy. Em không có ngày cưới, nên em không biết bước cuối là gì. Chị cưới rồi. U dạy chị chưa?

Nghiên nhớ đêm hôm ấy. Bàn tay ram ráp vuốt tóc. Giọng khàn khàn. Ba câu.

– Đêm cưới u có vào buồng tôi. – Cô nói. – U hát.

– Hát bài gì?

– Một bài ru. "Ru hời ru hỡi con ơi, một nước mực khói, hai lời keo trâu, ba nắng phơi mặt cho lâu." Rồi u dừng. U bảo mai u dạy.

Đoan nhìn cô một lúc.

– Bài ru đếm số. – Chị nói. – Mùa hè ấy u hay hát lúc quét giấy. Em chưa bao giờ nghe hết. U hát tới câu ba là chuyển sang ư ử. Em tưởng u quên lời.

– Chị có nghĩ…

– Em không biết. – Đoan lắc đầu. – Em chỉ biết ba nước đầu thì u dạy em bằng tay. Bằng cái bát men xanh. Không bằng bài hát.

Hãn quay lại. Đoan đứng dậy, khoác túi.

– Em về đây. Lát nữa em phải đưa bố đi tập. – Chị nói, rồi nhìn Hãn. – Anh cho em gửi lời thăm u. Em… không biết em có nên về thăm u không.

– U nhớ em. – Hãn nói. – U gọi vợ anh bằng tên em.

Nghiên thấy Đoan khựng lại một nhịp. Rồi chị ta gật đầu, đi ra cửa, không quay lại.

Hai người chạy xe về. Gió lạnh thổi xuyên qua lớp áo khoác. Cây cầu cũ qua sông Đuống rung lên mỗi khi có xe tải chạy ngang. Nghiên ngồi sau, hai tay bám vào hai bên áo Hãn, không ôm. Suốt nửa tiếng, không ai nói gì.

Tới chân đê Đông Kiều, Hãn dừng xe ở cái quán nước có mái lá cọ. Anh tắt máy, ngồi im trên xe.

– Lúc nãy anh với chị ấy nói gì? – Nghiên hỏi. Câu hỏi bật ra trước khi cô kịp giữ lại.

– Tôi bảo: anh hiểu rồi. – Hãn nói. – Cô ấy bảo: em mong anh sống tốt.

– Thế thôi?

– Thế thôi. Sáu năm, hai câu.

Nghiên leo xuống xe. Cô đứng trên mặt đê, nhìn xuống sông. Bãi ngô đã thu hoạch xong, chỉ còn trơ những gốc khô. Mặt nước xám như chì.

– Em xin lỗi chuyện hôm trước. – Cô nói. – Em nói hơi quá.

Hãn quay sang nhìn cô.

– Cô vừa nói "em".

Nghiên đứng im. Cô nhận ra thật. Cô định nói "tôi". Cái chữ "em" ấy bật ra như chữ "u" đêm hôm cưới, trước khi cô kịp nghĩ.

– Em nói nhầm. – Cô nói, rồi lại nghe chính mình. – Tôi… thôi kệ.

Hãn bật cười. Tiếng cười của anh vang trên mặt đê, khàn khàn vì gió lạnh, nhưng lần này nó không ngắn.

– Không nhầm. – Anh nói. – Ở làng này người ta nghe cô gọi tôi là "anh" rồi xưng "tôi", người ta bảo vợ chồng nhà ấy đang giận nhau.

– Thế anh thì sao? Anh vẫn gọi tôi là "cô".

– Thì… – Anh nghĩ một lúc. – Thì anh đổi.

Nghiên quay mặt đi. Má cô nóng ran.

Một lúc sau, cô hỏi:

– Anh còn nhớ bài ru ấy không? Bài u hát hồi anh bé.

– Nhớ giai điệu. – Hãn nói. Anh ngân lên mấy câu, giọng trầm, hơi phô, đúng cái điệu lên xuống như võng đưa. Nhưng chỉ có tiếng ư ử, không có lời. – Lời thì quên rồi. Anh mười tuổi đã không cho u ru nữa. Con trai lớn rồi mà còn nghe ru, bị bạn trêu.

– Cố nhớ đi.

– Anh cố rồi. – Hãn nói. – Hồi bố mất, anh nằm ở gian xưởng cả đêm, cố nhớ lời. Không ra. Chỉ ra cái điệu.

Nghiên không hỏi thêm. Cô mở phần ghi chú trong điện thoại, chỗ ba câu cô gõ đêm cưới. Bên dưới, cô viết thêm một dòng: "Bước cuối – để ngày cưới. Có thể nằm trong bài ru?" và đánh một dấu hỏi to.

Hai người lên xe đi nốt đoạn đường làng. Gần tới cổng làng, Nghiên hỏi thêm một câu. Cô hỏi vào lưng áo anh, giọng lẫn vào tiếng gió.

– Anh còn thương chị ấy không?

Xe chạy chậm lại. Hãn không quay đầu.

– Điều bảy à?

– Điều bảy là với u. Đây là em hỏi.

– Anh thương cái người sáu năm trước. – Anh nói. – Người ấy không còn. Anh của sáu năm trước cũng không còn. Hai người ấy gặp nhau thì thương. Hai người hôm nay ngồi quán thì chỉ nói được hai câu.

Nghiên không nói gì. Hai tay cô vẫn bám hai bên vạt áo anh, chỉ là bám chặt hơn một chút.

Về tới nhà, trời đã chạng vạng. Bà Ngấn đang ngồi với Viên ở hiên, nhặt rau. Nghiên vào buồng thay áo. Cái hộp đồ nghề sơn đen nằm trên bàn, đúng chỗ cô để sáng nay. Cô mở nắp, định lấy cây bút chì.

Tờ giấy kẻ ô vẫn nằm trong lòng nắp, sau cái túi vải đựng bút lông. Nhưng nó đã bị gấp khác đi. Cô gấp làm tư, nếp gấp cạnh với cạnh. Bây giờ nó được gấp làm ba, nếp lệch, như của một người mở ra đọc rồi vội vàng gấp lại theo kiểu của mình.

Nghiên mở tờ giấy ra. Ở góc dưới, ngay cạnh chữ ký ngoằn ngoèo của Ân, có một vết vân tay. Một vết vân tay đen, rõ từng đường xoáy, in lên tờ giấy trắng như một con dấu.

Màu đen ấy cô biết quá rõ. Cô đã cạo nó ra từ lòng bát sứ suốt sáu tuần.

Muội đèn.

— Hết chương 10 —