Mâm cơm bên kia tường

Chương 33: Mâm cơm bên kia tường

Bà Năm nướng chuối từ mười giờ sáng.

Thi biết vì mùi. Cái mùi chuối sứ chín nướng trên than, vỏ cháy xém, ruột ngọt quánh lại, bay qua hàng rào dâm bụt sang tới hiên nhà cô. Mười năm cô không ngửi thấy mùi đó. Ở Sài Gòn có chuối nướng, người ta bán ngoài đường, nướng trong lò điện, gói giấy bạc. Không có mùi này.

Mười một giờ, cô theo má với thằng Thao đi ra cổng trước nhà mình, đi một đoạn đường đất ngắn, vào cổng trước nhà bà Năm. Hai cái cổng cách nhau chừng hai chục bước. Mười năm, hai nhà đi hai chục bước đó như đi qua một con sông.

Mâm cơm dọn trên bộ ván gỗ giữa nhà. Canh chua cá bống. Cá bống kho tiêu, mỗi con bằng ngón tay út. Thịt ba chỉ luộc chấm mắm nêm. Đĩa rau lang luộc. Và một cái đĩa sứ lớn, trên đó mười trái chuối nướng ép dẹp, rưới nước cốt dừa trắng đục, rắc đậu phộng rang giã nhỏ.

Hiệp đang bày chén đũa. Anh ngẩng lên khi ba người bước vào, gật đầu với má, gật đầu với thằng Thao, rồi nhìn Thi. Anh không nói gì. Anh để cái chén cuối cùng xuống trước chỗ cô ngồi.

– Ngồi đi. – bà Năm nói từ dưới bếp đi lên, tay bưng nồi cơm. – Con Xoan ngồi chỗ này. Thằng Thao ngồi đó. Con nhỏ ngồi đây.

Bà chỉ cái chỗ ở đầu bộ ván, ngay dưới cái tủ thờ gỗ mít. Tấm ảnh ông Năm Khương nhìn xuống, mắt hiền.

Người ta ăn. Lúc đầu không ai nói gì nhiều. Má khen canh chua, bà Năm nói me năm nay chua gắt. Thằng Thao ăn ba chén cơm liền, bà Năm gắp cá cho nó không ngừng tay. Hiệp ăn chậm, ít nói, chốc chốc lại liếc qua chỗ Thi.

Thi ăn một trái chuối nướng. Ngọt, béo, thơm nước cốt dừa, vỏ chỗ cháy xém hơi đắng. Đúng y như hồi cô tám tuổi. Cô ăn chậm, như sợ ăn nhanh là hết.

Bà Năm nhìn cô ăn.

– Ăn thêm trái nữa. – bà nói. – Ốm quá. Hồi xưa tao bắt ăn hai trái, giờ vẫn hai trái.

Thi gắp thêm một trái. Mắt cô cay.

– Con Kim ốm. – bà Năm nói, giọng nhỏ, như nói với chính mình. Rồi bà nói lại, rõ hơn, nhìn thẳng vào cô: – Con ăn đi. Con.

Cả mâm cơm im lại một nhịp. Má buông đũa. Thằng Thao ngừng nhai. Hiệp ngồi bất động.

Thi cúi xuống chén cơm. Cô nhai trái chuối nướng mà không biết nó ngọt hay mặn nữa, vì nước mắt cô rớt xuống chén.

– Dạ. – cô nói. – Con ăn, bác.

Ăn xong, bà Năm pha trà. Trà xanh nấu, nước vàng ngà, đắng chát như cái hôm cô sang nghe bà kể chuyện hai sào ruộng. Má ngồi cạnh bà Năm trên bộ ván. Hai bà già ngồi sát vai nhau, không cách một gang tay như cái đêm trên đình nữa.

– Con Xoan. – bà Năm nói. – Tao tính chuyện này mấy bữa nay rồi.

– Chuyện gì chị?

– Cái bức tường. – bà Năm nói.

Má quay qua nhìn bà.

– Mười năm. – bà Năm nói. – Mầy muốn qua nhà tao, mầy đi ra cổng, đi ra đường, đi vô cổng nhà tao. Tao muốn qua nhà mầy, tao cũng đi vòng. Hồi xưa hai đứa nhỏ này gõ tường kêu nhau. Hồi xưa ông Tư với ông Năm đứng hai bên tường nói chuyện mùa nha, mỗi người cầm một cái đũa cả. Giờ cái tường đứng đó, đen thui, ai đi ngang cũng nhớ cái đêm đó.

Bà đặt chén trà xuống.

– Tao muốn đập một khúc. Khúc cháy đen đó. Làm cái cổng. Hai nhà đi qua đi lại.

Má ngồi im rất lâu. Thi thấy tay má nắm chặt vạt áo, rồi buông ra.

– Đập. – má nói. – Em cũng muốn đập. Từ bữa giỗ anh Năm, em muốn mà không dám nói.

Bà Năm gật. Bà quay qua thằng Thao với Hiệp.

– Chiều nay hai đứa bây đập. Đập khúc giữa, chừng hai sải tay. Gạch còn tốt thì để lại, xây cái trụ cổng.

– Dạ. – thằng Thao nói, mắt sáng rực.

Hiệp không nói gì. Anh chỉ nhìn má anh, rồi nhìn qua dì Tư, rồi nhìn Thi. Cái nhìn của anh lúc đó, Thi nghĩ cô sẽ nhớ suốt đời.

Lúc má với thằng Thao đã đi ra hiên, Thi ở lại phụ bà Năm dọn chén. Dưới bếp, bà đứng rửa chén ở cái lu nước. Thi đứng cạnh, lau.

– Bác Năm. – Thi nói. – Mái nhà bác dột ba chỗ. Anh Hiệp để dành hai chục triệu sửa mái, rồi đưa cho ông Chín trả nợ đại lý. Con có năm chục triệu, con định trả anh Hiệp tiền học, mà ảnh không nhận. Con xin bác cho con lợp lại cái mái.

Bà Năm đang rửa cái chén, tay dừng lại.

– Mầy nói lại.

– Con xin lợp lại cái mái cho bác. Bằng tiền đó.

Bà Năm đặt cái chén xuống, chùi tay vào vạt áo. Bà nhìn cô.

– Con nhỏ. – bà nói. – Tiền đó là tiền thằng Hiệp nuôi mầy học thành kỹ sư. Mầy lấy cái tiền đó đi lợp mái nhà tao, là mầy trả lại cho nó cái bằng kỹ sư hả?

Thi đứng im.

– Mái nhà tao, thằng Hiệp lợp. Nó hứa với tao sang năm, sang năm nó phải làm. – bà Năm nói. – Còn tiền đó, mầy giữ. Mầy nói với ông chủ công ty mầy làm cái phòng thử cho hợp tác xã. Mầy lấy tiền đó mà làm. Phòng thử đặt trên đất nhà tao. Vậy là đủ.

Bà cầm cái chén lên rửa tiếp.

– Mua cái máy đo gì đó cho tốt. Đừng mua đồ rẻ.

Thi bật cười. Cô nghĩ tới chị Mân đứng trên con đê hôm qua, nói y một câu đó.

Ba giờ chiều, cả xóm kéo tới vườn chuối sau nhà Thi.

Không ai mời. Tin đi nhanh hơn nước lũ. Bà Sáu Mít tới trước, mang theo một bình trà. Ông Bảy được thằng Lượm dắt tới, ngồi trên cái ghế đẩu ở đầu vườn. Ông Chín, ông Ba Lành, vợ chồng ông Tám Rẫy ở Đồng Lớn cũng xuống. Giáng dắt bé Tôm tới, thằng nhỏ cầm con diều đỏ, không biết để làm gì.

Bức tường đứng giữa vườn chuối. Cái vệt cháy đen bên phía nhà Thi loang từ chân lên tới đỉnh hình cái quạt. Cái đường viền bùn nước lũ cắt ngang lưng tường. Rêu xanh mọc trên vệt đen thành từng mảng.

Thi đứng bên này tường. Cô nhìn qua đỉnh tường. Bên kia, Hiệp đứng trong vườn nhà bà Năm, tay cầm cây búa tạ.

Cô không biết vì sao cô làm vậy. Cô đưa tay lên, nắm lại, gõ vào bức tường. Ba tiếng.

Cộc. Cộc. Cộc.

Bên kia tường im một giây. Rồi có tiếng gõ trả lời. Ba tiếng.

Cộc. Cộc. Cộc.

Ra bến.

Má đứng sau lưng cô, lấy tay che miệng. Bà Năm đứng bên kia, cạnh Hiệp, Thi thấy cái búi tóc bạc của bà nhô lên khỏi đỉnh tường.

– Đập đi. – ông Bảy nói từ đầu vườn. – Tụi bây gõ hoài trời tối.

Thằng Thao đứng bên phía nhà Thi, cầm cây búa tạ thứ hai. Hiệp đứng bên phía nhà bà Năm. Hai người đếm. Một, hai, ba.

Búa nện xuống.

Gạch cũ giòn hơn người ta tưởng. Mười năm mưa nắng, cộng với một đêm lửa nướng, những viên gạch ở khúc giữa đã rạn từ trong ruột. Mấy nhát đầu, vữa bong ra từng mảng. Tới nhát thứ mười, một viên gạch trên cao rơi xuống, rồi hai viên, rồi một mảng. Bụi đỏ bốc lên mù mịt.

Thằng Thao vừa đập vừa khóc. Nó không giấu. Nước mắt nó chảy trên mặt lấm bụi gạch thành hai vệt dài. Hiệp đập đều, chậm, mỗi nhát búa nện xuống như một nhịp đũa cả khuấy chảo.

Tới nhát thứ hai mươi mấy, một lỗ thủng hiện ra. Qua cái lỗ, Thi thấy vườn nhà bà Năm. Thấy cây mít. Thấy bà Năm đứng đó, hai tay đan trước bụng.

Rồi cái lỗ rộng ra. Một sải tay. Hai sải tay.

Gần năm giờ, khúc tường cháy đã nằm thành một đống gạch vỡ giữa hai khu vườn. Hai phía còn lại của bức tường vẫn đứng, chừa ra một khoảng trống rộng chừng hai người đi song song.

Không ai bảo ai. Má bước qua trước. Má bước qua đống gạch vỡ, sang vườn nhà bà Năm, đứng trước mặt bà. Hai bà già nắm tay nhau. Rồi bà Năm bước ngược lại, sang vườn nhà má. Đứng trên đất nhà má, giữa vườn chuối, chỗ ngày xưa là trại lò nhà ông Tư.

– Mười năm. – bà Năm nói. – Hai chục bước.

Cả xóm đứng nhìn. Ông Bảy chống gậy, nheo mắt, không thấy rõ gì, mà ông cười. Bé Tôm chạy qua chạy lại cái khoảng trống mới, từ vườn này sang vườn kia, la lên "cô Thi ơi con qua được rồi nè!".

Ông Bảy gọi thằng Lượm dắt ông lại gần. Ông đứng ngay giữa cái khoảng trống, chống gậy, đưa bàn tay khẳng khiu sờ lên mép gạch vỡ ở hai bên, như người mù sờ mặt một đứa cháu lâu ngày mới gặp.

– Hồi xưa ông Tư với ông Năm đứng hai bên chỗ này. – ông nói. – Mùa nha Tết, hai ông nấu cùng đêm. Ông này gõ tường hỏi lửa bên kia tới chưa, ông kia gõ lại. Tao đi ngang, tao nghe hai ông gõ qua gõ lại cả đêm, như hai con chim gõ mõ. Tụi bây không nhớ đâu. Tụi bây còn nhỏ.

– Má con có kể. – thằng Thao nói, giọng còn nghẹt. – Má nói ba con gõ bốn tiếng là "xuống chảo".

Ông Bảy quay về phía tiếng nó, cười móm mém.

– Ừ. Bốn tiếng. Má mầy nhớ giỏi hơn tao.

Bà Sáu Mít đứng ở đầu vườn, chặm mắt bằng khăn, nói lớn với không ai cụ thể: "Vậy từ mai tui đi tắt qua đây ra lò nghen, khỏi đi vòng." Cả vườn cười.

Thi cúi xuống, nhặt một viên gạch trong đống gạch vỡ. Viên gạch còn nguyên một mặt đen cháy, mặt kia đỏ, một góc có rêu. Cô cầm nó trong tay, nặng và ấm vì nắng chiều.

Hiệp đứng cạnh cô, cây búa tạ dựa vào chân.

– Em giữ cái đó làm gì? – anh hỏi.

– Để trong phòng thử. – Thi nói. – Mẫu lưu.

Hiệp cười. Lần đầu tiên từ đêm giỗ, anh cười ra tiếng.

Tối đó, Thi ngồi ở hiên, viên gạch đặt cạnh chân. Qua cái khoảng trống mới trên bức tường, cô thấy đèn nhà bà Năm sáng. Cô nghe tiếng bà Năm với má nói chuyện, giọng hai bà lẫn vào nhau.

Điện thoại cô rung. Một tin nhắn. Diễn.

"Thi. Viện cử anh đi một năm, bệnh viện tỉnh trên Tây Nguyên, khoa nhi. Anh nhận rồi. Thứ Hai tuần sau anh đi. Trước khi đi, anh muốn ra chào dì Tư với Thao một lần. Thứ Bảy này, hai mươi bốn. Em cho anh ra được không? Anh có cái này gửi lại cho nhà em."

Thi đọc tin nhắn. Rồi đọc lại ngày tháng.

Thứ Bảy, hai mươi bốn tháng Một. Mùng sáu tháng Chạp.

— Hết chương 33 —