Ký

Chương 10: Ký

Sáu giờ sáng, má bưng tô cháo trắng với đĩa cá cơm rim vào buồng, đặt lên bàn học, rồi ngồi xuống mép giường. Thi đã thức từ bốn giờ. Cô ngồi ở bàn, trước mặt là máy tính mở bảng tính, trên màn hình có một cột số cô gõ từ nửa đêm: hai triệu, hai triệu, hai triệu, hai mươi lăm dòng.

Má nhìn màn hình. Má không biết đọc bảng tính, nhưng má biết đọc con số hai triệu.

– Con ăn đi. – má nói.

– Dạ.

Thi không ăn. Má cũng không đi ra.

– Hồi đó má tính nói. – má nói, mắt nhìn xuống hai bàn tay mình. Bàn tay má sần sùi, mấy đầu ngón tay nứt nẻ vì đậu phộng với bánh tráng. – Tháng thứ hai mươi mốt, thằng Thao ra ngã ba nhận phong bì về, má đếm thấy đủ hai triệu, má biết là dư. Má đi qua bên đó, kiếm thằng Hiệp. Nó về nhà dịp đám giỗ. Má nói con trả xong rồi, con thôi đi. Nó nói dì cứ nhận, Kim học tới năm hai rồi, còn hai năm nữa. Má nói má không nhận được. Nó quỳ xuống. Ngay ngoài sân nhà bà Năm. Nó nói con xin dì.

Má ngừng một chút.

– Con cũng biết hồi đó má lo cho con không nổi. Nha không có, ruộng thì có mấy sào. Má bán bánh tráng, bán kẹo, được bao nhiêu gửi bấy nhiêu, mà gửi không đủ. Con gọi về nói con đi làm thêm bưng bê, đứng quầy, má nằm ở nhà không ngủ được. Má nghĩ, nhận thêm hai năm, rồi má trả nó sau. Rồi má không trả nổi. Rồi ông Năm bệnh. Rồi thằng Hiệp về mở lò, má mua nha của nó, nó tính má giá rẻ hơn người ta. Má nợ nó thêm.

Thi quay lại. Má đang khóc, khóc không có tiếng, nước mắt chảy xuống rồi má lấy vạt áo chặm.

– Má không nói con, vì má sợ con bỏ học. – má nói. – Má biết con mà.

Thi đứng dậy, ngồi xuống cạnh má, ôm má. Má nhỏ hơn cô nhớ. Vai má xương xẩu, tóc má có mùi dầu dừa và khói bếp.

– Con không bỏ học đâu má. Con học xong rồi mà.

– Ừ. – Má cười trong nước mắt. – Con học xong rồi.

Chín giờ sáng, Thi tới hợp tác xã. Bản hợp đồng in hai bộ, mỗi bộ mười hai trang, kèm giấy ủy quyền của công ty có đóng dấu đỏ. Giáng đã bày sẵn trong chòi văn phòng: hai cây bút bi, hộp mực dấu của hợp tác xã, ấm trà, đĩa bánh in còn dư từ tối qua.

Hiệp ngồi ở đầu bàn. Anh mặc áo sơ mi trắng, áo duy nhất có cổ đàng hoàng của anh, hình như. Tóc anh còn ướt.

Ông Bảy Tửu tới làm chứng, ngồi ở góc chòi, hai tay chống gậy. Ông Chín Mão cũng tới, mặc áo sơ mi trắng như đi đám cưới, ngồi sát bên ông Bảy. Ông Chín cứ chốc chốc lại hỏi Giáng "ký chưa, ký chưa", như sợ nãy giờ người ta đổi ý.

– Đọc lại trang đầu cho ông nghe. – ông Bảy nói với Thi. – Ông không thấy chữ, mà ông nghe được.

Thi đọc lại trang đầu. Tên hai bên, địa chỉ, số lượng, giá. Tới chỗ "Hợp tác xã Gò Nha", ông Bảy gật đầu một cái, như nghe người ta đọc tên con cháu mình trong giấy khen.

Hai người ký từng trang. Anh ký, đẩy qua, cô ký, đẩy lại. Không ai nói gì ngoài "trang này", "chỗ này nữa". Giáng đóng dấu. Tiếng con dấu nện xuống mặt bàn gỗ, cộp, cộp, như tiếng gõ cửa.

Ký xong trang cuối, Hiệp đặt bút xuống.

– Xong. – anh nói.

– Còn một chuyện. – Thi nói. Cô lấy trong túi ra một tờ giấy gấp tư, đặt lên bàn. – Năm chục triệu. Tôi sẽ trả anh. Tôi chưa có đủ một lần, tôi trả mỗi tháng năm triệu, mười tháng.

Hiệp nhìn tờ giấy. Trên đó cô viết tay, rõ ràng, có ngày tháng, có chữ ký.

Anh cầm tờ giấy lên. Gấp làm đôi. Gấp làm tư. Rồi đưa lại cho cô.

– Em trả thì anh không nhận.

– Anh không nhận thì tôi gửi cho bác Năm.

– Má anh cũng không nhận. – Hiệp nói. – Em biết má anh mà. Bả mà nhận tiền của nhà em, bả thà chết.

– Vậy tôi phải làm sao?

Giáng đứng dậy, cầm ấm trà đi ra ngoài, nói đi châm nước nóng. Ấm trà còn đầy.

Hiệp im một lúc. Rồi anh nói, giọng nhẹ như chuyện không đáng kể:

– Em làm cho cái hợp đồng này chạy được. Làm cho hợp tác xã có tiền, cho ông Chín trả được nợ phân, cho con nít trong xóm còn biết đánh nha. Vậy là đủ.

– Đó là việc của tôi. Công ty trả lương tôi làm việc đó.

– Thì em làm cho tốt. – anh nói. – Tốt hơn mức công ty trả lương.

Thi cầm tờ giấy gấp tư, nắm chặt. Cô không cất nó đi.

Trước khi rời bàn, cô nói thêm một chuyện, chuyện cô đã định nói từ tuần trước:

– Hợp tác xã nên đăng ký nhãn hiệu tập thể cho cái tên Gò Nha.

– Là sao?

– Là đăng ký với nhà nước để cái tên Gò Nha thuộc về hợp tác xã, xã viên nào làm đúng quy chế thì được dùng. Người ngoài như ông lái buôn nha sáu chục ở chợ, muốn in chữ Gò Nha thì không được. – Thi nói. – Nhưng vì Gò Nha là tên địa danh, mà nha là đặc sản ở đây, nên phải có văn bản cho phép của tỉnh, phải soạn quy chế sử dụng, phải có danh sách xã viên, có mẫu nhãn. Hồ sơ mất công, mất thời gian. Nhưng phải làm.

Hiệp lấy cây bút, ghi mấy chữ lên mép tờ lịch treo tường. "Nhãn hiệu tập thể. Văn bản tỉnh. Quy chế."

– Em biết người làm không?

– Tôi sẽ hỏi. Ở Đà Nẵng có mấy chỗ làm dịch vụ sở hữu trí tuệ. Để tôi tìm cho anh chỗ nào tin được.

– Ừ.

Chiều đó, Thao đòi đi ăn mừng. Nó nói ký hợp đồng lớn nhất từ hồi có hợp tác xã mà không ăn mừng là xui. Nó rủ cả Giáng, Giáng nói tối phải ở nhà với thằng Tôm. Thao rủ Hiệp. Hiệp nói anh mệt. Thao nói anh không đi thì em không đi, mà em không đi thì chị Hai cũng không đi, mà chị Hai không đi thì hợp đồng xui. Hiệp lắc đầu, lấy chìa khóa xe.

Quán bánh xèo ở chợ Gò mở từ năm giờ chiều, sáu cái bàn nhựa xếp dưới mái hiên, một cái lò than kê sát vỉa hè với hai chục cái khuôn đất nung nhỏ bằng bàn tay. Bà chủ quán ngồi trước lò, cầm cái muôi đổ bột, đổ xong khuôn này qua khuôn khác, tay nhanh như người đánh đàn. Tiếng bột xèo xèo nối nhau. Mùi bột gạo cháy cạnh, mùi mỡ hành, mùi tôm đất.

Thao gọi một mâm bánh xèo hai chục cái, ba tô don, một dĩa rau sống. Bà chủ quán ngẩng lên khỏi lò than, nheo mắt nhìn Thi qua làn khói.

– Con nhỏ nhà ông Tư Lộc phải hông? Hồi xưa ba con chở con ra đây ăn hoài, con ăn một lần bốn cái, ba con ăn có hai cái, nhường con.

– Dạ, con đây cô.

– Lớn quá trời. – Bà đổ thêm một muôi bột, tiếng xèo vang lên. – Ba con mà còn, thấy con vầy chắc ổng mừng.

Thi cười, mà cổ họng nghẹn.

Don là món của xứ này. Con don nhỏ như con hến, vỏ mỏng, người ta luộc lấy nước, lể lấy ruột, xào với hành, rồi chan nước luộc vào tô có bánh tráng bẻ vụn. Thi ăn tô don đầu tiên sau mười năm, húp một muỗng, rồi ngồi im.

– Ngon hông chị Hai? – Thao hỏi.

– Ngon. – cô nói. – Ở Sài Gòn có quán bán don, chị ăn một lần, nước luộc không ngọt vầy.

– Don Sài Gòn là don đông lạnh chở vô. Don phải sáng bắt chiều ăn.

Thao uống mấy lon bia, rồi kể chuyện. Nó kể hồi anh Hiệp mới về mở lò, nấu mẻ đầu tiên bị khét nguyên chảo, khói bay đen xóm, bà Sáu Mít tưởng cháy nhà gọi cả xóm cầm xô nước chạy ra. Nó kể có lần ông Bảy nếm nha của anh Hiệp, chép miệng nói "tạm được", anh Hiệp mừng cả tuần vì ông Bảy chưa từng khen ai "tạm được". Nó kể chuyện bé Tôm gọi anh Hiệp là "chú Hiệp ba". Thi cười. Hiệp không cười. Anh cắm cúi cuốn bánh xèo vào bánh tráng, chấm nước mắm, cuốn đều như máy.

– Còn chị Hai ở Sài Gòn làm gì, kể em nghe. – Thao nói. – Chị làm kẹo hả?

– Chị làm kẹo, làm bánh, làm nước ngọt. Chị nếm cả ngày. Có bữa nếm năm chục mẫu kẹo bạc hà, về nhà đánh răng thấy kem đánh răng nhạt nhách.

Thao cười rung bàn. Hiệp ngẩng lên. Lần này anh cười, một cái cười ngắn, khóe miệng nhích lên, đúng cái cười cô nhớ.

– Hồi nhỏ em ăn kẹo bạc hà là khóc. – anh nói. – Em nói nó cay.

– Tại anh lừa em. Anh nói kẹo đường.

– Thì nó là kẹo đường. Đường bạc hà.

Họ nhìn nhau. Mười năm như rút lại còn mười giây.

Điện thoại Thi reo. Màn hình hiện chữ "Diễn".

Cô bắt máy.

– Dạ anh.

– Em ăn cơm chưa? – giọng Diễn vang lên, ấm, có tiếng xe cộ ồn ào đằng sau. – Anh mới tan ca. Ký xong chưa em?

– Dạ, ký rồi anh. Em đang ăn mừng với thằng Thao.

– Giỏi quá. Vợ sắp cưới của anh giỏi quá. – Diễn cười. – Ăn gì? Chụp hình anh coi.

Hiệp đứng dậy. Anh đi tới chỗ bà chủ quán, rút ví trả tiền. Rồi anh đi ra ngoài, đứng dưới gốc bàng bên kia đường, quay lưng lại quán, châm một điếu thuốc. Thi chưa từng thấy anh hút thuốc.

– Thi? Em còn đó không?

– Dạ, em đây. Em chụp liền.

Cô chụp mâm bánh xèo gửi cho Diễn. Thao ngồi bên kia bàn, ly bia trong tay, nhìn chị nó, rồi nhìn ra gốc bàng, rồi cúi xuống nhìn ly bia.

Về tới xóm, trời đã tối hẳn. Hiệp chở Thao, Thi đi xe đạp của má. Ngang qua hợp tác xã, cô thấy chòi văn phòng còn đèn. Cô ghé vào để lấy bộ hợp đồng của công ty, bộ cô để quên trên bàn lúc trưa.

Giáng ngồi trong chòi, trước mặt là cuốn sổ cái bìa xanh và cái máy tính bỏ túi. Bé Tôm ngủ trên võng, miệng còn dính vụn bánh in.

– Chị tưởng tối nay chị ở nhà với thằng Tôm. – Thi nói.

– Ở đâu chẳng là ở với nó. – Giáng cười. – Ngồi đây có đèn sáng hơn, tính sổ cho xong. Tuần sau công ty chuyển tiền ứng, phải có sổ sách đàng hoàng.

Thi lấy bộ hợp đồng, cảm ơn chị, quay ra.

– Thi. – Giáng gọi.

Thi quay lại. Giáng đặt cây bút xuống, nhìn cô. Ánh đèn huỳnh quang làm mặt chị trắng xanh, mắt chị sáng mà mệt.

– Thi biết vì sao ảnh không lấy vợ không?

— Hết chương 10 —