Mùng sáu tháng Chạp

Chương 34: Mùng sáu tháng Chạp

– Cái chảo này nặng dữ thần. Bốn người khiêng mới lên xe. Mầy chở nó đi đâu mà phải đi theo xe tao suốt đêm vậy bác sĩ?

– Con chở về nhà nó, chú Hai.

Ông Hai Cò liếc qua kính chiếu hậu, nhìn Diễn ngồi ở hàng ghế đầu, ngay sau lưng tài xế. Ông bóp kèn hai tiếng cho một chiếc xe máy chạy lấn đường, rồi nói:

– Mười năm trước tao chở một cái hũ nha vô Sài Gòn. Giờ tao chở một cái chảo đồng ra. Xóm đó gửi đồ qua xe tao toàn đồ nặng.

Diễn cười. Anh không ngủ được suốt đêm. Xe khách chạy từ bến xe ở Sài Gòn lúc năm giờ chiều thứ Sáu, qua mấy tỉnh miền Trung trong bóng tối, dừng ăn khuya ở một quán ven đường, rồi chạy tiếp. Cái chảo đồng nằm trong khoang hàng dưới gầm xe, quấn bao bố, chèn rơm, buộc dây chằng. Mỗi lần xe qua ổ gà, anh lại nghe một tiếng "cong" rất nhỏ vọng lên từ dưới sàn, và anh lại nghĩ tới nó.

Anh có thể bay ra Chu Lai, thuê xe về như hồi tháng Chín. Nhanh hơn. Đỡ mệt hơn. Mà anh muốn đi theo cái chảo. Anh không giải thích được cho ai vì sao, kể cả cho chính anh.

Bảy giờ sáng thứ Bảy, xe dừng ở ngã ba đầu xóm Gò Nha. Thằng Thao đã đứng chờ ở đó với cái xe ba gác, áo khoác gió anh tặng hồi tháng Chín mặc trên người.

– Anh Diễn!

Nó chạy tới ôm anh. Rồi nó cùng ông Hai Cò với anh phụ xe mở khoang hàng, bốn người lôi cái chảo ra, đặt lên xe ba gác. Bao bố tuột ra một góc. Ánh nắng sáng sớm rọi lên vành chảo, đồng sáng lên màu hồng sẫm.

Thằng Thao đứng nhìn cái chảo. Nó đưa tay sờ vào lòng chảo, chỗ ngày xưa có vết nứt.

Giờ ở đó là một đường hàn. Một vệt đồng mới màu vàng sáng, chạy dài từ vành xuống gần đáy, nổi lên trên nền đồng cũ đã tím sẫm vì lửa, như một đường chỉ vàng khâu trên tấm vải cũ. Ông bác của Diễn đã không mài cho đường hàn lẫn vào. Ông để nó nổi lên.

– Ông bác anh nói. – Diễn nói. – Hàn thì hàn. Giấu làm chi. Cái chảo này nó có chuyện của nó.

Thằng Thao không nói gì. Nó cúi đầu, hai bàn tay sẹo đặt lên vành chảo, đứng đó một lúc lâu.

Xe ba gác chạy vào xóm. Diễn đi bộ theo sau.

Anh nhìn cái xóm. Hai tháng trước, sau lũ, nó là một cái mâm bùn. Bây giờ con đường đất đỏ đã khô lại, phẳng phiu. Mấy cái giàn tre phơi kẹo dựng dọc đường, trên giàn đầy những tấm phên tròn ánh vàng. Mùi nha từ cuối xóm bay lên, ngọt, ấm, hơi khét. Trời tháng Chạp hanh khô, xanh nhạt, không một gợn mây.

Đi ngang bức tường cháy, anh dừng lại.

Bức tường không còn nguyên. Khúc giữa, chỗ vệt đen loang nhiều nhất, đã bị đập đi. Một khoảng trống rộng chừng hai người đi song song. Hai bên khoảng trống, người ta xây hai cái trụ thấp bằng gạch cũ, gạch còn đen một mặt. Chưa có cánh cổng. Chỉ là một lối đi, nền đất đã bị bước chân nện cứng.

Anh đứng nhìn lối đi đó. Hồi tháng Chín, anh đi ngang cái tường này, anh nhìn mà không hỏi. Anh để dành câu hỏi cho lúc khác. Lúc khác đã tới, và anh không cần hỏi nữa.

Dì Tư đứng ở cổng. Dì mặc áo bà ba mới, màu xanh lá mạ, tóc chải gọn. Dì thấy anh, chạy ra, ôm anh.

– Thằng Diễn. Mầy đi xe đò cả đêm hả con? Mặt mầy hốc hác vầy. Vô, vô, dì nấu cơm rồi.

Anh để dì ôm. Dì nhỏ hơn anh nhớ. Dì có mùi dầu dừa và khói bếp.

Hôm nay đáng lẽ là đám hỏi. Anh biết dì biết. Dì không nhắc. Dì chỉ nắm tay anh dắt vô nhà, như dắt một đứa con đi xa về.

Thi đứng ở hiên.

Cô mặc áo sơ mi trắng, quần đen, tóc cột thấp. Cô không mặc cái áo dài đỏ. Anh không nghĩ cô sẽ mặc. Cô đứng đó, hai tay đan vào nhau, nhìn anh như nhìn một người cô đã nợ một món mà không biết trả bằng gì.

– Anh tới rồi. – cô nói.

– Ừ. Anh tới rồi.

Thằng Thao với hai người hàng xóm khiêng cái chảo đồng từ xe ba gác vào sân, đặt xuống giữa sân, dưới gốc khế. Bao bố đã tháo hết. Cái chảo nằm ngửa dưới nắng, đường kính hơn một mét, đồng tím sẫm, đường hàn vàng sáng.

Thi nhìn thấy cái chảo. Anh thấy cô đứng sững lại. Thấy cô đưa tay lên miệng.

– Cái chảo của ông nội. – cô nói. Giọng cô vỡ ra. – Anh... anh đem nó vô hồi nào?

– Hồi tháng Mười Một. Anh nhờ Thao gửi xe chú Hai Cò.

– Thao!

Thằng Thao gãi đầu, nhìn xuống đất.

– Ảnh biểu em đừng nói chị.

Thi bước xuống sân. Cô quỳ xuống cạnh cái chảo, đưa tay sờ lên đường hàn. Ngón tay cô chạy dọc theo vệt đồng vàng, từ vành xuống tới đáy, chậm, như người ta lần theo một dòng chữ.

– Ông bác anh nói cái gì bằng đồng ổng cũng hàn được. – Diễn nói, đứng phía sau cô. – Ổng hàn xong, ổng đứng nhìn cả buổi. Ổng nói đồng này đúc từ hồi trước giải phóng, giờ không ai đúc nổi. Ổng không lấy tiền.

Thi không quay lại. Anh thấy vai cô rung lên.

– Anh sửa cái này cho em. – cô nói, không thành câu.

– Anh sửa cho cái chảo. – Diễn nói. – Anh nói với Thao vậy rồi.

Dì Tư đứng ở hiên, chặm nước mắt bằng vạt áo. Ở cái lối đi mới trên bức tường, Diễn thấy một bà già nhỏ người, tóc búi cao, áo bà ba nâu, đứng nhìn qua. Bà Năm. Anh đã gặp bà một lần sau lũ, ở cổng trường mầm non, bà dắt một đứa nhỏ hàng xóm tới khám. Bà không vào sân. Bà chỉ đứng đó, nhìn cái chảo đồng, rồi nhìn anh, rồi gật đầu một cái với anh. Rồi bà quay vào.

Bữa cơm trưa dì Tư nấu như nấu cho khách quý. Gà luộc lá chanh, cá bống kho, canh bí đỏ, đĩa rau sống to như cái nia. Y như cái bữa tháng Chín. Diễn ăn, khen, gắp cho dì. Thằng Thao kể chuyện bán nha cho mấy chị trong khoa anh, kể chị Hạnh đặt thêm hai trăm hũ cho khoa ngoại. Diễn cười.

Ăn xong, anh lấy cái máy đo huyết áp trong ba lô ra. Cái máy mới, anh mua ở Sài Gòn.

– Dì đo cho con lần chót. – anh nói. – Cái máy cũ dì dùng nhiều rồi, con mang cái mới ra.

Dì Tư ngồi thẳng lưng, tay trái đặt lên bàn, không nói chuyện, không cử động, đúng như anh dạy. Cái máy kêu rè rè.

– Một trăm ba mươi trên tám mươi lăm. – anh đọc. – Giỏi quá dì. Dì uống thuốc đều hen.

– Đều. Con nhỏ nó canh như canh kẻ trộm.

Bốn giờ chiều, Diễn với Thi đi ra con đê.

Gió sông tháng Chạp khô, mát. Nước sông trong, thấy rõ bãi cát giữa dòng. Phía cuối xóm, khói lò hợp tác xã bay lên thẳng đứng.

Họ đi một đoạn không nói gì. Diễn đi chậm, hai tay chắp sau lưng như ông già, y như cái đêm tháng Chín.

– Tây Nguyên lạnh không anh? – Thi hỏi.

– Lạnh. Má anh may cho anh hai cái áo len. – Diễn nói. – Bả nói bả may xong cái áo dài đỏ thì tay còn quen, may luôn.

Thi cúi đầu.

– Anh không ra đây để coi em có đổi ý không. – Diễn nói. – Em biết mà. Anh ra để trả cái chảo. Chào dì Tư. Chào Thao. Hôm nay đáng lẽ là đám hỏi, anh không muốn cái ngày này nằm trong lịch của dì như một cái ngày buồn. Bây giờ nó là cái ngày cái chảo về nhà.

– Anh Diễn. – Thi nói. Cô dừng lại, quay qua nhìn anh. – Em cảm ơn anh. Không phải vì cái chảo. Vì cái câu anh nói trên ban công. Hôm đó là em bỏ anh. Em nhớ.

– Ừ. Nhớ vậy là đúng.

Họ đứng trên mặt đê. Phía dưới, ở bến, có một người đứng dưới gốc gòn. Hiệp. Anh đứng đó, không lên đê, không lại gần, chỉ đứng nhìn ra sông, hai tay đút túi quần.

Diễn nhìn xuống.

– Ảnh đứng đó từ lúc mình ra. – anh nói.

– Dạ.

– Ảnh không hỏi em anh ra làm gì hả?

– Không hỏi.

Diễn gật đầu. Anh đi xuống đê, đi tới bến. Thi đứng lại trên đê.

Hiệp quay lại khi nghe tiếng chân. Hai người đàn ông đứng đối diện nhau dưới gốc gòn. Lần này không có ai bị co giật, không có nước lũ, không có ai cần băng bó.

– Chân anh sao rồi? – Diễn hỏi.

– Lành rồi. Em có đi tiêm ngừa. – Hiệp nói.

Diễn để ý cái chữ "em". Anh không nói gì về nó.

– Tôi đi Tây Nguyên một năm. – Diễn nói. – Tôi nói với anh một lần thôi. Hôm tháng Mười Một tôi nói cổ ghét nhất là người ta quyết giùm. Anh nhớ không?

– Dạ nhớ. Em đã làm sai một lần nữa, sau bữa đó. Em xin lỗi cổ rồi.

– Ừ. – Diễn nói. – Thì đừng có lần sau.

Anh đưa tay ra. Hiệp chùi tay vào quần, rồi bắt. Hai bàn tay nắm chặt, một bàn tay trắng có vết chai của ống nghe, một bàn tay đen có mảng da phỏng.

Diễn quay đi. Anh không quay lại.

Sáu giờ chiều, thằng Thao chở anh ra phố tỉnh, ngủ nhà nghỉ, sáng mai bay. Dì Tư đứng ở cổng, dúi vào tay anh một túi kẹo gương với hai hũ nha, nói đem lên Tây Nguyên ăn với trà nóng. Thi đứng cạnh dì. Cô không nói gì. Cô chỉ cúi đầu chào anh, thật sâu, như học trò chào thầy.

Xe máy chạy ra khỏi xóm. Diễn ngồi sau lưng thằng Thao, ôm túi kẹo. Trời đã tối. Mảnh trăng mùng sáu treo ở lưng trời phía tây, cong như cái lưỡi liềm.

Tới khúc đê ở đầu xóm, anh nói Thao dừng lại một chút.

Anh quay lại nhìn. Cái xóm Gò Nha nằm dọc bờ sông, mấy chục ngọn đèn vàng. Và ở cuối xóm, chỗ hợp tác xã, có một đốm đỏ rực. Lò đã đỏ lửa. Đêm nay lò nấu nha cho mẻ kẹo gương Tết. Khói bay lên, trắng mờ trong ánh trăng non, mùi nha ngọt ấm theo gió bay lên tận chỗ anh đứng.

Anh đứng nhìn cái đốm đỏ đó rất lâu.

– Đi thôi Thao. – anh nói.

— Hết chương 34 —