Lời khai

Chương 32: Lời khai

Hành lang tầng hai của trụ sở công an tỉnh có mười hai cái ghế nhựa xanh xếp sát tường, và Mơ đã đếm chúng đến lần thứ hai mươi thì cánh cửa gỗ cuối hành lang mới mở.

Bố cô bước ra. Ông đi chậm, tay vịn vào khung cửa, như người vừa leo hết một con dốc dài. Một cán bộ công an trẻ đi bên cạnh, đỡ khuỷu tay ông. Ông gật đầu cảm ơn, rồi tự đi.

Mơ đứng bật dậy. Chiêng ngồi ở ghế bên cạnh cô cũng đứng dậy.

Hôm ấy là thứ Năm, hai mươi ba tháng Bảy. Mười hai ngày sau đêm trên đèo Pha Lìn. Mười hai ngày mà mỗi ngày Mơ đều nghe thêm một mẩu tin, từ anh Thuận, từ ông Khải, từ Hiên, từ chính Chiêng. Mẩu tin nào cũng khớp vào những mẩu tin trước như những tấm ván ghép mộng không cần đinh.

Ông Trụ khai đêm hôm ấy, như ông ta đòi. Khai đến sáng. Khai từ chuyện cái lô sâm. Ông Lượng thuê lô rừng nghèo giáp Phìn Pó từ hai năm trước, trồng sâm là thật, nhưng sâm chỉ là cái cớ để có con đường đất, có cái lán, có người làm công, có lý do để xe ra vào. Kế hoạch khoanh vỏ là của ông Lượng. Ông Lượng chỉ cho ông Trụ: cây pơ mu chết đứng thì gỗ vẫn tốt, chết thì xin tận thu, mà không cho tận thu thì đêm đến mình tự thu. Kỹ sư Lộc được thuê để viết báo cáo sâu bệnh. Người làm công được bảo là bôi thuốc chữa sâu. Ông Trụ cầm đèn đứng cạnh chỉ chỗ.

Rồi ông Trụ khai chuyện mười bảy năm trước.

Năm ấy ông Trụ ba mươi mốt tuổi, làm cho nhóm của ông Lượng, đánh dấu hàng ở bãi gỗ trong rừng trước khi bốc lên xe. Cái búa đóng dấu là ông Lượng đặt một người thợ rèn dưới xuôi làm, đầu búa hình tam giác có mũi tên, đóng lên gỗ của nhóm để chia hàng. Đêm hai mươi ba tháng Chạp năm Mậu Tý, ông Trụ đứng ở bãi bốc hàng, nhìn ông Lượng trèo lên ghế phụ chiếc xe tải thùng xanh của một người lái xe dưới xuôi tên Bảo. Ông Lượng bảo chuyến này hàng quý, ông ấy phải đi theo. Hai hôm sau ông Trụ nghe tin anh kiểm lâm chết ở Pha Lìn. Ông Lượng gọi ông Trụ đến, bảo: đêm ấy tao không đi đâu cả, mày nhớ chưa. Ông Trụ nhớ. Ông Trụ giữ cái búa đóng dấu từ ấy, cất trong cái hòm gỗ ở nhà, mười mấy năm không dùng. Đến năm ngoái mới lấy ra.

Người ta tìm thấy cái búa trong cái hòm gỗ ở nhà ông Trụ dưới phường. Đầu búa sắt đã gỉ, cán gỗ đã đen bóng vì tay cầm. Ở đầu nhọn của mũi tên, chỗ thép bị mẻ, có một vết sứt nhỏ bằng hạt gạo.

Kỹ sư Lộc khai sau ông Trụ hai ngày. Anh ta khóc trong phòng hỏi cung, Hiên kể, nghe từ một người bạn có chị gái làm ở tỉnh. Anh ta bảo anh ta chỉ chụp lỗ sâu, có thật, rồi viết báo cáo theo ý công ty, nhận tiền. Anh ta bảo anh ta không biết dưới lớp bùn có gì, anh ta không cạo, anh ta không muốn cạo.

Gã Hưng khai chuyện đêm mười sáu tháng Mười hai. Ông Trụ gọi gã dậy lúc hai rưỡi sáng, bảo xuống phòng cô giáo lấy cái túi tranh của thằng bé. Gã xuống, bẩy khoen cửa, lục cái giá, thấy cái hộp gỗ, mở ra xem, không có gì, rồi thấy cái túi nhựa. Gã mang lên. Ông Trụ đốt trong bếp lán.

Mơ nghe những điều ấy qua lời người khác kể lại, ngồi trên mỏm đá sau trường, trong giờ ra chơi của lớp hè, trong những buổi tối. Cô nghe và không thấy vui. Cô chỉ thấy mệt, như người đứng gánh một gánh nước lên dốc, đến đỉnh dốc rồi mới thấy vai mình đau.

Ông Lượng không khai gì.

Ông ta ngồi trong phòng hỏi cung với luật sư, lịch sự, đúng giờ, trả lời mọi câu hỏi bằng cùng một kiểu. Ông ta đi nhờ xe về tỉnh. Ông ta không biết trong xe có gỗ. Ông ta nói câu "đạp ga" vì thấy có người lạ chặn đường giữa đèo lúc nửa đêm, sợ cướp. Ông Trụ khai bậy để đổ tội cho chủ. Người lái xe năm 2009 có động cơ cá nhân. Ông ta không quen ai tên Bảo.

Hôm nay là ngày đối chất.

Bố cô đứng giữa hành lang, nhìn con gái, nhìn Chiêng. Mặt ông xám, mồ hôi rịn trên trán, nhưng mắt ông khác. Mơ không biết khác thế nào. Như cái cửa sổ xưởng mộc mười bảy năm mở hé, bây giờ mở toang.

– Bố ngồi xuống đã, – cô nói.

Ông ngồi xuống cái ghế nhựa xanh. Chiêng đi xuống cầu thang, lát sau quay lên với một chai nước. Ông Bảo cầm chai nước, uống một ngụm, rồi đặt lên đùi.

– Hắn già rồi, – ông nói. Không phải nói với ai. – Bố tưởng hắn không già.

Mơ ngồi xuống cạnh bố. Chiêng đứng, dựa lưng vào tường đối diện.

– Bố ngồi đối diện hắn, cách cái bàn. Có anh điều tra viên ngồi đầu bàn, có luật sư của hắn. – Ông Bảo nói chậm. – Lúc bố vào, hắn nhìn bố. Hắn nhìn lâu lắm. Rồi hắn bảo: tôi không quen ông này.

– Rồi sao bố?

– Rồi anh điều tra viên hỏi bố. Bố kể. Kể lại hết, như kể với cậu Chiêng trên đèo. Bố kể hắn mời bố bát phở ở quán đầu cầu, bát phở gà, hắn bảo quán ấy gà ta. Bố kể hắn hút thuốc lá hiệu gì hồi ấy. Bố kể hắn ngồi ghế phụ, để chân lên cái túi da đựng tiền. Bố kể trên đèo Ô Quy Hồ hắn bảo bố dừng lại để hắn đi giải, hắn đứng bên vệ đường hát một câu hát chèo. – Ông Bảo nhìn chai nước trên đùi. – Hắn đang ngồi im, đến câu hát chèo thì hắn ngẩng lên nhìn bố.

Mơ không nói gì.

– Bố kể đến đoạn cái chốt. Bố kể đúng câu hắn quát. Đạp ga. Dừng là cả hai đi tù. – Ông dừng lại. – Anh điều tra viên mở cái máy, cho nghe cái đoạn ghi âm đêm hôm nọ trên đèo. Cái giọng hắn. Đúng câu ấy. Mười bảy năm, Mơ ạ. Đúng từng chữ. Đến cả cái chỗ hắn ngắt hơi giữa chữ "dừng" với chữ "là".

Chiêng ngẩng lên.

– Hắn có nói gì không bác?

– Luật sư hắn đứng dậy nói. Bảo câu nói ấy ai chả nói được, bảo sợ cướp. – Ông Bảo lắc đầu. – Hắn thì không nói. Hắn ngồi im. Rồi đến cuối buổi, lúc người ta cho bố ra, hắn nói một câu.

– Hắn nói gì?

Ông Bảo nhìn ra cửa sổ cuối hành lang, nơi nắng chiều tháng Bảy chói chang trên mái tôn những dãy nhà phố tỉnh.

– Hắn bảo: anh Bảo, anh già quá.

Không ai nói gì. Ngoài cửa sổ có tiếng xe máy, tiếng còi xe khách, tiếng ai đó gọi nhau dưới sân.

– Bố có hỏi hắn câu của cậu Chiêng, – ông Bảo nói, quay sang nhìn Chiêng. – Bố hỏi hắn: đêm ấy anh có quay lại nhìn không. Hắn không trả lời. Hắn nhìn bố. Rồi hắn quay mặt đi.

Chiêng đứng im. Rồi anh gật đầu, chậm.

– Cháu không cần hắn trả lời nữa, – anh nói. – Cháu biết rồi.

Một tuần sau, anh Thuận lên Lùng Phìn, ngồi ở bậc cửa lớp học, uống nước chè với Mơ và Chiêng, và kể những gì anh được phép kể.

Ông Tống Đức Lượng đã bị khởi tố, đang bị điều tra về hành vi huỷ hoại rừng và khai thác gỗ trái phép. Ông Quách Văn Trụ, ông Phan Hữu Lộc và mấy người liên quan cũng vậy, mỗi người theo phần việc của mình. Còn vụ việc đêm mười tám tháng Một năm 2009 trên đèo Pha Lìn, cơ quan điều tra đã thụ lý lại để xác minh. Đã có lời khai của ông Bảo, của ông Trụ, của ông Khải, có tấm ván trên kệ thờ nhà bà Ỏn, có cái búa. Chuyện ấy sẽ còn lâu, anh Thuận nói. Chuyện cũ thì phải làm kỹ.

– Còn bố em? – Mơ hỏi.

– Ông Bảo tự đến khai, hợp tác từ đầu, giao nộp tiền, gọi người nhà gửi lên tấm ván cất trong tủ mười bảy năm để giao nộp. Cơ quan điều tra đã ghi nhận. – Anh Thuận nói từng chữ, cẩn thận, như người đi trên dốc trơn. – Bây giờ ông ấy được về nhà, khi nào cơ quan điều tra gọi thì phải có mặt. Kết quả thế nào thì phải chờ. Tôi không nói trước được, cô giáo ạ. Tôi chỉ nói được là ông ấy đã làm cái việc mà người ta ít khi làm.

– Anh Pấng thì sao anh? – Chiêng hỏi.

– Anh Pấng cũng vậy. Tự khai. Hợp tác. Giúp bắt quả tang. Những cái ấy được ghi nhận. Nhưng anh ấy có làm, thì anh ấy phải chịu. – Anh Thuận nhìn Chiêng. – Anh biết mà.

– Em biết.

Anh Thuận uống hết bát nước chè, đứng dậy, đội mũ. Đến cổng, anh quay lại.

– À, ông chủ tịch Nghiệp nhờ tôi nhắn anh Chiêng. Ông ấy bảo hôm nào anh xuống xã, ghé phòng ông ấy uống chén trà. – Anh Thuận gãi đầu. – Ông ấy bảo ông ấy có câu này muốn nói, mà không nói qua người khác được. Tôi đoán là câu xin lỗi. Ông ấy nói câu ấy khó lắm, nên phải nói tận mặt.

Chiều hôm ấy, ông Bảo đóng nốt cái cửa sổ cuối cùng của lớp học, cái ô cửa thứ tư mà Tủa đã bắn vỡ từ đầu năm học trước. Ông lắp vào đó một tấm kính thật, mua ở chợ Nà Hừ, cắt vừa khít. Tủa đứng dưới đưa đinh, ngắm tấm kính, rồi ngắm cái ná cao su vẫn nằm trong túi áo ngực chú Chiêng, rồi lại ngắm tấm kính.

– Ông ơi, cái này bắn có vỡ không?

– Vỡ, – ông Bảo nói. – Cái gì bắn cũng vỡ. Nên đừng bắn.

Tủa gật đầu, nghiêm trang như đã ký hợp đồng.

Tối, Chiêng ngồi với Mơ ở bậc cửa lớp học. Trăng vừa qua rằm, còn tròn vành, vàng như lòng đỏ trứng, treo lơ lửng trên đỉnh Phìn Pó, sáng đến mức nhìn rõ từng bậc ruộng lúa con gái dưới thung. Cây pơ mu mẹ, nhìn từ đây, vẫn đứng ở mép rừng chạm mây, tán đã vàng gần hết một nửa.

– Mẻ anh nhờ anh nói với em, – anh nói. – Mẻ mời nhà em lên. Bác trai, bác gái, cả thằng Tùng. Mẻ bảo ăn một bữa cơm. Mẻ nấu.

Mơ quay sang nhìn anh. Anh nhìn lên trăng.

– Mẻ còn bảo một câu nữa, – anh nói. – Mẻ bảo: con Mơ mang cái hộp của nó xuống. Bác trai đóng thì bác trai cầm vào nhà. Mẻ muốn đặt nó lên cạnh bàn thờ bố anh. Một đêm thôi.

— Hết chương 32 —