Ông Táo về trời

Chương 21: Ông Táo về trời

Con cá chép thứ ba quẫy mạnh tới mức nước trong chậu nhôm bắn lên ướt cả vạt áo bà Ngấn, và bà cười, cái cười to và trong mà cả tháng nay Hãn chưa nghe thấy.

– Con này khỏe. – Bà nói. – Con này bơi được lên trời.

Bà đưa cái chậu cho Nghiên.

– Dâu thả.

Nghiên đỡ lấy cái chậu. Ba con cá chép đỏ, mỗi con dài hơn gang tay, bơi vòng vòng trong làn nước đục. Cô bưng chậu xuống bậc đá cầu ao, ngồi xổm, nghiêng miệng chậu sát mặt nước. Bà Ngấn đứng trên bậc trên, chắp tay, môi lầm rầm. Ba con cá trượt ra khỏi chậu, khựng lại một nhịp trong làn nước lạnh, rồi quẫy đuôi lặn mất.

Trưa Thứ Ba, hai mươi ba tháng Chạp. Mây xám thấp, mưa phùn lất phất như bụi. Trên bàn thờ nhà Lã, ba cái mũ ông Công ông Táo bằng giấy, hai mũ đàn ông một mũ đàn bà, đặt cạnh mâm xôi gà Hãn nấu từ sáng sớm. Cái gói vải đỏ đựng vàng của ông Cừ vẫn nằm ở góc bàn thờ, đúng chỗ Nghiên đặt nó hôm cưới. Tờ giấy quỳ cuối cùng của ông Cừ cũng còn trên đĩa, cạnh bát hương.

Nghiên đứng dậy, rũ nước ở tay. Bà Ngấn nhìn cô.

– Mày đi đâu lâu thế? – Bà hỏi. Không giận, không sắc. Như hỏi một đứa con gái đi chợ về muộn.

– Con đi làm ở Hà Nội, u ạ.

– Đi làm thì phải về ăn cơm chứ.

– Dạ.

Bà gật đầu, rồi đi lên nhà, tay vẫn cầm cái chậu nhôm không. Nghiên đứng lại ở cầu ao. Hãn đứng ở đầu hiên, nhìn cô. Anh xin nghỉ buổi chiều, về từ mười một giờ để cúng. Anh không nói gì. Anh chỉ gật đầu một cái rất nhẹ, như người ta gật khi một đốt dầm vừa đổ xong mà không có vết nứt nào.

Viên sinh từ Thứ Năm tuần trước, một thằng bé ba cân hai, tóc đen nhánh, khóc to tới mức cô y tá bảo chưa thấy đứa nào phổi khỏe thế. Sỹ nhắn cho Nghiên một tấm ảnh lúc năm giờ sáng: một khuôn mặt đỏ hỏn nhăn nhúm, mắt nhắm tịt, miệng há to. Viên nhắn thêm một dòng: "Tên ở nhà là Mít ạ. Bác đặt. Bác bảo tên xấu cho dễ nuôi."

Rồi hôm qua, Viên gọi, giọng còn mệt.

– Chị ơi, mai ông Táo. Năm nào bác cũng bắt dâu ra thả cá. Năm ngoái em thả. Năm nay em ở cữ, không ra ao được. Anh Hãn bảo anh thả cũng được, bác không chịu. Bác bảo đàn ông thả thì cá không lên trời. – Viên ngừng một chút. – Bác hỏi con bé nín thở. Chị về được không chị?

Nghiên đã ngồi im với cái điện thoại một lúc lâu.

– Bác có còn… – Cô không biết hỏi thế nào. – Bác có còn khó chịu với chị không?

– Em không biết. – Viên nói thật. – Bác không nhớ hôm giỗ. Bác chỉ nhớ có một người hay nín thở, đi đâu mất.

Giờ thì bà Ngấn đã đưa cái chậu cho cô. Dâu thả.

Ăn cơm xong, Nghiên sang nhà chú Kế thăm Viên.

Nhà chú Kế ở đầu ngõ, nhà mái bằng hai tầng, cổng sắt sơn vàng, sân có mấy chậu cây cảnh. Viên nằm trong buồng, đắp chăn kín, đầu quấn khăn, chân đi tất, đúng lệ ở cữ. Cu Mít nằm cạnh mẹ, quấn trong cái khăn bông xanh, ngủ say, hai nắm tay giơ lên ngang tai như người đầu hàng. Mẹ đẻ của Viên ở Thái Bình cũ lên chăm, đang nấu nồi nước lá mùi già ngoài bếp, hơi thơm hăng nồng cả nhà.

Nghiên ngồi ở mép giường. Cô không dám chạm vào thằng bé.

– Chị bế đi. – Viên nói. – Nó ngủ say lắm, sấm cũng không dậy.

– Chị không biết bế.

– Thì chị đỡ đầu nó là được.

Nghiên luồn tay dưới cái gáy nhỏ xíu, nhấc lên. Thằng bé nặng hơn cô tưởng, ấm, mùi sữa. Nó cựa một cái, rồi lại ngủ. Nghiên ngồi im, không dám thở mạnh.

– Chị nín thở kìa. – Viên cười.

Đúng lúc ấy thằng bé mở mắt. Nó nhìn Nghiên một giây, cái nhìn mờ mịt của đứa trẻ mới năm ngày tuổi, rồi há miệng khóc. Tiếng khóc to tới mức Nghiên giật mình, suýt buông tay. Viên đưa tay đỡ lấy con, vỗ vỗ, ru ầu ơ. Thằng bé càng khóc to. Mẹ Viên chạy vào, bế lên, đi đi lại lại, ầu ơ một bài khác. Nó vẫn khóc, mặt đỏ tía, hai nắm tay đấm lên trời.

– Nó thế đấy chị. – Viên nói, mặt mệt rũ. – Tối hôm qua khóc từ chín giờ tới nửa đêm.

Có tiếng chân ngoài sân. Hãn đứng ở cửa buồng, tay cầm cái mũ bảo hiểm, chắc sang gọi cô về. Viên nhìn thấy anh, mắt sáng lên.

– Anh Hãn ơi, anh bế hộ em một tí.

Hãn đặt mũ xuống. Anh rửa tay ở cái chậu ngoài hiên, lau khô, rồi mới vào. Anh đỡ thằng bé từ tay mẹ Viên, áp nó vào ngực mình, một tay đỡ mông, một tay đỡ gáy, động tác thành thạo tới mức Nghiên ngạc nhiên. Anh đi ra hiên, đi chậm, từng bước, quay lưng về phía buồng. Rồi anh ngân.

Không có lời. Chỉ có tiếng ư ử, trầm, đều, lên một nhịp, xuống một nhịp, như võng đưa.

Tiếng khóc nhỏ dần. Nấc lên mấy cái. Rồi tắt.

– Đấy. – Viên thở ra. – Hôm trước ở viện về, nó khóc cả buổi, anh Hãn sang bế, ngân cái điệu ấy là nín. Em hát bao nhiêu bài cũng không ăn thua.

Nghiên đứng dậy, ra cửa buồng. Hãn đứng ở đầu hiên, lưng quay vào nhà, thằng bé nằm im trên ngực anh. Anh vẫn ngân, khẽ hơn, mắt nhìn ra cái sân đầy chậu cây cảnh. Đó là cái điệu ấy. Ru hời ru hỡi. Chỉ là không có chữ nào.

Rồi Nghiên thấy chú Kế.

Chú đứng ở cửa bếp, bên kia hiên, tay cầm cái ấm. Chú đứng im. Chú mặc áo len cũ, không đồng hồ vàng. Chú nhìn thằng cháu nội ngủ trên ngực thằng cháu ruột, nghe cái điệu ru ấy. Mặt chú có một vẻ gì Nghiên chưa thấy bao giờ: như người đi qua một ngõ cũ, bất chợt nghe ai gọi đúng cái tên hồi bé của mình.

Chú quay vào bếp. Một lúc sau mới đi ra, ấm nước trên tay, mặt đã bình thường lại. Chú nhìn thấy Nghiên. Hai người nhìn nhau.

– Cháu chào chú.

– Ừ. – Chú Kế nói. Chú không cười, không mỉa. – Cháu về thả cá à.

– Dạ.

– Chị ấy không chịu cho thằng Hãn thả. – Chú nói. – Chị ấy vẫn nhớ cái đấy.

Rồi chú rót nước, mời bà thông gia, giọng bình thường, như một ông nội có cháu đầu. Hãn đặt thằng bé xuống cạnh mẹ nó, nhẹ như đặt một lá vàng.

Ba giờ chiều, mưa phùn tạnh. Hãn rủ cô lên đê.

Hai người đi bộ. Mặt đê ướt, bùn đỏ dính vào đế giày. Phía dưới, bãi ngô đã bắt đầu xanh lại, những hàng ngô vụ đông cao tới đầu gối. Giữa sông, cây cầu mới đã vươn ra xa hơn hồi tháng Mười Hai rất nhiều, hai cánh hẫng từ hai trụ giữa sông chỉ còn cách nhau một khoảng trống, nhìn từ đây trông như có thể nhảy qua.

– Còn mấy đốt nữa? – Nghiên hỏi.

– Bốn. Mỗi bên hai. – Hãn nói. – Rồi đốt hợp long.

Họ đi một đoạn. Cái đêm anh đứng ở cửa xưởng Long Biên, anh đã ngồi lại trên cái ghế nhựa tới gần một giờ sáng. Cô kể chuyện cụ Hội, lá vàng thủng hai lỗ, hạn mới. Anh nghe xong, rút cây bút trong túi áo phản quang ra, viết ngược từ ngày hội lên mặt sau tờ giấy kẻ ô: thếp tám ngày, đập ba ngày, nện hai ngày, ủ bảy ngày. Rồi anh để trống một dòng. Nước tư: ? ngày. Rồi anh gạch dưới: phải xong trước khoảng mùng tám tháng Ba dương.

Cô đã hỏi: bắt đầu bằng gì. Anh không trả lời được. Anh chỉ bảo: anh không biết. Rồi anh về.

Hai tuần nay họ nhắn tin cho nhau mỗi tối. Ngắn. Anh nhắn: u ăn hai bát. Cô nhắn: đình đã lót xong câu đối. Anh nhắn: đốt hai mươi hai đổ xong, không nứt. Cô nhắn: em… rồi xóa, gõ lại: tôi ngủ đây. Anh không bao giờ hỏi cô bao giờ về.

– Em có gọi cho chị Đoan. – Nghiên nói. Chữ "em" lần này cô để yên, không sửa. Cô không biết vì sao. – Hỏi về nước tư.

– Đoan bảo gì?

– Chị ấy không biết. U chưa bao giờ dạy chị ấy. – Nghiên nói. – Nhưng chị ấy nhớ một câu. Có lần chị ấy hỏi u nước cuối pha thế nào. U bảo: nước cuối không khó pha. Nước cuối khó phơi. Nước cuối là nước của trời.

Hãn dừng lại trên mặt đê.

– Nước của trời. – Anh nhắc lại.

– Em nghĩ mãi. Trời thì có nắng. Mà nắng thì hỏng rồi.

– Trời còn có mưa. Có gió. Có sương. – Hãn nói. Anh đứng nhìn ra sông, như đang nhìn một cái bản vẽ thiếu kích thước. – Ông Tề bảo đêm gió bấc. U bảo đêm gió bấc cụ ngồi bên chum. Đoan bảo nước của trời.

– Thế là đêm. Có gió bấc. – Nghiên nói. – Nhưng đêm mấy đêm? Gió bấc thì phơi thế nào? Treo lên hay trải ra? Có trở mặt không? Phơi xong rồi làm gì? Mình có bốn trăm tờ. Sai thêm một lần nữa là hết giấy.

– Ừ.

– Và hết gió bấc. Sang tháng Ba là nồm rồi.

– Ừ.

Hai người đứng im. Gió từ sông thổi lên, ẩm, không còn cái rét khô của tháng Chạp đầu. Nghiên ngửi thấy trong gió mùi bùn non, mùi ngô, và một mùi gì như mùi đất sắp vào xuân.

Điện thoại trong túi Hãn rung. Anh rút ra, nhìn màn hình. Nghiên thấy một số máy bàn không lưu tên, mã vùng ở miền Trung. Anh không nghe ngay. Anh nhìn nó rung tới hồi thứ năm.

– Anh nghe đi.

– Ừ. – Anh nói, rồi đi ra xa mấy bước, xuống dốc đê một đoạn, quay lưng về phía cô. Cô không nghe được anh nói gì. Cô chỉ thấy anh nói ít, nghe nhiều, gật đầu hai lần, rồi bảo một câu rất ngắn và cúp máy.

Anh quay lại. Mặt anh không đổi.

– Công trường. – Anh nói.

– Công trường cầu mình à?

– Một công trường. – Anh nói, rồi nhìn đồng hồ. – Bốn giờ rồi. Em về kẻo tối, đường đê trơn.

Nghiên nhìn anh. Cô biết anh vừa không nói dối. Cô cũng biết anh vừa không nói thật. Điều bảy viết cho u, không viết cho cô. Cô quay đi, xuống dốc đê, lấy xe.

Trước khi cô nổ máy, anh đứng bên xe, nói một câu.

– Hôm nay u gọi em là dâu. Anh nghe thấy.

– U gọi dâu thì dâu thả cá. – Nghiên nói. – Thả xong rồi.

– Không phải. – Hãn nói. – U gọi em là dâu từ trước khi đưa chậu. Lúc em mới bước vào cổng. Em không để ý.

Cô nhìn anh. Anh đứng đó, áo khoác gió xanh rêu, tay đút túi. Cô định nói gì đó. Cuối cùng cô chỉ nói:

– Anh về đi. U chiều tối hay bồn chồn.

Cô về tới Long Biên lúc sáu giờ. Ngõ đã lên đèn. Trước cửa xưởng thuê có một chiếc ô tô màu ghi đỗ sát tường. Triều đứng tựa vào cửa xe, khăn quàng len, tay cầm một tập hồ sơ kẹp nhựa trong.

– Tôi gọi không được. – Anh nói. – Nghiên để máy im lặng à.

– Em lên đê, chắc không nghe.

– Tôi mang tài liệu về quỹ bảo tồn tới. – Anh đưa tập hồ sơ. – Hạn nộp cuối tháng Tư. Tôi soạn sẵn phần thuyết minh rồi. Nghiên chỉ cần viết phần về cái lò, về ý định dạy cả con gái.

Nghiên nhận tập hồ sơ. Dày. Có kẹp giấy màu đánh dấu từng mục. Tên cô viết tay ở trang bìa, nét chữ máy nghiêng của Triều.

– Anh làm cái này bao lâu?

– Mấy tối. – Triều nói. – Không lâu.

Cô mở cửa xưởng, bật đèn. Triều không vào. Anh đứng ở bậc cửa, giống hệt cái cách người đàn ông kia đứng ở đây hai tuần trước. Nghiên nhận ra điều đó, và tự giận mình vì nhận ra.

– Nghiên này. – Triều nói. Anh cúi nhìn mũi giày một lúc, như một cậu sinh viên đứng trước hội đồng. – Tôi biết chuyện rồi. Cái thỏa thuận một năm. Tôi không có quyền nói gì về chuyện ấy. Nhưng tôi nghĩ nếu tôi không nói thì sau này tôi tiếc.

Nghiên đứng im, tay vẫn cầm tập hồ sơ.

– Từ hồi tháng Chín, ngồi ăn cơm hộp với Nghiên ở hiên đình, tôi đã… – Anh dừng, rồi nói thẳng. – Tôi thích Nghiên. Tôi biết bây giờ Nghiên đang rối. Tôi không cần Nghiên trả lời. Nếu hết một năm ấy, Nghiên muốn có người cùng làm cái lò dạy con gái, tôi muốn là người ấy. Tôi chờ được.

— Hết chương 21 —