Hai mươi mốt tháng Bảy

Chương 17: Hai mươi mốt tháng Bảy

Ông Quách Vĩnh bẻ cái kẹo gương làm đôi, đưa lên ngang mắt, nhìn qua nó về phía cửa sổ phòng họp tầng mười hai.

– Trong thiệt. – ông nói.

Ông sáu mươi tuổi, tóc muối tiêu cắt ngắn, nói ít, nhai chậm. Cả phòng họp chờ ông nhai xong nửa cái kẹo. Chị Mân ngồi bên phải ông, tay đặt trên tập hồ sơ. Thi ngồi cuối bàn, trước mặt là mười hộp kẹo mẫu và mười hũ nha mẫu xếp thành hai hàng.

– Ai làm?

– Dạ, má em làm. – Thi nói. – Bà làm kẹo gương ở Gò Nha hai mươi năm.

Ông Vĩnh gật đầu, nhìn cô một giây lâu hơn bình thường, rồi quay qua chị Mân.

– Làm đi. Đừng làm hư nó.

Đó là tất cả những gì tổng giám đốc nói về dòng sản phẩm mà Thi đã viết hồ sơ từ tháng Ba. Thi ngồi cuối bàn, nghe câu "đừng làm hư nó" mà không biết ông nói về cái kẹo hay nói về cái xóm. Cuộc họp chuyển sang chuyện khác. Ông Vĩnh đứng dậy đi trước. Chị Mân ôm vai Thi, nói nhỏ: "Thấy chưa, chị nói rồi mà."

Buổi chiều, Thi lên phòng chị Mân để chốt bao bì. Phòng chị ở góc tầng mười hai, có cửa kính nhìn ra sông Sài Gòn. Bàn làm việc của chị gọn gàng, chỉ có một cái máy tính, một chậu sen đá, và mấy tập hồ sơ xếp chồng ở góc. Tập trên cùng có cái bìa nhựa trong, Thi nhận ra ngay. Bản đề xuất tháng Ba của cô, trang bìa in chữ "Đề xuất dòng sản phẩm mạch nha thủ công Gò Nha". Mép giấy dán đầy giấy ghi chú màu vàng, màu hồng.

Chị Mân xoay màn hình máy tính về phía cô.

– Bên thiết kế làm ba phương án. Em coi.

Phương án nào cũng dùng tấm hình đôi tay cô. Đôi que tre bắt chéo, cục nha trắng ở giữa, ba cái khấc trên que được làm nổi lên bằng một đường viền mảnh. Phía trên là hai chữ "Gò Nha" viết tay, nét cọ to, màu nâu đỏ như màu mực trên mấy tấm nhãn của ông Bảy. Dưới góc, chữ "Nam Đài" nhỏ xíu.

Thi nhìn rất lâu. Đẹp. Đẹp thật. Đẹp tới mức cô thấy tự hào, như nhìn thấy cái xóm của mình bước lên kệ hàng.

– Chữ hợp tác xã đâu chị? – cô hỏi.

– Mặt sau. – chị Mân nói, lướt qua màn hình. – Mặt sau có thông tin nhà sản xuất, đầy đủ. Mặt trước phải gọn, khách nhìn một giây là phải nhớ.

– Dạ.

– Em thích phương án nào?

Thi chọn phương án thứ hai, cái có nền màu kem. Chị Mân gật, ghi chú. Thi để ý tay chị đặt hờ lên tập hồ sơ bìa nhựa, ngón tay gõ gõ như người đang đếm. Cô không nghĩ gì thêm.

Bảy giờ tối, Diễn đón cô ở cổng công ty.

Họ đi ăn cơm tấm ở quán đầu hẻm nhà má anh, cái quán anh cầu hôn cô hồi tháng Tư. Quán vỉa hè, bàn nhựa thấp, cái lò than nướng sườn khói bay mù mịt, mùi sườn nướng mật ong thơm lừng. Ông chủ quán nhận ra Diễn, cười hỏi "cô dâu về rồi hả". Diễn cười, gọi hai đĩa sườn bì chả, thêm một cái trứng ốp la cho Thi vì anh biết cô thích lòng đỏ chảy.

Họ ăn. Diễn kể chuyện bệnh viện, chuyện một đứa nhỏ nuốt đồng xu, chuyện má anh mới đi chợ mua vải đỏ may áo cho đám hỏi. Thi nghe. Cô ăn được nửa đĩa thì buông đũa.

Diễn nhìn đĩa cơm của cô, rồi nhìn cô. Anh đặt đũa xuống.

– Em nói đi. – anh nói. – Anh nghe.

Xe cộ chạy ầm ầm ngoài đường lớn. Một đứa nhỏ bán vé số đi ngang, chìa xấp vé ra. Diễn lắc đầu, cười với nó. Nó đi.

Thi nói. Cô nói chậm, từng câu một, như đọc một bản báo cáo mà cô đã viết đi viết lại trong đầu suốt chuyến tàu đêm qua.

– Anh Hiệp không phải hàng xóm cũ. – cô nói. – Anh Hiệp là người em thương hồi mười tám tuổi. Đêm trước ngày em đi Sài Gòn, ảnh hứa hè năm sau vô theo em. Mười hai ngày sau, lò nhà em cháy. Ảnh nói lửa từ lò nhà ảnh, biểu em đừng gọi nữa. Mười năm, em tưởng em ghét ảnh. Em về lần này, em biết ảnh nuôi em ăn học bốn năm mà không nói một tiếng. Em biết ba em chết vì cứu con trâu nhà ảnh. Em biết có một chuyện gì đó về cái đêm cháy mà cả xóm giấu em. Em không biết là chuyện gì.

Cô ngừng lại. Diễn ngồi im, hai tay đặt trên mặt bàn nhựa.

– Còn em? – anh hỏi. – Bây giờ em sao?

– Em không biết. – Thi nói. – Em nói thiệt, em không biết. Em không có làm gì sai với anh. Em chưa làm. Mà em không dám chắc em không muốn.

Đó là câu khó nhất. Cô nói ra, rồi thấy như vừa nhổ một cái răng sâu, đau mà nhẹ.

Diễn im lặng rất lâu. Ông chủ quán đi ngang, thấy hai đĩa cơm ăn dở, định hỏi gì đó, rồi nhìn mặt hai người, lặng lẽ đi chỗ khác.

– Ba anh mất năm 2018. – Diễn nói. – Em biết rồi. Mà có một chuyện anh chưa kể em.

Anh kể. Ba anh trước khi cưới má anh có thương một người. Người đó đi nước ngoài. Ba anh cưới má anh vì ông bà nội ép, vì má anh hiền, vì tới tuổi. Ba anh sống với má anh ba mươi năm. Ông không bao giờ to tiếng, không bao giờ bỏ bê, đi làm về đưa đủ lương, sinh nhật má anh nhớ mua bánh. Nhưng ông sống trong nhà như người ở trọ. Ông ngủ phòng riêng từ năm Diễn mười tuổi. Ông ngồi một mình trên ban công mỗi tối. Đám tang ông, có một bà già từ nước ngoài về, đứng ở cuối đám, không vô thắp nhang, chỉ đứng nhìn rồi đi.

– Má anh biết hết. – Diễn nói. – Má anh sống với cái biết đó ba mươi năm. Anh lớn lên nhìn má anh sống. Anh thề với mình, anh không làm người chồng như ba anh. Mà anh cũng không làm cái người như má anh.

Thi cúi xuống. Nước mắt cô rớt xuống đĩa cơm tấm.

– Em về đó làm cho xong cái việc của em. – Diễn nói. Giọng anh không run, mà chậm hơn thường ngày. – Rồi em tự chọn. Anh không giành. Mà anh cũng không đi đâu.

– Anh đừng tốt với em như vậy.

– Anh không có tốt. – anh nói, rút một tờ khăn giấy đưa cho cô. – Anh ích kỷ. Anh muốn có một người vợ ngồi với anh trên ban công. Không phải một người ngồi ở đó mà nhìn đi chỗ khác.

Anh đưa cô về căn hộ ở Bình Thạnh lúc mười giờ. Ở cửa thang máy, anh hôn lên trán cô, nói "ngủ ngon", rồi đi. Anh không quay lại.

Thi vào phòng, bật đèn. Căn hộ đóng cửa sáu tuần, có mùi bụi và mùi máy lạnh. Cô đặt túi xách xuống, đi tới tủ lạnh lấy nước, và đứng sững lại.

Cái hũ nha vẫn nằm trên nóc tủ lạnh. Mảnh giấy học trò cột trên sợi lác, quay mặt ra ngoài, như đang chờ cô.

"Mạch nha chị Hai. Mẻ đầu tay của Thao. Nấu đêm 21-7."

Cô với tay lấy cái hũ xuống, ôm vào lòng, ngồi bệt xuống sàn nhà. Lần này cô đọc mảnh giấy với tất cả những gì cô biết được trong sáu tuần qua.

Mẻ đầu tay. Tức là trước đó thằng Thao chưa từng tự nấu một mẻ nha nào. Chính nó ghi vậy.

Nấu đêm 21-7. Mười năm cô đọc con số đó là ngày hai mươi mốt tháng Bảy dương lịch, khi cô còn ở nhà. Nhưng má nói tháng Sáu tháng Bảy năm đó lò nhà mình mới xây, chưa nhóm lửa. Cô đã tự giải thích: thằng Thao nấu ké bên lò ông Năm. Cô chưa từng hỏi lại nó.

Cô nhớ ra một chuyện nhỏ xíu, chuyện của mọi người ở xóm cô, chuyện mà ở Sài Gòn mười năm cô đã quên mất. Ở xóm, người ta không đếm ngày theo tờ lịch dương treo tường. Người ta đếm theo trăng. Ngày giỗ, ngày cúng, ngày gieo mộng, ngày nấu nha Tết. Thằng nhỏ mười hai tuổi lớn lên ở xóm, nó ghi ngày theo cách cả xóm ghi.

Cô cầm điện thoại lên. Mười giờ mười lăm. Má thường ngủ lúc chín giờ. Cô bấm số.

Chuông reo năm hồi. Má bắt máy, giọng ngái ngủ.

– Gì đó con? Khuya rồi.

– Má, giỗ ông ngoại ngày mấy?

– Hả? – Má im một chút, như không tin mình nghe đúng. – Hăm hai tháng Bảy. Mầy hỏi chi giờ này?

– Hăm hai tháng Bảy âm lịch?

– Thì âm lịch chớ. Giỗ mà. Con hỏi cái gì kỳ vậy...

– Dạ, không có gì. Má ngủ đi.

Cô cúp máy trước khi má kịp hỏi thêm.

Hăm hai tháng Bảy âm lịch là giỗ ông ngoại. Đêm hăm mốt tháng Bảy âm lịch là đêm trước giỗ. Là đêm má qua bên ngoại làm cỗ. Là đêm thằng Thao ngủ nhờ nhà bà Năm. Là đêm mà mười năm nay, năm nào thằng Thao cũng ra bến ngồi tới khuya.

Là đêm lò nhà cô cháy.

Cái trại lò mới xây, mái lá mới lợp, bếp mới khô vôi, chưa nhóm lửa lần nào. Má nói vậy. Vậy mà đêm đó có một mẻ nha được nấu. Mẻ đầu tay của một thằng nhỏ mười hai tuổi, nấu lén cho chị Hai nó ở Sài Gòn, vì chị Hai nó than nha ngoài chợ Sài Gòn có mùi lạ.

Cô nhớ ra rồi. Cô đã than. Một cuộc gọi về nhà tuần đầu tiên, cô nói với má: "Nha ở chợ Sài Gòn dở ẹc, có mùi gì như thuốc." Thằng Thao ngồi kế má, nghe.

Hai bàn tay nó có hai vệt sẹo nằm ngang lòng bàn tay, như đã từng nắm chặt một thứ gì rất nóng.

Thi ngồi trên sàn nhà, ôm cái hũ sành vào ngực, lưng dựa vào cánh tủ lạnh đang rì rì chạy. Ngoài cửa sổ, đèn thành phố sáng rực, xe cộ vẫn chạy, ai đó dưới đường bấm còi một hồi dài.

Nấu đêm 21-7. Mười năm nay, cái hũ này nằm trên nóc tủ lạnh của cô, đeo trên cổ nó đúng cái đêm ấy, mà cô không bao giờ đọc ra.

Thứ Ba, thứ Tư, cô làm việc ở phòng thí nghiệm như một cái máy. Cô viết quy trình kiểm soát chất lượng cho kẹo gương, tính độ ẩm, tính hạn dùng, gửi bên bao bì. Tối nào cô cũng gọi về cho thằng Thao. Nó bắt máy, nói "dạ chị", nói trời mưa, nói lò nghỉ, nói má khỏe. Cô không hỏi gì. Cô muốn hỏi nó tận mặt.

Thứ Năm, cô ra ga. Trong túi xách, quấn trong ba lớp khăn, là cái hũ nha.

— Hết chương 17 —